20221093800 VRK jaarverslag 2021, programmabegroting 2023 en 1e berap 2022
Tekst van het document
GGD
BRANDWEER^)
Veiligheidsregio Kennemerland Bestuur Retouradres Postbus 5514 2000 GM Haarlem
Aan de gemeenteraden en colleges van: Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen en Zandvoort
Datum Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer E-mail Onderwerp Bijlage
4 augustus 2022 MK/ivw/BS 2022-02188 yj p Kreuk 06-12057392 mfkreuk@vrk.nl jaarverslag 2021, programmabegroting 2023 en le berap 2022
Geachte raad en geacht college,
In april 2022 heeft het Dagelijks Bestuur (DB) van de Veiligheidsregio Kennemerland het jaarverslag 2021 en programmabegroting 2023-2026 van de VRK voor een zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden. Op 11 juli 2022 heeft het Algemeen Bestuur van de VRK de aangeboden zienswijzen besproken en ingestemd met de voorgestelde reactie van het Dagelijks Bestuur. Het jaarverslag 2021 en de programmabegroting 2023 zijn zonder wijzigingen vastgesteld. Een klein deel van het resultaat, ad € 66.600, is aangewend voor de aanvulling van de algemene reserve. Het overige voordelig resultaat bij de jaarrekening 2021 wordt teruggestort naar de gemeenten, dit betreft € 1.753.800.
Het vastgestelde jaarverslag 2021 en de vastgestelde begroting 2023 bieden we u hierbij aan, samen met een reactie op de zienswijzen van de gemeenteraden. Tevens ontvangt u de le bestuursrapportage 2022, die het DB op 20 juni 2021 heeft vastgesteld. Project Vergroten Maatschappelijk Rendement Met het oog op de financiële positie van gemeenten is onderzoek gedaan naar hoe het maatschappelijk rendement van de VRK zou kunnen worden vergroot. Daar is langs drie lijnen een verkenning op uitgevoerd: 1. analyse op basis van rekeningcijfers, 2. het uitvoeren van benchmarks en 3. welke kansen er voor gemeenten zijn efficiencyvoordeel te realiseren door taken regionaal uit te voeren.
De financiële analyse heeft een structureel financieel voordeel opgeleverd van € 500.000. De benchmarks hebben laten zien dat de organisatie de vergelijking met organisaties die dezelfde soort taken uitvoeren, goed doorstaat. Het heeft in ieder geval geen aanknopingspunten opgeleverd om - bovenop al in het verleden genomen efficiencymaatregelen - verder op de organisatie te bezuinigen. De uitgevoerde verkenning is te zien als een bevestiging dat de VRK haar taken efficiënt uitvoert, mede gezien het hoge risicoprofiel van de Veiligheidsregio Kennemerland. Brandweer Kennemerland en GGD Kennemerland maken deel uit van de Veiligheidsregio Kennemerland. De Veiligheidsregio Kennemerland omvat de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen en Zandvoort.
MK/ivw/BS 2022-02188
2
De VRK wordt geconfronteerd met noodzakelijke en onvermijdelijke nieuwe en/of hogere uitgaven, mede om te kunnen voldoen aan de groeiende eisen die aan een overheidsorganisatie worden gesteld. Dit is de reden geweest om de besparing van € 500.000, die de verkenning heeft opgeleverd, in te zetten voor de financiering van onvermijdelijke en noodzakelijke nieuwe uitgaven. Hiermee wordt voldaan aan het uitgangspunt ‘nieuw voor oud’. Het onderzoek naar het vergroten van het maatschappelijk rendement van de VRK heeft daarnaast suggesties opgeleverd voor het realiseren van efficiencyvoordeel door taken van gemeenten regionaal uit te voeren. Het is echter niet aan de VRK om hierin het voortouw te nemen, Reactie zienswijzen De gemeenteraden van Beverwijk, Haarlem, Haarlemmermeer en Heemstede hebben inhoudelijke opmerkingen gemaakt bij het ontwerp van het jaarverslag en de begroting. Hieronder wordt per gemeenten ingegaan op deze zienswijzen. Zienswijze gemeenteraad Beverwijk programmabegroting 2023 “De Gemeenteraad constateert dat nu gedurende enkele jaren bij de vaststelling van de jaarrekening blijkt dat er geld teruggegeven wordt aan de deelnemende gemeenten, terwijl u gelijktijdig om een structureel fors hogere financiële bijdrage verzoekt.
Gelet op de financiële positie van de gemeente Beverwijk en de toenemende gemeentelijke kosten op diverse beleidsterreinen verzoeken wij u kritisch naar uw begroting te kijken. Wij willen graag met u in gesprek gaan om met ingang van begrotingsjaar 2024 te komen tot een realistische doch sobere begroting. Waarbij van belang is dat de procentuele bijdrage van gemeenten niet bovenmatig structureel blijft stijgen”.
Reactie VRK: Het bestuur van de VRK is zich ervan bewust dat de gemeente iedere euro maar een keer kan uitgeven. Tegelijkertijd hebben de gemeenten een fors aantal taken aan de VRK overgedragen, een overdracht waar zeker ook forse kosten mee gemoeid zijn. Als gekeken wordt naar die taken, dan is de VRK van mening dat de begroting wel degelijk realistisch is. En uit de benchmarks die recent zijn gedaan, spreekt naar onze mening ook dat VRK sober is georganiseerd, zie bijvoorbeeld de krappe norm voor overhead. Zelfs de teruggave die aan gemeenten kon worden gedaan is gerealiseerd door sober om te gaan met de extra middelen die van het Rijk zijn verkregen voor de coronabestrijding, iets wat overigens uiteraard eenmalig is. Uiteraard mag de gemeenteraad van Beverwijk van de VRK verwachten dat de sobere lijn blijft gehandhaafd. Voor een verdere financiële beschouwing wordt verwezen naar de reacties op de zienswijzen van andere gemeenten. Mocht de raad taken zien bij de VRK waar de regio niet langer behoefte aan heeft, dan zal het bestuur deze taken uiteraard schrappen. Zienswijze gemeente Haarlem indexering: “De al jaren bestaande afspraak bij de VRK is, dat als de afwijking in de indexering van een voorgaand jaar meer afwijkt dan 1%, de VRK de meerkosten alsnog aan de deelnemers mag doorberekenen.
Dit betekent bij de huidige hoge inflatie voor 2022 en volgende jaren een groot financieel risico voor de gemeenten. Deze methodiek van indexeren is een uitzondering binnen de gemeenschappelijke regelingen.
MK/ivw/BS 2022-02188
1 3
In verband met dit financiële risico en het feit dat de VRK elk jaar een fors rekeningoverschot realiseert, geeft Haarlem als zienswijze mee “dat voor het structurele nadeel vanaf 2024 de methodiek van indexering, overeenkomstig andere gemeenschappelijke regelingen, in overleg met alle gemeenten te herzien om het financiële risico voor gemeenten te beperken”. Reactie VRK: Door een hoog kostenbewustzijn, een gezond financieel beleid en een efficiënte uitvoering van taken, is het de laatste jaren nooit nodig geweest de gemeenten te confronteren met een ongewenst negatief resultaat, maar konden positieve resultaten worden gepresenteerd. De hoogte daarvan is de laatste jaren echter in grote mate beïnvloed door de covid-19 pandemie. Door slim te organiseren, onder andere ten aanzien van de entryscreening, zijn incidentele meevallers ontstaan. Begrotingsruimte die in de jaren ervoor is ontstaan, veelal door strak sturen, is ingezet voor het dekken van kosten van autonome ontwikkelingen, geheel in lijn met het principe ‘nieuw voor oud’. De verwachting is dat er komende jaren geen sprake zal zijn van substantiële rekeningoverschotten. Uit hierboven genoemde benchmarks is bevestiging gekregen dat de VRK haar taken efficiënt uitvoert.
De overhead is ten opzichte van vergelijkbare organisaties laag, wat financieel voordelig is voor de gemeenten, maar ook het risico inhoudt dat te scherp op de wind wordt gezeild en dat de ondersteunende afdelingen niet meer op het minimaal voor overheidsorganisaties gewenste niveau kunnen presteren, wat bestuurlijke afbreukrisico’s met zich meebrengt.
