20220834810 Beantwoording aanvullende vragen in het onderzoek naar handelswijze gemeente Haarlem t.a.v. Joods erfgoed

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Beantwoording aanvullende vragen in het onderzoek naar handelswijze gemeente Haarlem t.a.v. Joods erfgoed Nummer 2022/834810 Datum college 14 juni 2022 Portefeuillehouder Wienen, J. Programma/beleidsveld 6.2 Gemeentelijk bestuur Afdeling BC Auteur K.W.E. Maes Telefoonnummer 023-5113121 Email kmaes@haarlem.nl Bestemd voor: Het college stuurt deze raadsinformatiebrief ter kennisname naar de commissie Bestuur. Behoort bij onderwerp Onderzoek naar handelswijze gemeente Haarlem t.a.v. Joods erfgoed (2021/656850) in commissievergadering van 10 februari 2022. Bijlagen Memo reactie NHA op vervolgvragen na onderzoeksverslag ‘Roof en eerherstel in Haarlem’ De gemeente Haarlem heeft onderzoek laten uitvoeren naar het gemeentelijk handelen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog jegens joodse oorlogsslachtoffers. Dit onderzoek had met name betrekking op de roof van Joodse bezittingen en naheffingen wegens achterstalligheid van erfpachtcanon en/of gemeentelijke belasting. Het onderzoek, ‘Roof en Rechtsherstel in Haarlem’, is op 25 januari gedeeld met de raad. In de begeleidende RIB (2021/656850) is benoemd dat er nog nader gekeken zou worden naar punten die in de bespreking van het rapport met betrokkenen werden aangedragen. De gemeente heeft het Noord-Hollands Archief (NHA) gevraagd dit te doen. Zij hebben een drietal vragen onderzocht, te weten: 1.

Zijn er door gemeente Haarlem rekeningen/declaraties gestuurd naar BZK voor het instellen van antiJoodse maatregelen tijdens de Tweede Wereldoorlog? 2. Zijn er gegevens over gevorderd Joods vastgoed waarbij de gelden die daartegenover stonden niet ten goede kwamen aan de Joodse eigenaren maar naar een vermogensbeheerder? 3. Is er directe informatie over de rol van de gemeente bij de huisvestingsvergunningen na de Tweede Wereldoorlog (bij de terugkomst van Joden), waarbij de gemeente bijvoorbeeld Joodse huiseigenaren geen toegang gaf tot hun eigen panden? Het blijkt niet mogelijk om hier eenduidige uitspraken over te doen op basis van deze eerste verkenning van de aanwezige documenten. Het NHA geeft aan dat voor de beantwoording van deze vragen een nieuw separaat onderzoek opgestart moet worden. De bronnen zijn omvangrijk en het is op voorhand niet altijd duidelijk waar de relevante informatie zich kan bevinden, als deze er al is. Het is daarnaast op voorhand niet duidelijk of een dergelijk vervolgonderzoek wel zal leiden tot concrete uitkomsten. U vindt de opbrengsten

Kenmerk: 2022/834810

1/2

van deze eerste verkenning in de bijlage bij deze RIB. De resultaten zijn van 1 april, de vertraging in het delen zit in het onderzoeken van een mogelijk vervolg op deze verkenning. Het NHA heeft de opdracht voor een vergelijkbaar onderzoek als ‘Roof en Rechtsherstel in Haarlem’ gegeven aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Een team van op dit thema ervaren historici gaat het onderzoek in de archieven uitvoeren na de zomer, in de periode september tot en met november. Hierbij wordt gekeken naar het handelen van de overige bij het NHA aangesloten gemeenten. Het college is voornemens om, nadat dit onderzoek is opgeleverd, met betrokken partijen te kijken of er ook een mogelijkheid- en wens is om gezamenlijk naar de nu nog onvoldoende beantwoorde vragen hierboven te kijken. Door dit gezamenlijk te doen krijgt een eventueel vervolgonderzoek meer stevigheid en daarmee kans van slagen. U wordt hierover te zijner tijd nader geïnformeerd. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2022/834810

2/2