Document · PDF

20220470886 Raadsinformatiebrief Corona Impact Monitor Regio Kennemerland, maart 2022 incl. bijlagen

commissie Bestuur 21 april 2022, gemeente HaarlemBij agendapunt: (Regionale) Corona Impact Monitor, maart 202228.328 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Bezettingsgraden hotels* gemeente Haarlem 100%

80%

60%

40%

20%

0% Januari

Februari

Maart

April

Mei

2018

Juni

2019

Juli

2020

Augustus September Oktober November December

2021

*in de grafiek worden gegevens getoond van de hotels in Haarlem waarvoor visitordata.nl gegevens heeft. In december 2021 zijn dit 17 accommodaties. De cijfers worden doorlopend en soms met terugwerkende kracht aangepast. Cijfers in het dashboard kunnen daarom licht verschillen van de cijfers in dit rapport. Bron: visitordata.nl Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Toerisme: hotelovernachtingen

25 20 15 10 5

2018

In eerdere jaren kwam ongeveer de helft van alle hotelbezoekers in Haarlem uit het buitenland. In 2021 was dit slechts 21%. Tussen juni en december is het aantal buitenlandse gasten afgenomen van 23% naar 16%. In de grafiek is dit terug te zien doordat het aantal overnachtingen en gasten per bed dichter bij elkaar is gaan liggen. Nederlandse gasten verblijven gemiddeld korter in Haarlem dan buitenlandse bezoekers.

2019

Gasten per bed

2020

December

Oktober

Juli

April

Januari

Oktober

Juli

April

Januari

Oktober

Juli

April

Januari

Oktober

Juli

0 April

In het vierde kwartaal van 2021 was gemiddeld 14 procent van de hotelovernachtingen zakelijk. In het derde kwartaal was 8% van de overnachtingen zakelijk. Ook in ‘normale’ jaren is het gebruikelijk dat er in de zomermaanden (juli tot september) naar verhouding minder zakelijke en meer recreatieve overnachtingen zijn.

Aantal gasten en overnachtingen per bed hotels* gemeente Haarlem

Januari

Ten opzichte van 2019 blijft het aantal gasten en het aantal hotelovernachtingen ook in 2021 duidelijk achter. Het eerste half jaar van 2021 is qua gasten en qua hotelovernachtingen heel laag. Het aantal gasten en het aantal overnachtingen per hotelbed in Haarlem nemen eerst in augustus sterk en daarna ook in oktober van 2021 toe. In augustus (20,2) is het aantal overnachtingen per bed iets hoger dan een jaar geleden in augustus 2020 (18,5). De sector blijft het moeilijk hebben, zeker omdat betrokkenen geven aan dat de kamerprijzen sinds de aanvang van de coronacrisis aanmerkelijk lager zijn.

2021

Overnachtingen per bed

*in de grafiek worden gegevens getoond van de hotels in Haarlem waarvoor visitordata.nl gegevens heeft. In december 2021 zijn dit 17 accommodaties. De cijfers worden doorlopend en soms met terugwerkende kracht aangepast. Cijfers in het dashboard kunnen daarom licht verschillen van de cijfers in dit rapport. In bovenstaande grafiek zijn de kamerprijzen niet meegenomen.

Bron: visitordata.nl Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Toerisme: bezoek VVV en visithaarlem.com In 2021 kwamen 43.000 bezoekers in de VVV, in 2019 waren dat er nog ruim 150.000. De eerste vier maanden van 2021 was de VVV volledig gesloten. Pas in juli en augustus nam het aantal bezoekers aan de VVV weer wat toe. De normale drukte in het voorjaar was niet aan de orde in 2020 en 2021. Vanaf september nam het aantal bezoekers weer af. Deze afname wordt verklaard door de standaard seizoensinvloed.

In 2021 waren er 418.000 bezoekers op de website visithaarlem.com. Dat is vergelijkbaar met 2020, maar ten opzichte van 2019 is dat 40% lager. In de tweede helft van 2021 waren er ruim 260.000 bezoekers op de website van visithaarlem.com. In 2021 waren er in de maanden oktober tot en met december 58% meer website bezoeken dan in dezelfde periode in 2020. Een mogelijke verklaring hiervoor is de Midweekcampagne die eind september is uitgerold door Haarlem Marketing. De piek in december 2019 met 100.000 bezoekers heeft waarschijnlijk direct te maken met de kerstmarkt en de feestdagen. Zowel in december 2020 als in 2021 was er sprake van een lockdown.

Aantal Bezoekers VVV gemeente Haarlem 25.000

Websitebezoekers visithaarlem.com 120.000 100.000

20.000

80.000

15.000

60.000

10.000

40.000

5.000

20.000

Openingstijden 2021 *VVV volledig gesloten.

2018

2019

2020

2021

2019

2020

2021

Bron: Haarlem Marketing Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Hoofdstuk: sociaalmaatschappelijk In dit hoofdstuk worden de volgende indicatoren behandeld: Jeugdhulpverlening Wmo Overlast Corona-gerelateerde bekeuringen Diefstal en inbraak Huiselijk geweld Maatschappelijke opvang

Sociaal-maatschappelijk: jeugdhulpverlening Instroom en uitstroom aantal cliënten jeugdhulpverlening in de gemeente Haarlem

In december 2021 ontvangen 2.940 jongeren in de gemeente Haarlem jeugdhulpverlening. Dat is minder dan in juni 2021 (3.052).

1000 800

Gedurende 2021 schommelde het aantal cliënten (weer) steeds rond de 2.900 á 3.000 cliënten. Betrokkenen geven aan dat er gedurende het jaar sprake is van seizoenschommelingen in de jeugdzorg. Desalniettemin is tussen juli en december 2021 het aantal cliënten met twee procent gedaald.

600 400 200

De gemeente Haarlem houdt de wachtlijsten voor gespecialiseerde jeugdzorg niet centraal bij. Wel bewaakt contractmanagement Jeugd de wachtlijsten én -tijden op het niveau van de individuele aanbieders. Voor de instellingen geldt een budgetplafond dat maandelijks gemonitord wordt. Samen met het Centrum voor Jeugd & Gezin (CJG) weten ze langs deze wegen waar er nog plek is bij de gecontracteerde aanbieders. In voorkomende gevallen kan daar waar zorg geen uitstel kan verdragen, extra maatwerk worden ingekocht. Hiertoe is een afwegingskader opgesteld dat wordt gehanteerd door het Haarlems Expertise Team. Op die manier wordt voorkomen dat onnodig op zorg wordt gewacht.

0 Q1

2018

2019

2020

Instroom

2021

Uitstroom

Ontwikkeling (%) actieve cliënten jeugdhulpverlening (Q1 2018=100) 130 120 110 100 90 Q1

2018

2019

2020

2021

Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus i 2021

Sociaal-maatschappelijk: jeugd Een kwart (26%) van de respondenten aan de inwonerspeiling die in januari 2022 is uitgevoerd geven aan één of meerdere thuiswonende kinderen te hebben. Een meerderheid van de Haarlemmers met thuiswonende kinderen maakt zich (zeer) weinig zorgen over hun kinderen. Een derde van de Haarlemmers (33%) maakt zich (zeer) veel zorgen over de stress en stemming van hun kind(eren). Ruim een kwart (28%) maakt zich (zeer) veel zorgen over de leerachterstanden van hun kind(eren). Over de slaapprobleem van hun kind(eren) maakt zes op de tien Haarlemmers met kind(eren) (58%) zich (zeer) weinig zorgen. De zorgen van ouders over de leerachterstanden van kinderen lijkt niet geheel ongegrond te zijn. Zo laat de Verzuimmonitor 2021 zien dat er in 2021 meer vroegtijdig schoolverlaters (1.359) waren dan in 2020 (811) en 2019 (909). Deze uitvallers zijn vaak ouder zijn dan 18 en zijn vooral jongeren in kwetsbare posities.

In hoeverre maakt u zich zorgen over...? (n=677) ...stemming van mijn kind(eren)

33%

...stress van mijn kind(eren)

33%

23%

36%

...eenzaamheid van mijn kind(eren)

30%

26%

38%

...leerachterstanden van mijn kind(eren)

28%

...gezondheid van mijn kind(eren)

15%

33%

19%

18%

...slaapproblemen van mijn kind(eren)

(Zeer) veel zorgen

27%

40%

21%

Niet veel/niet weinig zorgen

13%

55%

19%

20%

58%

40%

60%

(Zeer) weinig zorgen

80%

100%

Weet niet/geen mening

De Coronapeiling Jeugd Haarlem van de GGD Kennemerland onderschrijft dat het mentale- en sociale welbevinden van jongeren onder druk staat. Een derde van de ondervraagde jongeren geeft aan een matig/hoog risico op eenzaamheid te hebben (29%). Een iets grotere groep heeft depressieve klachten (33%). Op de volgende pagina Jongeren met jeugdhulp (p.35) wordt hier dieper op ingegaan.

