20220579198 Transcript raadsvergadering d.d. 12 mei 2022

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 12 mei 2022

1.

Opening en mededelingen De voorzitter: Dames en heren, leden in de raad, gasten, ik heet u allen welkom. Ik open de vergadering van de gemeenteraad van Haarlem en in het bijzonder heet ik welkom de heer Kees Vendrik, verkenner in het proces om te komen tot een nieuwe coalitie en een nieuw college op basis van een motie door deze raad aangenomen. Die is hier om verantwoording af te leggen van het proces dat heeft plaatsgevonden zoals hij dat overigens ook schriftelijk in eerste instantie al aan u gedaan heeft. Afwezig is de heer Aerssens van de VVD. Voor de rest zijn we volgens mij heel compleet.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Er zijn bij het vaststellen van de agenda een paar punten. In de eerste plaats stel ik voor dat wij de voortgang van het proces coalitievorming dat wij dat op de agenda zetten direct na de eedaflegging of de belofteaflegging door de nieuwe commissieleden. Als u dat goed vindt, dan hebben we dus direct nadat onderwerp agendapunt vier lassen we in de voortgang van het proces coalitievorming. Kunt u zich daarin vinden? Ja? Dan is er gevraagd om de agendapunten twaalf, dertien en veertien op te waarderen in verband met moties en amendementen. Ik neem aan dat u zich daar ook in kunt vinden. En aldus gewijzigd stellen we de agenda vast. Ja, de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. Wij stellen voor om agendapunt vijftien, namelijk de wijziging verordening voor het parkeren om zone E in te stellen, om die van de agenda te halen omdat er nieuwe informatie, essentiële informatie opgedoken is die toch een ander licht werpt op het proces. Het gaat namelijk om de volkstuinvereniging die akkoord zou zijn gegaan en wij kunnen dat niet zwart op wit krijgen. Oftewel, de verenigingen zeggen zelf niet akkoord te zijn gegaan en dat behoeft een nieuwe bespreking in de commissie. Dus graag ook steun daarvoor. De voorzitter: Dank u wel. Er is een voorstel om een agendapunt af te voeren. Is daarvoor ondersteuning? Ik kijk eventjes.

Een aantal partijen geven dat aan, VVD, eens even kijken, SP, Hart voor Haarlem, Trots Haarlem BV Nederland, Forum voor Democratie, eens even kijken, OPHaarlem en Jouw Haarlem, maar dat is niet genoeg, dus het blijft op de agenda staan. En de Partij voor de Dieren ook? Ja? Maar goed, ook dat verandert niet in de getalsmatige beslissing. Goed, dan stellen we de agenda zo vast. De heer Van den Raadt: Voorzitter. De voorzitter: Ja, nog een opmerking. Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja, voorzitter, punt elf, vrijgave van de watergangen AziëPark die wil ik graag opwaarderen omdat ik een stemverklaring daar wil geven. De voorzitter: Dan doen we dat. Dank u wel. Dat was het? Ik kijk nog maar even rond. Nee, zo doen we het.

1

3.

Bekrachtigen/opheffen geheimhouding De voorzitter: Agendapunt drie liggen geen stukken voor ter bekrachtiging.

4.

Benoeming commissieleden De voorzitter: Dan kunnen wij door naar de benoeming van een aantal commissieleden en zoals gebruikelijk, commissieleden zijn een aantal voorwaarden voor om dat te kunnen worden in Haarlem en we hebben een commissie geloofsbrieven die onderzoekt of aan die voorwaarden wordt voldaan en ik wil graag het woord geven aan de heer Aynan als voorzitter om ons te informeren over de uitslag van het onderzoek. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. Het is heel spannend geweest, maar we zijn gelukkig tot een besluit gekomen op grond van artikel 82 van de gemeentewet, artikel vijf van de algemene commissieverordening en artikel vijf van het reglement van orde voor de vergaderingen van de gemeenteraad van Haarlem worden de volgende personen voorgedragen als plaatsvervangers in de commissie van advies van de gemeenteraad. Voor mevrouw Özogul-Özen wordt mevrouw De Goede benoemd van de SP. Voor de heer Bruch de heer Buschman van de VVD en voor de heer Blokboel de heer Baars evenals van de VVD. En de commissie belast met het onderzoek van de geloofsbrieven van genoemden heeft de geloofsbrieven, daar komt hij, in orde bevonden. De commissie adviseert de raad om de betrokkenen toe te laten voor de benoeming als plaatsvervanger in de commissie van advies, mede namens mijnheer Van Leeuwen en mevrouw Van Zetten. Dank u wel. De voorzitter; Dank u wel.

Dan stel ik voor dat wij de genoemde kandidaat-commissieleden ook als zodanig aanwijzen. Kunt u zich daarin vinden? Ja? Iedereen? Dan is er nog een ding dat dient te geschieden en dat is dat de betreffende commissieleden hun verklaring en belofte afleggen en ik wil u graag naar voren vragen, want ik heb begrepen dat u allemaal aanwezig bent, mevrouw Greet de Goede, de heer Robert-Jan Baars en de heer Peter Buschman om hier voor mij plaats te nemen en ik verzoek iedereen te gaan staan. Met zijn drieën op een rij voor … Ja, ja. Goed, ik ga u voorlezen de tekst van de belofteverklaring, verklaring en belofte en ik verzoek u om daarna te antwoorden ‘dat verklaar en beloof ik’ en dan kunt u op basis daarvan geïnstalleerd worden als commissielid van de gemeente Haarlem. Ik verklaar dat ik om tot commissielid van de raad benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Greet de Goede. Mevrouw De Goede: Dat verklaar en beloof ik.

De voorzitter: Mijnheer Robert-Jan Baars. De heer Baars: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Mijnheer Peter Buschman. De heer Buschman: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dan feliciteer ik u van harte en dan installeer ik u hierbij als lid, commissielid van de gemeenteraad. En ook van harte gefeliciteerd en ik hoop dat jullie hier ook heel veel plezier in hebben. Veel

2

succes. Ik wens de nieuwe commissieleden heel veel succes en heel veel plezier bij het uitoefenen van hun functie. Voortgang coalitievorming De voorzitter: Dan hervatten wij de vergadering en is aan de orde de voortgang van het proces van coalitievorming. De raad heeft daar in haar laatste vergadering een motie over aangenomen om een verkenner aan te stellen. Die is in overleg met de fractievoorzitters is die gevonden in de persoon van Kees Vendrik hier naast mij en die heeft u schriftelijk op de hoogte gebracht van de voortgang van zijn werkzaamheden, maar ik geef hem ook graag de gelegenheid om daar kort een toelichting nog op te geven en daarnaast stel ik mij het volgende voor dat u een ronde hebt waarin u alle vragen en opmerkingen die u hebt voor de heer Vendrik dat u die kunt stellen en dat hij daar ook op kan reageren en dat er daarna een tweede ronde komt waarin alle partijen die daar behoefte aan hebben meer inhoudelijk ook nog hun opvatting kunnen geven over het proces van coalitievorming en wat zij daarvan vinden. Daar is de heer Vendrik dan denk ik niet meer de aangesproken partij, maar daar spreekt u met elkaar. Daar heeft u onderling met elkaar discussie. Ik geef graag het woord aan de heer Vendrik.

De heer Vendrik: Voorzitter, dank u wel en hartelijk dank voor de uitnodiging om vanavond in uw raad te mogen zijn en laat ik op voorhand ook mijn dank uitspreken aan alle fracties die hier aanwezig zijn voor het plezierige proces in de afgelopen twee weken. Dat heeft de voortgang bespoedigd en daar ben ik u zeer dankbaar voor, want er is een resultaat waarmee hopelijk de gemeente Haarlem verder kan en zoals u gezien heeft in mijn laatste brief afgelopen dinsdag, heb ik dinsdagochtend best wel vroeg kunnen vaststellen dat vijf fracties in mijn aanwezigheid hebben aangegeven dat zij bereid zijn, ze hebben de politieke wil uitgesproken om onderhandelingen te starten over een volwaardig collegeprogramma, een meerderheidscoalitie bestaande uit de fracties van de Partij van de Arbeid, GroenLinks, D66, CDA en Actiepartij en dat daarmee ik mijn verkenning eigenlijk als beëindigd beschouw in de hoop dat deze coalitie-onderhandelingen tot een mooi akkoord leiden en dat u spoedig een nieuw college van B&W tegemoet kunt zien. Nogmaals grote dank voor alle steun daarbij. Dat heeft zeker geholpen. Ik heb inderdaad in een tweetal brieven met behoorlijk wat bijlagen eens getracht u zo transparant en uitvoerig mogelijk te informeren. Ik hoop dat dat gelukt is. Mocht er toch nog een vraag zijn, dan beantwoord ik dat graag. Althans, daar ga ik dan een poging toe doen.

