20220749755 3. Bijlage 2 Ontwikkelvisie Molenwijk Noord

Groenstructuur straten De wegen en straten hebben alle een sterk groen karakter. De Zuiderzeelaan is recent heringericht met een middenberm met bomen. Aan het noordelijk deel van de weg staat een mooie rij grote platanen. Deze worden behouden, en vormen een fraaie entree van de wijk. Aan het noordelijk deel van de Zwemmerslaan wordt een vergelijkbare bomenrij toegevoegd. Aan de zuidzijde van de Amelandstraat wordt de bestaande waardevolle rij lindes in een brede grasberm behouden en aangevuld. Aan de zuidzijde van de Friesland wordt de huidige gefragmenteerde bomenrij zoveel mogelijk aangevuld. Kenmerkend voor de noord-zuid gerichte parkstraten zijn brede groene bermen met bomenrijen. De breedtemaat van het groen is hier ongeveer gelijk aan de verharding. De bermen en de breedte van het profiel (17-19 meter) zijn royaal, zodat hier bomen van de eerste grootte tot wasdom kunnen komen.

is het beeld rommelig, schraal en versnipperd. Dit gebied vraagt om een integrale herinrichting van verharding en groen. Daarnaast zullen plekken als onderdeel van het voorzieningencluster worden vormgegeven en een belangrijke sociale functie vervullen. De benodigde schoolpleinen zullen buiten schooltijden ook voor kinderen in de buurt te gebruiken zijn.

Romolenpark Dit bestaande wijkpark is een fraai en ecologisch waardevol heempark. Maar het park heeft een erg introvert karakter. Dichte beplanting en hoge grondlichamen schermen het af van de Europaweg. Om het Romolenpark meer betekenis te geven voor Molenwijk-Noord zijn aantrekkelijke routes naar het park en goede, uitnodigende entrees met zicht het park in een aandachtspunt.

Groene gordel Prattenburg/Engelenburg Aan de zuidzijde van Frieslandlaan is veel opgaande beplanting in de vorm van bosplantsoen. Als groene voorgrond voor de grootschalige bebouwing van Prattenburg/ Engelenburg is het waardevol, maar samen met parkeerterreinen en dode plinten

Principeprofiel Frieslandstraat

Meer uitnodigende entree Romolenpark gewenst

Romolenpark

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

39

Spelen en verblijf

Referentie: groene sport/ en ontmoetingspek

40

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

Referentie: informeel spelen

Referentie: zitten in openbare ruimte

Spelen en verblijf Het autoluwe en groene karakter maakt dat de buurt als geheel aantrekkelijk wordt voor spelen, verblijf, ontmoetingen, informele vormen van sport, en het maken van een ommetje. Het Waddenpark neemt daar de centrale plaats in. Het flauwe talud aan de noordzijde van het water leent zich voor vrije en ietwat avontuurlijke vormen van sport en spelen, waarvoor ook speelaanleidingen en sportattributen kunnen worden opgenomen. De route aan de zuidkant van het water is een fijne brede promenade, waar je ook dicht bij het water kunt zitten. De route aan de noordkant van het water heeft een meer informeel karakter. In zowel het westelijk als oostelijk deel van de Waddenbuurt komt een royale, multifunctionele verblijfs-/speelplek voor verschillende leeftijdscategorieën. Centraal in het oostelijk deel van de buurt is reeds een speelplek aanwezig, doch de inrichting kan meer kwaliteit krijgen. Daarnaast kunnen de schoolpleinen eveneens gebruikt worden door de buurt.

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

41

42

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

Europawegzone - huidige opzet

Europawegzone - mogelijk toevoeging nieuwe bebouwing op hoeken

Impressie entree Zuiderzeelaan

Referentie bebouwing Europawegzone Geurst & Schulze, Vermeertoren Delft

3.4 Bebouwing en voorzieningen Bebouwingsstructuur en private buitenruimte Verschillende bebouwingszones worden onderscheiden: • Europawegzone met markante, hoge bebouwing • Middenzone met middelhoge, compacte, ruimtevormende bebouwing • Voorzieningencluster aan de zuidzijde van de Frieslandlaan • Landschappelijke zone Zwemmerslaan met lage tot middelhoge, los geplaatste gebouwen

Europawegzone De bebouwing in de Europawegzone bestaat uit individuele objecten, die inspelen op de bestaande reeks van langgerekte, verspringende flats langs de Europaweg en gedraaide (hoogte)accenten op de hoeken. De nieuwe gebouwen markeren de hoeken van de Zuiderzeelaan en Zwemmerslaan, met hoogte-accenten en door nadruk te leggen op de noord-zuidrichting. Parkeren voor bewoners wordt ondergronds opgelost, zodat deze gebouwen op maaiveldniveau een sterke relatie krijgen met het Waddenpark, de parkway Europaweg en de toegangsweg tot Molenwijk (Zuiderzeelaan).

Bebouwingsstructuur

Middenzone De bebouwing in de middenzone is geplaatst in een rasterpatroon. Dit draagt in belangrijke mate bij aan samenhang tussen bestaande en nieuwe bebouwing en verbindingen met de omgeving. De nieuwe bebouwing volgt de bestaande orthogonale opzet in hoofdzakelijk noord-zuid richting. De bebouwing is compact en lineair en heeft een alzijdige oriëntatie. Gelijke of gelijksoortige gebouwen worden in de vorm van reeksen toegepast. De gebouwen vormen – deels samen met bestaande bebouwing – ensembles, waarbinnen gemeenschappelijke buitenruimtes zijn opgenomen. Hier kunnen parkeren bewoners, maar het moet ook een fijne ruimte zijn om aan te wonen. De hoofdentrees liggen aan de openbare ruimte, zodat deze bijdragen aan het contact met de straat. Vanwege de alzijdigheid van de bebouwing vragen de overgangen tussen private buitenruimtes en openbare ruimte extra aandacht. Qua uitstraling voeren brede groene hagen de boventoon, maar een combinatie met een muurtje of hek is nodig om deze randen voldoende solide te maken.