Eenzaamheid en stress spelen niet alleen onder de Haarlemse jeugd. De Gezondheidsmonitor 2020 van de GGD Kennemerland laat zien dat een vijfde (19%) van alle inwoners van Haarlem zich meer eenzaam voelt door de coronacrisis. Vooral 65-plussers voelen zich eenzaam. Daarnaast heeft ruim een kwart (28%) van de Haarlemmers meer stress door de coronacrisis. Vrouwen en 18-64 jarigen hebben vaker last van (heel) veel stress. Het aandeel inwoners dat aangeeft zich eenzaam te voelen of stress te ervaren is vrijwel hetzelfde als de regio Kennemerland en de rest van Nederland. Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus i 2021

Bron: gemeente Haarlem, Inwonerspeiling en diverse monitors

Sociaal-maatschappelijk: jongeren met jeugdhulp Aantal cliënten jeugdhulp zonder verblijf gemeente Haarlem (Q1 2018=100)

In 2021 heeft de Kindertelefoon een hulplijn voor jongvolwassenen geopend. Hier konden ze naartoe bellen ‘als het even niet lekker gaat’. Sindsdien bleven de zorgen over de mentale gezondheid van jongeren aanhouden. Zo is de Kindertelefoon in oktober 2021 een online preventiecampagne gestart om de aandacht te vestigen op kinderen en jongeren.

Op de slide van Jeugd (p.34) staat dat het sociale welbevinden bij een derde van de Haarlemse jongeren onder druk staat. In vergelijking met de meting van 2019 voelen meer jongeren zich eenzaam en hebben ze meer depressieve klachten. Zo heeft een derde (31%) van de middelbare scholieren uit klas 2 en 4 een matig/hoog risico op eenzaamheid, in 2021 was dat 15%. Het aandeel jongeren met depressieve klachten neemt ook toe: in klas 2 en 4 heeft 34% van de leerlingen depressieve klachten, in 2019 was dat 23%.

In de jeugdhulp is er een onderscheid te maken tussen jongeren die voor de hulp elders verblijven dan thuis (intramurale zorg, hierna ‘met verblijf’) en jongeren die niet in een instelling verblijven (‘zonder verblijf’). In de gemeente Haarlem nam het aantal jongeren in de jeugdhulp zonder verblijf tussen januari 2018 en juli 2021 met 64 procent toe tot 2.885 cliënten. Sinds de uitbraak van corona is de trend echter relatief stabiel. Tussen juni 2020 en januari 2021 was er een licht stijgende trend en sinds januari is het aantal cliënten sterk toegenomen. In juli 2021 zijn er in Haarlem 240 jongeren die in een instelling verblijven voor jeugdhulp. Dit zijn er even veel als een jaar eerder.

170 150 130 110 90 Januari

Juni

Januari

2018

Juni

Januari

2019

Juni 2020

Januari

Juni 2021

Haarlem

Aantal cliënten jeugdhulp met verblijf gemeente Haarlem 260 255 250 245 240 235 230 225

*voorlopige cijfers. Bron: CBS en Coronapeiling GGD

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Sociaal-maatschappelijk: Wmo Ten opzichte van 2018 is de instroom van Wmo-cliënten in 2021 afgenomen. In het eerste semester van 2021 lag de instroom hoger dan dezelfde periode in 2018, maar het in tweede semester van 2021 was de instroom aanzienlijk lager dan dezelfde periode in 2018. In december 2020 zijn cliënten vanuit Beschermd Wonen omgezet van de Wmo naar WLZ. Daarmee zijn cliënten die geen andere Wmo-voorziening hebben onder de uitstroom gevallen. Dat is dus de helft van de uitstroom in Q4 van 2020, maar dat verklaart niet volledig dat deze dalende trend zich heeft voortgezet. In Haarlem is er vanaf begin 2018 een stijgende lijn in het aantal actieve Wmo-cliënten. Deze trend zet ook door tijdens de eerste maanden van de coronacrisis. In 2021 daalt het aantal Wmocliënten met 1,3 procent ten opzichte van 2020. De afname in aantal actieve cliënten komt voornamelijk door een vergrote uitstroom van cliënten.

Instroom en uitstroom aantal Wmo-cliënten in de gemeente Haarlem 700 600 500 400 300 200 100 0 Q1

2018

2019

2020

Instroom

2021

Uitstroom

Ontwikkeling (%) actieve cliënten Wmo (Q1 2018=100) 115

110

In december 2021 maken 9.768 Haarlemmers gebruik van één of meerdere Wmo-regelingen, 8 procent meer dan begin 2018 (9.015 cliënten).

105

100

95 Q1

2018

2019

2020

2021

Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Sociaal-maatschappelijk: meldingen overlast jeugd Landelijke politiecijfers laten zien dat er in het vierde kwartaal van 2021 het aantal meldingen van overlast door jongeren weer (ongeveer) op hetzelfde punt als vóór de coronapandemie. In het derde kwartaal namen de overlastmeldingen weer af. In vergelijking met dezelfde periode een jaar eerder zijn het aantal meldingen in het vierde kwartaal nog altijd 10 procent minder. Toen was er sprake van een lockdown tijdens de feestdagen. Betrokkenen geven aan dat het lage aantal meldingen in Q3 en Q4 te maken heeft met het feit dat jongeren weer meer naar school gingen. Ook kunnen ze weer naar hun bijbaantje of (sport)clubje en hun ouders zijn weer meer uit huis (werken/sociale activiteiten). Ze vallen minder op als er meer open is en als er minder mensen thuis zijn. Tolerantie van melders is dan groter. De toename van meldingen in Q1 en Q2 zou te maken kunnen hebben met de invoering van de avondklok eind januari 2021. Deze verviel weer eind april. Zo was het aantal meldingen in januari weer hoger, maar daalden ze weer in februari en maart. In april, mei en juni zijn er weer meer meldingen van overlast door jongeren. Betrokkenen geven aan dat het opmerkelijk warme weer voor de tijd van het jaar hier waarschijnlijk een rol in heeft gespeeld. De eerste maanden in 2022 waren in vergelijking natter en guurder.

Ontwikkeling (%) meldingen overlast jeugd gemeente Haarlem (Q1 2018=100) 350 300 250 200 150 100 50 0 Q1

2018

2019

2020

2021

Haarlem

Aantal meldingen overlast jeugd 2019 Haarlem

2020

2021

156

231

261

141

164

489

356

251

207

361

251

227

Een andere verklaring voor de toename in het aantal meldingen van jeugdoverlast zou te maken kunnen hebben met verveling. Jongeren hadden toen namelijk geen clubs meer waar ze heen konden. Er waren minder activiteiten voor hen en er was ook meer toezicht thuis.

Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Sociaal-maatschappelijk: meldingen overlast Vier op de tien ondernemers (40%) ervaart in de openbare ruimte meer overlast van rommel op straat of in het openbaar groen. Een zesde (15%) heeft meer overlast van personen, in groepjes of alleen. Ervaart u in de openbare ruimte (op straat, in parken) meer of minder overlast dan voor corona van…? (n=201, ondernemers) Rommel op straat of in het openbaar groen

40%

Personen, in groepjes of alleen

15%

Drugsgebruik

14%

49%

Drugshandel/dealen

13%

51%

Lawaai

10%

56%

0% Meer overlast

47%

19%

59%

20%

Ik merk geen verschil

40% Minder overlast

32%

30%

60%

80%

100%

Weet ik niet

Bron: Ondernemerspeiling Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Sociaal-maatschappelijk: meldingen overlast en leefbaarheid Voor een kleine groep Haarlemmers in januari 2022 (4%) is de leefbaarheid in hun buurt door de coronacrisis (sterk) verbeterd. Dit is vergelijkbaar met de vorige metingen. Voor de meerderheid (70%) is het gelijk gebleven en voor een vijfde (20%) is de leefbaarheid (sterk) verslechterd. Uit de WiMRA-data blijkt dat inwoners van de Metropool Regio Amsterdam (MRA) de leefbaarheid van hun buurt in 2021 gemiddeld een 7,7 geven. In hoeverre is de leefbaarheid in uw buurt door de coronacrisis verbeterd of verslechterd? (n=2.602, alle inwoners) Okt '20 (n=2588)

