20220185996 4. Bijlage 3 Rapportage Onderdoorgang Prinsenbrug

Bevindingen Hieronder volgt een toelichting van opvallende punten wat betreft de verkeersveiligheid op het kruispunt Oudeweg- Harmenjansweg. Fietsers vanuit de Harmenjansweg steken gelijktijdig over met autoverkeer Fietsverkeer vanuit de Harmenjansweg dat wil oversteken richting de Kick Smitweg maakt gebruik van dezelfde rijbaan als autoverkeer en krijgt tegelijk groen. Hierin zit een potentieel conflict tussen rechtdoorgaand fietsverkeer en autoverkeer dat vanaf de Harmenjansweg naar rechts wil afslaan. Met name voor vrachtverkeer kan het zo zijn dat fietsers slecht zichtbaar zijn (dode hoek). In onderstaande afbeelding is te zien dat de twee stromen elkaar kruisen omdat ze beide tegelijkertijd groen krijgen, namelijk fietsers (blauwe lijn) en afslaand autoverkeer (rode lijn). Vanuit verkeersveiligheid is deze situatie niet wenselijk.

Figuur 1: Conflicteren stromen op Harmenjansweg

Blad 34 van 41

Verkenning en Variantenstudie Onderdoorgang Prinsenbrug projectnummer 0413188.176 19 november 2021 Definitieve versie Gemeente Haarlem

Gelijktijdig groenlicht kruisende stromen Kick Smitweg Op basis van beelden uit oktober 2019 is te zien dat autoverkeer en fietsers verkeer op de Kick Smitweg gelijktijdig groen krijgen. Hierdoor kan dezelfde situatie ontstaan als op de aansluiting Harmenjansweg, namelijk doordat naar rechts afslaande auto’s in conflict komen met fietsverkeer dat naar de Harmenjansweg wil. Het is niet bekend of de regeling van de verkeerslichten inmiddels aangepast is en dat dit probleem inmiddels verholpen is.

Figuur 2: Gelijktijdig groen auto- en fietsverkeer op Kick Smitweg Fietsverkeer vanaf Prinsenbrug moet kruispunt schuin oversteken Het fietsverkeer dat vanaf de Prinsenbrug komt richting de Kick Smitweg wil moet, dient het gehele kruispunt schuin over te steken. Vanuit verkeersveiligheid is dit niet per definitie een risico, maar deze situatie kan mogelijk wel een onveilig gevoel geven en voor onduidelijkheid leiden bij fietsers die niet bekend zijn met de verkeerssituatie. Dit doordat het niet standaard is dat fietsverkeer over de rijbaan moet, zonder bijvoorbeeld de aanwezigheid van belijning voor fietsers of een fiets(suggestiestrook)

Figuur 3: Fietsstroom vanaf de Prinsenbrug naar Kick Smitweg (rode lijn)

Blad 35 van 41

Verkenning en Variantenstudie Onderdoorgang Prinsenbrug projectnummer 0413188.176 19 november 2021 Definitieve versie Gemeente Haarlem

Fietsroute vanuit oostelijke richting naar centrum Ook fietsverkeer dat vanuit oostelijke richting de Harmenjansweg wil fietsen moet ook een manoeuvre uitvoeren die, zeker voor fietsers die niet bekend zijn met de situatie, onoverzichtelijk en complex is. Dit fietsverkeer moet namelijk eerst rechts voor sorteren en kan dan vervolgens links afslaan. Risico is dat fietsers hier in verwarring raken en verkeersonveilige manoeuvres gaan uitvoeren (verkeerd opstellen, rood licht negatie o.i.d.). De situatie is waarschijnlijk op deze manier ingericht doordat er geen ruimte is voor een opstelvak voor fietsers, tussen fietspad en rijbaan. Om fietsers die vanuit het oosten naar de Harmenjansweg willen opstelruimte te geven, is onderstaande constructie zo ingericht.

Figuur 4: Opstelconstructie vanaf de Oudeweg naar Harmenjansweg is complex Geen faseoversteek/middeneiland fietsers op Oudeweg Vanuit verkeersveiligheidsperspectief is het op drukke kruispunten wenselijk als fietsverkeer gebruik kan maken van een middeneiland, zodat fietsers beter beschermd worden en de keuze hebben om de oversteek in twee fasen uit te voeren. Dit is vooral op de Oudeweg van meerwaarde qua verkeersveiligheid. Oversteek voor voetgangers De oversteken voor voetgangers zijn vanuit verkeersveiligheid voldoende ingericht. Op de Harmenjansweg en op de oostelijke tak van de Oudeweg is een oversteek voor voetgangers. Vanuit de verkeersveiligheid zitten hier geen grote knelpunten. Aan de Kick Smitweg is geen gereguleerde oversteek, maar op deze tak is dit ook niet nodig, gezien de 30 km zone inrichting

Blad 36 van 41

Verkenning en Variantenstudie Onderdoorgang Prinsenbrug projectnummer 0413188.176 19 november 2021 Definitieve versie Gemeente Haarlem

en het feit dat naar verwachting op deze locatie relatief weinig voetgangers oversteken. Hier is immers de behoefte om over te steken vrij beperkt, doordat op de Prinsenbrug enkel aan de zuidzijde een voetpad is (uitsluitend om naastgelegen kleinschalig P-terrein te bereiken).