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

43

Impressie middenzone-west

Referentie bebouwing middenzone Geurst & Schulze, Overtoomse Veld Amsterdam

44

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

Referentie wederopbouwarchitectuur

Impressie groene zoom Zwemmerslaan

Referentie landschappelijk wonen Zwemmerslaan Kvistgård Denemarken (Vandkunsten)

Voorzieningencluster De komst van een voorzieningencluster aan de Frieslandlaan wordt nader onderzocht. Ruimtelijk wordt de bebouwing van het voorzieningencluster en de bijbehorende buitenruimte beschouwd als een sterk samenhangend ensemble, dat goed verbonden is met de omliggende buurten. Dit gebied zou daarbij ook moeten uitnodigen tot verblijven en ontmoeten. Een woonkamer voor de buurt, waar buurtbewoners een kopje koffie of thee kunnen drinken is wenselijk. Landschappelijke zone Zwemmerslaan De bebouwing aan de westzijde van de Zwemmerslaan bestaat uit los geplaatste, alzijdige volumes. De bebouwing staat met zijn voeten direct in het landschapspark, zodat het contact hiermee optimaal is. Programma bebouwing Molenwijk-Noord zal zich ontwikkelen tot een meer gedifferentieerde woonbuurt, zowel qua wonen, werken als voorzieningen. Dat bevordert de levendigheid. Vanuit de gemeentelijke (concept) Omgevingsvisie is het de ambitie om ook de werk- en voorzieningenstructuur te versterken, in te zetten op sociaal maatschappelijke wijkhubs en voorzieningen die binnen 10 minuten te voet of te fiets bereikt kunnen worden. Daarnaast is het uitgangspunt de ‘ongedeelde stad’: het plaats bieden aan een breed scala aan bewoners.

De nieuwe bebouwing moet zorgen voor een grotere differentiatie van de woningen en op maaiveldniveau beter aansluiten op de openbare ruimte dan in de huidige situatie. Vooral woningen voor starters en ouderen worden toegevoegd. De bebouwing van de middenzone blijft weliswaar grotendeels uit sociale woningbouw bestaan, maar er zal meer variatie in woningtypes en -grootte komen. De sociale huurwoningen worden door sloop/ nieuwbouw vernieuwd. Daarnaast willen we doorstroming faciliteren, ook voor de oudere Haarlemmers die nu elders in Schalkwijk (en Haarlem) in een te grote woning wonen. Hierdoor komen woningen vrij voor gezinnen. In de andere zones binnen Molenwijk-Noord is het de bedoeling geheel of grotendeels woningen in het midden- en hogere segment te realiseren. Zo ontstaat in MolenwijkNoord als geheel meer differentiatie. Door het toevoegen van duurdere woningen

kunnen duurdere (ondergrondse) parkeeroplossingen worden toegepast. Daarbij onderscheiden de woningen aan de westzijde van de Zwemmerslaan zich door een aandeel zelfbouwwoningen en nadruk op collectief gebruik van de buitenruimte. Door zelfbouw ontstaat nog meer differentiatie binnen Molenwijk-Noord en een grotere buurtgebondenheid Met de herstructurering kunnen woningen worden gerealiseerd die beter aansluiten op de groeiende doelgroep van kleinere huishoudens en de behoeften van oudere Haarlemmers. Dit betekent dat er ruimte komt voor kleinere tweetot driekamerappartementen, voorzien van een lift, geschikt voor één- en tweepersoonshuishoudens. Aanpasbaar/ toekomstbestendig bouwen is bovendien nodig, zodat de woningen geschikt gemaakt kunnen worden voor verschillende doelgroepen. Onder senioren is er een groeiende belangstelling voor bijzondere woonvormen zoals hofjes en groepswoningen. Dergelijke woonvormen lijken ook kansrijk voor Molenwijk-Noord. De gebouwen op de hoek van de Europaweg-Zwemmerslaan en EuropawegZuiderzeelaan bevatten straks grotendeels een woonprogramma, maar ook kleinschalige niet-woonfuncties in de plint zijn kansrijk. Denk hierbij aan kleine bedrijfsruimtes of (dag)horeca. Ook verspreid door de wijk liggen er tot op zekere hoogte kansen om plinten op bijzondere plekken te verrijken met kleinschalige horeca, praktijkruimte of bedrijvigheid.

Het toevoegen van woningen betekent dat het aantal inwoners gaat groeien. Daarnaast zal het profiel van de bewoners verrijkt worden doordat er andersoortige woningen worden toegevoegd. Hierdoor ontstaat er ook meer draagvlak voor dit soort functies. Voorzieningen zijn belangrijk voor een wijk. Zij faciliteren ontmoeting, zorg en ondersteuning. De ontwikkeling van een voorzieningencluster rond de Frieslandlaan is gericht op het maken van een hart voor de buurt, waar verschillende buurtbewoners elkaar kunnen ontmoeten. Zowel onbedoeld door een toevallige ontmoeting of bedoeld door ergens af te spreken voor een kopje koffie. Het juiste programma zal moeten blijken uit onderzoek. Daarbij worden ook de scholen en gymzaal meegenomen en wordt een combinatie met wonen als kansrijk beschouwd. Het scholencluster

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

45

Waterstructuur

Referentie: water aanleiding voor spelen/verblijf

46

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

Referentie: bovengrondse waterafvoer

kan ofwel aan de noord- of zuidzijde van de Frieslandlaan gepositioneerd worden. Het belangrijkste is dat er aansluiting is met de andere voorzieningen en dat de buitenruimte en gymzaal aantrekkelijk zijn gelegen ten behoeve van dubbelgebruik buiten schooltijden. Door beide scholen ruimtelijk samen te voegen in één nieuw gebouw of op één kavel kunnen voorzieningen als een gymzaal, schoolplein en speelplaats gedeeld worden. De gymzaal wordt overdag gebruikt door onderwijs en is buiten schooltijd beschikbaar voor (sport-)verenigingen. Naast dit centrale voorzieningengebied wordt onderzocht of voorzieningen kansrijk zijn op andere plekken in de wijk, bijvoorbeeld langs wandelroutes, op prominente hoeken of in combinatie met een openbare verblijfsplek. Daarbij kan gedacht worden aan (dag) horeca, koffiecorners, werkplekken, zitgelegenheden en sport- en spelelementen. Ook bestaande voorzieningen worden in het onderzoek meegenomen.

