20210923216 2. Bijlage 1 Openstaande moties ALV/VNG 13 januari 2022

Bijlage 1: bijlage bij agendapunt 8b: Openstaande moties Hieronder volgt een overzicht van de openstaande moties met standpunt Haarlem op het advies van de VNG. Ook toegevoegd het standpunt G40. Advies is om bij alle 34 moties het advies van de VNG te volgen. De moties worden in onderstaande volgorde tijdens de VNG-ledenvergadering in stemming gebracht (graag het volgende aandachtspunt: de VNG nummert de moties maar tot motie 10. Daarna ontbreekt nummering. Deze is hier dus voor het eigen overzicht opgenomen. In de ledenvergadering worden deze nummers niet gehanteerd, maar wordt het onderwerp van de motie benoemd bij het in stemming brengen).

Gemeentefinanciën, inclusief onderzoeken jeugd/abonnementstarief en herverdeling gemeentefonds 1. . Motie “Verwerking arbitrage uitspraak jeugd in meerjarenbegroting” van Krimpenerwaard (ALV 16 juni 2021) Dat gelet op het structurele karakter van het oordeel van de Arbitragecommissie van Zwol, dit verwerkt dient te worden in de richtlijnen van de provinciaal toezichthouders bij de voorbereiding van de begroting voor de komende jaren en dat gemeenten dit in hun begroting kunnen verwerken. Advies VNG: afgedaan. Advies G40: afgedaan. Standpunt Haarlem: motie als afgehandeld aanmerken.

Toelichting: de minister heeft aangegeven arbitrage uitspraak over te nemen.

2. Zonder geld geen gemeenten” van Zoetermeer c.s. (ALV juni 2021) Is gericht op inzet door VNG voor extra middelen gemeenten (zie uitgebreide formulering in bijlage bij agendapunt 7b Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden Standpunt Haarlem: motie aanhouden

1

Toelichting: betreft elementen die inzet zijn naar het nieuwe kabinet en in afwachting van opname in coalitieakkoord.

3. Vergroting gemeentefonds” van de gemeente Krimpenerwaard c.s. (ALV 12 februari 2021) Oproep aan VNG-bestuur om de positie in te nemen dat in ieder geval: 1. De opschalingskorting moet worden afgeschaft; 2. Het abonnementstarief moet worden beëindigd of het nadeel gecompenseerd; 3. De gemeenten worden gecompenseerd voor de tekorten in de jeugdzorg. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: behoudens rond de arbitrage jeugdzorg tekorten zijn er op geen van deze onderdelen nog garanties afgegeven en vormen onderdeel van onderhandelingen. Het nieuwe coalitieakkoord moet hier duidelijkheid brengen.

4.

Motie Breda, Zeist, Opsterland e.a. “Resolutie eerlijke financiële verhoudingen!” (ALV 2020) Oproep aan ALV om resolutie met eisen aan het huidige kabinet en verwachtingen van het nieuwe kabinet te onderschrijven. Verzoek aan VNG-bestuur om inhoud resolutie over te brengen aan fondsbeheerders en te betrekken bij voorbereiding op kabinetsformatie. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: in afwachting van nieuwe kabinet.

5. Motie Schagen e.a. “Resolutie: Los financiële problemen Jeugd en WMO op in alle gemeenten” (ALV 2020) Verzoek aan bestuur om te pleiten voor structureel meer middelen in sociaal domein voor alle gemeenten. 2

Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: in afwachting van nieuwe kabinet.

6.

Motie Zoetermeer e.a. ‘Gemeenten hebben acuut meer structureel geld nodig’ (ALV 2020) Initiatief van actiecomité ‘Raden in Verzet’. De inzet is om snel structurele financiële oplossingen te bewerkstelligen voor gemeenten. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: in afwachting van nieuwe kabinet.

7. Motie Enschede “Herstel de structurele weeffout in de financiering van het Rijk naar gemeenten” (ALV 2020) Oproep aan kabinet en Tweede Kamer om: weeffouten te herstellen en te borgen dat er structureel voldoende middelen zijn, onmiddellijk afschaffen opschalingskorting en terugtredende rol van Rijksoverheid in sociaal domein. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: De VNG heeft inzet naar de nieuwe kamer hierop gegeven, maar wordt aangehouden in afwachting van nieuwe kabinet.

8.

Motie Krimpenerwaard e.a. “Tijdelijke financiële ruimte gemeenten” (ALV 2020) In afwachting van structurele maatregelen te overleggen met het kabinet om te zorgen dat gemeenten in de resterende kabinetsperiode financiële ruimte krijgen en dat gemeenten vanaf 3

2021 worden gecompenseerd voor de werkelijke kosten jeugdzorg en extra kosten door invoering abonnementstarief. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: VNG heeft voor 2021 resultaten bereikt, maar voor overige deel is dit inzet naar het nieuwe kabinet.