Aanbevelingen Om de verkeersveiligheid op het kruispunt te kunnen verbeteren volgen hieronder een aantal aanbevelingen. De aanbevelingen zijn erop gericht de verkeersveiligheid voor langzaam verkeer op het kruispunt te kunnen verbeteren. Aanbrengen opstelvakken westzijde Een oversteek voor fietsers ontbreekt momenteel aan de westzijde van de Oudeweg. Fietsers vanaf de Kick Smitweg die over willen steken hebben een eigen verkeerslicht, maar krijgen tegelijktijdig groen met autoverkeer. Om de situatie te verbeteren zodat fietsverkeer vanaf de noordzijde veilig kan oversteken naar de zuidzijde van de Oudeweg, is het daarom wenselijk om een aparte fietsoversteek op te nemen in de regeling. Hiermee worden conflicten tussen autoverkeer en fietsverkeer vanaf de Kick Smitweg voorkomen doordat deze dan gelijktijdig groen krijgen. Het voorkomen van de conflicten tussen auto’s en fietsers, door een aparte fietsoversteek, leidt tot een verbetering van de verkeersveiligheid.

Figuur 5: Voorstel aanbrengen opstelvak fietsers De inpasbaarheid aan deze kant van de Oudeweg is wel een aandachtspunt. Dit omdat de weg hier geleidelijk omhoog gaat in verband met de Prinsenbrug. Of een opstelvak daadwerkelijk inpasbaar is zal nog nader onderzocht moeten worden. Als blijkt dat het realiseren van een fietsopstelvak tussen de rijbaan en het fietspad niet inpasbaar is, is het ook nog mogelijk een opstelvak te realiseren op het fietspad zelf, zoals is weergegeven in onderstaande afbeelding. Dit is op deze locatie mogelijk, doordat het een éénrichtingsfietspad betreft. Doorgaand fietsverkeer aan de rechterzijde kan passeren zonder dat rekening gehouden hoeft te worden met fietsers uit de andere richting.

Blad 37 van 41

Verkenning en Variantenstudie Onderdoorgang Prinsenbrug projectnummer 0413188.176 19 november 2021 Definitieve versie Gemeente Haarlem

Figuur 6: Voorbeeld opstelvak op fietspad Eveneens zorgt het aanbrengen van een fietsoversteek aan de westzijde van de Oudeweg dat de complexe situatie voor fietsers aan de noordzijde van de Oudeweg kan worden verbeterd. Fietsers die vanaf het fietspad aan de Oudeweg linksaf willen slaan naar de Harmenjansweg moeten, zoals eerder al benoemd, rechts voor sorteren en oversteken via de verkeerslichten van de Kick Smitweg. Door het realiseren van een opstelvak tussen de rijbaan en het fietspad kan deze constructie komen te vervallen. Verwachte investering Een fysieke aanpassing (1) is een reconstructie die al snel enkele 10.000-en euro’s kost. De keuze zou gemaakt kunnen worden om een Opgeblazen fietsopstelstrook (OFOS) (2) te introduceren, dan wordt enkel de belijning aangepast evenals een eventuele aanpassing van de kleur asfalt. Voor beide oplossingen geldt dat de kruispuntconfiguratie moet worden aangepast, een vereiste hierin is dat de huidige installatie daar geschikt voor is. 1) In het eerste geval is er sprake van: een reconstructie van beperkte omgang (<100m2), aanpassingen aan de markering in de directe omgeving en beperkte verkeersmaatregelen. Dit zou de volgende kosten teweegbrengen: o o o

Basiskosten: ca €20.000,Investeringsbedrag (excl. BTW): €30.000,- tot €50.000,Risico op noodzaak tot verleggen kabels en leiding (achter de band): tot €10.000,-

2) In het tweede geval is er sprake van: een OFOS, aanpassingen aan de markering in de directe omgeving en beperkte verkeersmaatregelen. Dit zou de volgende kosten teweegbrengen:

Blad 38 van 41

Verkenning en Variantenstudie Onderdoorgang Prinsenbrug projectnummer 0413188.176 19 november 2021 Definitieve versie Gemeente Haarlem

o o o

Basiskosten: < €10.000,Investeringsbedrag (excl. BTW): €10.000,- tot €20.000,In het geval van vervanging van de bestaande deklaag door rood asfalt: verdubbel de bovenstaande bedragen.

