20220689656 1. Rapportage Haarlem in de wereld

Collegebesluit

Onderwerp Rapportage Haarlem in de wereld Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2022/689656 Wienen, J. 6.2 Gemeentelijk bestuur PG Kekic, S. M. Langendijk 06-42640131 mlangendijk@haarlem.nl In de rapportage Haarlem in de Wereld is extern onderzocht hoe de gemeente Haarlem de positie op zowel Europa als internationaal vlak kan versterken. De rapportage bestaat uit vier hoofdstukken: 1. De Verkenning Haarlem in de Wereld zoals eerder via de Informatienota waarover de Commissie eerder is geïnformeerd; 2. De internationale paragraaf Haarlem in de Wereld met de drie hoofdprioriteiten voor Haarlem, te weten: - Haarlem: voorloper in de transitie naar een circulaire en duurzame economie; - Naar een duurzaam en toekomstbestendig mobiliteitssysteem voor Haarlem; - Haarlem: klaar voor het digitale tijdperk. 3. Het ambtelijk afwegingskader voor internationale initiatieven; 4. Een overzicht van netwerken waar Haarlem actief in is.

Behandelvoorstel voor commissie

Relevante eerdere besluiten

De rapportage Haarlem in de Wereld wordt onderdeel van de strategie en het actieplan belangenbehartiging dat momenteel wordt opgesteld (verwacht najaar 2022). Het college vraagt de commissie of zij zich kan vinden in de ingeslagen richting inzake belangenbehartiging en om de rapportage Haarlem in de Wereld als basis te gebruiken voor de (internationale) strategie en het actieplan die momenteel worden opgesteld. -

Collegebesluit Versterken en professionaliseren belangenbehartiging en lobby (2021/510722) Collegebesluit Continuering van het programma Urban Agenda Ïnnovative and responsible public procurement’ (2021/141583)

Kenmerk: 2022/689013

1/6

-

Besluit College d.d. 31 mei 2022

Raadsnota Versterkers Duurzame doen, incidentele impuls voor 2021 t/m 2023 (2021/483988) - Informatienota Verkenning Haarlem in de wereld (2022/86313) Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. De rapportage Haarlem in de wereld en de opgestelde internationale kernboodschap vast te stellen; 2. De drie internationale prioritaire thema’s (1. De transitie naar een circulaire en duurzame economie/2. De mobiliteitstransitie /3. Een inclusieve digitale transitie) vast te stellen, met inachtneming dat deze verder worden geconcretiseerd n.a.v. het nieuwe coalitieprogramma; 3. De Europese en Internationale strategie onderdeel te laten worden van de gemeentebrede strategie en actieplan belangenbehartiging die in het derde kwartaal wordt vastgesteld door het college. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding Haarlem heeft de afgelopen jaren de samenwerking in MRA, G40 en in Europees en internationaal verband geïntensiveerd. Dit heeft tot een aantal mooie projecten geleid, omvangrijke externe subsidies en een betere positionering van onze stad. Het is daarbij evident dat om verschillende prioriteiten van de stad te realiseren regionale en Europese samenwerking, kennisdeling, profilering en externe subsidies van Provincie, Rijk en EU nodig zijn. Om dit te bereiken, is het van belang de belangenbehartiging te intensiveren en professionaliseren. De huidige, wat meer situationele aanpak schiet tekort en zal strategischer en structureler georganiseerd moeten worden. In het collegebesluit Versterken en professionaliseren belangenbehartiging en lobby (2021/510722) is besloten de Haarlemse belangenbehartiging verder te intensiveren en professionaliseren. Met de nota Duurzame versnellers heeft de gemeenteraad daarvoor financiële middelen beschikbaar gesteld tot en met 2023. Een belangrijk onderdeel van de belangenbehartigingstrategie is de inzet op de EU en de positionering van Haarlem in de wereld. Haarlem opereert binnen een wereld die voortdurend verandert, in beweging is en waarbinnen onderlinge concurrentie is.

