20220076811 1. Inkoop elektriciteit via energiemarktplaats

Informatienota

Onderwerp Inkoop elektriciteit via energiemarktplaats Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2022/76811 Botter, J. 4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling ECDW Vries, J.G. de 023-5114333 rudiedevries@haarlem.nl Haarlem gaat zijn inkoop van elektriciteit op een nieuwe innovatieve manier uitvoeren. De elektriciteit van zijn grootverbruik aansluitingen wordt met behulp van een alternatieve energiemarktplaats lokaal en duurzaam ingekocht. Hiermee wordt actief de lokale opwek van duurzame energie gestimuleerd. Haarlem doet dit als trekker van het inkoopsamenwerkingsverband gemeente Haarlem (SGH) (Zandvoort, Haarlemmermeer, Amstelveen, Aalsmeer en Spaarnelanden).

Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt de informatienota ter bespreking naar de commissie Bestuur. Met deze nieuwe manier van energie-inkoop neemt Haarlem vanuit zijn eigen bedrijfsvoering een actieve rol in de energietransitie en behaalt doelen zoals die geformuleerd zijn in het Strategisch Inkoopbeleid. Deze manier van energie-inkoop biedt mogelijkheden voor het stimuleren en activeren van lokale opwekkers. Door de kansen voor de organisatie om opwek en verbruik beter op elkaar aan te sluiten is dit ook een volgende stap voor de eigen organisatie naar meer ‘duurzaam doen’.

Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 15 februari 2022

Strategisch Inkoopbeleid 2021 (2021/77894)

1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2022/76811

1/6

Inleiding Omdat het gemeentelijke contract voor de levering van energie op 1-1-2023 eindigt dient een nieuwe inkoop te worden opgestart. Momenteel wordt er elektriciteit via een reguliere energieleverancier (nu Greenchoice) ingekocht op de termijnmarkt ENDEX. De volumes elektriciteit wordt vervolgens ‘vergroend’ door de aankoop van Garanties van Oorsprong. Hiermee wordt gegarandeerd dat de hoeveelheid stroom die Haarlem afneemt ergens in Nederland duurzaam is opgewekt. Deze klassieke manier van energie inkopen is dus al relatief duurzaam. Maar omdat deze vorm van handel in energie tijdsonafhankelijk is, en er geen directe koppeling met de verbruiker bestaat, is de stimulans om de volumes van gebruik en opwek te koppelen niet aanwezig. Dat is één van de redenen dat er op sommige plekken in Nederland, zo ook in Haarlem, congestie van het netwerk optreedt. Een marktverkenning naar duurzame vormen van energie-inkoop, waarbij we ook lokaal opgewerkte energie in Haarlem wilden stimuleren, bracht ons op een innovatie alternatieve wijze van inkoop en handel in energie. Deze nota en bijbehorende bijlagen informeert u over deze innovatieve inkoop van elektriciteit van onze gemeentelijke grootverbruik aansluitingen en de afwegingen die daaraan ten grondslag hebben gelegen. Extra informatie staat in de bijlage. 2.

Kernboodschap Haarlem stimuleert met deze vorm van inkoop de productie van lokale duurzame energie. Gemeente Haarlem heeft de wens om zijn energieverbruik te verminderen maar ook om de herkomst van de energie verregaand te verduurzamen en zo een bijdrage te leveren aan de geformuleerde en vastgestelde inkoopdoelstellingen uit het Strategisch Inkoopbeleid. Het huidige systeem met de aankoop van Garanties van Oorsprong is suboptimaal doordat er geen koppeling is tussen energieopwekking en de gebruiker daarvan. Haarlem laat met zijn trekkerschap zien dat gezamenlijk optrekken duurzaam loont Haarlem is als trekker van het inkoop samenwerkingsverband gemeente Haarlem (SGH) (Zandvoort, Haarlemmermeer, Amstelveen, Aalsmeer en Spaarnelanden) actief op zoek gegaan naar alternatieven. Hiertoe is een marktconsultatie uitgevoerd. Uitkomst van deze consultatie is dat het inkopen van lokaal opgewekte duurzame energie het meest optimaal verloopt via een alternatieve energiemarktplaats. Haarlem heeft het samenwerkingsverband voorgesteld om de inkoop van elektriciteit, voor wat betreft de grootverbruik aansluitingen, via een dergelijke marktplaats te laten verlopen. Hiermee kan Haarlem, en niet minder belangrijk, ook de andere deelnemende gemeenten, directe leveringscontracten sluiten met lokale opwekkers van duurzame energie die daarmee financieel gestimuleerd worden.

Kenmerk: 2022/76811

2/6

Haarlem koopt innovatief en duurzaam in Met de deelname van Haarlem en de deelnemende gemeenten in het samenwerkingsverband wordt nu gestart met deze zeer innovatieve manier om energie lokaal en duurzaam in te kopen tegen (voor ons als afnemer) nagenoeg dezelfde prijs. Bijkomend voordeel is dat deze manier van energie-inkoop kansen biedt voor lokale opwekkers om hun duurzame opgewekte energie lokaal aan te bieden en hier een goede prijs voor te ontvangen. Hiermee draagt deze aanpak ook bij aan de strategische inkoopdoelen zoals die in het Strategisch Inkoopbeleid zijn vastgesteld. De marktplaats kan, zodra we hier als organisatie ook klaar voor zijn, bijdragen aan een verlaging van de congestie van het elektriciteitsnetwerk. Haarlem kan als launching customer 1 in deze regio van de marktplaats ook andere bedrijven en organisaties inspireren en stimuleren om ook als afnemer in de marktplaats deel te nemen. Deze manier van energie-inkoop van duurzame producenten is heel innovatief, waar in Europa alleen nog maar in pilots mee wordt geëxperimenteerd. Door nu te starten met op deze manier energie inkopen laat Haarlem zien dat de energiemarkt ook op deze manier overheden van energie kan voorzien. Hiermee is Haarlem een duidelijke voorloper in dit veld.