De gemeenteraad van Haarlem stelt verder feitelijk twee financiële regels in discussie. De eerste is: ‘De al jaren bestaande afspraak bij de VRK is, dat als de afwijking in de indexering van een voorgaand jaar meer afwijkt dan 1%, de VRK de meerkosten alsnog aan de deelnemers mag doorberekenen’ Dit wordt gezien als een financieel risico voor gemeenten. Daarnaast lijkt ook een tweede ‘regel’ ter discussie te worden gesteld, namelijk de methode van indexering voor het structurele nadeel vanaf 2024.
De eerste genoemde beleidsregel ligt niet op deze manier vast in het financieel beleid van de VRK. In de nota Financieel Beleid van de VRK, vastgesteld door het AB per I januari 2021, staat het volgende: • In het geval de in beeld gebrachte loon- en prijsontwikkelingen voor het nieuwe begrotingsjaar ook gevolgen hebben voor het lopende begrotingsjaar geldt als uitgangspunt dat nominale ontwikkelingen groter dan 1% voor compensatie worden voorgelegd aan het bestuur. Het Algemeen Bestuur weegt, op basis van een advies van het Dagelijks Bestuur, af of er daadwerkelijk voor compensatie een beroep gedaan wordt op de gemeenten en/of dat dekking binnen bestaande kaders dient plaats te vinden. Hieruit spreekt dat het Algemeen Bestuur, mede op basis van zienswijzen van gemeenteraden, zal beoordelen of gemeenten aangesproken kunnen en moeten worden op genoemde afwijkingen. Daarbij zal eventuele financiële ruimte bij de VRK uiteraard altijd meegewogen worden. De tweede ‘regel’ die genoemd wordt, namelijk dat bijstellingen op loon- en prijsindexering per definitie structureel door de gemeenten worden afgedekt, ligt niet vast. Het is wel gebruik dat gemeenten dit doen.
MK/ivw/BS 2022-02188
4
Want als bijstellingen op loon- en prijsindexering niet structureel worden gecompenseerd, wordt de VRK voor een onmogelijke uitdaging gesteld. Als voorbeeld, het niet doorvoeren van een structurele bijstelling op de loon- en prijsindexering van 1%, betekent al een nadeel op de begroting van de VRK van circa € 700.000. De VRK is een uitvoeringsorganisatie en heeft in de breedte geen mogelijkheden om zelfstandig beleidskeuzes te maken en taakuitvoering te stoppen. Taakuitvoering geschiedt veelal op basis van het met het bestuur afgesproken wettelijk minimum. Als de kosten van die taakuitvoering hoger uitvallen dan begroot - en die spanning zal bij het achterblijven van indexering snel aanwezig zijn - dan is het noodzakelijk om keuzes voor te leggen aan het bestuur, om zo te voorkomen dat onrechtmatige uitgaven optreden. Omdat het onwenselijk is dat het bestuur tussentijds en ad hoe maatregelen moet nemen, is het goed gebruik dat gemeenten, als zij menen dat hun bijdrage aan de VRK structureel omlaag (of minder omhoog) zou moeten, zij in regionale afstemming vooraf besluiten tot concrete bezuinigingen bij de VRK, in plaats van een algemene financiële maatregel te nemen. Waarna de organisatie met een kostendekkende begroting in staat is de taakopdracht van het bestuur goed uit te voeren.
Hoe het beleid bij andere gemeenschappelijke regeling is, en hoe zich dat dan verhoudt tot bovengenoemd uitgangspunt zou onderzocht moeten worden, voordat herziening van het beleid wordt overwogen. Zienswijze gemeente Haarlem Kansrijke Start (project Nu niet zwanger) “Aan de VRK als zienswijze mee te geven dat binnen Haarlem nog moet worden besloten de middelen vanuit de algemene uitkering te investeren in het project Nu niet Zwanger en er derhalve een voorbehoud wordt gemaakt ten aanzien van ons aandeel in het in de begroting 2023 opgenomen bedrag van € 182.000. “
Reactie VRK: Het is bekend dat de gemeenten in de regio nog moeten besluiten of zij gebruik willen maken van de middelen die het ministerie van VWS beschikbaar heeft voor het programma Kansrijke Start. De middelen zijn dan ook voorwaardelijk in de programmabegroting opgenomen. Dat het project Nu niet Zwanger toch al in de begroting is benoemd, is omdat dit een effectief preventief programma is, dat een duidelijke bijdrage levert aan het voorkomen van veel maatschappelijke problematiek en aan het voorkomen van veel leed bij kinderen en ouders. GGD Kennemerland zal er daarom zeker zijn bijdrage willen leveren om waar mogelijk in Kennemerland op dit gebied regionaal samen te gaan werken, wat een belangrijke voorwaarde is om voor middelen van VWS in aanmerking te komen. Daarbij was er voldoende aanleiding om aan te nemen dat dit ook zal gaan lukken, maar uiteraard kunnen er omstandigheden zijn die leiden tot een andere uitkomst. Zienswijze gemeente Haarlemmermeer Begroting 2023: “In te stemmen met de begroting 2023-2026 van de GR Veiligheidsregio Kennemerland, met uitzondering van het voorstel om het voordeel uit de financiële analyse ten gunste van de VRK te laten komen.
1. Wij waarderen het zeer dat u onderzoek heeft gedaan naar de mogelijkheden het maatschappelijk rendement van de VRK te vergroten. Dit onderzoek was echter mede ingegeven door de financiële positie van gemeenten.
MK/ivw/BS 2022-02188
5
Wat ons betreft zullen de realiseerbare financiële voordelen van € 500.000 dan ook moeten resulteren in een verlaging van onze gemeentelijke bijdrage met € 150.000. We begrijpen dat er in deze onzekere tijd sprake kan zijn noodzakelijke nieuwe uitgaven. We zijn echter van mening dat het weerstandsvermogen bedoeld is om dit risico op te vangen en een extra buffer niet noodzakelijk is. Structurele effecten zien we graag onderbouwd terug in de programmabegroting.” Reactie VRK: Het onderzoek naar het maatschappelijk rendement van de VRK is ingegeven vanuit een herkenning bij het bestuur van de financiële positie van de gemeenten. Tegelijkertijd heeft het bestuur uit het onderzoek moeten concluderen dat de mogelijkheden gering zijn, en constateert het bestuur tevens dat er ontwikkelingen zijn die - vanuit de eigenstandige plicht van het bestuur van de VRK tot het instandhouden van een gezonde bedrijfsvoering - een aantal uitgaven noodzakelijk en onvermijdelijk maken. In dat verband is de met enige moeite gevonden mogelijkheid tot een besparing van € 500.000 conform het uitgangspunt ‘nieuw voor oud’ ingezet voor die ontwikkelingen. Het gaat hier om structurele en voorzienbare uitgaven die onderbouwd zijn in de programmabegroting 2023; hiervoor kan geen beroep worden gedaan op het weerstandsvermogen.
Invulling van het verzoek zou ertoe leiden dat het Algemeen Bestuur VRK een begroting vaststelt, die niet meerjarig sluitend is, waarmee niet voldaan wordt aan de toezicht eisen van de provincie. Aangezien de uitgaven in de programmabegroting 2023 worden beargumenteerd, wordt het verzoek om ze onderbouwd terug te zien in de programmabegroting niet goed begrepen. Tevens wordt opgemerkt dat het weerstandsvermogen is opgebouwd conform de voorschriften in de BBV.
Door het inzetten van de besparing is de programmabegroting 2024 nu meerjarig sluitend. Teruggeven van de besparing aan de gemeenten zou onvermijdelijk tot een tekort hebben geleid en erom hebben gevraagd dat gemeenten in gezamenlijkheid het bestuur van de VRK een expliciete opdracht meegeven om bezuinigingen te realiseren. Zoals uit het onderzoek Verhogen rendement is gebleken, zijn er geen voor de hand liggende bezuinigingsmaatregelen in zin van efficiencyverhoging (meer) aanwezig. Dit zou dan vragen dat het VRK-bestuur, gehoord de gemeenten, keuzes maakt om specifieke activiteiten van de VRK te schrappen. “2. Verder willen wij u adviseren bij het opstellen van het jaarverslag en de nieuwe Programmabegroting 2024-2027 een duidelijker onderscheid te maken tussen taken die, door omstandigheden (onder andere coronamaatregelen en vacatures), niet konden worden uitgevoerd en dus een besparing opleveren en nieuwe kosten door autonome en/of actuele ontwikkelingen.”
Reactie VRK: De directie heeft inmiddels opdracht gegeven om te bezien of, voor wat betreft het jaarverslag en programmabegroting de huidige vorm nog steeds passend is en recht doet aan de informatiebehoefte van o.a. de gemeenten. De aanbevelingen van Haarlemmermeer inzake jaarverslag 2023 en begroting 2024 zullen in deze evaluatie worden meegenomen.