Dat vraagt om scherp te blijven over hoe je je als stad in Europa en internationaal profileert, hoe je slim navigeert met de hoofdprioriteiten in het achterhoofd en hoe je aantrekkelijk blijft voor bedrijven en andere instellingen om zich te vestigen.

Kenmerk: 2022/689013

2/6

De behoefte voor de opdracht Haarlem in de Wereld is ontstaan om beter inzichtelijk te maken waar Haarlem in vertegenwoordigd is, wat dat oplevert en of er mogelijkheden zijn om de positie van Haarlem in de wereld te versterken. Aan een extern adviseur is gevraagd een verkenning te doen naar deze mogelijkheden. De volledige rapportage van deze opdracht (zie bijlage) omvat een viertal documenten: 1. De Verkenning Haarlem in de Wereld (zie ook eerder de eerder vastgestelde informatienota 2022/86313). De verkenning omschrijft hoe Haarlem de positie in Europa en internationaal kan versterken; 2. De paragraaf internationaal beleid. De paragraaf internationaal beleid geeft antwoord op de ‘waaromvraag’ en de ‘watvraag’ van het internationaal beleid van Haarlem. De paragraaf internationaal beleid geeft een verdere invulling aan de kernboodschap van Haarlem die in september vorig jaar door het college is vastgesteld (Collegebesluit Versterken en professionaliseren belangenbehartiging en lobby, 2021/510722) met een focus op de Europese en internationale agenda van Haarlem; 3. Het ambtelijk afwegingskader Haarlem in de Wereld. Het afwegingskader is een hulpmiddel voor de organisatie dat helpt bij het inzichtelijk maken van de relevantie en potentie van Europese en internationale verzoeken; 4. Een overzicht van contacten en relaties die Haarlem op dit moment heeft. 2.

Besluitpunten college 1. De rapportage Haarlem in de wereld en de opgestelde internationale kernboodschap vast te stellen; 2. De drie internationale prioritaire thema’s (1. De transitie naar een circulaire en duurzame economie/2. De mobiliteitstransitie /3. Een inclusieve digitale transitie) vast te stellen, met inachtneming dat deze verder worden geconcretiseerd n.a.v. het nieuwe coalitieprogramma; 3. De Europese en Internationale strategie onderdeel te laten worden van de gemeentebrede strategie en actieplan belangenbehartiging die in het derde kwartaal wordt vastgesteld door het college. 3. Beoogd resultaat Het beoogd resultaat van deze externe opdracht is inzicht geven in de positie van Haarlem in de Wereld en hoe Haarlem die positie kan versterken voor de uitvoering van de prioriteiten van de stad. Op de langere termijn is het beoogd resultaat een gecoördineerde strategie en actieplan belangenbehartiging (een Public Affairs strategie) waar de Europese en internationale inzet een onderdeel van is. Naast de Europese en internationale inzet, zal ook de Rijks-en regioinzet worden verkend en onderdeel worden van de brede strategie belangenbehartiging. 4. Argumenten 1. Continuering van de successen vraagt om een verdere professionalisering van de Europese en internationale belangenbehartiging.

In de afgelopen jaren heeft de inzet op belangenbehartiging en lobby veel goede resultaten opgeleverd, waar de eerdere nota belangenbehartiging een mooi overzicht van geeft. Ook

