20210923216 1. Standpunt bepalen over voorstellen algemene ledenvergadering VNG 13 januari 2022
Tekst van het document
Collegebesluit
Onderwerp Standpunt bepalen over voorstellen algemene ledenvergadering VNG 13 januari 2022 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap
2021/923216 Wienen, J. 6.2 Gemeentelijk bestuur PG Hendriksen, A. 023-5113250 ahendriksen@haarlem.nl Het college bepaalt zijn standpunt ten aanzien van de voorstellen die de VNG heeft geagendeerd voor de Algemene ledenvergadering VNG op 13 januari 2022.
Behandelvoorstel voor commissie
Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de gemeenteraad
Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 11 januari 2022
n.v.t. Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het college stelt standpunten vast over de voorstellen die de VNG heeft geagendeerd voor de Algemene Ledenvergadering op 13 januari 2022. de secretaris,
de burgemeester,
1. Inleiding Op 13 januari 2022 houdt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) een extra Algemene Ledenvergadering. Deze is op verzoek van een aantal gemeenten uitgeroepen. Het college bepaalt haar standpunt voor de onderwerpen die zijn geagendeerd en het standpunt op diverse door gemeenten ingediende moties. De totale bundel vergaderstukken is als link opgenomen (bijlage 4). 2. Besluitpunten college 1. Het college stelt standpunten vast over de voorstellen die de VNG heeft geagendeerd voor de Algemene Ledenvergadering op 13 januari 2022.
Kenmerk: 2021/923216
1/9
3. Beoogd resultaat De gemeente geeft haar mening over de voorstellen op de agenda van de Algemene Ledenvergadering van de VNG. 4. Argumenten In onderstaand overzicht is per agendapunt het standpunt van het college aangegeven. Waar nodig is een toelichting op het standpunt opgenomen. Nr.
Onderwerp en toelichting
Standpunt gemeente Haarlem
1.
Opening
2.
Mededelingen
3.
Benoeming van de notulencommissie najaars ALV 26 november 2021 (besluitvorming)
4.
Vaststelling notulen ALV 16 juni 2021 (besluitvorming)
Het college stemt in met de notulen.
5
VNG Jaarplan 2022 (ter kennisneming)
Het college neemt kennis van het Jaarplan 2022
Toelichting: Het Jaarplan 2022, inclusief begroting, wordt ter kennisneming aan de leden voorgelegd.
6.
Regeerakkoord Aanbod aan het nieuwe kabinet over inzet gemeenten. Komen tot een betere uitvoerbaarheid van gedecentraliseerde taken. Focus op uitvoering. Bij dit punt is opgenomen een door de VNG opgestelde resolutie Jeugd met de volgende strekking:
Het college stemt in met de resolutie Jeugd. En neemt kennis van de overige informatie die de VNG geeft over het regeerakkoord. (Zie pag. 112 en 113 van de VNGagendabundel)
Om de vormgeving van en besluitvorming over de hervormingsagenda jeugd per heden op te schorten totdat er een principe uitspraak is met het nieuwe kabinet die de uitspraak van de Commissie van Wijzen (arbitrage uitspraak mei 2021) ten volle
Kenmerk: 2021/923216
2/9
Nr.
Onderwerp en toelichting
Standpunt gemeente Haarlem
respecteert en een uitspraak doet dat de 500 miljoen die in het regeerakkoord als ombuiging is opgenomen op geen enkele wijze ten koste van kwetsbare jeugd mag gaan en geen onderdeel wordt van de hervormingsagenda jeugd. De Commissie van Wijzen heeft op 18 mei 2021 een heldere uitspraak gedaan: Het Rijk dient feitelijke tekorten van gemeenten op jeugd te compenseren. Gemeenten en Rijk dienen gezamenlijk een agenda uit te werken voor betere jeugdhulpverlening en een beheersbaar stelsel. Met de extra besparing van € 100 miljoen in 2024 en vanaf 2025 structureel van € 500 miljoen zonder dat de genoemde bijbehorende maatregelen zijn onderbouwd en rekenschap is gegeven van de consequenties voor de hulp aan kinderen en de positie van gemeenten, wordt voorbijgegaan aan de uitspraak van de Commissie van Wijzen. Dit getuigt niet van goede interbestuurlijke verhoudingen. De resolutie is in lijn met de G40 inzet. Met de aangenomen motie Naar een passend financieel en sturingskader Jeugd op basis van feiten (ALV VNG juni 2019) heeft de ALV het VNG-bestuur opgedragen zich hard te blijven maken voor stevige structurele bijdragen, waaronder een verhoging van het macrobudget voor jeugdhulp.