Bij aanpassingen aan de VRI komen de volgende kosten teweeg:    

Basisbedrag bouwkosten: €5.000,Systeemgerichte Engineering: €25.000,Inregelen: €5.000,Investeringsbedrag (excl. BTW): €50.000,- tot €100.000,-

Als de kast moet worden vervangen:  

Basisbedrag bouwkosten: €40.000,Investeringsbedrag (excl. BTW): €50.000,- tot €75.000,-

Bij de bovenstaande kosten is uitgegaan scenario 1 waarbij fysieke aanpassingen en beperkte aanpassingen aan de bekabeling het geval zijn. In scenario 2 zullen de kosten in dezelfde orde grootte liggen maar dichter bij de ondergrens van de schattingen. Aanbrengen middeneiland westzijde Oudeweg lastig/niet inpasbaar Aan de oostzijde van de Oudeweg bevindt zich een middeneiland waar voetgangers zich op kunnen stellen. Het realiseren van een middeneiland aan de westzijde lijkt niet mogelijk, vanwege de beperkte ruimte. Het eventueel aanbrengen van een middeneiland zou dan bijvoorbeeld ten koste gaan van rijstroken en dat is op dit kruispunt (voor zover bekend) niet wenselijk.

Figuur 7: Beperkte breedte op westelijke tak Oudeweg

Blad 39 van 41

Verkenning en Variantenstudie Onderdoorgang Prinsenbrug projectnummer 0413188.176 19 november 2021 Definitieve versie Gemeente Haarlem

Andere oplossingen om de oversteek voor fietsers in twee fasen te laten plaatsvinden lijken er niet te zijn. Verwachtte investering De bovenstaande reconstructie van het fietspad zou de volgende kosten teweegbrengen:    

Basisbedrag bouwkosten: €5.000,Grondkering: €5.000,Investeringsbedrag (excl. BTW): €20.000,- tot €40.000,Risico op noodzaak tot verleggen kabels en leiding (achter de band): tot €15.000,-

Fietsers vanaf de Harmenjansweg via fietsoversteek Ook fietsverkeer dat vanaf de Harmenjansweg de Oudeweg wil oversteken, dient gelijktijdig over te steken met autoverkeer, met dus kans op conflicterende stromen. Op het wegvak van de Oudeweg aan de oostelijke zijde ligt momenteel al een oversteek voor voetgangers. Om het conflictpunt tussen afslaand autoverkeer en rechtdoorgaande fietsers te voorkomen, dienen fietsers een aparte plek te krijgen op het kruispunt en in de regeling. Vanaf de Harmenjansweg zou er daardoor een aparte fietsstrook moeten komen naast het wegvak. Dit betekent dat het voetpad ook enigszins op moet schuiven. Vervolgens kan de fietsstrook over de Oudeweg parallel aan de huidige voetgangersoversteek komen te liggen. Tussen de rijbaan en het fietspad is een opstelvak, waar fietsers voor rood licht kunnen wachten. Wel sluit de oversteeklocatie niet volledig aan op Harmenjansweg, wat vanuit gemak/ comfort voor de fiets wel het meest wenselijk is. Echter is het ook mogelijk dat fietsverkeer vanaf de Harmenjansweg eerst voor een deel fietst over het fietspad dat parallel ligt aan de Oudeweg, zie onderstaand voorbeeld.

Figuur 8: Voorbeeld van opstelvak dat niet rechstreeks aansluit op fietspad Een aparte fietsvoorziening zorgt ervoor dat auto’s en fietsers niet meer met elkaar in conflict komen en biedt ook een oplossing voor de fietsstroom vanaf de Prinsenbrug richting de Kick Smitweg. Deze moeten in de huidige situatie namelijk schuin het kruispunt over steken. Bij een

Blad 40 van 41

Verkenning en Variantenstudie Onderdoorgang Prinsenbrug projectnummer 0413188.176 19 november 2021 Definitieve versie Gemeente Haarlem

aparte fietsvoorziening kan dit verkeer gebruik maken van de fietsstroken en dus in twee fasen over steken, door eerst rechtdoor parallel aan de Oudeweg te fietsen en vervolgens linksaf te slaan. Een kleinschaligere maatregel die eventueel toegepast zou kunnen worden is enkel het realiseren van een verkeerslicht voor fietsers vanaf de Harmenjansweg. Daarbij is het dan wel noodzakelijk dat zij niet in dezelfde fase zitten als het autoverkeer, zodat conflicten worden voorkomen. Deze maatregel is echter minder effectief qua verkeersveiligheid dan de hierboven geschetste maatregel. Verwachtte investering De bovenstaande volledige reconstructie van de kruising zou de volgende kosten teweegbrengen:   

Basisbedrag bouwkosten: €75.000,Investeringsbedrag (excl. BTW): €150.000,- tot €200.000,Aanpassingen aan VRI: ca. €100.000,-

Voetgangers Voor voetgangers zijn er geen verbeteringen die op het kruispunt doorgevoerd om de verkeersveiligheid significant te verbeteren. Dit aangezien voetgangers op het kruispunt veilig over kunnen steken op de twee belangrijkste aanwezige oversteeklocaties voor voetgangers, namelijk de Oudeweg (oostzijde) en de Harmenjansweg.

Blad 41 van 41

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens T. 06-11749785

www.anteagroup.nl