3.5 Duurzaamheid Watersysteem en riolering Molenwijk-Noord krijgt een geheel nieuw, duurzaam watersysteem. Het huidige gemengde rioolsysteem, daterend uit 1968, wordt getransformeerd naar een gescheiden stelsel met open water en/of wadi’s. Regenwater wordt zoveel mogelijk lokaal opgevangen en geborgen. Dat geldt zowel voor de openbare ruimte als voor de uitgegeven percelen. Verharding van de parkstraten stroomt zoveel mogelijk rechtstreeks af naar verlaagde bermen/wadi’s. Vanwege de slecht doorlatende veenbodem, zal overtollig water moeten worden afgevoerd. Dat gebeurt bij voorkeur via open water dat is aangesloten op het bestaande boezemwater, aangezien dat de meest robuuste oplossing is. Vandaar dat centraal in de wijk, in het Waddenpark, een watergang is opgenomen. De mogelijkheid om het water aan te sluiten op het bestaande boezemwater vraagt evenwel om nader onderzoek. Indien uit het onderzoek blijkt dat open water niet haalbaar is worden wadi’s toegepast. Belangrijke eisen voor klimaatbestendig ontwerpen zijn opgenomen in het rioolbeleid en het Algemeen programma van eisen. Voor afvoer van water bij nieuwe ontwikkelingen geldt de eis dat minimaal 90 mm/h neerslag en 160 mm/2h verwerkt moet kunnen worden zonder dat er water de bebouwing in stroomt en schade veroorzaakt. De nieuwe regenwaterriolering kan maximaal 30 mm/h (bui 9) verwerken.

Dat betekent dat 60 mm/h neerslag via het maaiveld moet worden verwerkt zonder dat er schade in bebouwing ontstaat of wordt afgewenteld op de omgeving. De ontwikkelaar legt het regenwaterriool tussen de ontwikkeling en open water aan en zorgt voor berging/verwerkingsmogelijkheid op eigen terrein.

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

47

Ecologie

Referentie: struiken en hagen bieden dekking en voedsel voor dieren

48

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

Referentie: groen kruidendak met dood hout heeft ecologische waarde

Ecologie Molenwijk Noord ligt in groter verband aan een belangrijke ecologische zone: het heempark Romolenpark en de ecologische verbinding via de bermen van de Europaweg. Deze zone vormt een belangrijke schakel van en naar het Middengebied van Molenwijk en verder richting Groene Zoom. Het gebied zelf krijgt een belangrijke ecologische drager in de watergang (met name de op de zon gelegen natuurlijk oever aan de noordzijde) en het centrale park. Het weefsel van openbaar groen en particuliere tuinen (de haarvaten van het ecologisch netwerk) gaat een belangrijke rol vervullen voor de biodiversiteit door voldoende rust, veiligheid, voedsel en voortplantingsmogelijkheden te bieden voor tal van soorten, die op doortrek zijn of hier (al dan niet tijdelijk) verblijven. Daarbij is een goede uitwisseling van tuinen met het openbaar gebied van belang. In het Natuur Netwerk Haarlem is aangegeven dat een fysieke verbinding ter plaatse van de Europaweg nodig is. Deze weg vormt voor amfibieën, reptielen en kleine zoogdieren een barrière. Deze kan opgeheven worden door een ecologische verbinding mee te koppelen met de watergang die de Europaweg kruist of een ongelijkvloerse kruising met de Europaweg aan te leggen (amfibietunnel).

Ook de kruising van de Zuiderzeelaan, de meest drukke route binnen het gebied, moet worden bekeken op mogelijkheden om de barrièrewerking tegen te gaan. De barrièrewerking van de Zwemmerslaan zal worden verminderd door versmalling van het profiel. Nader moet worden bekeken of aanvullende maatregelen nodig zijn. Overige onderbrekingen van water en oevers worden zoveel mogelijk beperkt en zo klein mogelijk gemaakt. De woonstraten gaan met ruime bruggen over het water heen. Ondergrond Deze gebiedsontwikkeling zal naast (zichtbaar) bovengronds werk ook een grote opgave voor de ondergrond betekenen. Boven- en ondergrondse ontwikkeling zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In de volgende stap van planontwikkeling is het dan ook belangrijk integraal af te stemmen en te organiseren om zo chaos, hoge kosten en vertraging te voorkomen.

Ruimteclaims die zoal spelen in de ondergrond zijn: • energietransitie: de aanleg van warmtenetten en bodemenergiesystemen (WKO systemen); maken we een keuze? Waar zetten we op in? • elektrificering: de vraag naar elektriciteit neemt toe, ook willen we de door zonnepanelen opgewekte elektriciteit leveren aan het net; • klimaatadaptatie: de stad zowel in natte als in droge en hete tijden leefbaar en groen houden; • openbare ruimte: in de nieuwe woonwijken zijn ondergronds parkeren, gescheiden hemelwaterafvoer, ondergrondse afvalcontainers en nieuwe elektriciteitverdeelstations gepland; • netbeheerders: diverse vervangingsopgaven. Daarnaast is de ondergrond ook al in meer of mindere mate gevuld met kabels, leidingen, riolen en boomwortels. En moeten we rekening houden met onder andere archeologie, ruimte voor waterberging, stroming van grondwater en bodemverontreiniging. Dit vraagt regie op de ondergrond om te voorkomen dat schaarste aan ondergrondse ruimte ruimtelijke ontwikkelingen beperkt.