Kenmerk: 2022/689013

3/6

internationaal heeft Haarlem een positief imago heeft opgebouwd. Dit is te danken aan de internationale en Europese inspanningen die we als stad de afgelopen jaren hebben ondernomen. De actieve bijdrage van Haarlem als coördinator van het Partnerschap Innovatieve Inkoop van de Urban Agenda, deelname van Haarlem aan internationale reizen en stedenbanden als Osnabrück hebben de zichtbaarheid van de stad in Europa en daarbuiten vergroot. Deze zichtbaarheid draagt bij aan het verkrijgen van Europese fondsen, de profilering van de stad als betrouwbare samenwerkingspartner en tot een stad waar bedrijven zich willen vestigen. Tot slot maakt het internationaal beleid de stad een aantrekkelijke werkgever: internationale samenwerking verrijkt de kennis en kunde van de medewerkers van de stad. De benodigde inzet vereist intensivering van de belangenbehartiging, professionalisering en een structurele coördinatie. De rapportage Haarlem in de Wereld in de bijlage draagt bij aan die verdere professionalisering op het gebied van belangenbehartiging in Europa en Internationaal en aan de bredere Public Affairs agenda van Haarlem. 2. Internationale belangenbehartiging en lobby vraag om focus en gericht handelen: de paragraaf internationaal beleid ondersteunt daarbij.

Een gemeenschappelijk beeld van waar Haarlem voor staat en voor gaat internationaal is een voorwaarde voor een succesvolle internationale strategie. Bij de paragraaf internationaal beleid is op basis van de Verkenning Haarlem in de Wereld (2022/86313) besloten om een drietal internationale prioriteiten vast te stellen waar Haarlem zich op gaat richten. Capaciteit, middelen en tijd zijn beperkt en om concrete resultaten te behalen is het van belang om te focussen op de beleidsprioriteiten. Tegelijkertijd is op basis van de aanbevelingen die volgen uit de Informatienota Haarlem in de Wereld (2022/86313) gekozen om aan te sluiten op de prioriteiten van de Europese en internationale agenda. Dit betekent dat niet alle lokale prioriteiten vertaald zijn naar internationale prioriteiten, omdat niet alle lokale uitdagingen opgelost kunnen worden op internationaal niveau. Het internationaal beleid is ook beleid voor de langere termijn en bouwt voort op eerder gemaakte beleidskeuzes zoals omschreven in visies van de stad waaronder de Omgevingsvisie en de Economische visie. De paragraaf kan gezien worden als de inleiding voor het internationaal en Europees beleid van Haarlem en kan gebruikt worden bij internationale representaties en beleidsstukken die gaan over het Europees en internationaal beleid.

Op basis van de aanbevelingen uit de Verkenning Haarlem in de Wereld is gekozen voor de volgende drie prioriteiten: circulaire en duurzame economie, mobiliteitstransitie en een toegankelijke en veilige digitale transitie. De prioriteiten zijn nog breed geformuleerd: de volgende stap is deze prioriteiten inhoudelijk te laden aan de hand van het nieuwe coalitieakkoord. De drie prioriteiten zijn richtinggevend en niet allesbepalend. In de rapportage Haarlem in de Wereld in de bijlage vindt u een verdere toelichting van de prioriteiten. 3. De verkenning Haarlem in de wereld is één van de bouwstenen voor de strategie en actieplan op belangenbehartiging.

Kenmerk: 2022/689013

4/6

Om in het najaar van 2022 tot een stevig en weloverwogen strategie- en actieplan te komen is het van belang om inzicht te krijgen in de prioriteiten van Haarlem niet alleen op Europees en internationaal niveau, maar ook op Rijks- en regioniveau. Daarnaast zal ook het nieuw coalitieprogramma 2022-2026 een belangrijke bouwsteen vormen voor de belangenbehartigingstrategie- en actieplan van Haarlem. Samen met het Collegebesluit Versterken en professionaliseren belangenbehartiging en lobby (2021/510722) vormen onderstaande drie elementen vormen de basis van de strategie en actieplan.