MK/ivw/BS 2022-02188
6 Zienswijze gemeente Heemstede jaarverslag: I. “Elk jaar wordt gevraagd investeringsbudgetten over te hevelen naar het volgende jaar. Begrijpelijk in situaties waarin projecten of aanbestedingen doorlopend in het volgende jaar. Echter, indien dat beeld zich - zoals afgelopen jaren - telkens jaarlijks herhaalt en in het daaropvolgende jaar weer grote ambities in het investeringsprogramma worden opgenomen, doemt de vraag op of sprake is realistische planning. Dat is onwenselijk temeer omdat de daaraan gekoppelde kapitaallasten op de begroting drukken. De raad dringt er daarom bij het bestuur op aan dat het investeringsprogramma kritisch op realisme wordt beschouwd, alvorens de begroting wordt vastgesteld door het Algemeen Bestuur.”
Reactie VRK: Zoals ook in de bestuursrapportages is aangegeven, was het onvermijdelijk dat een aantal investeringen 2021 doorgeschoven werden naar 2022 als gevolg van de Covid-19 crisis en lange levertijden van voertuigen. Van de investeringen die doorschuiven naar 2022 is het merendeel al besteld en vindt levering plaats in 2022. Bij het opstellen van de programmabegroting 2023 zijn alle geplande investeringen kritisch beoordeeld op nut en noodzaak. Een groot deel van deze investeringen bestaat uit vervanging van dienstvoertuigen die technisch zijn afgeschreven. Deze aanbesteding is al in 2021 gestart en levering in 2023 zou, normaal gesproken, haalbaar moeten zijn. Of effecten vanuit de huidige situatie in Oekraïne dan wel nieuwe leveringsproblemen een rol gaan spelen is op dit moment nog niet te voorzien.
Zoals ook vermeld in de le bestuursrapportage 2022 heeft intern onderzoek naar het doorschuiven van (restantjkredieten over de afgelopen 5 jaren uitgewezen dat er geen sprake is van structureel doorschuiven van dezelfde kredieten. Slechts in enkele gevallen is sprake van doorschuiven over meerdere jaren maar daarvoor zijn dan specifieke redenen aan te wijzen, zoals een mislukte aanbesteding of onvoorziene omstandigheden, zoals bij de herinrichting van het terrein Zijlweg (ziekte projectleider) en onvoorzien gebrek aan personele capaciteit bij een aantal huisvestingsprojecten. Waarmee ook gezegd wil zijn dat het doorschuiven over meerdere jaren nooit 100% te voorkomen is, maar er is geen grond te veronderstellen dat dit te maken heeft met onrealistische ambities. 2. “Voorts verzoekt de Raad met ingang van het jaarverslag 2023 (en de begroting 2024 e.v.) duidelijker onderscheid te maken tussen • incidentele en structurele taken (en kosten) • taken (en kosten) die door omstandigheden niet konden worden uitgevoerd (en dus een besparing opleveren) en nieuwe kosten door autonome ontwikkelingen • taken (en kosten) die gedekt worden uit gemeentelijke bijdragen / BDUR gelden en taken (en kosten) die gedekt worden uit andere bronnen van financiering, zoals tegemoetkomingen vanuit het Rijk vanwege corona. 3.
Tot slot dringt de raad er nogmaals op aan dat de jaarrekening 2023 (en logischerwijs dus ook de begrotingen vanaf 2024) zo wordt in gericht (bijv, via een stoplichtmodel) dat in de verantwoording veel helderder is welke ambities in de begroting waren geformuleerd en in welke mate die in het betreffende jaar zijn gerealiseerd. Dat bevordert de legitimatie van de gemeenschappelijke regeling.”
MK/ivw/BS 2022-02188
7
Reactie VRK De directie heeft de afdeling Financiën gevraagd om te bezien of, voor wat betreft het jaarverslag en programmabegroting de huidige vorm nog steeds passend is en recht doet aan de informatiebehoefte van o.a. de gemeenten. De aanbevelingen van de gemeente Heemstede inzake jaarverslag 2023 en begroting 2024 worden in deze evaluatie meegenomen. De wens een scheiding te maken tussen taken die worden bekostigd uit gemeentelijke bijdragen en taken die worden bekostigd uit Bdur-gelden is niet realiseerbaar, het zijn allebei algemene dekkingsmiddelen die in de regel op die manier ingezet worden en niet naar specifieke taken kunnen worden toegewezen. Zienswijze gemeente Heemstede begroting 2023: 1. “De raad waardeert het dat de organisatie zelf € 500.000 euro in de budgetten heeft gevonden dat aan andere doelen kan worden uitgegeven. Daar tornen we niet aan. Echter, daar het geldende beleidsplan nog niet is geëvalueerd, het nieuwe meerjarig beleidsplan en risicoprofiel nog moet worden vastgesteld en in het komende jaar sprake zal zijn van een wisseling in de directie met daarin een kans om vooruitkijkend een nieuwe koers te zetten voor de organisatie gelet op de verandering in de samenleving en de ervaringen van de coronacrisis, is het op dit moment moeilijk in te schatten welke financiële consequenties dat met zich zal brengen in het meerjarenbeeld.
Dat deze kosten pas vanaf 2024 in de begroting zullen landen, is daarbij niet relevant. Vandaar de aarzeling bij de raad om een positieve zienswijze te geven op de gevraagde verhoogde gemeentelijke bijdrage. De raad begrijpt ook dat het bestuur de begroting in juli volgens de wet moet vastleggen. 2. In de begroting wordt o.m. voorgesteld een bedrag van € 150.000 toe te kennen voor communicatie. Crisiscommunicatie is echter een verantwoordelijkheid van de gemeentelijke kolom. Indien op deze discipline versterking nodig is, zijn meerdere scenario’s denkbaar zonder dat afbreuk wordt gedaan aan dit uitgangspunt. Vandaar dat de raad aandringt om opdracht te geven aan de coördinerend gemeentesecretaris om hiervoor alternatieve scenario’s te bedenken. Indien de VRK communicatie voor de organisatie zou willen versterken, is voor de raad niet helder waaruit die noodzaak bestaat, indachtig het uitvoerende karakter van de organisatie of hoe zich dit verhoudt tot communicatie vanuit gemeenten.”
Reactie VRK: In de begroting 2023 is sprake van extra benodigde middelen voor communicatie van € 40.000 en niet van € 150.000. Daarnaast zijn deze middelen niet bedoeld voor crisiscommunicatie maar voor extra ondersteuning van de afdeling communicatie, die in de ’koude situatie’ ondersteuning geeft aan alle VRKsectoren, dus inclusief brandweer, GGD, Zorg&Veiligheidshuis en Veilig Thuis. De behoefte aan communicatieondersteuning in de VRK-organisatie is de afgelopen jaren sterk toegenomen. De veiligheidsregio’s en ook de andere bedrijfsonderdelen groeien in bekendheid, en daarmee in belangstelling van burgers. Dit vraagt erom dat zorgvuldig gecommuniceerd wordt met de buitenwereld, denk bijvoorbeeld, aan het naar buiten treden met rapportages over gezondheid in relatie tot luchtkwaliteit of aan communicatie naar aanleiding van een nieuwe infectieziekte zoals monkeypox. Ook de krapte in de arbeidsmarkt maakt het nodig de VRK goed naar buiten te presenteren.
MK/ivw/BS 2022-02188
8 Om ervoor te zorgen dat zowel burgers als potentiële medewerkers de VRK herkennen als een eigentijdse organisatie, is extra aandacht nodig voor de inzet van digitale middelen. De aloude folders en persberichten zijn allang niet meer voldoende.