72%

18%

Jan '21 (n=2667)

71%

18%

Jan '22 (n=2602) 4%

70%

20%

(Sterk) verbeterd

20%

40%

Gelijk gebleven

60%

80%

(Sterk) verslechterd

100%

Weet niet

Vier op de tien Haarlemmers (43%) ervaren meer overlast door rommel op straat of in het openbaar groen. Aan de andere kant ervaart een bijna even grote groep (40%) juist minder overlast door drugshandel of drugsgebruik (43%). Breder gezien zeggen bewoners van de MRA dat overlast van vervuiling (rondslingerend afval op straat) het sterkste is toegenomen in 2021. Ervaart u in de openbare ruimte (op straat, in parken) meer of minder overlast dan voor corona van: (n=2.602, alle inwoners) Rommel op straat of in het openbaar groen

43%

49%

Personen, in groepjes of alleen

18%

60%

16%

Lawaai

15%

63%

19%

Drugshandel/dealen (bijvoorbeeld op straat)

48%

Drugsgebruik

47%

Meer overlast

40% 3%

43%

0% 20% 40% 60% 80% Weet ik niet Minder overlast Ik merk geen verschil

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

100%

Bron: Inwonerspeiling en WiMRA 39

Sociaal-maatschappelijk: meldingen openbare overlast In 2021 waren er 2.334 meldingen van openbare overlast, dat is 3 procent meer dan in 2020 (2.268). Het vierde kwartaal van 2021 laat een daling in het aantal meldingen van jeugdoverlast zien. Hiermee ligt het aantal meldingen weer op hetzelfde niveau als het begin van de coronacrisis (Q2 2020). In het derde kwartaal nam het aantal meldingen toe. De overlastmeldingen in de gemeente gaan in 62 procent van de gevallen over verwarde personen. In een op de vijf gevallen (23%) gaat het om alcohol- of drugsoverlast. Zwervers (12%) en dronken personen (3%) vormen de rest van de overlastmeldingen. Deze verdeling is vergelijkbaar met de verdeling van 2020.

Ontwikkeling (%) meldingen openbare overlast* gemeente Haarlem (Q1 2018=100) 160 140 120 100 80 60 40 20 0

Betrokken geven aan dat er in algemene zin geen sprake is van een toename van verward gedrag in Haarlem. Wel is het aantal dakloze mensen dat wordt opgevangen in Haarlem de afgelopen jaren gestegen. Hiermee is de daaraan gerelateerde overlast ook toegenomen. Er is het afgelopen jaar veel ingezet op enkele individuele gevallen waarbij sprake was van verward gedrag.

2018

2019

2020

2021

Haarlem

*2021 bij openbare overlast gaat het om openbare dronkenschap, overlast van verwarde personen, alcohol- en drugsoverlast en overlast door zwervers.

Verdeling overlastmeldingen 2021 gemeente Haarlem Aantal meldingen openbare overlast

Verwarde personen

12%

Drugs/alcohol 23% 62%

2019

2020

2021

Haarlem 423

525

574

537

592

581

556

488

541

708

597

Zwervers

Dronkenschap

Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Sociaal-maatschappelijk: diefstal en inbraak Het aantal diefstallen en inbraken in bedrijven en woningen is in het derde kwartaal van 2021 toegenomen. In het vierde kwartaal nam het aantal diefstallen en inbraken in bedrijven weer af. Andere incidenttypen namen in het vierde kwartaal juist toe. In vergelijking met het eerste semester van 2021 waren er in het tweede semester 3 procent minder winkeldiefstallen, 80 procent meer woninginbraken en 129 procent meer inbraken bij bedrijven in Haarlem. In absolute aantallen is het aantal diefstallen of inbraken bij bedrijven in deze periode met 31 toegenomen. Er waren evenveel gevallen van zakkenrollerij in beide semesters (21). Landelijk ziet de Politie over heel 2021 juist een afname van woninginbraken. Dit wordt gerelateerd aan de coronamaatregelingen zoals de (strenge) lockdowns en het thuiswerken. De toename van het aantal woninginbraken in het tweede semester heeft te maken dat het feit dat mensen weer vaker van huis waren.

Aantal geregistreerde incidenten diefstal, inbraak en zakkenrollerij gemeente Haarlem 200

Diefstal/inbraak bedrijven enz.

Diefstal/inbraak woning

Winkeldiefstal

Zakkenrollerij 100

0 Q1

2018

2019

2020

2021

Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Sociaal-maatschappelijk: meldingen huiselijk geweld In het vierde kwartaal waren in Haarlem 108 politiemeldingen van huiselijk geweld. Dat iets meer dan een kwartaal eerder en iets minder dan in het vierde kwartaal van 2020, maar niet meer dan voor de coronacrisis. Over heel 2021 waren er 10 procent minder meldingen dan een jaar eerder.

Aantal meldingen huiselijk geweld 2019 Haarlem

2020

2021

117

150

127

150

127

148

121

109

110

133

105

108

Lang niet alle vormen van huiselijk geweld worden ook gemeld bij de politie. Uit de Prevalentiemonitor 2020 bleek dat 8 procent van de Nederlandse bevolking van 16 jaar en ouder aan in de afgelopen 12 maanden slachtoffer was geweest van een of meerdere vormen van huiselijk geweld.

Procentuele verandering huiselijk geweld %2019 Q2- %2019 Q3- %2019 Q4- %2020 Q2- %2020 Q3- %2020 Q4- %2021 Q1- %2021 Q2- %2021 Q3-

Volgens Veilig Thuis (VT) gaat het om minder meldingen. Wel werden er meer adviesaanvragen gedaan: ongeveer 120.000. Daarnaast geeft Veilig Thuis ook heel veel adviezen aan professionals en omstanders of slachtoffers over huiselijk geweld en kindermishandeling. Zo leren deze mensen hoe ze hier mee om kunnen gaan en welke stappen ze kunnen zetten. In 2021 waren dat er 1.615 voor Haarlem. In 2020 waren dat er (ongeveer) 1.400.

2020 Q2

2020 Q3

2020 Q4

2020 Q3

2020 Q4

2021 Q1

2021 Q2

2021 Q3

2021 Q4

-1%

-5%

-27%

-18%

-10%

-1%

21%

-21%

Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Sociaal-maatschappelijk: aanvragen maatschappelijke opvang In de vorige metingen is het aantal nieuwe aanmeldingen bij de maatschappelijke opvang steeds bijgehouden. In 2021 meldden zich maandelijks gemiddeld 37 nieuwe daklozen – dus die zich nog niet eerder gemeld hadden – met een ondersteuningsvraag bij de Brede Centrale Toegang. De Brede Centrale Toegang (BCT) geeft informatie en advies aan dak- en thuislozen. De medewerkers van de BCT begeleiden daklozen die zich melden naar de benodigde zorg, diensten en zo nodig opvang. De BCT-cijfers geven inzicht in het aantal daklozen, maar het is niet het volledige beeld. Dit zijn alleen de daklozen die zich hebben gemeld bij de BCT. Het totale aantal daklozen is in werkelijkheid hoger omdat niet alle daklozen zich melden. In deze meting is het aantal geslapen nachten ook meegenomen in de analyse. Dit brengt de toenemende druk op de maatschappelijke opvang beter in beeld. Nu is te zien dat het totaal aantal geslapen nachten door de jaren heen steeds meer is toegenomen. T.a.v. 2020 is het in 2021 met 28 procent toegenomen.

Aantal geslapen nachten bij de maatschappelijke opvang BCT Kennemerland 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0 2018

2019

2020

2021

Eindtotaal

Aantal nieuwe aanmeldingen maatschappelijke opvang bij BCT Kennemerland

Bron: Brede Centrale Toegang Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie maart 2022

Hoofdstuk: Werk, inkomen en schulden In dit hoofdstuk worden de volgende indicatoren behandeld: WW-uitkeringen Vacaturemarkt Schuldhulpverlening en budgetondersteuning NOW Tozo en vereenvoudigde Bbz-regeling Bijstandsuitkeringen TONK Kwijtschelding belastingen

Werk, inkomen en schulden: lopende WW-uitkeringen De daling van het aantal WW-uitkeringen in de eerste twee kwartalen van 2021 zet zich in het derde en vierde kwartaal door. In Haarlem daalde het aantal WWuitkeringen van 2.729 in juni 2021 naar 1.998 in december 2021. Dat is 37 procent minder dan een jaar eerder (3.190 uitkeringen). De instroom in de WW is in Haarlem lager dan in eerdere jaren. Een ander relevant gegeven naast het aantal lopende WW-uitkeringen is het aantal bijstandsgerechtigden. Informatie over dit onderwerp staat op pagina 55.