Referentie: natuurlijke oever

Referentie: ook ruimte voor extensief groen

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

49

Verkeersstructuur auto

Referentie: groene straat met smal, eenvoudig wegprofiel

50

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

Referentie: groene straat met smal, eenvoudig wegprofiel

Padenstructuur voet/fiiets en bushaltes

Referentie: pad door het groen

3.6 Verkeer Verkeersstructuur Voetganger en fietser krijgen in de buurt het primaat boven de auto. Daarbij horen ook goede looproutes naar de bushaltes aan de Zuiderzeelaan, Groningenlaan en Europaweg. De hiërarchie tussen de straten wordt groter dan in de huidige situatie, waarin de straten alle zeer breed verhard zijn. Rijwegen worden versmald en krijgen een luwer karakter door toepassing van gebakken klinkers in plaats van asfalt. Zwemmerslaan, Amelandstraat en Frieslandlaan blijven conform de huidige situatie de hoofdstraten voor het autoverkeer. Via deze straten zijn er ‘inprikkers’ de buurt in. Deze inprikkers in noord-zuidrichting betreffen verschillende paden en straatjes. In oostwestrichting loopt de hoofdroute voor voetgangers door het Waddenpark. De fietser kan hier ook gebruik van maken. Parkeren Parkeren wordt minder prominent in het straatbeeld. Parkeren voor de bewoners gebeurt in de hele buurt hoofdzakelijk in hofjes en op parkeerterreinen. In de middenzone zijn het collectieve hofjes. Bij de flats in de noord- en oostrand zijn parkeerterreinen opgenomen, die met brede groene hagen worden ingepast. Dit laatste geldt ook voor de overige bestaande parkeerterreinen die aan de openbare straat liggen. Bij de nieuwe gebouwen aan de Europaweg en de Zwemmerslaan wordt het parkeren geheel uit het zicht, grotendeels inpandig, opgelost.

Wanneer dit voor bestaande woningen nodig is, kan er aan één zijde van de straat worden geparkeerd.

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

51

52

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

4 Impressie toekomstperspectief

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

53

gemeente Haarlem VVE Woningbouwcoöperatie Ymere Woningbouwcoöperatie Elan Woningbouwcoöperatie Pre wonen Particulier eigendom Alliander Onderwijs Standplaatsen Ontwikkelaar Amland B.V. Leger des heils Kerkgenootschap Health care Eigendommen

54

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

5 Proces Proces Het project Molenwijk-Noord doorloopt de fases van het Haarlems Ruimtelijk Planproces. Met het vaststellen van de startnotitie in november 2019 werd de initiatieffase afgerond.

Financiële paragraaf Het uitgangspunt is kostendekkende planontwikkeling. Dat betekent dat de kosten voor de aanleg van de openbare ruimte gedragen worden door de opbrengsten uit onder andere woningbouwontwikkeling.

In de definitiefase worden de kaders voor de verdere uitwerking opgesteld, zoals deze ruimtelijke visie. De visie is een kader op hoofdlijnen dat daarna meer gedetailleerd wordt uitgewerkt in een Stedenbouwkundig Programma van Eisen (SPvE). Deze Ruimtelijke Visie betreft Molenwijk-Noord, exclusief de locatie van de voorzieningen rond Frieslandlaan. Binnen deze ruimtelijke visie kunnen voor verschillende gebieden afzonderlijke SPvE’s worden opgesteld, zoals voor de Waddenbuurt en het gebied ten westen van de straat Zwemmerslaan. Voor het opstellen van deze Ruimtelijke visie heeft op diverse momenten participatie plaatsgevonden en zijn verschillende partijen actief betrokken en is gebruik gemaakt van de opbrengsten van de participatie rondom het project Panorama Lokaal in Molenwijk. Tijdens de inspraakperiode zijn partijen en bewoners van Molenwijk-Noord uitgenodigd voor een toelichting en inspraak op de visie en het leveren van input voor de SPvE’s. Na de inspraakperiode is de visie waar nodig aangepast en aangevuld aan de hand van de inspraakreacties. Vervolgens is de visie ter vaststelling aangeboden aan het college, de commissie Ontwikkeling en de raad. De SPvE’s volgen een vergelijkbare procedure.

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

55

56

SOR - structuur openbare ruimte

SOR - fietsnetwerk

SOR - hoofd autonetwerk

SOR- openbaar vervoer

SOR - ecologie

SOR - bomenstructuurkaart

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

Bijlage Beleid, wet- en regelgeving 1. Structuurplan Haarlem 2020 Algemeen Het Structuurplan Haarlem 2020 (uit 2005) is het geldend beleid totdat de Omgevingsvisie wordt vastgesteld. De structuurvisie zal worden verwerkt in de omgevingsvisie. In het structuurplan staan netwerken voor groen, water en verkeer aangegeven en zijn gebiedstypes bepaald. Voor dit plangebied wordt met name ingezet op het speerpunt duurzaam en goed wonen. De nadruk ligt op versterking van de eigen buurtidentiteit. In tegenstelling tot bijvoorbeeld de knooppunten in de stad vindt hier geen toevoeging van een substantieel voorzieningenprogramma plaats. Nieuwe functies hebben vooral betekenis op wijk- of buurtniveau. Groen en Water Voor de groenstructuur is het uitgangspunt om de inrichting van bestaand groen te verbeteren en de gebruiksmogelijkheden te vergroten. Inzet is dus niet het creëren van méér grootschalig groen, maar het verbeteren van de kwaliteit van het buurtgroen (parkjes, bomen, plantvakken). Ten aanzien van de waterstructuur zijn nieuwe verbindingen gewenst ten behoeve van ecologische waarden en klimaatadaptatie. Daarnaast kan een koppeling van de groenmet de waterstructuur een belangrijke meerwaarde opleveren voor de beleving van de openbare ruimte. Het is wenselijk routes voor langzaam verkeer te koppelen aan de groen- en waterstructuur.

Verkeer Het terugdringen van het doorgaande verkeer in woonwijken is een belangrijk aandachtspunt. Dit in verband met het verbeteren van de leefbaarheid in die wijken. Stedelijke ontwikkeling De nadruk binnen woonmilieus ligt op differentiatie, daarbij wel rekening houdend met de identiteit van buurten (zowel in sociaal als in fysiek opzicht). Ten aanzien van voorzieningen is in Molenwijk aandacht nodig voor het aanbod voor jongeren,

bijvoorbeeld sport- en speelvoorzieningen. Ook menging met buurtvoorzieningen is denkbaar. Ten behoeve van de leefbaarheid is het wenselijk dat deze voorzieningen – zoals een (kleinschalig) winkelcentrum, welzijnscluster, school en een sportzaal – zich bevinden op een centrale en goed bereikbare plek in de wijk. Tevens is menging van sociaal maatschappelijke voorzieningen, zoals een HOED of ZOED (Huisartsen resp. Zorg Onder Eén Dak) wenselijk.