Dus ik heb eigenlijk nog een paar dingen te zeggen en dan sluit ik toch maar weer even aan bij de motie waar uw voorzitter het zojuist ook over had die uw raad in de vorige vergadering heeft aangenomen en die motie roept op tot het doen uitvoeren van een verkenning naar alle mogelijke varianten gebaseerd op inhoudelijke overeenstemming die kan bogen op een coalitie die kan steunen op een stabiele meerderheid en die recht doet aan de uitslag. Laat ik even heel kort proberen om die motie in een paar stukjes met u te duiden zoals ik getracht heb, want die motie was mijn enige bijbel in de afgelopen twee weken, hoe ik dat geprobeerd heb. Ik ben gestart met het voeren van een serie gesprekken met alle fracties om de ontstane situatie beter te snappen en ik heb alle fracties ook gevraagd welke varianten zij dan in gedachten hadden. En aan het einde van die eerste ronde bleken mij tenminste zes varianten waarbij ook nog enige variatie in die varianten mogelijk was als het gaat om met name de een- en tweepersoonsfracties of die wel of niet zouden deelnemen. Er was dus een hoop om uit te kiezen. Toen kwam stap twee in beeld.

Hoe nu verder? En uit de eerste ronde was mij gebleken twee dingen, dat veel fracties, ik heb dat ook in mijn eerste brief onderlijnt, behoefte hadden aan een meer inhoudelijk gestuurd proces, laat ik het zo maar even formuleren, en dat veel fracties het logisch vonden dat er met name door de fracties van de Partij van de Arbeid, GroenLinks en D66 een volgende stap genomen zou worden. Dus om chocola te maken van de vele varianten die mogelijk zouden zijn qua meerderheid en te zoeken naar inhoudelijke overeenkomsten zoals de motie vraagt, heb ik de fracties

3

twee keuzes voorgehouden. Of we zouden het gesprek hervatten over welke meerderheidscoalitie op de steun van deze drie partijen zouden kunnen rekenen. Dat gesprek was aan het einde van de eerste fase van de formatie niet met goed gevoel afgelopen. Dat zou kunnen. Het was ook mogelijk, een andere variant, om een meer inhoudelijke verkenning te starten. Ik noem dat maar even een kort programma op hoofdlijnen proberen te formuleren zodat juist ook aan de behoefte tegemoet zou komen van de verschillende fracties aan een meer inhoudelijk gestuurd proces en daar roept eerlijk gezegd de motie ook toe op. De motie roept op varianten die kunnen steunen op inhoudelijke overeenstemming. Zogezegd zo gedaan. Drie dagen later lag er dus die eerste aanzet tot een coalitieakkoord van de fracties van Partij van de Arbeid, GroenLinks en D66. Dat heb ik u allen doen toekomen, bijlage zes van mijn brief vorige week vrijdag.

Ik heb iedereen daarin uitgenodigd te reageren als hij of zij dat wenste en op verzoek van de drie fracties heb ik vervolgens een aantal partijen te weten de VVD, SP, Jouw Haarlem, CDA, ChristenUnie en de Actiepartij gevraagd om afgelopen weekend in mijn aanwezigheid een reactie te geven op die eerste aanzet om beter en specifieker met elkaar te kunnen snappen waar de inhoudelijke overeenstemming zit en waar mogelijk inhoudelijke verschillen zitten en of vervolgens aan die inhoudelijke verschillen niet iets te doen zou zijn en of dat dan ook weer interessante meerderheidscoalities in beeld bracht. Dus dat heeft afgelopen weekend plaatsgevonden en de resultaten van die gesprekken heb ik zondagavond uitvoerig besproken met de fracties van Partij van de Arbeid, GroenLinks en D66 en daar is mij gebleken, ik heb in de brief daar iets meer over gezegd, maar kent inmiddels de uitkomst, dat de coalitie zoals die nu is ontstaan eigenlijk kan steunen op de meeste inhoudelijke overeenstemming. Toen was er eigenlijk nog een stap te nemen en het was mij namelijk gebleken dat in de eerste ronde aan het einde er een verschil van mening was ontstaan over deelname van met name de ChristenUnie aan de coalitie via een deeltijd wethouderschap. Daar was geen overeenstemming over. Dus ik heb parallel aan deze gesprekken al eerder de fracties bevraagd hoe zij eigenlijk dat college voor zich zien.

Van meerdere kanten is namelijk mijn kant op gecommuniceerd dat Haarlem echt deze periode misschien nog iets meer dan anders behoefte heeft aan een bestuurlijk zeer krachtdadig en vaardig college, want er moet veel uitgevoerd worden. Er moet gebouwd worden, de stad moet verduurzaamd enzovoort en zo meer. Ik heb ook met verschillende fracties besproken wat dat dan betekent voor het aantal wethouders, het soort wethouders, hoe je dat voor je ziet, wat voor college daarbij hoort en hoe dat nou zich precies verhoudt tot het meningsverschil dat aan het einde van de eerste fase ontstond en het is mij gebleken dat de Partij van de Arbeid, GroenLinks en D66 toch eigenlijk een voorkeur hadden voor een college van vijf wethouders, fulltime wethouders, geen deeltijd wethouders. Daarover zijn we al eerder het gesprek ben ik gaan starten met zowel SP als Jouw Haarlem die dat in de eerste ronde aan mij hadden aangegeven daarvoor te willen opteren en met het CDA en de ChristenUnie en ik heb dus al eerder deze vier fracties de vraag voorgelegd op verzoek van de Partij van de Arbeid, GroenLinks en D66: is het te overwegen om een gemeenschappelijke wethouder kandidaat aan te stellen namens twee fracties, enerzijds SP, jouw Haarlem, anderzijds CDA, ChristenUnie? Drie van deze vier fracties waren bereid dat in ieder geval te bespreken.

Dat gold niet voor de ChristenUnie en dat heeft zondagavond in de laatste fase nogal gespeeld. Daaruit is tevoorschijn gekomen het gesprek met de Actiepartij, het tweede gesprek die dag om te bespreken of deelname aan het college, het zijn van coalitiegenoot zonder wethouder kandidaat onder bepaalde voorwaarden bespreekbaar was. Zondagavond laat hebben we daar de Actiepartij op schrift nog een nader voorstel gedaan en dat heeft uiteindelijk geleid tot het akkoord zoals ik dat dinsdagochtend heb kunnen vaststellen. Dan nog een punt over de uitslag, want uw motie riep op tot varianten, inhoudelijke overeenstemming, een meerderheid die ook nog een keer recht doet aan de uitslag. Ik heb u dat allemaal gevraagd. Wat betekent dat? Recht doen aan de uitslag leverde in ieder geval als ik het even grof samenvat, ik heb dat in mijn eerste brief ook staan, twee mogelijke interpretaties die elkaar niet helemaal uitsluiten maar ook niet in sluiten. De ene interpretatie is dat Haarlem, de Haarlemse burgers bij de laatste verkiezingen gekozen hebben voor bestendiging zo niet versterking volgens sommigen van de huidige progressieve sociale koers. Dat is een meerderheid van de fracties ook gemeente en aantal

4

zetels. Een minderheid van uw raad heeft mij laten weten dat de huidige collegepartijen in meerderheid hebben verloren, ook per saldo hebben verloren en dat voortzetting van het huidige college dus niet, laat ik het zo maar zeggen, vanzelfsprekend is. U heeft mij het daar eigenlijk een beetje moeilijk mee gemaakt, dus ik hoop dat u het mij niet kwalijk neemt dat ik toch maar ben gegaan voor de meerderheid in duiding van uw zinsnede recht doen aan de uitslag. Ik heb wel nadrukkelijk in de gesprekken partijen bevraagd op een ander element. Uw raad is sinds de laatste verkiezing, de een zegt diverser geworden, de ander zegt meer versplinterd. Ik denk dan maar: het is veel, al die fracties en daar hebben we ook geprobeerd in de gesprekken ook een vorm voor te vinden hoe dat te kunnen laten doorklinken in de collegesamenstelling en ik vind het daarom bijzonder dat de Actiepartij om daar misschien niet helemaal makkelijker condities toch de politieke moed heeft gehad om toe te treden tot dit college omdat daarmee een lokale partij, naar ik begrepen heb de oudste lokale partij van Haarlem, toetreedt tot de coalitie en dat is toch een bijzonder element en ik denk dat deze variant ook u hopelijk de komende jaren leert, want dit gaat nog wel vaker gebeuren.

