20210923216 3. Bijlage 2 Ingediende moties ALV/VNG 13 januari 2022

Bijlage 2: Bijlage bij agendapunt 8: standpunt bepalen op negen ingediende moties.

De moties worden in onderstaande volgorde behandeld. De eerste vier moties *1 t/m 4) bij onderdeel (1) van 8a (stand van zaken uitwerking klimaatakkoord). De overige aan het eind van agendapunt 8. Bij motie 7 wordt het VNG-advies niet gevolgd. Voor motie 9 (accres gemeentefonds en arbitrage) hebben nog gesprekken plaats met onder meer indieners en is het collegestandpunt nog opengehouden. Dit volgt maandag 10 januari. De overige moties kunnen worden onderschreven.

1. Motie Soest: Financiering Energietransitie in gemeenten Oproep aan het VNG-bestuur om het standpunt in te nemen dat Rijk en gemeenten de komende jaren toewerken naar een evenwicht in de bestuurlijk-financiële verhoudingen (taken, bevoegdheden en zowel uitvoeringslasten voor gemeenten als ook middelen voor invulling van woonlastenneutraliteit) om de doelen van het klimaatakkoord te halen; en hierover met het Rijk (EZK, BZK, I&W, LNV en FIN) in gesprek te gaan en procesafspraken te maken om fundamentele keuzes te formuleren en de balans tussen de overheden te herstellen om hiermee de doelen van de energietransitie te borgen.

Advies VNG: overnemen. Advies G40: instemmen. Standpunt Haarlem: Het college ondersteunt de motie

Toelichting: er is nog te veel onduidelijkheid over de financiering energie transitie en over de verwerking van het artikel 2 onderzoek.

2. Motie Amersfoort: Met prioriteit het elektriciteitsnetwerk geschikt maken voor de energietransitie Oproep aan het bestuur van de VNG om: (1). De problematiek rond de netwerkcongestie onder de aandacht te brengen van de Tweede Kamer en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat; (2). De staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat en de minister van Financiën te. verzoeken om binnen 6 maanden samen met TenneT en regionale netbeheerders een plan van aanpak op te stellen en hier met prioriteit uitvoering aan te geven.

Advies VNG: overnemen. 1

Advies G40: instemmen. Standpunt Haarlem: het college ondersteunt de motie

Toelichting: De congestie van het hoofdnet is een enorm knelpunt in de energie transitie en vergt snelle aanpak. In de motie worden vijf punten benoemd, zoals duidelijkheid rond SDE-subsidies, die inderdaad met kracht geregeld moeten worden.

3. Motie Ooststellingwerf e.a.: Compenseren netwerkproblematiek Energietransitie Oproep aan het bestuur van de VNG om er bij het Rijk op aan te dringen om: -

-

De salderingsregeling voor particulieren die zonnepanelen op hun dak plaatsen te verlengen en de vanaf 2023 beoogde afbouw van deze regeling op te schorten; De netwerkbedrijven de wettelijke mogelijkheid te geven om (voor lokale initiatieven) te investeren in alternatieven, zoals opslag van elektriciteit en productie van waterstof; Subsidieregelingen voor lokale projecten, zoals de Subsidieregeling Coöperatieve Opwekking, in regio’s met netwerkproblemen, op het moment dat er weer aansluitmogelijkheden beschikbaar zijn, onder de nu geldende condities aan te bieden.

Advies VNG: overnemen. Advies G40: instemmen Standpunt Haarlem: het college ondersteunt de motie

Toelichting: Voor de saldering regeling die eindigt is nog altijd geen alternatief die stimulerend blijft werken naar bewoners en duidelijkheid hierover is nodig.

4. Motie-Eindhoven/Groningen ‘Uitvoeringskosten klimaatakkoord’ Oproep aan het VNG-bestuur om in gesprek te gaan met het Rijk over: -

Hoe de verhoogde doelstelling (55%) en ambitie (60%) voor CO2-reductie in 2030 in het coalitieakkoord zich verhouden tot het ROB-advies dat gebaseerd is een lagere CO2-reductie (49%) en te onderzoeken wat dit betekent voor de uitvoeringskosten voor het klimaatakkoord van gemeenten.