2. Structuurvisie Openbare Ruimte 2040 (SOR) Eind 2017 is door de gemeenteraad de Structuurvisie Openbare Ruimte (SOR) Haarlem 2040 vastgesteld. De SOR gaat in op de prioritering bij ingrepen in de openbare ruimte. De hoogste prioriteit wordt gegeven aan het beschermen en versterken van de groenstructuur, gevolgd door het beschermen en versterken van de waterstructuur en het inpassen van maatregelen voor klimaatadaptatie. Daarnaast biedt het een afwegingskader voor mobiliteit, waarbij binnen de stad het belang van de voetganger gaat boven opeenvolgend het belang van de fiets, het openbaar vervoer en de auto. In de SOR is de stad opgedeeld in zones. De Waddenbuurt valt onder de minst stedelijke zone, oftewel het stedelijk gebied. Hiervoor wordt de volgende ontwikkelrichting geschetst. De buitenwijken van de stad kennen over het algemeen minder problemen in de openbare ruimte. Er is voldoende ruimte voor verblijven op straat, spelen, de voetganger en bomen. De inrichting van de openbare ruimte nodigt uit om voor verplaatsingen in de wijk steeds meer de fiets te pakken. Aantrekkelijke routes door de wijken brengen ook het buitengebied binnen handbereik van fietsers en voetgangers. De ruimere opzet van de openbare ruimte biedt kansen voor uitbreiding van het waternetwerk en voor de berging van hemelwater.

De maatgevende snelheid is 30 km/u zodat een combinatie van fietsers en gemotoriseerd verkeer mogelijk is. Uitzondering zijn de HOV-assen en gebiedsontsluitingswegen voor gemotoriseerd verkeer. Bij voorkeur hebben kruispunten met verkeerslichten maximaal twee opstelstroken

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

57

voor het autoverkeer. Ook hier geldt dat voor fietsers en voetgangers voldoende opstelruimte nodig is. In de SOR zijn op themakaarten aan de belangrijke groen- en wegstructuren in rond het plangebied kenmerken en waarden toegekend.

3. Nota Ruimtelijke Kwaliteit Voor het gebied waarin de Waddenbuurt ligt, zijn in de Nota Ruimtelijke Kwaliteit uit 2012 gebiedstypes en een regieniveau opgenomen. Voor deze locatie geldt gebiedstype ‘Strokenbouw (1960 - ca. 1975)’ en ten zuiden van de Frieslandlaan ‘Woonerven (1975-1985)’. Hierop is de transformatie regie van toepassing. De transformatie regie is bedoeld voor de (relatief jongere) stadsdelen waar de stedelijke structuur een veranderingsproces doormaakt. De lange lijnen vormen in deze stadsdelen een specifieke stedenbouwkundige ontwerpopgave. Langs deze lijnen is vaak ruimte voor verdichting maar tevens ligt hier de belangrijkste kwaliteit van deze stadsdelen: een volwassen groenstructuur van voldoende omvang. In gebieden met transformatie regie mogen ontwikkelingen van grotere woonbuurten zich onderscheiden van hun stedenbouwkundige context. Bij strokenbouw en woonerven wordt bij grootschalige transformatie uitgegaan van behoud van bestaande groen- en waterstructuren die een positieve bijdrage leveren aan de openbare ruimte.

Openbare ruimte • Lange lijnen (Europaweg) altijd integraal, met inachtneming van het gehele lengteprofiel, behandelen. • Terughoudendheid in toepassing van straatmeubilair, objecten concentreren op stedenbouwkundige overruimtes dan wel parkeerzones. Daarbij letten op zicht- en looplijnen. • Voorzieningen als elektriciteits- en schakelkasten of opnemen in de bebouwing, of tegen de bebouwing c.q. erfafscheiding plaatsen of ondergronds.

58

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

Ruimtelijke structuur bebouwing • Bestaande structuren (zoals groenstructuur) als uitgangspunt nemen bij herstructurering. • Bij vervanging van hele complexen kan de ruimtelijk structuur van de bebouwing veranderen. • Bebouwing is georiënteerd op de openbare ruimte en wordt niet fysiek of visueel afgesloten van zijn omgeving. De plint reageert functioneel en visueel op het maaiveld. • De overgang tussen openbaar en privéterrein moet helder gedefinieerd zijn. Bij toepassing van hekwerken deze altijd mee-ontwerpen. Massa en vorm bebouwing • Het toevoegen van een nieuwe bebouwingstypologie is mogelijk. • Een nieuw bouwvolume heeft een heldere hoofdvorm. Materiaal, kleur en detaillering bebouwing • Duurzaam materiaal toepassen. • Kleurgebruik vergelijkbaar met wat er in de omgeving gebruikelijk is. Daklandschap • Kansen voor zonne-energie, vergroening en gebruik als buitenruimte benutten. • Gebouwen hebben een duidelijke beëindiging. • Door het ruime profiel en maat van de openbare ruimte is de dakcontour van grote afstand zichtbaar. Opbouwen, installaties, etc. moeten daarom binnen de contour passen. • Specifiek voor de Europaweg geldt dat installaties zoals antennes, liftopbouwen, aircoinstallaties e.d. zoveel mogelijk geïntegreerd dienen te zijn in het daklandschap. Niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte.

4. Hoogbouwprincipes De notitie ‘Hoogbouwprincipes, kansen voor hoogbouw in Haarlem’ is in december 2018 door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin zijn algemene principes voor gebouwen hoger dan tien bouwlagen (30 meter) vastgelegd. Schalkwijk is aangewezen als gebied waar kansen liggen om met hoogbouw de herkenbaarheid en leesbaarheid van de ruimtelijke hoofdstructuur, en daarmee de samenhang van de stad, te versterken. Van belang is een zorgvuldige inpassing, bijvoorbeeld in relatie tot de modernistische stedenbouwkundige opzet met de kenmerkende groenstructuren.