Het speelt ook in andere steden waar gemeenteraden diverser, veelzijdiger van samenstelling zijn en ook andere varianten voor het vormen van een coalitie uitgeprobeerd moeten worden. Dus ik ben eigenlijk rechtstreeks de Actiepartij dankbaar voor die stap, niet alleen omdat zij daarmee denk ik een interessante coalitiemogelijkheid hebben gemaakt, een meerderheidscoalitie die recht doet aan de motie die u heeft aangenomen, maar omdat het hopelijk u allen ook iets brengt over nieuwe vormen van democratie en lokaal bestuur die we misschien juist in deze tijd heel erg nodig hebben. Voorzitter, tenslotte, ik heb in mijn laatste brief twee slot opmerkingen gemaakt en ik zie tot mijn genoegen dat de diversiteit qua man-vrouwverdeling in deze raad best op orde is. Dat is mooi om te zien, maar ik vertaal er ook meteen bij, en ik mag het natuurlijk als soortgenoot zeggen, ik heb toch vooral heel veel mannen gezien bij mij aan tafel. Dat moet echt anders. Dat is anno 2022 echt niet meer te verkopen, dus wie deze schoen past of laars, trek hem aan. Doe er iets aan, mannen. Voorzitter, het laatste punt heb ik ook in mijn brief iets over opgemerkt, het waren met name de een- en tweepersoonsfracties die in de eerste ronde bij mij aan tafel opmerkingen maakten over de lage opkomst en ik vind eerlijk gezegd dat zij daar een punt hebben.

En ik weet, dat heb ik ook in mijn brief geschreven, dat is niet een uniek Haarlems fenomeen. Dat is misschien een bredere trend en dat gebeurt vaker en het is ook niet voor het eerst. Het zal allemaal waar zijn. Ik vind dat u zich collectief, mag ik het zo zeggen in alle bescheidenheid, daar toch wel echt iets van moet aantrekken. Het is echt niet aan mij om u voor te schrijven hoe dat moet. Ik ken Haarlem niet, u wel. Ik kan u alleen maar aanmoedigen dit prachtige essay te lezen van Herman Tjeenk Willink, toch de meesterverkenner van dit land, Groter denken kleiner doen over democratie. Ik zou zeggen: koop dit boek, lees het, laat u inspireren, heb het gesprek met elkaar hoe je niet alleen goeie politiek maakt in deze raad, maar hoe u gezamenlijk, het is uw gezamenlijke verantwoordelijkheid om het democratische proces verder te brengen en te onderhouden, hoe u gezamenlijk de verbinding met de stad versterkt, want daar lijkt werk aan de winkel. Ik zei al aan het begin, ik ben zeer dankbaar voor de ambtelijke ondersteuning, de ontvangst op het stadhuis, ik dank Caroline Schouten, Frans van Hattem, pardon, waarbij mijn grootste dank uitgaat naar Kjell van der Berg die mij fantastisch heeft ondersteund, dus met uw welnemen stuur ik virtueel dit boek alvast naar je toe Kjell. Dankjewel. Deze is voor jou. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank.

Normaal gesproken is dit de ontvangst voor een maidenspeech voor een lid van de raad, maar dat is hier niet het geval, dus hier gaat het om instemming met uw woorden begrijpen ik. Dan geef ik graag de gelegenheid om te reageren met vragen of opmerkingen specifiek voor de verkenner, de heer Vendrik. Wie wenst daar gelegenheid van de maken? De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja, begrijp ik nu goed uit uw woorden dat zondagavond dus bekend was welke vijf partijen bij elkaar gingen zitten? Want in die bijlage zes waar dus gevraagd wordt bij de eerste aanzet tot

5

coalitie zie ik niet echt een deadline wanneer je daarop moest reageren of je het met de inhoud eens was, maar zondagavond was in ieder geval bekend welke vijf bij elkaar gingen zitten? De voorzitter: Ik realiseer me op deze manier kunnen we natuurlijk een heel lang vraag-antwoordspel krijgen. Misschien is het beter dat we even inventariseren. Deze vraag wordt meegenomen en daar krijgt u zo een reactie op. De heer Visser. De heer Visser: Begrijp ik goed dat de verkenner een krachtdadig college interpreteert als een college met fulltime wethouders? En kan de verkenner dan reageren op het feit dat heel veel grote gemeente met eenzelfde omvang als Haarlem juist de afgelopen jaren hebben gekozen voor zes of zeven wethouders en dat heel veel van die colleges ook deeltijd wethouders hebben die zich wel honderd procent inzetten en dus heel krachtdadig zijn? Dus is het niet zo dat vijf wethouders een risico is voor onze stad gezien de grote ambities die op de stad afkomen? De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter. De VVD-fractie wil graag de verkenner hartelijk bedanken voor alle bewezen diensten voor de Haarlemse democratie. De gesprekken zijn als enorm prettig ervaren.

Over de uitkomst van het geheel daar zullen we zo meteen in het debat nog wat meer over zeggen, maar dat doet niets af aan het feit dat we u dankbaar zijn voor het goede werk dat u verricht heeft. De heer Vendrik: Dank u wel. De heer Van Kessel: Verder geen vragen. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? De heer Kuin. De heer Kuin: Godver. Sorry. De voorzitter: Het gaat vanzelf wennen. De heer Kuin: Ja, goedenavond. Volgens mij beantwoordde Kees al de cruciale vraag in de motie dat het moet gaan om een coalitie die recht doet aan de uitslag en ik vind dat je je wat makkelijk hebt afgemaakt door die vraag bij de meerderheid van de raad neer te leggen. Gaat verkiezingen niet over winst en verlies? En het is ook wat makkelijk om de conclusie te trekken dat de raad progressiever is geworden. Ik denk dat dat zo is en daar rekenen we onszelf in ieder geval ook toe, maar uiteindelijk moet toch ook de kiezer herkennen dat partijen die verloren hebben wel of geen rol gaan spelen en de partijen die verloren hebben die hebben meer verloren dan die partijen landelijk hebben verloren. CDA heeft vijftig procent verloren. GroenLinks heeft dertig procent verloren. De coalitie heeft zeventien procent verloren en ik denk dat de kiezer zich nog meer geschoffeerd voelt als ze zien dat die partijen gewoon doorgaan. Er is een beetje met het aantal wethouders geschoven.