2

-

Hoe de uitvoeringsmiddelen onder decentrale overheden en planbureaus worden verdeeld en daarbij specifiek stilstaan bij het vertraagde ingroeipad ten opzichte van het ROB-

Advies VNG: overnemen Advies G40: instemmen Standpunt gemeente Haarlem: het college ondersteunt de motie Toelichting: De motie sluit aan bij de fysieke opgaven in de VNG-agenda Gemeenten 2024, met inzet van gemeenten op een veilige en gezonde leefomgeving voor hun inwoners. Het draagt bij aan de Global Goals waar de VNG zich aan gecommitteerd heeft. De motie sluit ook aan bij het position paper Klimaat adaptieve Gemeenten (okt. 2021), waarmee we o.a. inzetten op een landelijk kader voor klimaatbestendig bouwen. 5. Motie-Moerdijk ‘Beheerskosten Omgevingswet’ Opdracht aan het bestuur VNG om: (1). Met de minister in overleg te treden en een toelichting te vragen op de betaalde bijdragen aan beheerskosten van het DSO door gemeenten. Het betreft een verantwoording van de besteding van de reeds betaalde bijdrage aan DSO-beheerskosten via het gemeentefonds in de jaren 2020 en 2021. (2). De minister te verzoeken tot aanpassing van de in de beheersovereenkomst opgenomen data voor de verhoging van de bijdrage en deze in lijn te brengen met de nieuwe inwerkingtredingsdata. Dit betekent in ieder geval dat het vastgestelde bedrag van maximaal €18 mln per jaar blijft gelden tot en met 2025.

Advies VNG: overnemen Advies G40: instemmen Standpunt gemeente Haarlem: het college ondersteunt de motie Toelichting: Ten aanzien van de beheerkosten zijn de afspraken gebaseerd op een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de partijen voor het beheer en de doorontwikkeling van het Digitale Stelsel. De kosten die daarvoor gemaakt worden, worden via een beheerbijdrage door alle bevoegd gezagen gedekt. Het is in dat licht niet onredelijk dat reeds een beheerbijdrage wordt betaald. En ook niet dat deze bijdrage op dit moment nog geen reflectie is van de werkelijke kosten. Het is echter wel van belang dat de ‘inkomsten en uitgaven’ ten aanzien van het beheer goed verantwoord worden, en dat hiervan transparant inzicht gegeven wordt aan de verstrekkers van de bijdragen. 6. Motie-Eindhoven ‘Vergroening woningbouwopgave’ De VNG wordt opgedragen het belang van vergroening bij de woonopgaven actief uit te dragen in gesprekken met het Rijk, samen(financiële)ondersteuning te regelen en te onderzoeken hoe (juridisch) instrumentarium kan worden aangepast. De motie constateert dat vaart gemaakt wordt met de woningbouwopgave, maar het onvoldoende lukt daarbij capaciteit en geld vrij te maken voor 3

een gezonde, groene en natuur inclusieve leefomgeving. Er is behoefte aan financiële ondersteuning vanuit het Rijk en aanscherping van wet- en regelgeving. Advies VNG: overnemen Advies G40: instemmen Standpunt gemeente Haarlem: het college ondersteunt de motie Toelichting: Iedere gemeente zet zelf stappen door bij gebiedsontwikkeling expliciet aandacht naar groen uit te laten gaan. Meer financiële armslag en een gericht juridisch instrumentarium waar de motie toe oproept is nodig om realisatie te versterken. 7. Motie-De Bilt/Zeist ‘Eerlijk speelveld woningbouwfonds’ Oproep aan het VNG-bestuur om in bestuursakkoorden met het Rijk, in samenwerking met de platforms G4, G40, M50, K80 en P10 en in lijn met provinciale en regionale afspraken met het Rijk zich in te zetten voor: (1). Meer ondersteuning en medewerking van het Rijk bij het realiseren van de woon- en bouwagenda; (2). Meer financiële ruimte voor gemeenten creëren, zodat zij met voldoende slagkracht en expertise hun bouwagenda kunnen verwezenlijken. (3). Minder drempels en criteria voor de fondsenaanvraag en het versterken van bestaande initiatieven, zoals de Woondeals. (4). Een QuickScan voorafgaand aan de fondsenaanvraag of een duidelijk weegmoment op basis van een eerste aanvraag om onzekerheden gedurende de aanvraag en onduidelijkheid over de uitkomst te verminderen; (5).