9. Motie Beesel e.a. “Voorstel herijking gemeentefonds onverantwoord, bijsturen is noodzaak” (ALV 2020) In het kader van herverdeling gemeentefonds met de minister in gesprek te gaan over de financiële impact van de herverdeling in relatie tot alle opgaven die er liggen voor gemeenten. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: naar aanleiding van advies ROB, inzet naar BZK en nog gaande.

10.

Motie Sluis e.a. “Voldoende middelen voor de regio” (ALV 2020) Oproep dat het bestuur zich hard blijft maken voor het terugdraaien van de opschalingskorting en het substantieel vergroten van de structurele middelen voor het gemeentefonds. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: VNG pleegt deze inzet volop, maar in relatie tot nieuw kabinet nog gaande.

11. Moties De Fryske Marren, Terschelling (ALV 2019) “Compensatie extra kosten invoering abonnementstarief WMO-voorzieningen” 4

Oproep aan bestuur om bij kabinet aan te dringen op een volledige compensatie van de extra kosten, die een gevolg zijn van de gewijzigde wetgeving op het terrein van WMO-voorzieningen. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: vormt onderdeel naar nieuw kabinet.

12.

Motie Groningen “Stevige borging gelijkwaardig partnerschap IBP” (ALV 2019) Oproep aan bestuur om met kabinet alleen afspraken te maken over nieuwe taken of verzwaring van taken, indien randvoorwaarden zijn vastgesteld en door het Rijk worden geborgd. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: vormt onderdeel naar nieuw kabinet.

13.

Motie “Naar een structureel financieel totaalkader GGZ op basis van feiten” (Breda, ALV 2019) Oproep aan bestuur om bij ondertekening Hoofdlijnenakkoord GGZ als voorwaarde te stellen om samen met het Rijk twee onderzoeken te doen die moeten leiden naar voldoende macrobudget voor herverdeling en doordecentralisatie van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Gezamenlijk met Rijk en zorgverzekeraars de noodzakelijke opbouw van ambulante infrastructuur te monitoren en de uitkomsten in periodiek bestuurlijk overleg te bespreken. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: onderdeel naar nieuw kabinet nu nog te weinig harde garanties om definitief oordeel te kunnen geven.

5

14. Motie “Naar een passend financieel en sturingskader jeugd op basis van feiten” (Assen, Leiden, ALV 2019) Oproep aan bestuur in te zetten op structurele compensatie, ook de structurele doorwerking van de volumegroei 2015 – 2017 mee te wegen, om aandacht te vragen voor de situatie in 2022 en het gesprek te voeren met het kabinet om de sturingsmogelijkheden te vergroten. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: Aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: zie toelichting bij motie 13.

Algemeen over alle 14 moties met een financiële strekking: Het VNG-bestuur blijft zich volledig inzetten om de financiën van gemeenten structureel op orde te brengen, langs de lijnen die eerder in de moties zijn geschetst en die aansluiten bij de 4 sporen die de VNG volgt in haar inzet voor een nieuw regeerakkoord. Voorstel: De motie Krimpenerwaard “Verwerking arbitrage uitspraak jeugd in meerjarenbegroting van Krimpenerwaard” als afgedaan te beschouwen. De andere moties aan te houden tot hierover gesprekken plaats kunnen hebben met het komende kabinet.

Bezwaarschriftenprocedures en kosten: 15. Motie en indiener: Motie Boxmeer e.a.: “Bezwaarschriften WOZ via no-cure-no-pay kosten de gemeenten veel tijd en geld!” (ALV juni 2021) Verzoek aan bestuur: -

“no cure no pay (ncnp)-bureaus” toe te voegen aan lobby-agenda VNG, Wetgeving omtrent bezwaarschriften tegen WOZ-beschikkingen aan te passen zodat aantrekkelijkheid van het verdienmodel voor de ncnp-bureaus wordt beëindigd en gemeenten verlost worden van een forse, onnodige kostenpost en grote problemen in de uitvoering van de Wet WOZ en belastingheffing.

Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden. 6

Toelichting: Er lopen nog gesprekken en in afwachting van uitkomsten gestart nader onderzoek.

Werkgebied belastingdienst: 16.