•

•

Luchthavenindelingsbesluit Schiphol Los van het eigen beleid voor hoogbouw heeft Haarlem ook te maken met hoogtebeperkingen die worden opgelegd door Schiphol (vastgesteld in 2014). Deze zijn landelijk vastgelegd in het ‘luchthavenindelingsbesluit’. Daarom mag in Molenwijk niet hoger gebouwd worden dan 41m.

5. Woonvisie Woonvisie 2021-2025 “Samen doorbouwen aan een duurzaam (t)huis” De doelstelling van de Woonvisie 2021-2025 is op hoofdlijnen: meer, betaalbaarder en energiezuiniger woningaanbod in de Haarlemse wijken te realiseren voor verschillende woningzoekenden samen met betrokken partners zodat de wijken vitaal en veerkrachtig blijven. De belangrijkste thema’s, waar we op wijk, stedelijk en regionaal niveau ook samen werken, zijn: • Meer en vooral ook extra betaalbare woningen: We willen tot 2030 in Haarlem 8.000 - 10.000 meer woningen in de stad, waarvan 40% sociale huur en 40% betaalbaar voor middeninkomens, binnen de grenzen van de bestaande stad. Deze nieuwe woningen voldoen aan de nota kaders en instrumenten voor sociale huur en middensegment. • Een passend thuis in een stad waar iedereen meetelt: We vergroten de kansen op de woningmarkt voor met name starters (waaronder jongeren), senioren en

andere kwetsbare groepen. Er zijn tot 2030 minimaal 3.000 extra gelijkvloerse woningen voor ouderen nodig, waarvan 600 in geclusterde of beschutte vorm. Ook voor ouderen met een zware zorgvraag ligt er een flinke opgave. Er zijn 50 nieuwe beschutte wooneenheden nodig voor mensen die uitstromen uit beschermde woonvormen en maatschappelijke opvang. Een duurzaam Haarlem aardgasvrij en circulair: Haarlem wil in 2040 aardgasvrij en circulair zijn en in 2050 klimaatbestendig. We stimuleren woningeigenaren duurzaamheidsmaatregelen te nemen, die zich terugverdienen en die zorgen voor een beter wooncomfort. Een stad met prettige, vitale en veerkrachtige wijken: Haarlem streeft ernaar een ongedeelde stad te zijn met prettige, vitale en veerkrachtige wijken. We zorgen er voor dat zowel ten westen en ten oosten van het Spaarne sociale huurwoningen, en woningen voor midden- en hogere inkomens worden toegevoegd. Samen met de Haarlemse corporaties en maatschappelijke instanties werken we aan de verbetering van de vitaliteit van wijken en buurten, door o.a. aanpak per woningbouwcomplex, met aandacht voor instroom van kwetsbare doelgroepen, woonfraude en overlastbestrijding.

Schalkwijk • De concentratie van kwetsbare bewoners in bepaalde delen en wooncomplexen van Schalkwijk is een aandachtspunt. We onderzoeken met corporaties wat we eraan kunnen verbeteren. • In Schalkwijk wonen veel ouderen alleen of als stel in eengezinswoningen (empty nesters). Behalve woningen bouwen die voor ouderen geschikt zijn, willen we stimuleren dat ouderen doorstromen binnen de wijk. • We werken mee aan nieuwe woonvormen voor ouderen, zoals beschutte woonvormen tussen zelfstandig wonen en verpleegtehuis in, met aandacht voor de (woon- en leef)omgeving in de wijk. • We willen de van oorsprong monofunctionele inrichting van het stadsdeel verder doorbreken. Bijvoorbeeld door wonen en werken te mengen in ontwikkelzone Europaweg, door innovatie en door te experimenteren met andere woonvormen. • We werken samen met partners in de stad aan imagoverbetering van de wijk, bijvoorbeeld door positieve berichtgeving over opgeleverde woningbouwprojecten

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

59

te publiceren. Bovendien gaan we meer en betere informatie delen over ontwikkelingen in Schalkwijk. Regionaal Woonakkoord Zuid-Kennemerland/IJmond 2021-2025 De gemeenten in de regio bouwen via het Woonakkoord de komende 5 jaar samen met de provincie Noord-Holland aan het behoud van een aantrekkelijke en gevarieerde woonregio, die toekomstbestendig is en waar voor alle doelgroepen plek is in samenwerking met betrokken partijen uitvoering en 20 geformuleerde doelen, waaronder: voldoende woningen zijn in relatie tot de huidige en toekomstige vraag, grote variatie aan aantrekkelijke woonmilieus waarover de regio beschikt en verder versterken, een duurzame regio, toegankelijk blijven voor alle inkomensgroepen, behoud van een betaalbare voorraad en het goed wonen voor allerlei doelgroepen, waaronder senioren en kwetsbare groepen. In het Woonakkoord 2021-2025 is aangegeven dat voor de periode 2020-2030 de voorraad ten minste moet worden uitgebreid met 11.650 woningen (Haarlem levert 7.400). Gemiddeld gaat het om minimaal zo’n 1.200 woningen per jaar (netto). Toevoeging zal vooral plaatsvinden door woningbouw en transformatie.

6. Parapluplan parkeernormen Haarlem 2018 inclusief wijzigingen 2019 Het parkeerbeleid van de gemeente Haarlem verlangt dat voor het parkeren of stallen van auto’s voldoende ruimte wordt opgenomen in, op of onder dat gebouw dan wel op of onder het onbebouwde terrein dat bij een gebouw hoort. Het coalitieprogramma heeft als uitgangspunt opgenomen dat het parkeren ondergronds wordt opgelost. Voor sociale huur geldt dat per woning 0,9 parkeerruimte beschikbaar moet zijn inclusief 0,3 parkeerruimte voor aandeel bezoekersparkeren per woning. Voor middeldure en dure woningen geldt respectievelijk de parkeernorm 1,3 en 1,5 inclusief 0,3 parkeerruimte voor aandeel bezoekersparkeren per woning. Voor fietsparkeren is een inpandige voorziening voor bewoners het uitgangspunt. Per woning dient 2,7 m2 GBO interne berging beschikbaar te zijn.