Ik had deze uitkomst vooraf kunnen voorspellen als je heel mooi zegt: we kijken welke partijen het het meest eens kunnen worden. Ja, vind je het gek. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of er nog andere bijdragen zijn in de zin van vragen of opmerkingen in de richting van de verkenner. De heer Aynan. De heer Aynan: Ja, dank u wel voorzitter. Ook namens Jouw Haarlem grote dank aan de heer Vendrik. Wij hebben de gesprekken als zeer prettig ervaren en het kwam eindelijk eens een keer tot zowaar een

6

inhoudelijke poging, dus dank daarvoor. Toch even een inhoudelijk puntje, het is aan u om daarop te reageren of niet. Want inderdaad, de motie vraagt om een stabiele meerderheid in de raad, coalitie daartoe te vormen die recht doet aan de verkiezingsuitslag en u ging er gelukkig ook op een in uw eigen bijdrage. De keuze tussen: gaan we dit nou via een meerderheid, het aantal zetels in de coalitie, de raad of gaan we dat qua koers, de sociaal progressieve koers met toch wel de twee grote partijen, nou ja, groot, twee middelgrote partijen, namelijk de PvdA en GroenLinks? Die hebben helemaal aan het begin de wens uitgesproken voor een links sociaal progressief college over te gaan en dat was in ieder geval voor ons ook de ingang om samen met de SP op te trekken om dat ook te realiseren. Heeft dat bij u nog gespeeld en zo ja, wilt u ons daar deelgenoot van maken? De voorzitter: Dank u wel. De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik wilde bij deze ook namens de PvdA-fractie mijn enorme dank uitspreken, want ik weet niet of dat hierna ook nog mogelijk is, enorme dank op de zorgvuldige manier waarop u de afgelopen weken alle fracties tegemoet bent getreden. Uiteraard ben ik ook blij met de uitkomst. Ik wilde u daar na afloop van het debat ook enkele presentjes doen toekomen. Dus bij deze. De voorzitter: Dank.

Eens even kijken, dat waren de bijdragen in deze ronde. De heer Kuin, u heeft eigenlijk uw bijdrage al gehad, maar u bent spijtoptant begrijp ik. De heer Kuin: Ik ben de beleefdheden vergeten. Dank Kees. De voorzitter: Kijk. Nou, die gelegenheid krijgt u. Nog anderen? Nee? Dat was hier voor deze ronde de vragen die nog voor de verkenner er zijn. De heer Vendrik. De heer Vendrik: Voorzitter, de vraag van de heer Van den Raadt over zondagavond. Even terug naar vrijdag. U heeft allen de brief ontvangen met daarbij als bijlage zes die eerste aanzet tot een coalitieakkoord. Daar stond een uitgebreide tekst in hoe dat stuk begrepen moest worden. Het is nadrukkelijk op verzoek van de beide partijen door mij naar alle fracties gestuurd en ik heb voor de zekerheid ook in mijn brief gezegd ik heb een aantal fracties op verzoek van PvdA, GroenLinks en D66 uitgenodigd om zondag en zaterdagavond dat weekend te reageren. Als andere fracties zich geroepen voelen zich te melden, moeten ze dat zeker niet nalaten. En de fractie van de heer Van den Raadt en een andere fractie hebben dat gedaan. Die stukken waren bekend.

Die reacties, die mails zijn uiteraard ook gedeeld met de andere partijen en het was aan hun om te bepalen wat ze daarmee zouden doen zoals het ook aan hun was, Partij van de Arbeid, GroenLinks en D66 op dat moment om te bepalen welke conclusies zij zouden verbinden aan de gesprekken die we met de uitgenodigde fracties zaterdagavond en zondagmiddag gehad hebben. Dat is allemaal gewogen. Dat heeft maandagmiddag tot een eerste gesprek geleid met de mogelijke coalitie. Maandagavond fractieoverleg en dinsdagochtend pas heb ik kunnen vaststellen: ja, dit is een coalitie die nadrukkelijk de politieke wil uitspreekt, vijf partijen om te gaan starten met, et cetera. Zo is het proces gegaan, dus ik denk dat alle fracties in de gelegenheid zijn geweest om zich te melden en het is echt aan PvdA, GroenLinks en D66 om de keuze te maken zo het hun goed dunkt om de reacties te wegen. Ik heb daar nog wel naar gevraagd. Dat heb ik ook in mijn tweede brief nog gemeld of de brieven die ontvangen zijn van Trots Haarlem en OPHaarlem nog tot nadere acties moesten leiden, of daar nog een opdracht uit voortvloeide en dat was op dat moment niet het geval. Zo is het proces gegaan. Dan de vraag van de heer Visser. Nee, kijk, mijn opvatting over wat een vaardig college is, is eigenlijk niet zo erg relevant. Het is de opvatting van de vijf partijen.

Wat ik zojuist zei, en dat heb ik eerder denk ik al gewisseld in de gesprekken daarover, ik heb er wel op aangedrongen om daar helderheid over te krijgen omdat ik constateerde dat dit een geschilpunt was aan het einde van de eerste ronde, dus dit

7

moest opgehelderd worden. Dus ik ben ook het gesprek gestart met PvdA, GroenLinks en D66 en niet alleen met hun, maar ook nadien met de fractie van de heer Visser, SP, Jouw Haarlem en met het CDA over hoe we hier nou verder mee moesten dealen om te voorkomen dat aan de uitgang dit opnieuw issue zou worden. Ik heb wel om de partijen te helpen mijn oor te luisteren gelegd bij andere steden en het is laat ik zeggen mijn impressie, en ik heb ook nadrukkelijk gezegd, het is uitsluitend mijn impressie dat de ervaring met deeltijd wethouderschappen, laat ik het zo maar zeggen, nogal gemengd is. Het gebeurt, maar ik hoor daar zowel interessante, mooie verhalen over, maar ook nadrukkelijk verhalen die mijn bronnen ertoe verleiden om mij te zeggen: dit moet je echt niet doen. Dat heb ik ook bij de partijen neergelegd. Het moet jullie keuze zijn, vooral eerst PvdA, GroenLinks en D66 omdat het ook onderdeel was van het voorstel van de eerste aanzet en dat was hun product en van hun alleen. Dus mijn opvatting doet er eerlijk gezegd niet zo toe en wat ik dus al zei, ik heb er wel een punt van gemaakt omdat dat conflict opgelost moest worden zodat ik het niet aan het einde van de tweede ronde bij de verkenning nog een keer zou tegenkomen. Zo is het gegaan. Voorzitter, ik dank de heer Van Kessel voor zijn aardige woorden. Wederzijds.

Ik heb het ook heel plezierig gevonden om met de fractie van de heer Van Kessel het gesprek te mogen voeren. Dan de heer Kuil over de uitslag. Ja, laat ik dan nog een tandje dieper gaan, maar dan kom ik toch niet bij de heer Kuil uit. Even terug als de raad een motie aanneemt met de passage recht doen aan de uitslag, dan is het voor mij eerlijk gezegd als verkenner past het mij niet om daar zelf een opvatting over te hebben. Die heb ik wel, maar dat doet er niet toe. Het moet uw gedragen opvatting zijn, want het is uw motie, dus ik ben geïnteresseerd in uw duiding. Daarom heb ik alle partijen in de eerste ronde gevraagd: wat is uw duiding? Als vervolgens de raad een motie aanneemt met een passage waar naderhand blijkt dat daar meerdere uitleg mogelijk is, en ik herken wat de heer Kuin zegt, dat hebben we ook gewisseld in ons gesprek, ik heb dat duidelijk gehoord, dan neem ik daar kennis van, maar dan is dat voor mij nog niet onmiddellijk leidraad. En daar waar de uitleg over de uitslag verschillend is, hoop ik dat u het collectief mij toch niet kwalijk neemt dat ik vooral eerst luister naar de meerderheid. Ik heb natuurlijk wel, laat ik dat er dan bij zeggen, nog eens naar die uitslag zitten kijken en ik vind hem eerlijk gezegd als ik puur kwantitatief kijk, dat is het enige honk dat ik dan nog heb. Voor de rest bemoei ik mij er niet mee, vind ik de uitslag niet zo duidelijk.