Motie en indiener: “Werkgebied belastingdienst” Alkmaar (ALV 2020) Vraag aan het VNG-bestuur om: 1. zijn invloed aan te wenden bij het ministerie van Financiën om onze zorgen te delen over de doelmatigheid en de doeltreffendheid van de uitbreiding van het werkgebied van de belastingdienst met het oog op de effectiviteit van het Nederlandse openbaar bestuur 2. het kabinet aan te sporen oog te hebben voor een pragmatische verdeling van het werkgebied van de belastingdienst in relatie tot gemeenten. Advies VNG: afgehandeld. Advies G40: Afgehandeld. Standpunt Haarlem: motie als afgedaan aan te merken

Toelichting: Er zijn inmiddels op basis van input VNG-structuren ingesteld die een betere dialoog met de belastingdienst mogelijk maken. De VNG zal alert blijven en er aandacht aan blijven schenken.

Veiligheid: 17.

Motie “Lachgasverbod in de APV” van Rotterdam (ALV juni 2021) Oproep aan bestuur om ervoor zorg te dragen dat voor 1 juli 2021 in het model APV een artikel met betrekking tot het verbod op het gebruik van lachgas wordt opgenomen. Advies VNG: afgehandeld. Advies G40: afgehandeld Standpunt Haarlem: Haarlem was in de vorige ALV al van mening dat het in onze Haarlemse APV al geregeld was en dus de motie overbodig, dus: motie als afgehandeld aanmerken.

Toelichting: artikel 2:48a “verboden lachgasgebruik” is opgenomen als modelartikel in onze Model-APV en per 1 november 2021 zijn er feitcodes gekoppeld aan dit artikel en kan er een bestuurlijke strafbeschikking worden uitgevaardigd bij overtreding van deze bepaling. 7

Sociaal domein 18: Motie “Doorbraak forceren voor het bevorderen van kansengelijkheid, leefbaarheid en veiligheid in onze gemeenten” van Hengelo (ALV juni 2021) I Verzoekt het bestuur: De oproep voor een langjarige integrale landelijke aanpak met een passend structureel financieel arrangement om echt een doorbraak te kunnen forceren te ondersteunen, zodat kansengelijkheid, leefbaarheid en veiligheid bevorderd wordt in alle grote, middelgrote en kleine gemeenten die te maken hebben met deze problematiek Advies VNG: aanhouden Advies G40: aanhouden Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: Hierover zijn onderhandelingen gaande en is onderwerp nieuw kabinet.

Onderwijs: 19.

Motie Noordoostpolder “Bekostiging onderwijshuisvesting” (ALV 2020) -

-

Hoge prioriteit te geven aan de lobby voor de benodigde financiële middelen om te kunnen voldoen aan wettelijke eisen, verbetering van het binnenmilieu en verduurzaming van onderwijsgebouwen. Hiertoe in gesprek te gaan met kabinet en parlement met als inzet een toezegging voor het beschikbaar stellen van deze financiële middelen

Advies VNG: aanhouden Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: Motie aanhouden.

Toelichting: onderhandelingen zijn hierover nog gaande en raakt ook nieuw kabinet. Inburgering: 20. Motie Almere e.a. over het nieuwe inburgeringstelsel (ALV 2020) De VNG wordt gevraagd om zich in te zetten voor een uitvoerbaar en betaalbaar inburgeringstelsel. 8

Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: juist nu de wet inburgering nabijkomt, is er lobby op nodig en er is nog te veel financieel onduidelijk.

Klimaatakkoord 21. Regionale Energiestrategieën: ‘Wind in de zeilen en schouder aan schouder’ van Amersfoort (BALV 2019) I Ervoor te zorgen dat het Rijk zich meer zichtbaar achter de doelen van het Klimaatakkoord en de RES schaart. Zodat het duidelijk wordt dat niet alleen lokale bestuurders voor duurzame energie gaan maar dat dit een ambitie is van gemeenten, provincie en Rijk om daarmee het gezamenlijke doel te behalen. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden Standpunt Haarlem: motie aanhouden

Toelichting: nog actueel en nog niet ingevuld. Raakt nieuw kabinet.

22.

motie ‘Uitbreiding RES energieopwekkings-soorten’ van Buren (ALV 2020) Oproep om verbreding van de RES-systematiek in het Nationaal Programma na 2030 met waterkracht. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: nog altijd onderwerp van onderhandeling en raakt ook nieuw kabinet.

23.

motie ‘Financiële randvoorwaarden Klimaatakkoord II’ van Assen (ALV 2020) 9

Oproep aan bestuur VNG om met het Rijk in gesprek te gaan over reële/volledige compensatie van de uitvoeringslasten; het onderwerp mee te nemen in de kabinetsonderhandelingen; de uitkomsten vast te leggen in een bestuurlijk akkoord; aandacht te behouden voor de kosten van andere partijen en de noodzaak van deugdelijke wet- en regelgeving. Advies VNG: aanhouden Advies G40: Aanhouden. Standpunt Haarlem: motie aanhouden.