60

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

7. Richtlijn duurzaam Bouwen In 2030 wil Haarlem klimaatneutraal zijn, per 2040 aardgasvrij en circulair, en in 2050 moet de openbare ruimte zo zijn ingericht dat deze klimaatbestendig is. Dat betekent dat er nog veel werk te doen is. Niet alleen voor de gemeente, maar ook voor onze partners, inwoners en ondernemers. Het doel van de richtlijn Duurzaam Bouwen in Haarlem is om de beleidsdoelstellingen ten aanzien van duurzaamheid te verzamelen en te vertalen in concrete uitgangspunten en ambities voor bouwontwikkelingen in Haarlem. Deze richtlijn vertaalt het Haarlemse duurzaamheids-beleid naar specifieke uitgangspunten op het projectniveau aan de hand van vijf verschillende duurzaamheidsthema’s: 1 .Energie en warmte Randvoorwaarde is aardgasvrij en Bijna energieneutraal (BENG) Doeleinde Energieneutraal en -leverend bouwen, warmtevoorziening via bodem Doeleinde (quick-win): checklist Warmtebron 2. Klimaatadaptatie Randvoorwaarde: Watertoets en – compensatie. Bij toename van verharding is het verplicht om 15% van dit oppervlak aan open water realiseren Doeleinde: Toekomstbestendig watersysteem en aanpak droogte en hittestress Zie verder het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 3. Groen en Ecologie Randvoorwaarde: Natuurtoets en compensatiemaatregelen ecologie Doeleinde: Natuurinclusief bouwen 4.

Circulariteit Randvoorwaarde: Milieu Prestatie Gebouwen (MPG) Doeleinde: verbeterde Milieu Prestatie Gebouwen, Duurzame GWW, Afvalinzameling in ontwerp Doeleinde (quick-win): registratie materialen 5. Mobiliteit Doeleinde: stimuleren fiets en voetgangers door de openbare ruimte, fietsparkeren in ontwerp, smart mobility in ontwikkelzones, laadpunten auto Doeleinde (quick-win): duurzaam mobiliteitsplan

8. Haarlem Klimaatbestendig 2050

10. Strategisch Plan Afvalscheiding

Haarlem heeft zich als doel gesteld in 2050 klimaatbestendig te zijn. Door klimaatverandering wordt het weer extremer. Warme zomerdagen worden heter en droger, regenbuien worden extremer. Het risico op wateroverlast en overstromingen wordt hoger. Het opvangen van de effecten van de klimaatverandering betekent verandering van ontwerp, inrichting en gebruik van de ruimte. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan waterberging onder pleinen, ruimte voor grote straatbomen, groene daken en het ontharden van de openbare ruimte. Door te kiezen voor natuurlijke, groene oplossingen geven we tegelijkertijd ruimte aan onze ecologische opgave om de biodiversiteit in de stad te vergroten.

Bij nieuwbouw wordt vaak onvoldoende rekening gehouden met de integratie van voorzieningen voor de (gescheiden) inzameling van afval en grondstofstromen. De voorzieningen voor (gescheiden) inzameling van afval dienen bij de oplevering van nieuwbouwlocaties al op orde te zijn, zodat geen noodoplossingen worden ingezet. Daarom dienen voorzieningen zoals ondergrondse en inpandige containers in een vroege fase van het ontwerp geïntegreerd te worden.

9. Natuurinclusief Bouwen Om een gezonde, aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving voor mens en dier te maken, moet de natuur een volwaardige plaats krijgen bij het ontwerpen van nieuwbouw en de buitenruimte hier omheen. Behoud en aansluiting op bestaande ecologische waarden is het uitgangspunt. Bij elke ruimtelijke ontwikkeling moet de ecologische effecten worden beoordeeld. Het ontwerp houdt rekening met de uitkomsten van de quickscan en wordt hierop aangepast. Daarnaast liggen er grote kansen voor bevordering van natuur binnen bouwprojecten. De aandacht voor biodiversiteit kan vertaald worden in natuur inclusief bouwen, zoals groene daken en gevels, voorzieningen voor insecten, nestgelegenheid, vleermuisverblijven en vogelvides.

11. Verbreed Gemeentelijk rioleringsplan Bij nieuwbouw heeft de ontwikkelaar de taak om een toekomstbestendig watersysteem aan te leggen, rekening houdend met de trits vasthouden-bergen-afvoeren. Hierbij legt de gemeente de vereisten op voor het openbaar gebied, waarbij de voorkeur uitgaat naar robuuste systemen. Ontwikkelaar krijgen vrijheid om een toekomstbestendig watersysteem aan te leggen dat past binnen onze vereisten. Bij percelen die direct grenzen aan oppervlaktewater dient het hemelwater daar direct op te worden geloosd. Overig hemelwater wordt verwerkt zonder extra belasting van het omliggend rioolstelsel.

12. Bestemmingsplan Schalkwijk Het bestemmingplan Schalkwijk is in 2008 vastgesteld door de gemeenteraad. In het bestemmingsplan zijn twee uitwerkingsgebieden opgenomen. Het braakliggende terrein aan de Zwemmerslaan (Uitwerkingsgebied 3) en het plangebied ingesloten door de Europaweg, Zwemmerslaan, Amelandstraat en Terschellingpad (Uitwerkingsgebied 4). Een belangrijk aandachtspunt bij het uitwerken van het stedenbouwkundig ontwerp is de vormgeving ten opzichte van de omliggende gebieden (afstand tot en relatie met de Europaweg en de Zwemmerslaan, de aansluiting op de woonbebouwing van de Molenwijk). Ontwikkelingen dienen ook bij te dragen aan een goede openbare ruimte die sociaal veilig en overzichtelijk is. Een goed zicht op straat vanuit de begane grond

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

61

van de bebouwing is van groot belang voor het verbeteren van de leefomgeving. De uitwerkingsbepalingen geven regels en voorschriften waarmee bij de uitwerking rekening gehouden moet worden. De algemene regels zijn: • Zuinig en zorgvuldig grondgebruik, compacte bebouwing waarbij wordt gestreefd naar dubbelgrondgebruik. • Het creëren van een nieuwe woonomgeving ter plekke van het voormalige schoolterrein. • De parkeerbehoefte moet binnen het uitwerkingsgebied opgelost worden. • Nieuwbouw draagt bij aan het creëren van een betere en aantrekkelijke openbare ruimte, die sociaal veilig en overzichtelijk is.