Ik heb verschillende partijen die, mag ik het zo zeggen, die ik landelijk ken als partijen die misschien zich wat meer in het politieke midden begeven ook nadrukkelijk gevraagd: hoe positioneert u zich in de Haarlemse politiek? En dan is het waar dat ik herken als ik de optelsom maakt met de uitslag in de hand dat er inderdaad een duidelijke progressieve, sociale, groene meerderheid is in de raad. Dat is ook belegd denk ik in de eerste aanzet. Zo heb ik het ook niet anders verstaan van PvdA, GroenLinks en D66 en zo heb ik het ook in zekere zin bevestigd gehoord in de bijdrage van de heer Van Kessel in het gesprek over wat de VVD daarin wil bijdragen hoe zich dat verhoudt tot deze meerderheid. Dat is dan een bestendig beeld. Maar aan de andere kant heb ik ook genoteerd, dat mag ik het noemen de rechterflank van de raad ook is versterkt met twee nieuwe partijen met twee zetels. Ik vind het dus nog niet kwantitatief gesproken een hele eenduidige uitslag en ik heb er dus per saldo voor gekozen dat de uitslag duiding van de meerderheid voor mij leidend is. Of ik het daar zelf mee eens ben of niet, dat is waarvoor ik gekozen heb en daar moet u het denk ik, vrees ik toch even meedoen. Ik zag in mijn rol als verkenner geen andere optie.

Voorzitter, de vraag van de heer Aynan, zou ik hem mogen vragen dan nog een keer, want ik zat daarop te puzzelen en ik weet eigenlijk nog niet of ik nou ga antwoorden of niet, zou de heer Aynan die vraag nog een keer aan mij willen stellen? Dan ga ik mijn best doen. De voorzitter: Doet u een poging om dat kort te formuleren. De heer Aynan: De Eerste Kamer werkt, maar we werken hier met spreekt tijden en dat gaat af van mijn spreektijd. Nou, kijk, u zegt: ik heb gekeken naar de meerderheid. Heel goed dat de spreektijd niet doorloopt.

8

Ja, die is er en eigenlijk presenteert u dat als de nieuwe coalitie. Maar u had net zo goed iets anders kunnen doen. Dat is wat ik vraag. Is dit nu wat helderder? De heer Vendrik: Nou ja, dan ben ik toch aanzienlijk bescheiden in wat ik kan dan u mij toedicht. Ik moet het doen met de politieke wil die fracties uitspreken. Mijn mening doet er niet toe. Ik ben gehouden uw motie uit te voeren en daarom heb ik ook goed geluisterd wat ik zojuist zei rondom de duiding van de uitslag en heb ik zeer goed naar u allemaal geluisterd, naar al die meerderheidsvarianten die op tafel kwamen en wat verschillende fracties daarvan vonden en hoe dat nou precies zit met die inhoudelijke overeenkomst en waar die het grootste zijn. Als de raad mij vraagt een meerderheidsvariant te kiezen met inhoudelijke overeenstemming gebaseerd op inhoudelijke overeenstemming moet ik vrij kaal constateren dat de gesprekken zoals ik die heb beleefd met de coalitie zoals die nu op tafel ligt, dat de overeenstemming daar het grootst was. Daar teken ik meteen aan dat de verschillen ten opzichte van de van de andere coalitievarianten niet wereldschokkend groot zijn.

Ik heb ook de drie partijen zondagavond uitdrukkelijk bevraagd: zijn andere coalities die u misschien niet onmiddellijk wenst, die misschien wat meer spanningen oproepen, zijn die ook nog denkbaar? Zouden we dat ook kunnen proberen? Hoe kijk je daar tegenaan? Wat heb je dan nodig? Neemt u van mij aan, dat straatje zijn we helemaal afgelopen en uiteindelijk zijn we op deze coalitie uitgekomen. Dat is de uiteindelijke gemeenschappelijke politieke wil van de drie fracties geweest. Daar zijn we op doorgegaan en ik constateer dat hiermee een meerderheidscoalitie is ontstaan die kan steunen op inhoudelijke overeenstemming, een stabiele meerderheid heeft in de raad en die naar de meerderheidsopvatting van de raad recht doet aan de uitslag. Voorzitter, tot slot dank voor de heer Wiedemeijer en ik ben nu al nieuwsgierig naar de presentjes. De voorzitter: Dan dank ik u heel erg hartelijk en ik nodig u uit om hier nog even aanwezig te zijn bij de politieke discussie die we met elkaar voeren naar aanleiding van de rapportage die u heeft ontvangen en de situatie waar wij ons nu in bevinden en ik wil voorstellen dat we dat als volgt doen. Ik geef iedereen de gelegenheid die dat wil om daar een bijdrage aan te leveren. Er zit aan deze kant van de tafel niemand meer die u dan van antwoorden gaat voorzien en ook aan de andere kant van de tafel is niet een soort gesprekspartner.

U bent elkaars gesprekspartner, dus u geeft uw eigen visie, u geeft uw eigen benadering en wellicht dat u elkaar bevraagt. Ik zal daarom met de eventuele gelegenheid om ook even antwoord te kunnen geven voldoende ruim daar gebruik van maken, maar ik verzoek u wel om ook met elkaar te bewaken dat we niet in een oeverloze discussie terechtkomen, maar dat u de gelegenheid neemt om u uit te spreken hoe u er in de ontstane situatie naar kijkt. Wie wenst daarover een bijdrage? De heer Van Kessel, VVD. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter. Twee maanden geleden waren in Haarlem de gemeenteraadsverkiezingen en de verkenner zei het al, de opkomst was historisch laag. De helft van de stemgerechtigde Haarlemmers heeft geen gebruik gemaakt van haar democratisch recht en daar hebben veel van ons hun zorgen over uitgesproken. Want waarom zijn de kiezers thuisgebleven? Waarom brokkelt het vertrouwen in het gemeentebestuur af? Na de verkiezingen heeft de raad het college gevraagd de opkomst en uitkomst te onderzoeken. De VVD vraagt dan ook aan het college hoe het de uitvoering van deze motie heeft opgepakt. De mensen zijn thuisgebleven voor de helft en eerlijk gezegd begrijp ik dat ook wel. Want als er toch niets veranderd, waarom zou je dan gaan stemmen? En als je stem niet gehoord wordt, waarom zou je dan gaan praten? Voorzitter, de oplossing hiervoor ligt voor de hand.

Het vraagt om een andere houding van het gemeentebestuur. Zoek de mensen op, betrek ze, vraag wat ze ervan vinden en ga ermee aan de slag. In het goede contact met de Haarlemmers zit een oplossing om de verloren band te herstellen. Haarlemmers verwachten een gemeente die openstaat voor hun problemen en bereid is om voor oplossingen te zorgen. Dat brengt mij bij de tussenstand van de verkenning. De oude coalitie gaat door en dat is toch wel een gemiste

9

kans. De coalitie viel van 24 naar twintig zetels, een signaal van de kiezer dat je niet zou mogen negeren. De verkiezingsuitslag gaf wat ons betreft voldoende aanleiding om na acht jaar toch eens een andere dynamiek in dat college te brengen, maar het lijkt erop, we zijn er nog niet, maar dat dezelfde vier partijen weer terugkomen in dat college. Meer van het oude was niet wat ik me bij progressief had voorgesteld, maar dat zal wel aan mij liggen. Voorzitter, liberalen zijn optimisten, dus wij zullen de komende periode er alles aan doen om de houding van dit stadsbestuur, en dan heb ik het dus niet alleen over het college, maar ook over de gemeenteraad, te vernieuwen zoals het een echte progressieve gemeenteraad betaamt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Drost. De heer Drost: Ja, een kleine interruptie, want u geeft aan de coalitie heeft vier zetels verloren. Ik zie bij u in uw uitslag dat de VVD van dertien procent naar elf procent is gegaan, ongeveer twee procent minder. Ik denk dat dat redelijk vergelijkbaar is in stemmen. Hoe verhoudt zich dat tot elkaar? De heer Van Kessel: Nou, goed, in praktische zin heeft de VVD er een zetel bijgekregen, dus dat is in ieder geval winst geweest voor ons.