3. Consequenties Met deze inkoop van lokaal duurzaam opgewekte energie op een alternatieve marktplaats worden twee thema’s uit de strategisch inkoopbeleid ingevuld: lokaal en duurzaam. Voor de grootverbruikaansluitingen in het aansluitingenbestand van de gemeente Haarlem geldt in het nieuwe contract dat deze gevoed worden met duurzaam en lokaal opgewekte elektriciteit indien deze beschikbaar is via de energiemarktplaats. Indien er onvoldoende duurzaam opgewekte elektriciteit beschikbaar is op de marktplaats zal deze op de reguliere energiemarktplaats (EPEX) worden ingekocht. Voor het deel wat toch op de EPEX ingekocht wordt zullen Garanties van Oorsprong (Nederlandse duurzaam opgewekte elektriciteit) worden aangeschaft. Deze marktplaats is een stimulans voor lokaal geproduceerde energie Lokale energieproducenten kunnen nu tegen gunstigere voorwaarden energie leveren, wat dus een stimulans voor lokale opwek betekent. De gemeente betaald het EPEX tarief plus een marktconforme opslag. Deze opslag is dan het onderdeel waarmee op de energiemarktplaats een onderhandeling plaatsvindt en waar de marktwerking mee in gang wordt gezet. Doordat het een Dynamisch Aankoopsysteem (DAS) betreft kunnen ook nieuwe opwekkers zich melden waarmee afzonderlijk ook weer leveringscontracten mee worden afgesloten.

Zo proberen we onze energievraag steeds vollediger af te dekken via de lokale aanbieders op de energiemarktplaats.

1

Launching customer: eerste klant (in de regio) waarmee de dienst zich verder kan ontwikkelen.

Kenmerk: 2022/76811

3/6

Deze manier van inkoop draagt bij aan een stabieler elektriciteitsnetwerk Door het afnameprofiel van de gebruiker meer te matchen met het productieprofiel van de energieopwekker zal de congestie op het elektriciteitsnetwerk ook afnemen wat weer voordelen heeft voor dit netwerk op de lange termijn. Deze innovatieve manier van inkoop draagt bij aan een betere marktwerking voor lokaal en duurzaam opgewekte energie. Het gebruik van de alternatieve energie marktplaats is getoetst aan de Europese aanbestedingsweten regelgeving en ook is er een controle op het aspect staatssteun geweest. Nu krijgen lokale producenten extra mogelijkheden om hun energie af te zetten. De manier van inkoop is bijna kosten neutraal t.o.v. traditionele manier van inkoop De contractkosten per MWh voor de aansluitingen op de duurzame energiemarktplaats zullen vergelijkbaar zijn met de marktconforme prijzen van inkoop van energie via een energieleverancier (bij een vaste contractvorm). Er zijn geen personele consequenties aangezien de marktplaats (de DAS) wordt beheerd door de marktpartij. De additionele abonnementskosten van de marktplaats (ca 25.000 euro jaarlijks) worden verdeeld.

4. Vervolg Aanbesteding De nieuwe contracten voor de levering van gas en elektriciteit moeten ingaan op 1-1-2023. Voor de onderdelen gas en elektriciteit kleinverbruikers is de aanbesteding opgestart. Na de gunning van de alternatieve marktplaats wordt dit jaar benut om de marktplaats in te richten, zodat daar voldoende aanbod in zit om te kunnen leveren vanaf 1-1-2023.

Communicatie omgeving De communicatie-acties over deze aanbesteding en nieuwe vorm van lokale energie-inkoop door de gemeente Haarlem zal zich richten op meerdere doelgroepen: 1. Alle Haarlemmers 2. De interne organisatie 3. Lokale opwekkers in en rondom Haarlem De Haarlemmers informeren we door middel van een persbericht. Er zal een informatief artikel voor de interne organisatie op Insite worden gemaakt. En tenslotte zullen we potentiële aanbieders van schone energie in Haarlem en de regio benaderen en activeren om hun opgewerkte energie aan te bieden op de marktplaats. De opdrachtnemer van de energiemarktplaats zal hier een sleutelrol in vervullen. In 2022 wordt de marktplaats ingericht en zullen de gestelde voorwaarden aan aanbieders

Kenmerk: 2022/76811

4/6

nader uitgewerkt worden. 1 januari 2023 zal dan gestart worden met levering van lokaal duurzaam opgewekt energie via de energiemarktplaats. Hieronder uiteen gezet wie welke rol speelt in de communicatie naar buiten toe: Doelgroep

Wat

Wie

Wanneer

1.

Persbericht met interview

Jur Botter

Na opdrachtverlening, medio februari 2022

2. De interne organisatie

Informatief artikel op Insite

FaZa in samenwerking met Team Duurzaam (ECDW)

Na opdrachtverlening, medio februari 2022

3. Lokale opwekkers

Gesprekken met initiatiefnemers en eigenaren van lokale schone energie opwekking

Opdrachtnemer energiemarktplaats i.s.m. Team Duurzaamheid (ECDW)

Na opdrachtverlening, vanaf maart 2022

Haarlemmers

5. Bijlagen Bijlage 1: Achtergrond energie-inkoop en werking energiemarktplaats Bijlage 2: Schematische weergave werking energiemarktplaats

Kenmerk: 2022/76811

5/6

Kenmerk: 2022/76811

6/6