13. Milieu Luchtkwaliteit De luchtkwaliteit is van belang voor de gezondheid van mens en dier en voor de kwaliteit van het milieu. Daarom zijn voor een aantal stoffen in de buitenlucht regels vastgelegd in de Wet milieubeheer (Titel 5.2 luchtkwaliteitseisen). Bestemmingsplannen dienen hieraan getoetst te worden. Aan deze eisen voor de luchtkwaliteit wordt onder meer voldaan als voldaan wordt aan de grenswaarden voor de relevante stoffen die zijn opgenomen in de Wet milieubeheer. Een andere grond waarmee voldaan wordt aan de luchtkwaliteitseisen is wanneer een project slechts in geringe mate (“NIet in betekenende mate”) verslechtering van de luchtkwaliteit veroorzaakt. Criteria hiervoor zijn vastgelegd in een AMvB Niet in betekenende mate luchtkwaliteitseisen en een gelijknamige Regeling NIBM. Van NIBM is onder meer sprake bij projecten met een toename van minder dan 1200 woningen. In het algemeen geldt dat langs drukke wegen (>10.000 mvt/etm) in de eerste lijnsbebouwing bij voorkeur geen gevoelige bestemmingen zoals kinderdagverblijven, scholen en verzorgingsverblijven voor ouderen gevestigd worden. Stikstof Opname van stikstof uit de lucht (stikstofdepositie) kan kwetsbare natuurgebieden aantasten door verzuring en vermesting. Voor bepaalde natuurgebieden, Natura 2000 gebieden, is voor activiteiten op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb, art.

2.7 e.v.) een vergunning verplicht indien een activiteit door stikstofuitstoot en -depositie een significant effect kan hebben op Natura 2000 gebieden. Het dichtstbijgelegen Natura 2000 gebied is het gebied Kennemerland-Zuid (op 2,9 km afstand). Voor besluitvorming (bestemmingsplan, Omgevingsvergunning) dient getoetst te worden dat de ontwikkelingen in Molenwijk niet leiden tot aantoonbare stikstofdepositie op dit gebied. Windhinder Omdat sprake is van hoogbouw (30 meter of hoger) moet een Hoogbouw Effectrapportage worden opgesteld. Onderdeel hiervan is het uitvoeren van een onderzoek naar windhinder met de NEN 8100 als beoordelingskader. Dit is noodzakelijk

62

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

omdat windhinder kan optreden rond hoge gebouwen zoals kantoren, woontorens of hotels. Daarbij is dan sprake van verhoogde windsnelheden, waardoor het verblijf in de directe omgeving van deze gebouwen onaangenaam of zelfs gevaarlijk kan zijn. Een dergelijk onderzoek naar windhinder dient in een vroeg stadium plaats te vinden, omdat eventuele onacceptabele windhinder veelal kan worden voorkomen door stedenbouwkundige oplossingen. Denk bijvoorbeeld aan voldoende afstanden tussen (hoge) bebouwing en de bouwhoogte per locatie. Geluid De mate waarin wegverkeerslawaai, spoorwegverkeerslawaai en/of industrielawaai het woonmilieu mogen belasten is geregeld in de Wet geluidhinder en de Wet milieubeheer. Deze wet stelt dat in principe de geluidbelasting op de gevel van gevoelige bestemmingen (bijvoorbeeld woningen, scholen of ziekenhuizen) niet hoger mag zijn dan de voorkeursgrenswaarde. Voor het plangebied van fase 2 is uitsluitend wegverkeerslawaai relevant, waarvoor een voorkeursgrenswaarde geldt van 48 dB. Indien de geluidbelasting hoger is, kan door het college van burgemeester en wethouders een hogere grenswaarde worden vastgesteld. Hiervoor dient te worden voldaan aan het beleid ‘Hogere Waarden Wet geluidhinder’. Een aantal relevante bepalingen uit het beleid zijn: • •

•

plaatsvinden (speelvoorzieningen) en bij horecaterrassen. Het gaat hier veelal om stemgeluid. Op het onderdeel geluid zal door de marktpartijen een akoestisch onderzoek moeten worden verricht met inachtneming van bovenstaande uitgangspunten. Bodemkwaliteit Er zijn geen ernstige verontreinigingen in dit gebied bij ons bekend. Bodemonderzoeken zullen in de reguliere vergunningprocedure gevraagd worden. Het gebied valt voor de algemene bodemkwaliteit onder zone 5 betreft, wat betekent: • Kwaliteit bovengrond: gemiddeld licht verontreinigd met lood, PCB en PAK. Plaatselijk komen lichte verontreinigingen voor met cadmium, koper, kwik, nikkel, zink en minerale olie. • Kwaliteit ondergrond: plaatselijk licht verontreinigd met kobalt, koper, kwik, lood, nikkel, zink, PCB, PAK en minerale olie. Bodemenergie Molenwijk Noord is geschikt voor bodemenergie. Aan de hand van de ontwikkelingen die er gaan plaatsvinden zal worden bekeken of een bodemenergieplan en regels om vanuit de gemeente te sturen op de plaatsing van bodemenergiesystemen nodig is.

De woning dient ten minste één geluidsluwe zijde te hebben. Een geluidsluwe zijde is de zijde van een gebouw waar voldaan wordt aan de voorkeursgrenswaarde. Bij een geluidsbelasting hoger dan 48 dB vanwege wegverkeer, moet(en) de buitenruimte(n) die als gebruiksruimte(n) word(en)t gebruikt, aan de geluidsluwe zijde liggen. Bij een geluidsbelasting hoger dan 53 dB vanwege wegverkeer, moeten verblijfsruimten zoveel mogelijk aan de geluidsluwe zijde liggen. Ook moet tenminste één slaapkamer aan de geluidsluwe zijde liggen.

Met het oog op een goede en gezonde leefomgeving zal er ook aandacht moeten zijn voor de situering van buitenruimten aan binnenpleinen, pleinen waar veel activiteiten

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

63

64

Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid

Ontwikkelvisie Molenwijk-Noord

65