Toelichting: aanhouden tot definitieve voorstellen kunnen worden besproken met de leden VNG. Dat kan pas nadat we weten wat in het coalitieakkoord komt.

24. motie ‘Garantie op financiële randvoorwaarden nodig om uitvoering door gemeenten over de gehele eerste tranche tot 2030 nu te starten’ van Zaanstad (ALV 2020) Het bestuur wordt opgedragen om naar het Rijk duidelijk te maken dat er na het artikel 2onderzoek financiële middelen komen om de volledige uitvoeringskosten te dekken; 17 Advies VNG: aanhouden Advies G40: aanhouden Standpunt Haarlem: motie aanhouden

Toelichting: Rijk heeft nog geen uitsluitsel over overnemen artikel 2 onderzoek uitkomsten WFV gegeven. In drie jaar hebben gemeenten 1.8 miljard nodig. Moet onderdeel worden nieuw kabinet.

25. motie: uiterlijk op de ALV van 2021 over het artikel 2-onderzoek en de voortgang van het Klimaatakkoord te rapporteren. Advies VNG: aanhouden Advies G40: aanhouden Standpunt Haarlem: motie aanhouden

Toelichting: artikel 2 onderzoek overnemen is onderwerp nieuw kabinet.

10

26.

Regie op de Warmtetransitie’ van Deventer (ALV 2020/BALV2021) Draagt het bestuur op om met het Rijk afspraken te maken om te komen tot een integrale energiewetgeving en de daarbij behorende financiering van dit integrale energiesysteem.

Advies VNG: aanhouden Advies G40: aanhouden Standpunt Haarlem: motie aanhouden

Toelichting: wetsvoorstel Collectieve Warmtevoorzieningen is door de gemeenten afgewezen. Een nieuw wetsvoorstel is in de maak.

27. motie: overheid aan de slag met ruimtelijke inpassing energietransitie in de ondergrond” (ALV juni 2021) Oproep aan bestuur om met medeoverheden het ruimtelijke inpassingsvraagstuk voor de ondergrond op te pakken en de samenwerking tussen gemeenten uit de industrie-clusters te organiseren in aansluiting op de inzet uit de GGU-propositie ‘Fysieke Leefomgeving’. Advies VNG: afhandelen. Advies G40: afhandelen. Standpunt Haarlem: de motie als afgedaan aan te merken . Toelichting: er zijn vier proeftuinen waarin dit uitwerking krijgt. Vanuit de NOVI wordt verkend hoe verduurzamingsopgaven uit de RES en de industrie samen kunnen oplopen (‘regionaal programmeren’) en wordt interbestuurlijk gewerkt aan een samenwerkingsagenda waarin de verbinding wordt gelegd met uitvoeringsvraagstukken.

28. Motie “Blijf energie uit water stimuleren” van Goeree Overflakkee en Schouwen-Duiveland (ALV juni 2021) Het bestuur wordt opgeroepen om bij de minister te bepleiten dat het voornemen wat betreft de afbouw van de financiële ondersteuning van ‘Energie uit Water’ wordt herzien. Advies VNG: afhandelen. Advies G40: afhandelen. Standpunt Haarlem: motie als afgehandeld aanmerken. 11

Toelichting: Er is een subsidieregeling in uitwerking. En er zijn duidelijke afspraken gemaakt over criteria etc.

29. Motie Leusden: “Geen (duurzaamheids-) doelen bereiken met dwangarbeid of kinderarbeid” (ALV juni 2021) Oproep aan het VNG-bestuur om bij de ministeries van EZK en BZ aan te dringen op initiatieven (waaronder diplomatieke druk en Europese samenwerking) die leiden tot transparante productketens, onder meer voor zonnepanelen, waarmee dwang- en kinderarbeid uitgesloten kan worden. Advies VNG: Afhandelen. Advies G40: Afhandelen. Standpunt Haarlem: Motie als afgehandeld aan te merken.

Toelichting: Voorkomen kinderarbeid of dwang bij productie wordt verwerkt in het Nationaal Actieplan Mensenrechten en Bedrijfsleven (NAP), dat momenteel wordt herzien. Publicatie van het herziene NAP door het Kabinet is voorzien voor begin 2022.