Aantal lopende WW-uitkeringen, instroom en uitstroom gemeente Haarlem 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000

2018

2019

Cumulatieve instroom

2020

Cumulatieve uitstroom

December

Juni

December Januari

Juli

December Januari

Juli

December Januari

Juli

Januari

2021

Lopende WW-uitkeringen

Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Werk, inkomen en schulden: lopende WW-uitkeringen jongeren Vanaf januari 2019 zijn er ook cijfers beschikbaar over het aantal WWuitkeringen naar leeftijdsgroep van de ontvanger. In Haarlem ontvingen in december 2021 101 jongeren t/m 26 jaar een WW-uitkering. Dat aantal is (iets) lager dan het aantal jongeren dat vóór de coronacrisis (december 2019) een WW-uitkering ontving. Er is dus sprake van een terugkeer naar de situatie precorona. Sinds juli 2021 is het aantal lopende WW-uitkeringen onder jongeren langzaam afgenomen. In de maanden juli, augustus en september was er een daling van (ongeveer) 16 procent per maand. Tussen november en december was er juist een stijging van 16 procent.

Aantal lopende WW-uitkeringen van jongeren (onder 27 jaar) 450 400 350 300 250 200 150 100 50

2019

2020

December

November

Oktober

September

Augustus

Juli

Juni

Mei

April

Maart

Februari

Januari

December

November

Oktober

September

Augustus

Juli

Juni

Mei

April

Maart

Februari

Januari

December

November

Oktober

September

Augustus

Juli

Juni

Mei

April

Maart

Februari

Januari

2021

Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Werk, inkomen en schulden: WW-uitkeringen per sector In de tweede helft van 2021 daalde het aantal WW-uitkeringen in elke sector in Haarlem. Het aantal WW-uitkeringen bij transport- en logistieke beroepen daalde met 45 procent het sterkste. Twee soorten beroepen zagen een sterke daling. Dit waren dienstverlenende beroepen (in de sectoren ‘horeca’, schoonmaak, kappers en schoonheidsspecialisten) en commerciële beroepen (o.a. verkoopmedewerkers, winkeliers en teamleaders in de detailhandel, adviseurs in de sales en vertegenwoordigers en inkopers). De overige dalingen lagen tussen de 9 procent en 27 procent. Hiermee komt het gemiddelde op een afname van 25 procent. Aantal WW-uitkeringen per sector in gemeente Haarlem 2019

2020

2021

% jul. -

jan

apr

jul

okt

jan

apr

jul

okt

dec

jan

apr

jul

okt

dec

dec. 2021 -21%

595

526

515

556

566

646

724

677

663

686

644

594

548

477

-20%

317 110

282 99

302 102

311 107

340 134

395 167

378 156

387 151

401 144

379 138

324 118

255 95

206 91

-36%

Creatieve en taalkundige beroepen

297 109

Dienstverlenende beroepen

187

176

138

150

141

261

328

282

350

374

355

298

181

173

-42%

ICT beroepen

-14%

Managers Openbaar bestuur veiligheid en juridische beroepen

379

382

366

383

400

439

432

443

448

431

379

299

275

-27%

-9%

Pedagogische beroepen

101

103

-21%

Technische beroepen

252

236

208

190

219

265

295

256

255

266

262

235

189

185

-21%

Transport en logistiek beroepen

135

116

106

112

173

201

184

198

200

201

170

102

-45%

Zorg en welzijn beroepen

238

210

214

181

206

220

206

196

214

211

193

169

157

-19%

Onbekend

135

109

115

132

154

308

234

221

290

249

180

187

158

149

-20%

Totaal

2.564 2.377 2.246 2.306 2.402 2.967 3.249 3.032 3.190 3.239 3.059 2.729 2.204 1.998

-27%

Agrarische beroepen Bedrijfseconomische en administratieve beroepen Commerciële beroepen

-23%

Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Werk, inkomen en schulden: werkloosheid Het werkloosheidspercentage voor de Provincie Noord-Holland is in het tweede kwartaal afgenomen naar 3,7 procent. In NoordHolland zijn iets meer mensen werkloos dan in Nederland (3,3%). In het vierde kwartaal van 2021 was het werkloosheidspercentage hoger in Noord-Holland (4,8%) en Nederland (4%). Voor Haarlem, waar alleen jaarcijfers voor bekend zijn, sloot het percentage de afgelopen jaren nauw aan bij dat van de provincie.

Ontwikkeling werkloosheidspercentage* 5% 4% 3% 2% 1%

Een andere manier om werkloosheid in kaart te brengen, is het aantal bij het UWV geregistreerde werkzoekenden. In Haarlem waren dit er de afgelopen jaren steeds ongeveer 10.000 per maand. Sinds de start van de coronacrisis (Q2 2020) steeg dit aantal naar (ongeveer) 11.000 per maand. In het tweede kwartaal van 2021 daalde het aantal geregistreerde werkzoekenden naar 10.600 en in het derde kwartaal naar 10.057. Zeven op de tien van de werkzoekenden in Haarlem (70%) heeft geen vast dienstverband.

0% Q1

2018

2019

Nederland

2020

2021

Noord-Holland (PV)

Aantal bij het UWV geregistreerde werkzoekenden gemeente Haarlem* 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 Q1

2018

2019

Zonder dienstverband Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

* Meest recente cijfers.

2020

2021

Met dienstverband

Bron: CBS en UWV

Werk, inkomen en schulden: openstaande vacatures per sector In het derde kwartaal van 2021 zijn er in de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond 7.650 openstaande vacatures. Dat zijn er 19 procent meer dan in het tweede kwartaal van 2021. Het aantal openstaande vacatures is op het hoogste punt van de afgelopen jaren. In (bijna) alle sectoren is het aantal openstaande vacatures toegenomen. Alleen in de creatieve sector bleef het aantal vacatures hetzelfde. In het derde kwartaal van 2021 zijn er veel meer vacatures (6.450)dan een jaar eerder (4.000). Landelijk steeg het aantal vacatures met 13 procent in het derde kwartaal. Het aantal openstaande vacatures in de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond steeg in absolute zin het sterkst voor technische beroepen en beroepen in de transport- en logistiek sector.

Aantal openstaande vacatures per sector in arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond* 2019 2020 2021 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 100 50 50 0 50 0 50 50 50 100 100 Agrarische beroepen 850 900 900 700 600 600 650 700 850 1.150 1.250 Bedrijfseconomische en administratieve beroepen 500 400 450 400 450 350 400 350 350 550 650 Commerciële beroepen 50 50 0 50 0 0 0 0 50 0 50 Creatieve en taalkundige beroepen 350 500 400 350 300 250 300 150 200 450 550 Dienstverlenende beroepen 200 100 200 150 100 150 150 150 150 250 300 ICT beroepen 200 200 200 150 200 150 200 200 200 250 350 Managers 100 100 100 50 100 100 100 100 100 150 Openbaar bestuur veiligheid en juridische beroepen 50 200 150 200 150 100 150 150 200 150 250 300 Pedagogische beroepen 1.300 1.350 1.600 1.200 950 950 1.050 1.350 2.050 2.200 2.500 Technische beroepen 500 350 500 550 500 350 400 400 350 600 800 Transport en logistiek beroepen 500 450 450 500 400 400 500 550 500 550 650 Zorg en welzijn beroepen 4.850 4.700 5.100 4.400 3.750 3.500 4.000 4.250 5.050 6.450 7.650 Totaal

* Meest recente cijfers.

Landelijk ziet het CBS de meeste openstaande vacatures in de ICT, bouw en horeca. In het vierde kwartaal van 2021 is het aantal vacatures in de ICT en de bouw toegenomen. Het CBS geeft zelfs aan dat er een record aantal aan openstaande vacatures is.

Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Werk, inkomen en schulden: spanningsindicator Zo staat de economische sector na de sluiting van de horeca 2 jaar later nog steeds erg onder druk. Daarnaast leidde de krapte in de kinderopvang (ook niet hieronder weergegeven) soms tot stress en economische problemen bij ouders. Dit zorgt voor grote ontwrichting in de samenleving.

Met de spanningsindicator wordt de vraag naar arbeid (aan de hand van vacatures) afgezet tegen het aanbod (kortdurende WW) (zie de uitgebreide definitie in bijlage 1). De krapte op de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond is in het tweede en derde kwartaal van 2021 toegenomen (meest recente cijfers). In het derde kwartaal zitten technische beroepen op recordhoogte qua krapte, ook in vergelijking met de periode vóór corona. De markt voor manager en creatieveen taalkundige beroepen is gemiddeld krap.