3. “De raad maakt zich zorgen om de actuele prijs- en loonontwikkelingen en hoe dit van invloed is op de uitgaven van de VRK en de eventuele doorberekening aan de gemeenten. Of het investeringsprogramma is geactualiseerd c.q. herijkt is onduidelijk. Het lijkt ons verstandig dat het bestuur van de VRK beziet hoe naar de toekomst kan worden omgegaan met deze ontwikkeling en mogelijke keuzes in prioritering van de reeds geplande activiteiten en uitgaven. Ook stellen wij voor om te onderzoeken in hoeverre het mogelijk is investeringen anticyclisch te plannen.” Reactie VRK: Het investeringsprogramma van de VRK is voor het overgrote deel een kwestie van vervangingsinvesteringen; het programma is net als de organisatie zelf beleidsarm. Ieder jaar wordt het meerjarig investeringsprogramma geactualiseerd op nut en noodzaak van vervanging en zo nodig op actuele prijsontwikkelingen. Ook de jaarschijf2023 e.v. is kritisch bekeken op nut, noodzaak en haalbaarheid. Ten aanzien van anticyclisch investeren zal de VRK een notitie opstellen en deze met de commissie bedrijfsvoering bespreken, waarbij ook graag geleerd wordt van hetgeen gemeenten op dit gebied realiseren Het aspect dat de VRK vooral met vervangingsinvesteringen van technisch afgeschreven materiaal te maken heeft, zal in de notitie aan de orde komen. 4 “In het algemeen krijgen gemeenten en hun partners, w.o.
ook de veiligheidsregio te maken met stijgende de prijs-, loonontwikkelingen. Vanwege de oorlog in Oekraïne zijn verdere stijgingen te verwachten, terwijl deze nog niet in de begroting zijn meegenomen. Het is nog onduidelijk hoe de Rijksoverheid hier mee om zal gaan. Het lijkt evident dat dergelijke lastenstijgingen niet door alle partners en samenwerkingsverbanden ‘zomaar' alleen bij de gemeenten kunnen worden neergelegd, zeker in het licht van de onzekere financiële situatie van de gemeenten in het meerjarig beeld. De Raad dringt er dan ook op aan om op korte termijn via het uitwerken van scenario’s te bezien hoe deze last meer gelijkmatig kan worden verdeeld, waarbij ook de gemeenschappelijke regeling een deel van de verantwoordelijkheid neemt c.q. dat bij de 2e Berap wordt bezien hoe de VRK ondanks de prijsstijgingen - binnen begroting blijft.”
Reactie VRK: Bij de 2e bestuursrapportage verwacht de VRK meer inzicht te hebben in de gevolgen van de actuele prijsontwikkelingen op de begroting. Feit is dat, als gevolg van het sanctiepakket Rusland van de Europese Unie, de overeenkomst met Gazprom moet worden opgezegd. Wat de consequenties hiervan precies zijn, is op dit moment nog niet bekend. Er zal een nieuwe aanbesteding doorlopen moeten worden. Gezien de forse prijsstijgingen binnen de energiemarkt is het de verwachting dat de financiële gevolgen einde dit jaar significant zullen zijn. Uiteraard zal de VRK er alles aan doen binnen de huidige begroting te blijven en scenario’s zullen worden uitgewerkt hoe structurele effecten kunnen worden opgevangen. Voor het overige wordt verwezen naar de reactie op de zienswijze van de gemeente Haarlem.
MK/ivw/BS 2022-02188
■ 9 Zienswijze gemeente Heemstede begroting 2024 e.v.: 1. “De uitgebreidheid van de ontwerp programmabegroting wordt gewaardeerd. Echter, door het detailniveau is onduidelijk wat de doelstellingen zijn op hoofdlijnen. Bovendien is daarmee de omvang zodanig toegenomen dat het voor de gemeenteraad wel een grote opgave is om daarop in korte tijd een zienswijze te geven. De Raad dringt erop aan de komende jaren tussen die twee factoren balans te zoeken. De gemeenteraad heeft eerder in zienswijzen voorgesteld te werken met een stoplichtmodel, zodat op basis van een zo vormgegeven stand van zaken geschetst in het jaarverslag, bestuur en de gemeenteraden beter in staat worden gesteld (strategisch) te sturen op toekomstige ontwikkelingen en investeringen. De gemeenteraad verzoekt dan ook in het jaarverslag 2022 en de begroting 2024 de ontwikkelingen op hoofdlijnen te schetsen, ingericht op basis van de te realiseren maatschappelijk doelen en deze te voorzien van een stoplichtmodel.”
Reactie VRK Zoals ook bij de zienswijze op het jaarverslag is aangegeven heeft de directie de afdeling Financiën inmiddels gevraagd gegeven om te bezien of, voor wat betreft het jaarverslag en programmabegroting de huidige vorm nog steeds passend is en recht doet aan de informatiebehoefte van o.a. de gemeenten.
2. “Binnen de VRK bestaat al jaren de afspraak dat als de afwijking in de indexering van een voorgaand jaar groter is dan 1%, de VRK de meerkosten alsnog aan de deelnemers mag doorberekenen. Door externe omstandigheden is de onzekerheid hierover naar de toekomst groot. Gelet op het structurele nadeel vanaf 2024 geeft de raad in overweging de methodiek van indexering, overeenkomstig andere gemeenschappelijke regelingen te herzien, in overleg met alle gemeenten, om het financiële risico voor gemeenten te beperken. Daarnaast valt het in de paragraaf weerstandsvermogen op dat vele bedrijfsrisico’s daarin worden meegenomen. De raad verzoekt dit element mee te nemen in de herijking.” Reactie VRK: Zie reactie op zienswijze Haarlem
3. “Tot slot naar de toekomst nog aandacht voor het volgende: De gemeentelijke bijdrage wordt grotendeels bepaald op basis van inwonertal. Dit gegeven begint in toenemende mate te knellen om meerdere redenen, waaronder: (a) de grondslag voor financiering van de crisis- en rampenbestrijding in het gemeentefonds is gebaseerd op het gemeentelijke risicoprofiel. Het ligt voor de hand dit element een rol te laten spelen in de gemeentelijke bijdrage, (b) in de financiering via inwonersbijdrage zit een perverse prikkel. Tussen succesvol gemeentelijk preventiebeleid en de gemeentelijke bijdrage is geen verband in het financieringssysteem. Dit stimuleert preventie niet. Een combinatie van vaste inwonersbijdrage, aansluiting bij het risicoprofiel alsmede de behoefte aan ondersteuning zou passender zijn, waardoor gemeentelijke inspanningen aan de voorkant worden beloond.
De raad roept het bestuur op het proces van herijking van de gemeentelijke bijdrage echt in gang te zetten, zoals eerder in het bestuur is afgesproken en daarover actief te informeren.”
MK/ivw/BS 2022-02188
I
10 Reactie VRK: Niet helemaal duidelijk is of de opmerking van Heemstede ook betrekking heeft op de financiering van de GGD. Want juist op het gebied van volksgezondheid is preventie een heel belangrijk aandachtspunt, en is de inzet van gemeenten van groot belang. De bekostiging door gemeenten van de VRK van de brandweer en crisisbeheersing loopt langs twee lijnen, enerzijds een inwonerbijdrage, anderzijds de ‘bestuurafspraken’. In de laatste wijze van bekostiging is wel degelijk het risicoprofiel van gemeenten herkenbaar, bij de grote gemeenten en gemeenten rond hetNoordzeekanaalgebied. Van een bekostiging langs de lijn van de grondslagen in het gemeentefonds heeft het bestuur in eerdere jaren af willen zien: dit werd gevoeld als een sturing door Den Haag, terwijl middelen uit het gemeentefonds vrij besteedbaar zijn. Als het gaat om de relevante maatstaven in het gemeentefonds, dan betreffen deze overigens vooral de aard van het gebied, bevolking en bebouwing, dit is niet zoiets als een brandrisicoprofiel waarin preventiemaatregelen ook een aspect zijn. Op dit moment is terug te zien dat in de regio de ‘breedste schouders de zwaarste lasten dragen’, volgen van de systematiek van het gemeentefonds garandeert niet dat dat zo blijft. Verder is zowel de crisisorganisatie van de VRK als de brandweer feitelijk altijd de 'last line of defence’.
Preventie door gemeenten is wenselijk en noodzakelijk, maar er zal altijd een parate regionale organisatie nodig zijn op het moment dat het echt mis gaat, en die wordt niet per se anders gedimensioneerd en voorbereid op het moment dat het aantal incidenten voor een deel zou afnemen door een uitstekend gemeentelijke preventiebeleid. Bovendien doemen er steeds weer nieuwe risico’s en typen incidenten op. Recente voorbeelden op het gebied van de brandweer zijn de komst van elektrische voertuigen en de laadvoorzieningen daarvoor, zonnepanelen en ook toenemende reanimaties. En als het gaat om crisisbeheersing dan zijn de coronacrisis , de crisis rond de opvang van ontheemden uit Oekraïne en andere vluchtelingen, en de steeds heftigere vorm die demonstraties krijgen, hiervan voorbeelden.