Omgevingswet: 30. (1 onder de paragraaf omgevingswet): “Betrouwbaarheid datum inwerkingtreding en compensatie kosten uitstel Omgevingswet” van Moerdijk (ALV 2021) Oproep aan bestuur om: Alles te doen wat in zijn macht ligt om de minister ertoe te bewegen dat de stijgende invoeringskosten voor gemeenten worden gecompenseerd. Advies VNG: afhandelen Advies G40: instemmen om motie af te handelen. Standpunt Haarlem: motie als afgehandeld aanmerken. Toelichting: er zijn vergaande afspraken over kostencompensatie met de minister. Ook is monitoring en moment van spreken over eventuele bijstelling afgesproken. Dit biedt de garantie voor gemeenten om de VNG te dwingen ook bij het nieuwe kabinet hierop inzet te geven en daarop te rapporteren. De gemeenten hiervoor aandacht te blijven vragen.

31. (2 in de paragraaf) omgevingswet): Motie “Budget neutrale overgang Omgevingswet” van Noordoostpolder (ALV 2020) 12

De motie vraagt het VNG-bestuur: De gemeenten te consulteren over de financiële effecten van de Omgevingswet, bijvoorbeeld in een bijzondere) algemene ledenvergadering, in 2021 op basis van de kostenraming, en over de daadwerkelijke kosten op de belangrijke momenten in het interbestuurlijke financiële proces tot 2027. Daarbij het uitgangspunt te bevestigen dat de overgang naar de Omgevingswet voor gemeenten op middellange termijn ( (<10 jaar) budgetneutraal moet kunnen verlopen en een beroep op het Rijk te doen om extra middelen ter beschikking te stellen als blijkt dat deze budget neutrale overgang voor gemeenten onhaalbaar is Advies VNG: afhandelen. Advies G40: instemmen om motie af te handelen. Standpunt Haarlem: de motie als afgehandeld aan te merken.

Toelichting: zie hierboven bij motie 30. De motie roept het VNG-bestuur op om met de minister van LNV, het IPO en maatschappelijke partners in overleg te treden met als doel structurele afspraken te maken over de aanpak en de financiering voor de lange termijn van de instandhouding en doorontwikkeling van de Nationale Parken.

32.

Motie Haarlemmermeer “Budget volgt bodemtaak” (ALV 2020) Bij de gesprekken met het rijk in te zetten op het beschikbaar stellen van voldoende financiële middelen voor de uitvoering van de gedecentraliseerde bodemtaken onder de Omgevingswet – Standpunt VNG: afhandelen. Standpunt G40: instemmen om de motie af te handelen. Standpunt Haarlem: de motie als afgehandeld aan te merken.

Toelichting: hierover zijn met het rijk, IPO en Unie van waterschappen, bindende bestuurlijke afspraken gemaakt. Deze worden volgende maand voorgelegd, maar voldoen aan de uitgangspunten

Verpakkingen:

13

33.

Motie “Stop met sturen aan de achterkant” van Hilversum (ALV juni 2021); Draagt het VNG-bestuur op om het uitbreiden van de producentenverantwoordelijkheid voor consumptiegoederen en verpakkingen als uitgangspunt over te nemen en te gebruiken in de gesprekken met het rijk, zodat dit wordt opgenomen in nieuw rijksbeleid. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: aanhouden van de motie.

Toelichting: de VNG hanteert dit als uitgangspunt voor de uitwerkingen op circulaire economie die met het rijk gestart worden naar een nieuw besluit Circulaire afvalverwerking. Hierover zijn besprekingen gestart. Haarlem zal hierbij aansluiten vanuit het MRA-programma Circulaire Economie.

33.

Motie Wierden en Losser, massale afkeuring van verpakkingsmateriaal (ALV juni 2021) Oproep aan het VNG-bestuur om in de gesprekken met het rijk en andere partijen om de verwerking zo circulair mogelijk te laten verlopen. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. Standpunt Haarlem: de motie aan te houden.

Toelichting: De gesprekken over bijstellen van het verpakkingen akkoord en de kostencompensatie op afgekeurde aangeleverde verpakkingen, zijn nog gaande.

Nationale parken: 34.

Motie Utrechtse Heuvelrug “Structurele afspraken Nationale Parken” (ALV 2020) Oproep aan het VNG-bestuur om met de minister van LNV, het IPO en maatschappelijke partners in overleg te treden met als doel structurele afspraken te maken over de aanpak en de financiering voor de lange termijn van de instandhouding en doorontwikkeling van de Nationale Parken. Advies VNG: aanhouden. Advies G40: aanhouden. 14

Standpunt Haarlem: motie aan te houden.

Toelichting: het Rijk start gesprekken met de VNG over een nieuwe kostenverdeling. Het is nu nog onzeker hoe bestaande kosten hierin worden meegenomen. De VNG zal later over de inzet rapporteren.

15