Het grootste verschil zit hem natuurlijk in de echte vernieuwing die je in een coalitie kunt toevoegen en op het moment dat je of bijvoorbeeld aan de linkerkant van het spectrum door de combinatie SP, Jouw Haarlem toe te laten of aan de rechterkant van het spectrum daar toch open voor te staan. Ja, dan krijg je een andere dynamiek. Dat waren nou toevallig ook wel twee partijen, VVD en Jouw Haarlem dan die echt die discussie met de mensen opzoeken, dus die zouden voor een andere dynamiek en een andere houding voor dat college kunnen zorgen en die vernieuwing die heeft dit progressieve motorblok toch niet aangedurfd. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk. Mevrouw Çimen, D66. Mevrouw Çimen: Ja, dank u wel voorzitter en nu de heer Vendrik er nog is, ook D66 dankt de verkenner voor zijn inzet de afgelopen weken en natuurlijk de andere partijen die wederom op gesprek zijn gekomen ook in het mei reces. En de tweede verkennersronde, de verkenner zei het al, leverde een beeld op dat er bij alle partijen in de raad vooral behoefte was aan meer inhoud en dat er meer tempo gemaakt moest worden en dat daarbij in het bijzonder werd gekeken naar de Partij van de Arbeid, GroenLinks en D66 om dit gezamenlijk op te pakken.

En in het licht van deze bevindingen en het advies van de verkenner zijn wij daarom gestart met een eerste aanzet voor een coalitieakkoord en dit stuk is naar de raad gestuurd als een inhoudelijk richtsnoer en veel zaken moeten daarbij nog uitgewerkt worden in de volledige coalitiesamenstelling. Daarnaast zijn nog behoorlijk wat thema’s überhaupt niet opgenomen en dat is ook logisch, want het is een eerste aanzet. Voor D66 zitten hier mooie ambities in op het gebied van onderwijs, het bevorderen van kansengelijkheid door bijvoorbeeld stevig in te zetten voor een vroegschoolse educatie, het versnellen van de woningbouw, de ingezette beweging in de jeugdzorg en WMO, de energietransitie en de duurzame en gezonde stad om maar een paar zaken te noemen. En niet te vergeten het onderdeel over participatie door Haarlemmers … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Kessel. Mevrouw Çimen: … wat ook expliciet is ingebracht door Jouw Haarlem en SP. Dank u wel. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter. Ik hoorde een flink aantal onderwerpen waar u overeenstemming over heeft, maar misschien een gewetensvraag hoor, maar heeft u op basis van de gesprekken het gevoel dat PvdA en GroenLinks u ook wat gunnen?

10

Mevrouw Çimen: Volgens mij hebben wij ook heel veel overeenstemming met elkaar en zitten wij ook nog met elkaar te praten: waar gunt de een de ander meer en andersom? Ik denk dat wij heel veel hebben binnengehaald op het gebied van onderwijs en ook op het gebied van participatie. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, dat is precies het punt dat ik maak op het gebied van onderwijs en participatie. Als ik aan de PvdA en GroenLinks zal vragen: wat vindt u daarvan, dan zullen ze het helemaal met u eens zijn. Mijn vraag was: denkt u dat ze u ook echt wat gunnen? Mevrouw Çimen: Anders zou ik niet instappen. Ik vervolg mijn betoog, voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Çimen: Naast de inhoudelijke lijnen hebben we ook aangegeven dat we ons willen richten op een daadkrachtig en stabiel meerderheidscollege gericht op uitvoering en met voltijd wethouders, want er komen ook flinke uitdagingen op onze stad af zoals de gevolgen van de oorlog in Oekraïne, mogelijke vluchtelingenstromen, de stijgende inflatie en de grote onzekerheid over financiering vanuit het rijk.

Voorzitter, aan de hand van deze inhoudelijke uitgangspunten en de op ons afkomende uitdagingen zijn er wederom gesprekken gevoerd met meerdere coalitievarianten en zijn we met elkaar gaan afpellen op basis van inhoudelijke aansluiting en op basis van het vertrouwen bij alle partijen er samen uit te kunnen komen zowel nu als in de komende vier jaar. Dat alles heeft geleid tot een coalitie van Partij van de Arbeid, GroenLinks, D66, CDA en Actiepartij en mijn fractie realiseert zich dat we hiermee ook behoorlijk wat vragen van de toetredende partijen en in het bijzonder de collega’s van de Actiepartij, waarvoor onze dank. Wij kijken uit naar de verdere inhoudelijke gesprekken met deze partijen en het vormen van een college dat snel aan de slag kan gaan voor Haarlem. Tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Er zijn een paar vragen nog. Ik ga eerst terug naar de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter. De vraag van mevrouw Çimen is of zij met 20/21 zetels vindt dat er sprake is van een stabiele coalitie. Mevrouw Çimen: Wij zijn nu gekomen tot een meerderheidsvariant met voltijd wethouders, met partijen die programmatisch goed aansluiten bij de aanzet waar D66 ook aan heeft meegeschreven met de focus op uitvoering.

Wij hadden graag, dat was ook onze oorspronkelijke inbreng, een college gehad met meer vet op de botten, dat is waar, maar we kijken tegelijkertijd ook naar een versplinterd landschap in de gemeenteraad en dat ligt ook weer moeilijk met onze wens om met zo min mogelijk partijen een coalitie te vormen om het ook allemaal werkbaar te houden de komende vier jaar. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Vind je dan dat deze coalitie recht doet aan de verkiezingsuitslag? Mevrouw Çimen: Ik denk dat die recht doet op een aantal manieren. Er is een meerderheidsvariant. We zijn met elkaar tot een concessie gekomen of in ieder geval tot consensus gekomen over het aantal wethouders en ook een voltijdsvariant en tegelijkertijd denk ik ook er zijn heel veel partijen die hebben gewonnen en die ook hebben verloren, maar je moet natuurlijk ook het gevoel hebben: jongens, komen wij er met elkaar uit en blijft

11

het werkbaar voor de komende vier jaar? Dus wij hebben ons best gedaan om zoveel als mogelijk daaraan recht te doen, maar ook andere zaken overwogen. De voorzitter: De heer Van Kessel, laatste vraag. De heer Van Kessel: Ja, en misschien ook een bijzondere vraag, maar denkt u als de mevrouw Çimen van zes weken terug en de mevrouw Çimen van vandaag elkaar zouden tegenkomen dat die het met elkaar eens waren? Mevrouw Çimen: Nou, ik denk dat ik de vraag terug kan stellen aan de heer Van Kessel. Kijk, deze stad en ook deze gemeenteraad bovendien verwacht ook dat we uit de eerder ontstane impasse gaan komen en de stad gaan besturen. Ik denk dat u het mij ook kwalijk had genomen als ik nu had gezegd van: ja, we zijn er niet en ik ga nog een keer zes weken tegen u aankijken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja, mevrouw Çimen, vorige keer wekte de heer Wiedemeijer de indruk dat het proces tot een halt was gekomen omdat D66 eisen had over twee wethouders. Nu wordt er gezegd: vijf wethouders. Is nu die verdeling bekend en is dat ook de reden dat dus ChristenUnie die geloof ik 0,6 wethouder eiste nu verruild is voor de Actiepartij omdat die dan honderd procent zeker weten nul wethouder krijgt? Mevrouw Çimen: Wij hebben met elkaar afspraken gemaakt over het aantal wethouders. Die verdeling is bekend.

Dat is volgens mij ook vermeld in de tweede brief van de verkenner, dus twee van de Partij van de arbeid, een voor GroenLinks, een voor D66, een voor het CDA en dan inderdaad geen vertegenwoordiging in het college via een eigen wethouder van de Actiepartij en daar hebben wij met elkaar afspraken over gemaakt, ja. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. In de vorige raadsvergadering, maar ook in de gesprekken heeft u aangegeven, en dan citeer ik ook: gezien de grote uitdagingen is het belangrijk dat er een stevige basis ligt op inhoud, zetelaantal en gelijkwaardig partnerschap die recht doet aan de verkiezingsuitslag. Vindt u dat u met deze coalitie daaraan voldoet? Het zijn uw eigen woorden.