Daarbij is voor kleinere gemeente-organisaties die regionale crisisorganisatie wellicht nog wel meer nodig dan voor de grote, omdat de grotere gemeenten meer zaken zelf zouden kunnen organiseren. Overigens heeft het Rijk juist aan Kennemerland, als een van de weinige regio’s, extra versterkingsgelden toegekend, om gemeenten financieel te ondersteunen vanwege het relatief hoge risicoprofiel van de regio. Dit alles neemt niet weg dat het bestuur van de VRK graag het gesprek aangaat met de Raad van Heemstede over concrete manieren om via gemeentelijke preventiemaatregelen de gezamenlijke kosten op het gebied van veiligheid en gezondheid in ieder geval zo goed als mogelijk te beheersen. Er wordt op de korte termijn onvoldoende aanleiding gezien de gemeentelijke bijdragen te herijken. le bestuursrapportage 2022 U ontvangt hierbij ook de le bestuursrapportage 2022, die op 20 juni 2021 door het Dagelijks Bestuur is vastgesteld. In deze bestuursrapportage wordt ingegaan op de per 1 mei 2021 bekende financiële situatie en op beleidsontwikkelingen die effect hebben op het boekjaar 2022. Dit betreft ook een aantal onvermijdelijke ontwikkelingen dat is benoemd in de begroting 2023 e.v.. Veel van die autonome ontwikkelingen zijn ook al in 2022 aan de orde.
MK/ivw/BS 2022-02188
Na verwerking van een aantal positieve en negatieve effecten van recente ontwikkelingen, wordt nu een jaarverwachting geprognotiseerd van € 339.000. Nieuwe ontwikkelingen of nieuwe risico’s vanaf mei 2022 kunnen effect hebben op het uiteindelijk jaarresultaat. Hier wordt in de 2e bestuursrapportage op terug gekomen. Dan zal met name meer zicht zijn op effecten van inflatie, die in deze le bestuursrapportage nog slechts in geringe mate becijferd konden worden.
Hoogachtend, Dagalijks Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland.
:1T.F. Schuurmans-Wijdeven Vóorzittër c.c. colleges egiogemeenten
n
GGD BRANDWEER Veiligheidsregio Kennemerland
i
AARVERSLAG
VASTGESTELD AB 11 JULI 2022
r
r
r
tdGGD BRANDWEER F • Veiligheidsregio Kennemerland
Kerngegevens Naam:
Veiligheidsregio Kennemerland
Bezoekadres
Zijlweg 200 2015 CK Haarlem
Postadres:
Postbus 5514
2000 GM Haarlem
Telefoon: Website:
www.vrk.nl
Dagelijks bestuur:
Mevr. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven, voorzitter
023-5159500
Dhr. J. Wienen, burgemeester Haarlem Dhr. F.C. Dales, burgemeester gemeente Velsen Dhr. A. Schoorl, wethouder volksgezondheid Heemskerk Dhr. R. van Haeften, wethouder volksgezondheid Zandvoort
Directie:
Dhr. A.F.M. Schippers, directeur Veiligheidsregio Dhr. A. van de Velden, directeur Publieke Gezondheid
2
JAARVERSLAG 2021
Inhoudsopgave I Voorwoord
4
2 Leeswijzer
5
3 Resultaat 2021
6
4 Programmaverantwoording
7
4.1
Programma Publieke Gezondheid
7
4.2
Programma Covid-19
14
4.3
Programma Jeugdgezondheidszorg (JGZ)
18
4.4
Programma Regionale Brandweerzorg
26
4.5
Programma Ambulancezorg
32
4.6
Programma Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR)
35
4.7
Programma Multidisciplinaire samenwerking
38
4.8
Programma Bevolkingszorg
42
4.9
Programma Zorg & Veiligheidshuis
44
4.10
Programma Meldkamer Noord-Holland
47
4.1 I
Programma Veilig Thuis
49
4.12
Programma Interne Dienstverlening
52
4.13
Programma Financiële middelen
59 60
5 Paragrafen
5.1
60 62 62 63 64
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
5.2
Onderhoud kapitaalgoederen
5.3
Verbonden partijen
5.4
Bedrijfsvoering
5.5
Financiering
6 Jaarrekening
66
6.1
Grondslagen
66
6.2
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening
67
6.3
Opbouw van het begrotingssaldo
69
6.4
Incidentele baten en lasten per programma
70
6.5
Investeringen en restantkredieten
71
6.6
Informatie over maximum inkomensnorm voor de publieke sector
72
6.7
Balans en toelichting
74 85
7 Overige gegevens
7.1
Overzicht begrotingsoverschrijdingen in het kader van rechtmatigheid
85
7.2
Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld
87
7.3
Verantwoording in het kader van SISA
88
8 Controleverklaring onafhankelijke accountant
89
9 Bijlagen
94
9.1
Bijlage I: Gemeentelijke bijdragen 2021
94
9.2
Bijlage 2: Restantkredieten 2021
95
|F
Pagina 3
; BRANDWEER r 1 Veiligheidsregio Kennemerland
I. Voorwoord Met dit jaarverslag blikt het bestuur van de Veiligheidsregio
GGD Kennemerland. En ook de samenwerking die de VR.K weer
Kennemerland terug op het jaar 2021, en dat doen we onder
heeft opgebouwd als netwerkorganisatie in de regio is van groot
bijzonder omstandigheden, in een nieuw jaar met nieuwe
belang gebleken, hierbij denken we in de eerste plaatst aan de
vraagstukken en ook met nieuwe gemeenteraden.
samenwerking met de organisaties in de zorg. In 2021 sprak ik
Het jaar 2021 werd gekenmerkt door een ongekende crisis voor
veiligheidsregio's en daarbij heb ik mogen merken dat Kennemerland
in het Veiligheidsberaad haast wekelijks andere voorzitters van Nederland. Die was ongekend door zijn inhoud, een infectieziekte
haar werkwijzen goed op orde heeft, waardoor bestuurlijke en
die de samenleving op heel veel manieren in zijn greep kreeg. Hij
ambtelijke verhoudingen in onze regio nooit onder druk zijn
was ook ongekend door zijn lengte. Bij het maken van de begroting
komen te staan. Als er al vragen waren over de bestuurlijke
2021 in april 2020 konden we ons niet voorstellen dat niet alleen het
verhoudingen, dan werden deze vooral ingegeven door de wens
jaar 2020, maar ook het hele jaar 2021 zou worden bepaald door de
deze verhoudingen te optimaliseren. Daarover zijn in 2021 door
coronacrisis. Maar dat bleek wel het geval, en dat markeert ook de
bestuur goede gesprekken gevoerd, waarmee de basis is gelegd
financiële en inhoudelijke resultaten van de VR.K in dit jaarverslag.
voor vervolgstappen in 2022, waarbij ook de wijzigingen in de
Wet gemeenschappelijke regelingen en de evaluatie van de Wet Uiteindelijk hopen we dat 2021 het laatste jaar was dat volledig werd
veiligheidsregio meegenomen zullen worden.
bepaald door het coronavirus. Het virus is overigens niet weg en zal
een vast gegeven worden. En we hebben ook geleerd dat we in onze moderne wereld (nieuwe) infectieziekten serieus moeten nemen,
Zoals in mijn eerst zin gemeld; we kijken terug op een moment
en dus ook de preventie van zulke ziekten. Want een mondiale
gekomen. Want van de infectieziektencrisis is de samenleving bijna
epidemie werd door deskundigen al heel lang als onvermijdelijk
naadloos overgegaan naar de crisis rond de opvang van vluchtelingen
gezien, nu weten we met elkaar dat dat geen loze dreigingen zijn.
uit Oekraïne. Hierin hebben de gemeenten de belangrijkste rol,
Het bestuur zal de consequenties daarvan voor de VRK nog moeten
maar ook nu is het beroep op de ondersteuning door de VRK als
bezien.
regionale organisatie groot.