In december 2021 bracht het UWV een nieuwe lijst naar buiten met kansrijke beroepen om werk te vinden. Om de mogelijkheden op de arbeidsmarkt te benutten zullen mensen bij veel beroepen zich moeten om- of bijscholen. Het is dus geen kwestie van snel overstappen. De verschillende lockdowns lieten zien dat de enkele van deze beroepen erg kwetsbaar zijn.

De krapte in de verschillende sectoren hebben grote maatschappelijke gevolgen. Spanningsindicator naar beroepsgroep in arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond (kwartaal 2 2019-kwartaal 3 2021) 2019 2020 2021 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Typering Spanning Typering Spanning Typering Spanning Typering Spanning Typering Spanning Typering Spanning Typering Spanning Typering Spanning Typering Spanning Typering Spanning Agrarische beroepen Bedrijfseconomische en administratieve beroepen

Zeer krap

4,94

Gemiddeld

1,33

Ruim

0,65

Krap

1,76

Krap

2,78

Gemiddeld

1,47

Zeer krap

5,12

Zeer krap

7,30

Krap

1,61

Krap

1,61

Gemiddeld

1,22

Gemiddeld

0,93

Ruim

0,66

Gemiddeld

0,81

Gemiddeld

0,85

Gemiddeld

1,07

Krap

1,76

Krap

2,36

Commerciële beroepen Gemiddeld Creatieve en taalkundige beroepen Ruim Dienstverlenende beroeKrap pen

1,19

Krap

1,54

Gemiddeld

1,48

Gemiddeld

1,26

Gemiddeld

0,73

Gemiddeld

0,93

Gemiddeld

0,77

Gemiddeld

0,71

Krap

1,57

Krap

2,43

0,34

Ruim

0,27

Ruim

0,27

Zeer ruim

0,15

Zeer ruim

0,09

Zeer ruim

0,09

Zeer ruim

0,16

Zeer ruim

0,18

Zeer ruim

0,22

Gemiddeld

0,68

2,94

Krap

2,82

Krap

1,96

Gemiddeld

1,1

Ruim

0,43

Gemiddeld

0,71

Ruim

0,31

Ruim

0,44

Gemiddeld

1,50

Krap

3,68

ICT beroepen

2,17

Krap

2,86

Krap

2,78

Krap

1,71

Krap

1,78

Krap

1,67

Krap

1,56

Krap

1,79

Krap

3,44

Zeer krap

5,16

Ruim

0,58

Ruim

0,5

Ruim

0,3

Ruim

0,4

Ruim

0,4

Ruim

0,46

Gemiddeld

0,73

Gemiddeld

1,28

Krap

Managers Gemiddeld Openbaar bestuur veiligheid en juridische beroep en Gemiddeld

0,7

Ruim

0,64

1,26

Gemiddeld

1,45

Krap

1,73

Gemiddeld

0,96

Gemiddeld

0,73

Gemiddeld

0,89

Krap

1,56

Gemiddeld

1,43

Krap

2,50

Krap

3,85

Pedagogische beroepen

Krap

2,07

Krap

1,8

Krap

1,89

Gemiddeld

1,17

Gemiddeld

1,22

Gemiddeld

1,14

Krap

1,89

Gemiddeld

1,27

Krap

2,93

Krap

3,43

Technische beroepen Transport en logistiek beroepen

Zeer krap

4,45

Zeer krap

6,09

Zeer krap

4,41

Krap

2,88

Krap

2,05

Krap

2,63

Krap

3,14

Zeer krap

4,73

Zeer krap

6,79

Zeer krap

9,18

Krap

2,1

Krap

3,22

Krap

3,21

Krap

2,11

Gemiddeld

1,01

Gemiddeld

1,45

Gemiddeld

1,32

Gemiddeld

1,09

Krap

2,60

Zeer krap

5,76

Zorg en welzijn beroepen

Krap

2,32

Krap

2,3

Krap

2,61

Krap

1,68

Gemiddeld

1,41

Krap

2,13

Krap

2,18

Krap

1,87

Krap

2,75

Krap

3,78

Totaal

Krap

1,8

Krap

2,03

Krap

1,75

Gemiddeld

1,16

Gemiddeld

0,78

Gemiddeld

1,16

Gemiddeld

1,04

Gemiddeld

1,35

Krap

2,12

Krap

3,28

Leeswijzer: een krappe markt betekent veel vraag en relatief weinig aanbod. Dit is rood weergegeven. Een ruime markt betekent veel arbeidsaanbod en minder vraag. Dit is groen weergegeven. Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Bron: UWV

Werk, inkomen en schulden: schuldregeling en budgetondersteuning De gemeente biedt inwoners budgetondersteuning op maat en handelt de aanvragen voor schuldhulpverlening af voor de gemeenten Haarlem, Zandvoort, Heemstede en Bloemendaal. In het derde en vierde kwartaal van 2021 kwamen er respectievelijk 125 en 170 aanvragen voor schulddienstverlening binnen. Het derde kwartaal zag hiermee een afname, terwijl in het vierde kwartaal het aantal aanvragen weer toenam. Betrokkenen geven aan dat dit afwijkt van de landelijke trend en dat dit niet te verklaren is. Er zijn meer mensen in beeld die voor hulp in aanmerking komen. Vóór corona zagen we vanuit de gemeente een verhoging van het aantal inspanningen voor inwoners met geldzorgen en schulden. Door corona is die trend gebroken. Dit is deels toe te schrijven aan beperkingen in de laagdrempelige toegang tot ondersteuning bij schulden. Landelijk vertonen de cijfers het zelfde beeld. In Haarlem heeft de inhaalslag inmiddels plaatsgevonden. De cijfers voor trajecten van budgetondersteuning op maat (BooM) (zie begrippenlijst) zijn vanwege de lage aantallen niet uitgesplitst per gemeente. We zien dat inwoners in 2021 in grotere getalen voor een traject budgetondersteuning kiezen. Dit kan nieuwe schulden of het escaleren van geldzorgen tot problematische schulden voorkomen.

In Haarlem, Zandvoort, Bloemendaal en Heemstede waren in het tweede semester van 2021 in totaal 76 aanvragen. Dit is iets meer dan in het eerste semester van 2021 (70) en aanzienlijk hoger dan in alle voorgaande jaren.

Aantal aanvragen schuldregeling Haarlem 2018

2019

Haarlem 121

131

136

135 126

2020

2021

112 135 147

150

103

122

168

139

148 125

170

Aantal aanvragen budgetondersteuning Haarlem, Zandvoort, Bloemendaal en Heemstede 2018

2019

2020

2021

Totaal

146

Deze toename heeft meerdere verklaringen: Er zijn: - Meer cash-check gesprekken gevoerd met jongeren die een bijstandsuitkering aanvragen en daar kan een BooM traject uit voortkomen. - Als bij Vroegsignalering meer nodig is dan uitsluitend een betalingsregeling treffen dan kan een traject BooM volgen. - BooM wordt ook ingezet als uitstroomtraject als een inwoner in schuldenbewind zit. Maart 2021 heeft Haarlem een convenant met inmiddels 40 bewindvoerderskantoren gesloten en zijn er over uitstroom naar BooM nadere afspraken gemaakt. De Budgetcoaches begeleiden dan de inwoners naar financiële redzaamheid. De meeste Haarlemmers kunnen (zeer) gemakkelijk rondkomen, maar geven ook aan dat ze er met hun inkomen achteruit op zijn gegaan (zie de volgende dia op p.52). Bron: gemeente Haarlem

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Werk, inkomen en schulden: huishoudensinkomen Bijna twee derde (62%) van de panelleden kan (zeer) gemakkelijk rondkomen met het totale inkomen van hun huishouden, blijkt uit de inwonerspeiling van januari 2022. Een tiende (11%) kan eerder moeilijk dan gemakkelijk rondkomen en een kleine groep (5%) kan (zeer) moeilijk rondkomen. Omdat het inwonerspanel een oververtegenwoordiging heeft van hoger opgeleiden, kan het zijn dat het werkelijke aandeel huishoudens dat moeite heeft met rondkomen hoger ligt.