Mevrouw Çimen: Zeker, het zijn ook mijn eigen woorden en zoals ik heb aangegeven, we zijn gekomen tot een meerderheidsvariant waarbij ik zelf ook aangeef: ik heb inderdaad eerder gepleit voor iets meer vet op de botten en tegelijkertijd moeten we ook met elkaar op zoek in dat versplinterde landschap naar: hoeveel partijen kan ik dan bij elkaar krijgen? Met welke partijen kan ik het beste programmatische aansluiting vinden? En hoe zorgen we tot een stabiele en een daadkrachtige coalitie en een college? Daar hebben wij op alle manieren met elkaar over gesproken en wij denken dat dit de best haalbare uitslag is op basis van al die zaken die we nu onder elkaar hebben gezet. De heer Aynan: Voorzitter, kunt u mij misschien uitleggen wat een gelijkwaardig partnerschap dan inhoudt? Mevrouw Çimen: Een gelijkwaardig partnerschap gaat erover dat je het vertrouwt dat je er met elkaar uit gaat kunnen komen en dat je elkaar dus in zo een samenstelling over en weer zaken gunt en dus ook goede wethouders aandient om daar uitvoering aan te geven aan de gezamenlijke plannen.

12

De voorzitter: Dank u wel. De heer Wiedemeijer. Nee, u wilt … Als er nog vragen aan mevrouw Çimen zijn, een reactie, ja, overigens meer van de raad, wat ik echt wil, ik geef u de gelegenheid, maar de volgende keer zeg ik van: als er reacties zijn, dan moeten ze in een keer gesteld worden, want anders dan blijven we gewoon eindeloos heen en weer gaan en dan bedenkt iemand weer iets en dan komt dat er weer in. U krijgt nu nog een keer de gelegenheid. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Dank u wel voorzitter. Ja, ik was even in shock dat het CDA, ik had het niet gelezen hoor, maar het CDA een wethouder, dus ik was even van mijn à propos. Maar de tweede vraag die ik nog aan D66 had, is over de diversiteit. Vindt u nou echt dat waar het nu naartoe gaat dat dat echt een divers college is? Het lijkt Trots Haarlem er meer op dat het gewoon voortzetting is wat we hadden. Er wordt gekeken wie dan mee wil doen. Als die te veel eisen stelt, wordt die ingewisseld door iemand anders die wel mee wil hobbelen, maar dat is toch niet echt divers. Als je nou echt divers wil, dan zou je ook gewoon iemand die keihard oppositie heeft gevoerd er bij moeten doen. Dat is divers. Niet alleen maar mensen zoeken die hetzelfde kantje op willen. Dat is niet divers.

Mevrouw Çimen: Ja, ik denk dat wij sowieso al heel lang met elkaar kunnen praten wat diversiteit in de meest brede zin van het woord is natuurlijk. Ik denk ook dat u gelijk heeft. Ik bedoel, onze eerste inzet was natuurlijk ook een andere variant. Die vonden wij ook het meest logisch. Ja, en wat dat betreft, ik bedoel, we hadden ook prima met andere partijen kunnen praten als start van de onderhandelingen, want er ligt een hele duidelijke eerste aanzet met ambities en er waren meerdere partijen die dat ook grotendeels konden omarmen. Dus ja, maar uiteindelijk moet je tot een variant zien te komen waarbij alle partijen die deelnemen het vertrouwen hebben: wij kunnen hier samen inhoudelijk uitkomen en wij kunnen hier samen ook de komende vier jaar met elkaar een stevig college neerzetten en dan kom ik toch tot deze huidige uitslag. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ja, voorzitter, dank u wel. Een maand geleden zei ik dat ik teleurgesteld was. Nu heb ik vier keer een woord van dank en twee reacties op het advies van de verkenner, dus dat is al progressie. De eerste dank was voor de heer Vendrik, dat kan je volgens mij niet een keer te veel doen, dus laat ik dat dan nog een keer doen. Het tweede was mijn tevredenheid over het hoofdlijnakkoord dat we hebben gesloten met D66 en GroenLinks. Dank aan beide.

Ik kijk uit ook samen met mijn fractie om dat te completeren met een coalitieakkoord. U voelt hem al aankomen, het volgende woord van dank is dan ook voor het CDA en de Actiepartij dat zij daar ook enthousiasme voor hebben gevonden om daarbij aan te sluiten. Mijn laatste woord van dank is voor de SP, Jouw Haarlem, de VVD en de ChristenUnie die ook tot in de laatste fase zich constructief hebben opgesteld. Ik wilde mij daar ook aansluiten bij de woorden van de heer Vendrik zelf die aangaf dat het inhoudelijk was het niet alsof het heel ver uit elkaar lag, alleen een variant lag simpelweg gewoon nog dichter bij elkaar. Maar nogmaals dank. Ik kan ook uw teleurstelling begrijpen. In algemene zin wil ik daar dus ook wat over zeggen dat ik het belangrijker vind, zeker ook met zo een smalle meerderheid dat we kunnen wel zeggen coalitie en oppositie, maar waar het mij om gaat is dat we vier jaar lang de opgave hier gezamenlijk voelen en ook gezamenlijk proberen oplossing ertoe te vinden, dus ik voel mij zeker verantwoordelijk met de rest van mijn fractie om die samenwerking vier jaar lang los van of je nou in de coalitie of de oppositie zit samen vorm te geven. Maar nogmaals dank. Dan zijn er vragen zie ik. De voorzitter: Ik heb ook de indruk ja. Eens even kijken, ik begin weer bij de heer Van Kessel.

13

De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter. U geeft aan in de krant dat het coalitieakkoord wat u betreft niet dichtgetimmerd hoeft te zijn. Hoe beoordeelt u dan dat het motorblok zeven pagina’s nodig had voor een two-pager? De heer Wiedemeijer: Nou ja, dat er vijf pagina’s bonus waren. We waren gewoon zo goed bezig dat er nog vijf bij zijn gekomen. Maar nee, om uw vraag te beantwoorden, volgens mij was het vorige coalitieakkoord tachtig pagina’s. Ik hoop niet dat de ambitie hier breed ligt, of misschien was het wel minder, het was veel minder, ik zit er helemaal naast. Maar in ieder geval, ook al was het veel minder, ik was niet van plan om een enorm document te gaan maken en ik hoop de rest ook niet, maar dat moet u dan maar even van mij aannemen dat zij dat ook niet van plan zijn. Dus in die zin sta ik voor een open dynamiek en ik vind zo een smalle meerderheid juist een groot voordeel, want dat betekent dat we het hier samen moeten doen. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, u timmert inderdaad lekker aan de weg, maar u geeft in de krant ook aan dat u graag de meerderheden als het even moet bij de Partij voor de Dieren gaat halen.

Een, heeft u de Partij voor de Dieren daar al over gesproken? En twee, welke delen van het akkoord wilt u dichttimmeren en welke wilt u open laten? Kunt u daar wat duidelijker over zijn? De heer Wiedemeijer: Laat ik de vraag wat breder beantwoorden. Zoals ik net al zei, ik nodig iedereen uit om mee te denken. Ik heb slechts aangegeven dat ik hoop dat de sociale, groene en progressieve koers ook tot enthousiasme kon leiden bij bijvoorbeeld Partij voor de Dieren. Ik kan mij goed voorstellen dat zij graag iets terug lezen over dierenwelzijn, maar daar heb ik mijn niet over geraadpleegd. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. U heeft het over een open dynamiek en een niet dichtgetimmerd coalitieakkoord. Nou, ik ben blij dat te horen, maar ook de open uitnodiging aan ons, maar hoe gaat u dat concreet vormgeven? Hoe kunnen we input geven voordat u het akkoord hier presenteert? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik heb er twee antwoorden op. Ten eerste heeft u in de diverse fasen zowel toen de heer Roduner en ik de verkenning deden als ook toen de heer Vendrik het deed, heeft u allen ook inhoudelijke speerpunten aangegeven. U heeft samen met de heer Kuin zelfs hele specifieke punten aangegeven, dus daar kan ik in ieder geval namens de PvdA aangeven dat wij daar zeker naar zullen kijken.

En op het tweede deel hoe dat breder wordt gezien binnen de potentiële coalitie moeten wij denk ik gewoon het gesprek over voeren en kijken hoe wij dat inderdaad op een goede manier kunnen organiseren, maar dat vind ik een hartstikke interessante suggestie. De voorzitter: Dank u wel. De heer Smit. De heer Smit: Dank u wel mijnheer de voorzitter. Mijnheer Wiedemeijer, u zegt: ik nodig iedereen uit en benoemt een aantal fracties die zich constructief in dit traject hebben ingezet. Daar mis ik OPHaarlem bij. Ontbreekt in uw visie het constructieve element bij ons of zo ja, zo nee, nodigt u ons nog steeds uit om u in dialoog te gaan? Dank u voorzitter. De heer Wiedemeijer: Uiteraard nodig ik u daartoe uit. Mijn complimenten waren uiteraard ook niet limitatief. Ik had een aantal partijen in het bijzonder genoemd.