Omdat een crisis per definitie gepaard gaat met schade en menselijk
En verder blikken we terug op een moment dat er verkiezingen
waarin we alweer in nieuwe bijzonder omstandigheden zijn terecht
leed, hopen we altijd dat we ervan gespaard zullen blijven. Toch
hebben plaatsgevonden. De gemeenteraden die hun zienswijze
brengt een crisis vaak ook mooie dingen in beeld, zoals in 2021
hebben gegeven op de programmabegroting 2021, zijn nu heel
de veerkracht die in de samenleving werd getoond, vanuit de
anders samengesteld dan de gemeenteraden die hun zienswijze
gedeelde wil om met elkaar ‘corona eronder te krijgen’. Burgers,
moeten geven op deze jaarrekening. De coronacrisis heeft er voor
zorgmedewerkers, ondernemers en vele anderen lieten op heel veel
gezorgd dat ‘de veiligheidsregio’ en 'de GGD’ bij de gemiddelde
plekken en op heel veel manieren zien dat onze samenleving in staat
Nederlander veel bekender zijn woren. Maar nieuwe raadsleden
is zich aan te passen in moeilijke omstandigheden. Het bestuur is ook
kost het misschien toch moeite om de vele en zeer veelsoortige
blij met de inzet en flexibiliteit van medewerkers van de VRK om
producten, taken, en sectoren van de VRK te overzien. Hopelijk
de maatschappij te helpen de crisis te boven te komen. En ook met
geeft dit jaarverslag hier al enig inzicht in. Er is ook een meer
het elan waarmee medewerkers bij hun 'gewone' werkzaamheden
publieksgericht digitaal jaarverslag, waarvan ik hoop dat het ook de
steeds bereid waren dat te doen wat nodig was om in de bijzondere
gemeenteraadsleden helpt in hun oriëntatie op de VRK. Daarnaast
omstandigheden toch hun taken uit te voeren.
hoopt de VRK de gemeenteraden na de zomer te ontmoeten om
De crisis heeft ons ook geleerd hoe nuttig de samenwerking is
gezondheid en veiligheid in Kennemerland.
meer te vertellen over haar ambities en doelen op het gebied van
die we in Kennemerland opgebouwd hebben, als gemeenten met elkaar, en als gemeenten met de organisatie die we gebouwd
Marianne Schuurmans-Wijdeven
hebben: Veiligheidsregio Kennemerland met daarin opgenomen
Voorzitter Veiligheidsregio Kennemerland
4
JAARVERSLAG 2021
2. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de
In de paragrafen staat informatie die inzicht geeft in de financiële
jaarrekening.
positie van de VRK, de beheersmatige aspecten en de risico's.
In het jaarverslag zijn de programmaverantwoording en de
De jaarrekening is een apart deel. In dit onderdeel staat
paragrafen opgenomen. Hier wordt verantwoording afgelegd over
onder andere de balans inclusief toelichting, het verloop van
het gevoerde beleid. Conform de opzet van de programmabegroting
programmabegroting naar actuele begroting, overzicht resultaten op
2021 wordt verantwoording afgelegd via de vragen:
taakveld en het verloop van de investeringen.
• Wat wilden we bereiken • Wat hebben we ervoor gedaan
Bij de overige gegevens staat onder andere de controleverklaring
• Wat heeft het gekost
van de accountant en de verantwoording in het kader van SISA.
nz
____as
r-j.'Z?
p-
r’
Pagina 5
rdGGD BRANDWEER 4 Veiligheidsregio Kennemerland
3. Resultaat 2021 Financieel resultaat
onvoorzien voordeel op de personeelslasten opgeleverd. In dit
Het jaar 2021 afgesloten met een positief exploitatieresultaat van
verslag wordt verantwoording afgelegd over de resultaten en
€ 1.820.400. Dat is procentueel een afwijking van 1.05 % ten
worden de afwijkingen verklaard.
opzichte van de primitieve begroting. Het resultaat is hoger dan verwacht. De belangrijkste verklaring kan
worden gevonden in de effecten, die de Covid-19 pandemie teweeg heeft gebracht. Daarnaast hebben lastig te vervullen vacatures een
Overzicht resultaten ten opzichte van de begroting per programma (x € 1.000) Resultaat Openbare Gezondheidszorg
% begroting
-27
Covid-19
0
Jeugdgezondheidszorg
-407
Regionale Brandweerzorg
1.227
Multidisciplinaire samenwerking:
- Veiligheidsbureau
215
- Projecten
190
Ambulancezorg GHOR______________________
167
Bevolkingszorg Zorg & Veiligheidshuis
-12 ~Ö
Meldkamer MKNH
-152
Veilig Thuis
28
Financiële middelen:
89
- Renteresultaat
81
Interne Dienstverlening: - Kantoorhuisvesting
-102
- Facilitair bedrijf + Staf, directie
205
- Leidinggevenden primair proces
307
Totaal
1.820
1,05%
Conform het vastgestelde financieel beleid worden afwijkingen groter dan € 50.000 verklaard. Daar waar dat belang c.q. meerwaarde heeft,
worden ook kleinere afwijkingen toegelicht.
Enkele specifieke (incidentele) onderdelen van het resultaat betreffen:
• Vergoeding inzet entryscreening Schiphol • Huisvestingsverbeteringen brandweerposten
€ €
633.000 -/-
• Niet ingevulde vacatures
€
1.466.000
• Wisselende inzet vrijwilligers
€
203.000
• Nabetaling cao-afspraken 2021
€
322.000 -/-
6
1.067.000
JAARVERSLAG 2021
4. Programmaverantwoording 4.1 Programma Publieke Gezondheid Ontwikkelingen 2021 De resultaten op het programma Publieke Gezondheid zijn in 2021
De GGD was in wisselende mate betrokken bij de
in hoge mate beïnvloed geweest door de Covid-19 pandemie.
gezondheidsonderzoeken die het RIVM heeft uitgevoerd in de
Het accent ligt op het versterken van Publieke Gezondheid en het
IJmond. Er is vanuit de GGD een praktische bijdrage geleverd
beperken van de effecten van Covid-19, maar tegelijkertijd beperken
aan het uitgevoerde depositieonderzoek en bij de inhoudelijke
de covidmaatregelen de uitvoering hiervan. Onder bezwarende
beoordeling en afstemming met de verschillende overheden
omstandigheden, heeft het werk (deels) zijn voortgang gekregen.
rondom de publicatie. Er zijn inloopbijeenkomsten in Wijk aan Zee
Waar nodig zijn werkwijzen aangepast en voorzieningen getroffen.
georganiseerd, waar vragen van bewoners over o.a. luchtvervuiling
en neerslag van de industrie zijn beantwoord. Maatschappelijke Zorg (MZ)
Er zijn meer meldingen van overlast gedaan bij het Meldpunt
Gemeenten zijn geadviseerd over mogelijkheden hoe de gezondheid
Zorg en Overlast dan verwacht. Dit komt door onder andere de
te bevorderen en aandacht te hebben voor de indicatoren van
ingebruikname van een landelijk meldnummer en toegenomen
gezondheid met de uitkomsten van de gezondheidsmonitor
meldingsbereidheid. Tevens is er meer complexe casuïstiek. Dat
Volwassenen en Ouderen, zoals ervaren hinder van geluid, stof, roet,
vindt vooral zijn oorzaak in het feit dat andere organisaties en
rookhinder en geurhinder van diverse bronnen. Uitgangspunt blijft
hulpverleners tijdens lockdowns geen huisbezoeken hebben
een verbetering van de luchtkwaliteit in de regio.
uitgevoerd. Casussen zijn zwaarder qua aard en omvang en keten partners signaleren een toename van de zorgvraag vanuit
Met diverse partners binnen de Veiligheidsregio Kennemerland is
burgers, die mede veroorzaakt wordt door de (maatregelen van
de voorbereiding ter hand genomen voor de implementatie van
de) Covid-19 pandemie. Het aantal opvanglocaties voor daklozen is uitgebreid en hiermee ook de werkzaamheden voor de Brede
de Omgevingswet. Er zijn geïntegreerde adviezen opgesteld voor de omgevingsvisies en omgevingsplannen en is deelgenomen aan
Centrale Toegang (BCT). De ervaren werkdruk was groot. Enerzijds
oefeningen met casussen in omgevingstafels.
als gevolg van de toename in te behandelen gevallen en anderzijds door corona gerelateerde uitval van personeel.
Vragen van bewoners over gezondheidseffecten en hoe om te
gaan met bijvoorbeeld vocht en schimmels, geurhinder, chemische
Infectieziektebestrijding (IZB) Het aantal meldingen van infectieziekten is gedaald. Dat is een direct
stoffen en laagfrequent geluid zijn beantwoord en waar nodig is dat
gevolg van de maatregelen die in het kader van de bestrijding van
- mede tegen de achtergrond van het belang voor goede ventilatie -
Covid-19 zijn genomen.
geadviseerd over het binnenmilieu.
gepaard gegaan met een huisbezoek. Scholen en kindercentra zijn
Het aantal cliënten voor de soapoli nam af. Ook hier zijn de
covidmaatregelen, die sociaal contact hebben ingeperkt, een
Technische hygiënezorg (THZ)
verklaring.