Hoe gemakkelijk kunt u momenteel rondkomen met het totale inkomen van uw huishouden? (n=2.602) 62%

20%

21%

40%

60%

11%

80%

(Zeer) gemakkelijk

Eerder gemakkelijk dan moeilijk

Eerder moeilijk dan gemakkelijk

(Zeer) moeilijk

5% 1%

100%

Weet ik niet

Voor een kwart van de panelleden (25%) is het inkomen van hun huishouden er door de coronacrisis niet op achteruitgegaan. Voor ruim een derde (37%) is het inkomen er op uitgegaan, maar red het nog makkelijk om rond te komen. Een vijfde (21%) red het nog net. Een tiende (11%) zegt dat het inkomen van hun huishouden er op achteruit is gegaan en het brengt hen ook in de problemen.

Is het inkomen van uw huishouden er door de coronacrisis op achteruitgegaan? (n=2.602)

25%

37%

20%

40%

21%

60%

11%

80%

Nee

Ja, maar ik red het nog makkelijk

Ja, maar ik red het nog net

Ja, en het brengt me in de problemen

Zeg ik liever niet

Weet ik niet

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

3% 2%

100%

Bron: Inwonerspeiling

Werk, inkomen en schulden: toekenningen NOW Vanaf eind maart tot 1 juni 2020 konden bedrijven aanspraak maken op de Eerste tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (NOW). Bedrijven met een omzetdaling konden hiermee een deel van de loonkosten vergoed krijgen. Het doel van de maatregel was om grootschalige werkloosheid te voorkomen. Vanaf juli 2021 loopt NOW6. Dit pakket is soberder dan de eerdere NOW-regelingen, maar heeft een langere looptijd (tot 1 december 2021). Op voorhand was de verwachting dat NOW6 vanwege de strengere eisen minder gebruikt zou worden dan NOW 3.2. In de gemeente Haarlem waren tot 11 januari 717 aanvragen voor NOW3 (bron: UWV).

Gebruik van NOW-steun NOW 1.0 Haarlem 1.590

Aantal NOW NOW 2.0 3.0 765 717

NOW 3.2 664

NOW 6.0 231

NOW 1.0 34%

Aandeel vestigingen* NOW NOW NOW 2.0 3.0 3.2 16% 15% 14%

NOW 6.0 9%

*gebaseerd op aantal vestigingen in 2021 exclusief zzp’ers

Vanaf 16 juli begon de zesde aanvraagperiode van de NOW voor de periode van juli tot december 2021. In Haarlem zijn hier 231 aanvragen voor geweest. In de Regio Zuid-Kennemerland en IJmond hebben meer bedrijven NOW6 aangevraagd dan NOW 3.2. Het totaal aantal medewerkers bij deze bedrijven is echter lager. Inmiddels is de NOW bij zijn zevende aanvraagperiode (“NOW 7.0”). Het gebruik lijkt verder af te nemen. Tot nu toe waren er 220 aanvragen. Betrokkenen geven aan dat vooral dezelfde bedrijven gebruik (blijven) maken van NOW-steun.

Bron: UWV en CBS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Werk, inkomen en schulden: Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandigen (Tozo) Aantal ontvangers Tozo gemeente Haarlem*

Voor zzp’ers is eind maart 2020 de Tozo-regeling ingesteld. De Tozo is een speciale regeling voor ondernemers die in de problemen zijn gekomen door de coronacrisis. Met deze regeling kunnen zij een aanvulling krijgen op hun inkomen en op het bedrijfskapitaal. De Tozo bestaat uit twee delen:

1. Een uitkering die het inkomen aanvult (levensonderhoud); 2. Een lening voor bedrijfskapitaal. Hiermee kunnen zzp’ers bijvoorbeeld de huur van bedrijfspanden betalen.

Q2 2020 Tozo levensonderhoud Tozo bedrijfskapitaal Vereenvoudigde Bbzregeling

Q3 2020

Q4 2020

Q1 2021

Q2 2021

Q3 2021

Q4 2021

3.230 1.320

903

1.151

348

274

251

193

262

*Dit is het gemiddelde aantal ontvangers per kwartaal.

Vooral kort nadat de regeling begin 2020 inging kwamen er veel aanvragen binnen. In het tweede kwartaal was het aantal Tozo-ontvangers het grootst. Met de versoepelingen van de coronaregels (en strengere voorwaarden voor de tweede Tozo- regeling) in de maanden erna, nam het aantal ontvangers af. De stijging in Q4 2020 heeft te maken met de lockdown in december.

In het eerste kwartaal van 2021 neemt het aantal van nieuwe toegekende aanvragen van beide Tozo-vormen weer toe. Dit kan verklaard worden door een nieuwe ronde Tozo-regelingen. Hetzelfde geldt voor het tweede kwartaal van 2021. In oktober 2021 is overgestapt naar een vereenvoudigde Bbzregeling en is het niet langer mogelijk om Tozo voor het bedrijfskapitaal en het levensonderhoud aan te vragen. In het vierde kwartaal was het gemiddelde aantal aanvragen voor de vereenvoudigde Bbz-regeling 67 (59 in oktober, 74 in november en 80 in december. De meeste mensen die de vereenvoudigde Bbz-uitkering ontvingen, maakten eerder ook gebruik van de Tozo-regeling. Er is hier niet sprake van een verlenging van de Tozo-regeling, omdat er een nieuwe aanvraag nodig was die werd getoetst op basis van nieuwe voorwaarden. Informatie over de reguliere bbz is op de volgende pagina af te lezen. Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Werk, inkomen en schulden: Besluit Bijstand Zelfstandigen (Bbz), reguliere bijstand en

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)

Aantal actuele uitkeringen Bbz en reguliere bijstand gemeente Haarlem

Naast de Tozo-regeling is er voor zzp’ers de reeds voor corona bestaande regeling Besluit Bijstand Zelfstandigen (Bbz) (zie bijlage 1 voor de definitie). In december 2019 maakten 29 bedrijven in Haarlem gebruik van de Bbz. Een jaar later zijn dit er nog 13. Gedurende 2021 neemt dit aantal langzaamaan af naar 6.

Mogelijk komt dit doordat ondernemers die anders Bbz zouden gebruiken tot en met oktober konden terugvallen op de Tozo-regeling. De Tozo-regeling is iets soepeler dan de Bbz; zo is er geen toets op de levensvatbaarheid van het bedrijf. Toen de Tozo-regeling in oktober niet meer aan te vragen was, stapten de ondernemers mogelijk over naar de bijzondere bbz. Het gebruik van de reguliere bijstand is vanaf het tweede kwartaal van 2021 langzaam afgenomen. Het bijstandsvolume reageert trager op conjuncturele ontwikkelingen (monitor arbeidsmarkt). De Participatiewet-uitkeringen blijven gedurende het tweede semester van 2021 telkens goed voor 96 procent van alle bijstandsuitkeringen.

2019

2020

2021

Dec

Jun

Dec

Mrt

Jun

Jul

Aug

Sep

Okt

Nov

Dec

BBZ

Reguliere bijstand

3.494

3.560 3.526 3.541 3.572

3.531

3.505

3.443

3.411

3.391

Participatiewet

3.327

3.392 3.364 3.383 3.419

3.402

3.383

3.358

3.300

3.270

3.251

IOAW

153

148

145

140

138

136

135

131

129

128

IOAZ

378

181

3.553

-waarvan:

TONK

Voor burgers die als gevolg van de coronacrisis hun noodzakelijke kosten niet meer kunnen betalen, is er de TONK (zie bijlage 1 voor de definitie). Deze was in eerste instantie beschikbaar tot juli, maar is tot tweemaal toe verlengd tot december 2021. Dit kan met terugwerkende kracht worden aangevraagd vanaf 1 januari 2021. In het hele eerste semester van 2021 maakten in totaal 181 Haarlemmers hier gebruik van. In het tweede semester waren dat er 90. Betrokken geven aan dat er weinig nieuwe aanvragen voor de TONK waren. Het waren dus vooral veel dezelfde Haarlemmers die hier gebruik van bleven maken. Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Werk, inkomen en schulden: HaarlemPas De HaarlemPas is een steunmaatregel voor alle Haarlemmers die een inkomen hebben tot 120 procent van de bijstandsnorm en hun inwonende kinderen van 4 tot en met 17 jaar. De HaarlemPas wordt automatisch verstrekt aan gezinnen waarvan duidelijk is dat zij over een laag inkomen beschikken, bijvoorbeeld gezinnen met een bijstandsuitkering of die kwijtschelding op de gemeentelijke belastingen ontvangen. De HaarlemPas wordt toegekend per kalenderjaar. De HaarlemPassen voor het nieuwe jaar worden in het laatste kwartaal automatisch aan inwoners uit de doelgroep gestuurd. Inwoners met een HaarlemPas die niet automatisch in de doelgroep vallen, krijgen in het laatste kwartaal een voor-ingevuld formulier om de HaarlemPas voor het nieuwe jaar aan te vragen. Vanwege verschillende administratieve redenen kan de ontwikkeling van het aantal HaarlemPassen het best per volledig kalenderjaar vergeleken worden. In 2021 waren er 11.127 pashouders waarvan 7.335 hoofdpashouders. Dit is het hoogste aantal pashouders ooit gemeten. De gemeente kon de afgelopen periode weinig inzetten op laagdrempeligheid van de toegang, en verwacht dus dat de doelgroep voor de HaarlemPas (minima) groter is geworden.