14

De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt. Ik zie dat de heer Smit toch nog een reprise heeft. De heer Smit: Dank u mijnheer Wiedemeijer dat die opsomming niet limitatief was, maar ik vroeg het u wat explicieter. Valt de term constructief … Kunt u die ook uiten naar OPHaarlem? De heer Wiedemeijer: Op een goede dag absoluut. De heer Smit: Ja, ik word gesouffleerd. En vandaag? Is dan de volgende vraag aan u. De heer Wiedemeijer: Ik vind het tot dusver een uitstekende dag. De heer Smit: Vindt u ons per vandaag ook een constructieve bijdrage hebben geprobeerd te leveren aan het traject om te komen tot de coalitie? De heer Wiedemeijer: Wat mij betreft wel. De heer Smit: Dank u wel mijnheer Wiedemeijer. De voorzitter: Nou, we hebben hier een zeer duidelijk antwoord uiteindelijk. Dank u wel. Eens even kijken, mijnheer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Nee, voorzitter, ik denk dat ik beter de vraag aan GroenLinks kan stellen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan vraag ik wie nog meer bijdragen heeft in dit debat. U was nog bezig? De heer Wiedemeijer: Nee, de verkenner had twee adviezen gegeven. Daar was ik het volledig mee eens, dus dat is mooi. Het eerste advies is namelijk een divers college. Nou laat ik u toezeggen dat wij dat graag een om een zullen gaan doen, dus daar hoop ik zo snel mogelijk op terug te komen welke personen dat op een gegeven moment gaan zijn.

U had ook nog een advies over de opkomst. Nou, dat had volgens mij de heer Van Kessel ook al terecht aangegeven. Er is een onderzoek opgestart naar de opkomst en wij hopen dat dat zo snel mogelijk ook naar de commissie bestuur komt, dus ik deel uw zorg volledig en ik hoop ook dat we dat hier gezamenlijk kunnen oplossen en ik zou het boekje van de heer Herman Tjeenk Willink moet ik ook nog lezen, dus ik hoop niet dat u mij dat kwalijk neemt. Hartstikke bedankt nogmaals. De voorzitter: Ik zie het als een soort toezegging om dat ook te gaan doen. Dank. Dat roept weer nieuwe reacties op. Ja, dat is dan toch … Ik wil proberen om toch enige vaart te houden in dit debat, ook bij volgende sprekers te zeggen van: wacht even tot het einde van de bijdrage en kom dan met de vragen. De heer Van Kessel, u krijgt die kans nog een keer. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel. Ik had gewoon veel meer vragen voor de PvdA en ik kon die niet in drieën stellen. Ik hoor de heer Wiedemeijer vooral praten over een open houding ook richting de rest van de gemeenteraad en als ik dan terugkijk naar de afgelopen vier jaar in ieder geval, dan is er een voorval waar ik hem toch naar wil vragen. Op een gegeven moment was er een financiële meevaller van twaalf miljoen en die is vervolgens door de coalitie is daar een bestemming aan gegeven, is dat gepresenteerd en ongewijzigd is die door de raad gegaan.

Dat werd door de rest van de oppositie niet gewaardeerd. Hoe kijkt u daar nu op terug? Zou u dat in de komende periode met die open houding anders doen? Dus welke lessen heeft u daaruit geleerd? En welke zijn dat dan?

15

De heer Wiedemeijer: Voorzitter, wij hebben een dualistisch stelsel in Nederland. Het college heeft een voorstel gemaakt en dat was tenminste voor mij zag ik hem voor het eerst toen het was gepresenteerd, dus volgens mij is dat heel zuiver gegaan. Ik zie nu in de landelijke politiek dat de coalitie daar al allerlei afspraken over heeft gemaakt, dus volgens mij gaat dat hier al een stuk beter. Dus volgens mij op het moment dat er mee- en tegenvallers zijn, is het aan het college om daar een voorstel toe te doen en moet de raad die beoordelen, dus ik sta ook voor dualisme in de goede vorm, dus we zullen moeten zien hoe het college daarmee omgaat. Ik was niet van plan om in het college plaats te nemen. Wel in de coalitie, maar dat is wat anders. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Kessel.

De heer Van Kessel: Nou ja, in dat geval, hoe kijkt u tegen mijn voorstel aan om in het geval van meevallers of tegenvallers dat die binnen 24 uur gemeld worden aan de raad en dat de invulling daarvan dat die op een later moment volgt zodat alle raadsleden direct geïnformeerd zijn daarover en dat iedereen zich erover kan beraden wat er met dat geld al dan niet de maatregelen zou moeten gebeuren? De voorzitter: Ik bemoei mij in zoverre nu even met de discussie, want ik kan mij voorstellen dat het mogelijk zou zijn om over tal van onderwerpen te zeggen hoe we daar in de toekomst naar willen kijken. Het gaat nu over coalitievorming. Ik geef de heer Wiedemeijer de gelegenheid om nu even te reageren, maar ik wil u echt vragen, beperkt u zich vooral tot dat vormen van een coalitie. De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik wil niet flauw doen, maar ik stel toch voor zeker als we een college willen met daadkracht dat we gewoon de financiële cyclus aanhouden zoals die is en niet om een sneer te doen, maar ik kan mij zo voorstellen dat mensen een stuk meer bereid zijn om mee te denken als er een meevaller is dan een tegenvaller, dus daar ben ik toch ook wel lichtelijk sceptisch om eerlijk te zijn. De voorzitter: Goed. Dank u wel. Ik was aan het kijken wie als volgende een bijdrage in dit debat wil leveren. De heer Drost. De heer Drost: Dank u voorzitter.

Laat ik eerst de opmerking debunken over de grootte van het vorige coalitieprogramma. Ik hoorde tachtig, veertig. Het voelde natuurlijk als heel veel inhoud, dat kan ik mij best voorstellen, maar het waren gewoon twintig pagina’s, dus het valt eigenlijk best wel weer mee wat dat betreft. Laat ik allereerst zeggen dat GroenLinks blij is met de volgende stap die we kunnen zetten richting een nieuw college. Na de raad van 21 april heeft de PvdA vlot een externe verkenner gevonden en voorgesteld. Afgelopen weken, het reces is er veel gebeurd. Er zijn veel uren aan gesprekken besteed. Daar willen wij de heer Vendrik nadrukkelijk voor bedanken, dus dank daar zeker voor en ook de ondersteuning. Kjell werd net al genoemd, Caroline, maar ook Frank, die hebben allemaal meegeholpen aan het plannen, het schrijven. U heeft natuurlijk tientallen verslagen gezien van allerhande gesprekken. Daar willen we de ondersteuning ook nadrukkelijk voor danken. In de raad van 21 april heeft GroenLinks een aantal zaken benoemd, allereerst dat we niet nog wekenlang wie met wie gesprekken wilde voeren of zo niet maanden, dus tempo. Check, die zit er nu zeker beter in en we wilden ook zeker die progressieve koers houden. We snakken naar de inhoud heb ik letterlijk gezegd en zien de oplossing ook in de inhoud, dus de inhoud heb ik vaak genoemd, dat woord, inhoud.

Voor de rest, dit hebben we ook ingebracht in de eerste gesprekken met de verkenner die u heeft kunnen lezen, dat wij de oplossing zagen vanuit de inhoud. Daar heeft de verkenner ook een voorstel van gedaan van: ga nou eerst met elkaar een two-pager schrijven. Inderdaad, die is wel wat ruimer geworden. We zijn blij dat die aanzet ambitieus is. Er straalt voor ons daadkracht uit. We gaan vol aan de slag met die verschillende transities, de klimaatcrisis, we gaan vergroenen, woningen bouwen, van start met de sociale