De GGD houdt toezicht op de kwaliteit van dagopvang,
De reisbeperkingen hebben ervoor gezorgd dat het aantal
buitenschoolse opvang, voorzieningen voor gastouderopvang
spreekuren voor de Reispoli is teruggebracht tot een minimum
en gastouderbureaus. De GGD onderzoekt of wordt voldaan
waarin enkel alleen nog de verplichte herhaalvaccinatie is uitgevoerd.
aan landelijke kwaliteitseisen voor de kinderopvang. Door
De Tuberculosebestrijding is op reguliere wijze gecontinueerd.
de (tijdelijke) sluiting van de kinderopvang en de hygiëne- en
Op het hele terrein van infectieziektebestrijding zijn de
thuiswerkmaatregelen als gevolg van de Covid-19 pandemie is
medewerkers die nodig waren voor de reguliere taakuitvoering
het toezicht kinderopvang in 2021 deels fysiek en deels digitaal
ingezet op de bestrijding van Covid-19.
uitgevoerd.
Medische milieukunde (MMK)
Tijdens de lockdowns, waarbij de kinderopvang slechts geopend
De vraag om advies en voorlichting over de invloed van de
was voor noodopvang is geen regulier toezicht kinderopvang
leefomgeving op de gezondheid was groot. Er is maatschappelijk
uitgevoerd. Wel vond het signaalgericht toezicht plaats en zijn er met
meer aandacht voor gezondheid in relatie tot de fysieke
de houders vinger aan de pols gesprekken gehouden. Bij het weer
leefomgeving. Gemeenten zijn geadviseerd over uiteenlopende
openstellen van kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang later
thema’s, bijvoorbeeld over gezondheid in beleid, effecten ten gevolge
in het jaar, vond het toezicht plaats op basis van het uitgangspunt:
van de energietransitie en bij ruimtelijke plannen/ voorgenomen
digitaal toezicht als het kan, en op locatie als het moet. De 100%-
woningbouw waar het gaat om gezondheidsaspecten.
norm voor het toezicht op de kinderopvang is in enkele gevallen niet
haalbaar geweest. Voor de gastouderopvang is per gemeente ten
minste 5% van de gastouders (wettelijk minimum) geïnspecteerd. ZH
'______«? H
LT’ !
r
Pagina 7
BRANDWEER hggd Veilighcidsregio Kennemerland
Naast het toezicht op de kinderopvang geeft THZ hygiëneadviezen
op de regionale nota zijn de gemeenten aan de slag gegaan met het
aan particulieren, instellingen en bedrijven om infectieziekten door
opstellen van lokale preventie akkoorden (en daaraan gekoppelde
micro-organismen (bacteriën, virussen, schimmels en parasieten)
sportakkoorden). De regionale nota en de lokale invulling hiervan
te voorkomen. In 2021 is tijdens de corona-pandemie daarom veel
vormen bij elkaar de ambitie en zijn de basis voor afspraken met
advies gegeven over de hygiëne en veiligheid om te voorkomen dat
het lokale werkveld om de gestelde doelen te verwezenlijken. In de
er corona-besmettingen zouden plaatsvinden.
meeste gemeenten is een dergelijk preventie akkoord vastgesteld.
Enkele honderden bedrijven, zorginstellingen, gemeenten, scholen,
Om de impact van de coronapandemie en de daarmee
kinderopvangorganisatie en verenigingen zijn geadviseerd over
samenhangende maatregelen te monitoren is vanuit GGD
noodopvang, opzetten cohort-verpleging, hygiënemaatregelen, werkinstructies persoonlijke beschermingsmiddelen, etc.
GHOR NL het initiatief genomen om meerjarig extra monitors te organiseren. GGD Kennemerland heeft een extra corona
Bijzondere aandacht ging ook uit naar de hygiëne advisering bij
jeugdmonitor onder de inwoners gehouden, waaruit zichtbaar
de Maatschappelijke opvang en de opvang van de evacuees uit
werd welke impact de pandemie op onder andere de mentale
Afghanistan.
gezondheid heeft. De reguliere gezondheidsmonitor volwassenen
Door de sluiting van de kinderopvang en de contactberoepen en
zijn gepresenteerd laten een vergelijkbaar patroon zien. Daarmee
en ouderen van 2020, waarvan de uitkomsten in het najaar 2021
door de inzet van medewerkers voor corona-werkzaamheden zijn
leveren deze uitkomsten een belangrijke input voor de lokale
met alle inspecties uitgevoerd kunnen worden. De minder inkomsten
uitvoering.
worden door het Rijk (VWS) gecompenseerd.
De belangstelling voor en de behoefte aan meer inzet op
Advies en Onderzoek
gezondheidsthema's is merkbaar. Vanuit gezondheidsperspectief is
Een van de inzichten als gevolg van de coronapandemie is dat het
dat een belangrijke ontwikkeling. Het realiseren van een rookvrije
gezond leven en daarmee gezond zijn het beste fundament is om de impact van welke pandemie dan ook te verminderen. Dit is
generatie is de aanleiding geweest om een subsidie aap te vragen bij ZMW (gemeenten samen gezond) om daarmee de’ inzet voor
leidraad geweest in de advisering, ondersteuning en begeleiding van
Nederland Rookvrij meerjarig te borgen. Daarnaast is dat terug te
gemeenten.
zien in de hoeveelheid toegekende aanvragen voor begeleiding om te komen tot een Gezonde School vignet; een effectief bewezen
Met het vaststellen van een regionale nota volksgezondheid is een
methodiek om gezondheid in de context van de omgeving (school, ouders, wijk) te verbeteren.
belangrijk fundament gelegd voor de focus op preventie. Aansluitend
8
JAARVFRSI AG 2021 ___________________________________
Doelenboom Wat wilden we bereiken
Wat hebben we ervoor gedaan
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2021
Het doelmatig en doeltreffend uitvoeren van wettelijke taken en het bieden van speciale arrangementen voor lokale behoeften t.b.v. de Publieke Gezondheid.
Signaleren en monitoren van infectieziekten en het uitvoeren van preventieve activiteiten om verspreiding van infectieziekten te voorkomen. Indien nodig bestrijden van grote uitbraken/epidemieën (Infectieziekte bestrijding, TBC en SOA/Aids bestrijding).___________
• Er zijn aanzienlijk minder meldingen dan voorgaande jaren. De genomen maatregelen i.v.m. Covid-19 zijn ook effectief voor andere infectieziekten en mensen hebben waarschijnlijk minder snel een arts bezocht waardoor er minder diagnostiek is ingezet. ■ TBC is op reguliere wijze gecontinueerd.
Uitvoeren van toezicht volgens de Wet Kinderopvang.
• Zo'n 95 % van de locaties met dagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderbureau in de regio is minstens eenmaal onderzocht. De omvang van de steekproeven naar gastouderopvang is 5%. • Totaalaantal inspecties in 2021: 635 bij kinderopvanglocaties en 179 bij gastouderopvang.
Advies en inspecties technische hygiënezorg om te voorkomen dat infectieziekten uitbreken of zich verspreiden. Dat kan zich richten op het individu of op instellingen of locaties waar sprake is van een verhoogd risico.
• Enkele honderden bedrijven, zorginstellingen, gemeenten, scholen, kinderopvangorganisatie en verenigingen zijn geadviseerd over noodopvang, opzetten cohort-verpleging, hygiënemaatregelen, werkinstructies persoonlijke beschermingsmiddelen, etc. Bijzondere aandacht ging ook uit naar de hygiëne advisering bij de Maatschappelijke opvang en de opvang van de evacuees uit Afghanistan. • Naast deze specifieke corona-werkzaamheden zijn tevens de certificaat-Zvergunningverleningen bij tattoo- & piercingstudio’s en schoonheidssalons, seksbedrijven en op zeeschepen uitgevoerd.
Adviseren van burgers en bedrijven om in het geval van contact met schadelijke stoffen, de gevolgen hiervan te beperken (Medische Milieukunde).
• Advisering n.a.v. vragen, klachten en meldingen van zowel burgers als overheidsorganen (zoals gemeente, provincie, milieudienst). Het aantal vragen m.b.t. gezonde leefomgeving was 268. • Het aantal inzetten van de Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (opgeschaalde medische milieukunde) vanuit het interregionaal piket in de regio in 2021 bedraagt 8.