Aantal pashouders HaarlemPas*

12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 2015

2016

2017

Hoofdpashouders

2018

2019

2020

2021

Passen gezinsleden

* In 2020 zijn niet alle gevallen van de HaarlemPas geregistreerd.

In 2020 waren er 10.382 pashouders waarvan 6.837 hoofdpashouders. Wel was er in 2020 door het plotselinge thuiswerken vanwege corona sprake van onderregistratie. Ook in 2017 (10.852), 2018 (10.567) en 2019 (10.734) waren er ruim tienduizend pashouders. Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Werk, inkomen en schulden: kwijtschelding belastingen Cocensus handelt de kwijtscheldingen van gemeentelijke belastingen voor de gemeente Haarlem af. De meeste verzoeken voor belastingkwijtschelding worden ingediend nadat de belastingaanslagen verstuurd worden. De wijze waarop kwijtschelding kan worden aangevraagd is bij iedere gemeente op andere wijze ingericht. Zo krijgt men in sommige gemeenten al een formulier voor kwijtschelding bij de aanslag meegestuurd. Iedere gemeente kan besluiten op geautomatiseerde wijze kwijtschelding te verlenen waarbij gebruik wordt gemaakt van het Inlichtingenbureau. Het beleid van de gemeente bepaalt ook waarvoor kwijtschelding mogelijk is. Deze kanttekeningen maken het lastig om in de tijd te vergelijken. Gemeenten leggen in principe de belastingaanslagen voor 99 procent op aan het begin van het belastingjaar (januari of februari). Aan het begin van het belastingjaar (januari of februari) worden de nieuwe aanslagen voorgelegd. In 2021 waren er 6.591 aanvragen voor kwijtschelding waarvan 67 procent werd toegekend. Dit is vergelijkbaar met 2020 en 2019 toen er respectievelijk 6.699 en 6.680 aanvragen waren en er 69 en 68 procent werd toegekend.

Cijfers over kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2019

2020

2021

Ingekomen Toegekend Ingekomen Toegekend Ingekomen Toegekend Haarlem

6.699

69%

6.680

68%

6.591

67%

Naast de reeds genoemde ondersteuningsmaatregelen heeft de gemeente nog een aantal maatregelen genomen. De gemeente heeft: • De precariobelasting op terrassen met 100% verlaagd (tarief 0) tot juli 2022. • De tarieven voor de BIZ-heffingen (deze zijn juist gericht op ondernemers) zijn voor de Cronjéstraat en Amsterdamstraat voor heel 2022 met 25% verlaagd. De subsidie aan de ondernemers zal gehandhaafd blijven worden. • Het tarief voor reclamebelasting voor de Cronjéstraat zal voor heel 2022 met 25% verlaagd worden. Wederom zal de subsidie aan de ondernemers gehandhaafd blijven worden.

Het aantal aanvragen is dus afgenomen in 2021, en ook werd er procentueel minder toegekend.

Bron: Cocensus Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Hoofdstuk: vastgoed en woningmarkt In dit hoofdstuk worden de volgende indicatoren behandeld: Huizenprijs Leegstand Bouwaanvragen en -vergunningen Nieuwbouw Actief woningzoekenden sociale huur Urgenties sociale huur

Vastgoed en woningmarkt: huizenprijs

In december 2021 is de gemiddelde vraagprijs per vierkante meter van de te koop staande woningen in Haarlem €4.977. Dat is 10 procent hoger dan in december 2020. De vraagprijs per vierkante meter stijgt dus sneller dan de gemiddelde vraagprijs per woning. Dit betekent dat de gemiddelde woninggrootte van het aanbod afneemt; er staan meer kleinere woningen te koop. De huurmarkt veranderde ook. Zo nam in de Metropool Regio Amsterdam de vraag naar vrije sector huurappartementen tijdelijk af en het aanbod nam toe met woningen die voorheen aan toeristen werden verhuurd. De daling van de huurprijzen in de vrije sector was echter van korte duur. Uit de WiMRA blijkt dat de gemiddelde aanvangshuur van een particuliere vrije sectorwoning in de MRA €1.403 was. Ter vergelijking: in Haarlem was dat €1.206. Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

600.000 550.000 500.000 450.000 400.000 350.000

2018

2019

2020

December

Oktober

Juli

April

Januari

December

Oktober

Juli

April

Januari

Oktober

Juli

April

Januari

Oktober

Juli

300.000 April

Ook uit de WiMRA-data blijkt dat de woningmarkt nauwelijks is beïnvloed door de coronapandemie. Velen verwachtten aan het begin van de pandemie dat het vertrouwen in de markt zou dalen door onzekerheid en economische recessie. Deze verwachting kwam niet uit. Zo zijn de prijzen op de koopmarkt alleen maar verder toegenomen. In het derde kwartaal van 2021 lag de gemiddelde verkoopprijs van een woning in de MRA op €520.000, ruim een ton boven het Nederlands gemiddelde (€401.000).

Ontwikkeling vraagprijs huizen gemeente Haarlem

Januari

De vraagprijs voor huizen in Haarlem ligt in 2021 hoger dan in 2020. Aan het einde van 2021 daalt de gemiddelde vraagprijs. In december 2020 is de vraagprijs van aangeboden woningen €535.493. De gemiddelde vraagprijs van een woning in Haarlem was over heel 2021 €521.710. Landelijk zag NVM over Q4 2021 ook dat de prijzen van huizen blijven stijgen, met Haarlem als uitzondering.

2021

Uit het WiMRA-onderzoek blijkt verder dat één op de vijf huishoudens in de MRA aangeeft dat hun woonwensen veranderd zijn door de (gevolgen van) de coronapandemie. Zij geven bijvoorbeeld aan dat zij meer ruimte nodig hebben om thuis te werken of dat zij liever een tuin hadden gehad. Op een aantal punten zijn er duidelijke verschuivingen te zien in de woonvoorkeuren van woningzoekenden: de behoefte aan een tuin is toegenomen van 58% in 2019 naar 62% in 2021; de behoefte aan een werkruimte ging van 16% naar 23% en de interesse voor het wonen in ruimere en groene woonmilieus is eveneens toegenomen, van 38% naar 42%. Verder geven minder huishoudens aan te willen verhuizen om dichter bij studie of werk te wonen (van 9% naar 5%). Met name huishoudens in kleine woningen van minder dan 40 m² zijn dan ook minder tevreden over hun woning. Hun tevredenheid daalde van gemiddelde een 7,1 naar een 6,8. In 2019 gaven al veel huishoudens in kleine woningen aan dat deze te klein zijn en deze groep is gegroeid, van 29% naar 36%. Bron: Woningmarktcijfers.nl, Huispedia.nl en WiMRA 59

Vastgoed en woningmarkt: leegstand winkelpanden Retailonderzoeker Locatus meldde begin 2022 dat er een spectaculaire landelijke daling in winkelleegstand is geweest door de afname van retailpanden.

In Haarlem zijn er ten tijden van het laatste leegstandsrapport van Locatus 137 leegstaande winkelpanden. In 2020 stonden er 137 panden leeg in Haarlem. Dat betekent dat (wederom) 5,9% van het bestand leeg staat. Hiermee scoort Haarlem gemiddeld ten opzichte van andere steden in de provincie Noord-Holland. De daling die Locatus op landelijk niveau ziet, is in Haarlem dus niet terug te zien. De 137 panden zijn in 2021 samen weer goed voor 13.700 vierkante meter vloeroppervlakte. Daarmee staat 5,9% van het totale winkelvloeroppervlak leeg. Ook in 2021 is deze score gemiddeld ten opzichte van andere steden in de provincie NoordHolland.

Aantal verkooppunten (peildatum 1 september 2021)

Haarlem Centrum Haarlem

Totaal

Leegstaand

2.309

137

1.048

% leegstand % leegstand % leegstand 2021 2020 2019 5,9% 5,8%

Noord-Holland 38.739

1.882

4,6%

Nederland

16.074

219.157

Leegstaand per 1.000 inwoners

5,8%

4,1%

0,8

5,1%

5,0%

4,9%

4,1%

0,7

7,3%

6,7%

0,9

*de leegstand wordt bepaald als percentage van het totaal aantal verkooppunten (dus niet alleen het winkelaanbod) ** Voor centrum Haarlem en de gemeente geldt 1 september 2021 als peildatum van het leegstandspercentage.