Meer flexibiliteit bij de aanvragen voor omvorming winkels en bedrijventerreinen. (6). Een integrale aanpak van wonen en bereikbaarheid zodat gebieden die vanuit historisch perspectief geen (h)ov-verbinding hebben zich wel kunnen kwalificeren voor woningbouw op basis van rendement of inpasbaarheid. (7) De investeringskracht en uitvoeringslast van kleine en middelgrote gemeenten moet worden verbeterd om de grote opgaven aan te pakken.

Advies VNG: overnemen Advies G40: niet instemmen Standpunt Haarlem: het college stemt niet in met de motie. Toelichting: De meeste punten uit de motie kunnen worden gesteund. Echter niet punt 7 om “De investeringskracht en uitvoeringslast van kleine en middelgrote gemeenten moet worden verbeterd om de grote opgaven aan te pakken” en punt 6: “Een integrale aanpak van wonen en bereikbaarheid

4

zodat gebieden die vanuit historisch perspectief geen (h)ov-verbinding hebben zich wel kunnen kwalificeren voor woningbouw op basis van rendement of inpasbaarheid.” Het eerste punt is alleen akkoord als dat niet ten nadele van de steden komt waar de grootste en meest urgente woningbouwopgaven liggen. Die garantie biedt de motie niet. En punt 6 zet de deur open voor woningbouwlocaties die niet of amper via OV bereikbaar zijn. Dat moeten we niet willen. Op zich is de motie diplomatiek geformuleerd en roept die de VNG op om in samenwerking met de netwerken hier een bestuursakkoord over af te gaan sluiten. Dat is op zich geen verkeerd plan, alleen is het advies om ons op de hierboven genoemde twee punten nu niet vast te leggen. 8. Motie-Kerkrade ‘Onderwijshuisvesting/ventilatie schoolgebouwen’ De motie vraagt de VNG met hoge prioriteit met kabinet en parlement in gesprek te gaan over financiële maatregelen passend bij de gestelde subsidievoorwaarden en de brede klimaatdoelen die gesteld zijn, zodat gemeenten in overleg met het onderwijs op een verantwoorde manier uitvoering kunnen geven aan de te nemen stappen voor frissere en duurzame schoolgebouwen. Advies VNG: overnemen Advies G40: instemmen Standpunt Haarlem: het college ondersteunt de motie Toelichting In Haarlem hebben een aantal scholen gebruik gemaakt van een subsidieregeling.

Echter de eigen bijdrage is fors, en meer financiële armslag voor scholen is van groot belang. Voor veel scholen is verbetering van de isolatie nodig. 9. Motie- ‘s-Hertogenbosch ‘Accres aanvullend maatregelenpakket’ Advies VNG: ontraden Advies G40: advies volgt z.s.m. Standpunt gemeente Haarlem: volgt z.s.m.

Toelichting: De VNG ondersteunt de inhoudelijke boodschap van de motie, maar raadt haar toch af vanuit een formele overweging, ‘omdat het middel van arbitrage op dit moment niet beschikbaar is voor interbestuurlijke conflicten over de berekening en toekenning van het accres’. In de huidige vorm is het advies aan het college het VNG-standpunt te volgen, ondanks het gegeven dat inhoudelijk de strekking volledig wordt onderschreven. Het is zoals de VNG ook aangeeft niet goed om meteen met arbitrage te dreigen voordat je in gesprek bent gegaan. Op dit moment wordt in afstemming via onder meer de G40 met indieners nog bezien of het dictum zo kan worden geformuleerd dat de strekking van de motie gelijk blijft, maar de scherpte en de directe dreiging met arbitrage er af gaat. Naar verwachting volgt hier maandag duidelijkheid over. Via de burgemeester wordt het in te nemen advies in het college ingebracht. Wijzigt de motie niet, dan is het advies deze niet te ondersteunen.

5