Signaleren en monitoren van de gezondheid van de inwoners van Kennemerland (Epidemiologie).
• Begin 2021 is de corona monitor jeugd uitgevoerd en gepresenteerd. Eind 2021 is de reguliere gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen uitgebracht. Daarnaast maakt het panel van GGD Kennemerland onderdeel uit van de periodieke landelijke peiling met betrekking tot corona. Daarnaast is een panelstudie gedaan naar positieve gezondheid. • Structureel zijn in 2021 alle ontwikkelingen en uitkomsten op het gebied van onder andere testen en vaccineren gemonitord in het daartoe opgezette coronadashboard.
Ondersteunen van gemeenten en regionale/lokale ketenpartners bij het bevorderen en behouden van de gezondheid van de gehele bevolking in de regio. Specifiek is aandacht voor risicogroepen zoals jongeren, volwassenen met een lage sociaal economische status en ouderen (advisering publieke gezondheid).
• Adviseren gemeenten over lokaal beleid (op basis van gezondheidsnota). • Op inhoud adviseren van gemeenten en ketenpartners over uitvoeren van gezondheidsbeleid. • Signaleren en herkennen van kansrijke onderwerpen en netwerken met een positief effect op de gezondheid. • Eerste aanspreekpunt preventieve gezondheidszorg. • Opstellen regionaal beleid (regionale Nota Volksgezondheid). • Beleidsondersteuning van wettelijke taken van de GGD. • In bijna alle gemeenten zijn lokale preventie akkoorden opgesteld met medewerking van de adviseurs publieke gezondheid. Ook in de uitvoering en monitor hebben deze adviseurs een aanjagende en stimulerende rol. • Bovendien is het aantal aanvragen voor gezonde school en daarmee voor de begeleiding daarvan vanuit de GGD nog nooit zo hoog geweest. • Op lokaal niveau wordt daarnaast bijgedragen aan diverse projecten op het gebied van Nederland Rookvrij, Eenzaamheid, Overgewicht, Gezondheid van statushouders, Zelfmoordpreventie, etc.
rr; m
Gezonde burgers (Een bijdrage leveren aan de bescherming en bevordering van de Volksgezondheid).
« r-. Pagina 9
^|GGD BRANDWEER Veiligheidsregio Kennemerland
Doelenboom Wat wilden we bereiken
Wat hebben we ervoor gedaan
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2021
Voorkomen en verminderen van uitsluiting en dakloosheid; realiseren van een aanvaardbare kwaliteit van leven voor kwetsbare mensen die vaak meervoudige problemen hebben (OGGZ).
• Aannemen en registreren cliënten en type OGGZproblematiek (via Meldpunt Zorg & Overlast en Brede Centrale Toegang). • Beoordelen van de gezondheids-, zorg- en overlastsituatie (of initiëren Maatschappelijke Opvang) middels Outreachende bemoeizorg. • Het bieden van somatische zorg aan daklozen door middel van een verpleegkundig spreekuur. ■ Opstellen en uitvoeren trajectplan om teloorgang /overlast te stoppen. • Doorverwijzen naar reguliere zorg. • Bieden van nazorg (monitoren van overdracht). • Overleggen/afstemmen met ketenpartners en sociale wijkteam s/Meerteams. • Taken zijn tijdens de Corona pandemie onverkort uitgevoerd, werkwijze en procedures, zoals voor huisbezoeken en inspecties, het BCT-loket voor daklozen en het verpleegkundig inloopspreekuur voor daklozen, zijn waar nodig aangepast aan Corona maatregelen.
Preventief en actief stoppen van bedreigingen van de volksgezondheid en/of overlast in de directe leefomgeving van mensen (Hygiënisch Woningtoezicht).
• Hygiënisch Woningtoezicht bij zwaar vervuilde woningen is uitgevoerd met als doel vervuiling en overlast beëindigen en de bewoner(s) stimuleren deze problemen in de toekomst te voorkomen. • Meldingen tijdens lockdown periodes zijn vaak ernstiger i.v.m. wegvallen Outreachende zorg en ondersteuning bij ketenpartners. Ook ernstigere vervuilingen door minder inspecties van woningbouwverenigingen. • Aantal meldingen is weer gestegen tot op het niveau van 2019 en eerder.
Vroegsignalering van personen met verward gedrag VSO: tijdige toeleiding naar zorg en afname van overlast.
• Het wekelijkse Vroegsignaleringsoverleg VSO is onverkort doorgezet tijdens de Corona pandemie in een digitale variant. Meldingen van de politie betreffende burgers met verward gedrag zijn in het afstemmingsoverleg met GGZ, verslavingszorg, politie en GGD besproken. Het doel is hen z.s.m. naar adequate zorg toe te leiden en overlast te verminderen.
Wet verplichte GGZ en pilot uitbreiding bereikbaarheid en beschikbaarheid Meldpunt Zorg & Overlast.
• Op verzoek van de gemeenten voert de GGD sinds 1-1-2020 twee taken en vijf aanvullende (ondergeschikte) taken uit in het kader van de WVGGZ (Wet Verpl.chte GGZ): - Het meldpunt en het verkennend onderzoek voor een aanvraag Zorgmachtiging. De structurele kosten zijn in de programmabegroting verwerkt. - De tweejarige pilot 'uitbreiding bereikbaarheid en beschikbaarheid GGD Meldpunt Zorg & Overlast buiten kantoortijd 2020-2021’ is in het najaar geëvalueerd. De meldingen zijn toegenomen, mede door de aansluiting op het Landelijk Meldpunt Zorgwekkend Gedrag 0800-1205. Er is een soepele doorverbinding vanaf 112 en 09008844 wanneer een "persoon met verward gedrag" belt of wanneer een burger zorgen kenbaar maakt over een inwoner van de gemeente Kennemerland. Op basis van de evaluatie van de pilot heeft eind 2021 het bestuur besloten tot een structurele uitbreiding: het meldpunt is vanaf maart 2022 zeven dagen per week bereikbaar van 9-20 uur.
10
Wat was het beoogd maatschappelijk effect
..... ______________________________
. ggg M
JAARVERSLAG 2021
Doelenboom Wat was het beoogd maatschappelijk effect
Wat wilden we bereiken
Wat hebben we ervoor gedaan
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2021
Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van crises, rampen en zware ongevallen (Psychosociale Hulpverlening).
• Taken zijn tijdens de coronapandemie onverlcort uitgevoerd, werkwijze en procedures zijn waar nodig aangepast aan corona maatregelen. Veel extra inzet is gegeven aan de nazorg van VRK-collega’s die op coronataken zijn ingezet en overige collega’s voor wie een vorm van nazorg en ondersteuning nodig was. • Grote inzet is geleverd bij opvang van gerepatrieerde Afghaanse vluchtelingen en bij reizigers uit Zuid-Afrika die in quarantaine geplaatst werden. • PSH-medewerkers zijn opgeleid en getraind ter voorbereiding op een inzet. • De GGD is ingezet bij casussen waar sprake was van dreigende maatschappelijke onrust o.a. bij zedenzaken. • Er is ingezet op het verstevigen en initiëren van integrale ketensamenwerking. Contacten worden onderhouden met bestaande ketenpartners.
Uitvoeren forensische geneeskunde voor politie en gemeenten (Forensische geneeskunde).
• Taken van de gemeentelijke lijkschouwer zijn uitgevoerd Arrestanten zijn waar gewenst gezien door een forensisch arts t.b.v. medische zorg en advisering van de politie. • De Forensische geneeskunde taken zijn tijdens de corona pandemie onverkort uitgevoerd, werkwijze en procedures zijn waar nodig aangepast aan coronamaatregelen, zoals bij medische zorg aan arrestanten (zoals bij coronaspugers) en afname bloedproeven.
Het handhaven en bouwen aan het vertrouwen in de samenleving dat adequaat wordt gehandeld in het geval dat risico's zich aandienen ten aanzien van de Publieke Gezondheid.
Het permanent op peil houden van inzetcapaciteit bij calamiteiten en crises.
• Bieden van reizigersadvisering en -vaccinatie (waarmee kennis en vaardigheden voor opgeschaalde zorg beschikbaar is). • In 2021 zijn door het GGD Cursusbureau - ondanks de beperkingen vanwege de corona maatregelen - 91 cursussen op het gebied van levensreddend handelen uitgevoerd.
Effectieve en snelle(re) actie bij calamiteiten.