Bron: Locatus/Koopstromenonderzoek Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Vastgoed en woningmarkt: bouwaanvragen en bouwvergunningen Aantal aanvragen omgevingsvergunningen*

In Haarlem waren er in 2021 bijna tweeduizend (1.874) aanvragen voor omgevingsvergunningen. In 2020 waren dat er 1960 en in 2019 waren dat er 1847.

2019 Q1 Haarlem

In 2021 nam het aantal verleende bouwvergunningen in de gemeente Haarlem enorm toe. Betrokkenen denken dat corona een grote invloed heeft gehad op het aantal aanvragen. Door de reisbeperking zijn mensen niet op vakantie gegaan. Men was meer in huis en bleef er meer geld over voor de gewenste verbouwingen.

2020

2021

461 533 442 411 461 479 498 522 503 533

418

420

*de cijfers gaan niet uitsluitend over nieuwe woningen, maar bijvoorbeeld ook over vergunningaanvragen voor dakkappellen. Aantal verleende bouwvergunningen gemeente Haarlem 285

300 259

De toename van aanvragen kan een oorzaak zijn van de dalende hypotheekrente en de overspannen woningmarkt. Dalende rente betekent een makkelijke hypotheekverhoging voor verbouw. Ook de stijgende huizenprijzen deden veel mensen besluiten om hun oude woning te vergroten/verbeteren i.p.v. te verkopen.

250 210

188 192

200 155

152

150

100

77 37

0 Q1

139

2018

2019

2020

2021

Bron: gemeente Haarlem en CBS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Vastgoed en woningmarkt: gereedgekomen nieuwbouwwoningen Net als het aantal verleende vergunningen is ook de ontwikkeling van het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen niet eenduidig. Het ene kwartaal worden er relatief veel woningen gebouwd, door bijvoorbeeld het opleveren van een project, waarna de productie weer minder is. In elk geval is het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen in kwartaal 4 van 2021 een stuk lager dan in het derde kwartaal. Dit werd voorafgegaan door een productie van 1 woning in het tweede kwartaal van 2021. Hiermee komt de totale productie voor 2021 op 509 woningen. Dat zijn er minder dan in 2020 (590) en 2018 (526). Wel zijn het er meer dan in 2019 (392). Betrokkenen geven aan dat de bouw ondanks de coronacrisis vooralsnog doorgaat, maar dat er wel wat moeilijkheden zijn met werkzaamheden binnenshuis. Daarnaast worden nieuwbouwwoningen regelmatig als onderdeel van een project met meer woningen gebouwd. In het kwartaal dat de oplevering van een project gepland staat, komen er dus veel woningen bij. Dit zorgt voor behoorlijke schommelingen in de cijfers.

350

Aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen gemeente Haarlem 326

300

310

273

250

209

200 150 92

100 50

160

143

121 91

95 85 35

38 1

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1* Q2* Q3* Q4* 2018

2019

2020

2021

*voorlopige cijfers

Bron: CBS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Vastgoed en woningmarkt: actief woningzoekenden sociale huur Uit de gegevens blijkt dat het aantal actief woningzoekenden in Haarlem steeg van 3.600 in juli 2021 naar 3.871 in december 2021 (+8%). In de maanden maart en april 2021 was het aantal actief woningzoekenden het grootst. In de maanden augustus tot oktober steeg het aantal woningzoekenden ook weer. Betrokkenen geven aan dat het aantal inschrijvingen meestal tegen de winter weer toeneemt.

Via Woonservice worden de sociale huurwoningen van de woningcorporaties in de regio Zuid-Kennemerland /IJmond aangeboden. In totaal staan er in december 2021 61.724 woningzoekenden ingeschreven bij Woonservice, waarvan er 9.592 (16%) actief op zoek zijn naar een woning. Ongeveer 3.900 van deze actief woningzoekenden komen uit de gemeente Haarlem. Haarlem is ook de grootste gemeente binnen de regio. Gemeten naar de bevolking is het aantal actief woningzoekenden in Haarlem vergelijkbaar met de andere gemeenten.

Verder is bijna een derde (30%) van alle actief woningzoekenden in Haarlem jonger dan 28 jaar.

Aantal actief woningzoekenden sociale huur gemeente Haarlem 4.000

3.000

2.000 jan feb mrt apr mei juni juli aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli aug sep okt nov dec 2019

2020

2021

Bron: Woonservice Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Vastgoed en woningmarkt: aanvragen urgentie sociale huur Woonservice behandelt ook de urgentieaanvragen voor sociale huurwoningen in de regio Zuid-Kennemerland. Daarbij wordt geregistreerd waar de aanvragers vandaan komen. In 2019 en 2020 waren er per kwartaal tussen de 30 en 40 urgentieaanvragen vanuit Haarlem. In het derde kwartaal van 2021 nam het aantal aanvragen voor sociale huur af en in het vierde kwartaal nam dit weer toe. Betrokken geven aan dat de zomervakantie Q3 zorgt voor minder aanvragen. Door deze vakantie vervallen ook een aantal commissiebijeenkomsten. In deze bijeenkomsten worden de urgentieaanvragen behandeld en de aanvragen gaan op behandeldatum. Om deze reden trekt het altijd in Q4 weer aan. Wel geven betrokkenen aan naast de stijging in het aantal vooral een toename in de complexiteit van de aanvragen te zien.

Aantal aanvragen urgentie sociale huur gemeente Haarlem 60

46 40

40 30

34 29

40 32

35 30

20 10 0 Q1

2019

2020

2021

Bron: Woonservice Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Bijlagen Hierna volgen deze bijlagen: Begrippenlijst Niet-opgenomen indicatoren Relevante literatuur over corona

Bijlage 1: begrippenlijst Budgetondersteuning Vorm van hulp waarbij in een traject samen gekeken wordt wat men elke maand aan inkomsten en uitgaven heeft om zo (beter) te leren omgaan met het beschikbare en besteedbare inkomen. Consumentenvertrouwen Het consumentenvertrouwen is een indicator die informatie geeft over het vertrouwen en opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie en hun eigen financiële situatie. Samen met de deelindicatoren economisch klimaat en koopbereidheid dragen deze bij aan de voorspelling van korte termijn schommelingen van de particuliere consumptie, met in het bijzonder de vraag naar en de aanschaf van duurzame consumptiegoederen. De indicator van het consumentenvertrouwen is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden, de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicator van het economisch klimaat is het gemiddelde van de saldi van het percentage van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden.

De indicator van de koopbereidheid is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicatoren kunnen een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten. De indicatoren zijn gecorrigeerd voor seizoensinvloeden en steekproefruis. Ondernemersvertrouwen Stemmingsindicator voor het bedrijfsleven, die de richting aangeeft waarin de economie (het BBP) zich naar verwachting zal ontwikkelen. Faillissementen In het algemeen worden onder faillissementen bedrijfsbeëindigingen verstaan als gevolg van een faillissementsverklaring van de rechter (gerechtelijk beslag op het vermogen). Faillissementen maken slechts een klein deel uit van het totaal aan bedrijfsbeëindigingen. De meeste bedrijven laten het niet zo ver komen en staken hun activiteiten al eerder. Daarnaast gaat er nog een periode overheen voordat een faillissement daadwerkelijk wordt uitgesproken. Faillissementen komen daardoor vertraagd in beeld.

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor maart 2022

Bijlage 1: begrippenlijst (2) Leegstandspercentage Het leegstandspercentage wordt bepaald als aantal leegstaande verkooppunten op basis van het totaal aantal verkooppunten inclusief leegstand. De groepen ATM (pinautomaten) en Overig (in feite woningen) worden hierbij buiten beschouwing gelaten. Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) Door de coronacrisis is er een nieuwe regeling: de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW). De NOW is bedoeld om werkgevers die te maken hebben met omzetverlies tegemoet te komen. Hierdoor kunnen zij hun werknemers met een vast en met een flexibel contract doorbetalen. Tegemoetkoming schade COVID-19 (TOGS) Eenmalige tegemoetkoming van €4.000 per bedrijf voor specifieke door corona getroffen sectoren. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Maatregel die zorgt voor ondersteuning als men door corona noodzakelijke kosten niet meer kan betalen. Gebaseerd op de ‘bijzondere bijstand’. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12266776/2