Verkenning Haarlem in de wereld

Nota versterken en professionaliseren belangenbehartging en lobby(2021)

Verkenning Rijks- en regionale inzet Haarlem

strategie en actieplan belangenbehartiging Haarlem 2022-2026

Coalitieprogramma 2022-2026

5. Risico’s en kanttekeningen Onderstaande betreft een omschrijving van belangrijke aandachtspunten die de rapportage Haarlem in de Wereld heeft ondervangen. De capaciteit en middelen zijn beperkt en de mogelijkheden onbeperkt. Teveel prioriteiten leidt tot een versnippering van inzet en tot geen eenduidige positionering van Haarlem. Zet daarom niet in op meer dan drie tot vijf prioriteiten, probeer zoveel mogelijk aan te sluiten bij Europese en internationale agenda en kies daarbij binnen het onderwerp een ‘niche’. Een onderwerp als klimaat of digitalisering zijn brede onderwerpen waarbinnen nog veel kan worden gedifferentieerd. De internationaal paragraaf in de rapportage Haarlem in de wereld ondervangt dit risico van teveel prioriteiten door drie prioriteiten vast te stellen voor de Europese en internationale strategie van Haarlem. Bij de uitvoering van de Europese en internationale strategie is het daarnaast van belang breder te kijken dan alleen Europese subsidies en baten op de korte termijn. Het verkrijgen van subsidies is een belangrijk doel van Europese samenwerking voor gemeenten. Het alleen richten op de aanvraag van EU-fondsen leidt vaak niet tot succesvolle resultaten. Om een subsidie of bijdrage ook daadwerkelijk te krijgen heb je een ‘goed verhaal’ nodig. Een Europees fonds volgt dan vaak ook uit proflering en kennisdeling.

Daarnaast gaan subsidies vaak gepaard met administratieve rompslomp en vraagt de aanvraag en verantwoording ervan veel capaciteit van de stad. Ook om deze reden is het belangrijk de

Kenmerk: 2022/689013

5/6

prioriteiten scherp te hebben. Een risico is dat men alleen richt op Europese subsidies en daardoor geen successen boekt. In de rapportage Haarlem in de Wereld worden meerdere aanbevelingen gedaan om dit risico te ondervangen. Het advies is deze aanbevelingen te laten terugkomen in de strategie en het actieplan belangenbehartiging. Tot slot is er momenteel budget gereserveerd voor de komende twee jaar. Voor een goede borging, continuering en duurzame investering in de belangenbehartigingsstrategie na twee jaar, is het van belang voldoende structurele middelen en capaciteit hiervoor te reserveren. 6. Uitvoering De gemeente heeft de nota Versterken en Professionaliseren belangenbehartiging en lobby (2021/510722) vastgesteld. Een vervolgstap op deze nota is het opstellen van een strategie en actieplan belangenbehartiging. De aanbevelingen, conclusies en de kernboodschap uit de rapportage Haarlem in de Wereld worden onderdeel van de strategie en het actieplan belangenbehartiging. Deze documenten worden momenteel opgesteld en in het derde kwartaal aan het college voorgelegd. Planning Mei 2022: Mei t/m augustus 2022: September 2022: Oktober/november 2022:

Vaststellen rapportage ‘Haarlem in de wereld’. Uitvoeren verkenning ‘Haarlem landelijk en in de regio’ door bureau Derksen & Drolsbach. Vaststellen rapportage ‘Haarlem landelijk en in de regio’, hierin worden de punten uit het nieuwe coalitieprogramma meegenomen. Vaststellen strategie en actieplan belangenbehartiging.

Ondertussen worden er al een aantal aanbevelingen uit de rapportage Haarlem in de wereld uitgewerkt en opgepakt, waaronder:    

Het inhuren van een Public Affairs adviseur Rijk/Europa/internationaal (start naar verwachting oktober 2022); De drie prioriteiten verder concretiseren aan de hand van het nieuwe coalitieprogramma; Proactief aansluiting zoeken met (thematische) netwerken en samenwerkingsmogelijkheden; Toepassen van de vastgestelde kernboodschap/internationale paragraaf bij Europese en internationale activiteiten.

7. Bijlagen Bijlage 1: Rapportage externe opdracht Haarlem in de Wereld

Kenmerk: 2022/689013

6/6