En met de motie Stevige borging gelijkwaardig partnerschap IBP (ALV VNG juni 2019), heeft de ALV het VNG-bestuur opgedragen: Alleen met het Rijk afspraken te maken over het overnemen van nieuwe taken of verzwaring van taken naar gemeenten, indien objectief de goede inhoudelijke en financiële randvoorwaarden zijn vastgesteld en door het Rijk worden geborgd;
Kenmerk: 2021/923216
3/9
Nr.
Onderwerp en toelichting
Standpunt gemeente Haarlem
Hiervoor in de gesprekken met het Rijk over het vernieuwen van de Code Interbestuurlijke Verhoudingen in te zetten op een passende toepassing van artikel 2 Financiële-Verhoudingswet bij nieuwe taken of verzwaring van taken door bij voorkeur: De Raad van State gezamenlijk om advies te vragen hoe artikel 2 Financiële-Verhoudingswet objectief kan worden toegepast op een manier die recht doet aan het gelijkwaardig partnerschap; Vastleggen van de wijze waarop artikel 2 FinanciëleVerhoudingswet wordt toegepast bij alle nieuwe taken en verzwaring van taken waarvoor het Rijk de uitvoering bij de gemeenten neerlegt; Op overige passende randvoorwaarden, zoals regelgeving, beleidsruimte en bevoegdheden voortaan vooraf te laten adviseren door een onafhankelijke derde zoals Raad van State of de Raad voor Openbaar Bestuur; Een regeling die voorziet in een onafhankelijke uitspraak in het geval dat het Rijk en de VNG van mening verschillen over de betekenis van de uitkomsten. 7
Resolutie herijking Gemeentefonds De resolutie is erop gericht om de nieuwe verdeelmodellen voor het gemeentefonds per 1 januari 2023 in te laten gaan, mits er voldaan wordt aan een aantal belangrijke voorwaarden:
De belangrijkste is dat de aanbevelingen van de Raad voor het Openbaar bestuur (ROB) (incl. ingroei pad) gevolgd moeten worden; daarna pas nieuw model invoeren;
De koek (omvang fonds) moet groter;
Kenmerk: 2021/923216
Het college stemt in met de resolutie herijking gemeentefonds. (Zie pag. 114 en 115 van de VNGagendabundel)
4/9
Nr.
Onderwerp en toelichting
Standpunt gemeente Haarlem
Het model moet draagvlak hebben bij de leden en bij de ROB.
Als door bovenstaande eisen de invoering niet per 1 januari 2023 kan geschieden, dan moeten de gemeenten die volgens het huidige model voordeel zouden hebben, gecompenseerd worden tot het nieuwe model is ingevoerd.
Met name dat laatste punt is een ingewikkelde. Stel dat gemeenten nu voordeel zouden hebben en dat onder het bijgestelde model een nadeel krijgen. Moeten ze dan terug gaan betalen? Of houden ze dan (min of meer ten onrechte) de te veel ontvangen bedragen? Dat lokt dan weer een nieuwe discussie uit. Dit punt kan echter niet anders, wil invoering per 2023 onder de geformuleerde eisen mogelijk zijn. Ook hangt de vraag van de ‘grotere koek’ boven de markt. Ofwel: naast de herverdeling, meer geld via het gemeentefonds naar gemeenten. Bevriezing van de opschalingskorting levert tijdelijk voordeel op. Maar nog steeds dreigt deze discussie op ons af te komen. Het nieuwe kabinet geeft hierop geen duidelijkheid. Gemeenten moeten daarmee rekening houden in hun meerjarenramingen. Ook het niet volgen van de arbitrage bij jeugdhulp en de sigaar uit eigen doos bij de woningbouwimpuls en het volkshuisvestingsfonds kunnen moeilijk als ‘grotere koek’ worden gezien. Het hierboven genoemde vierde punt is dus, zeker voor de steden, van groot belang. De resolutie is opgesteld in nauwe afstemming met netwerkorganisaties (o.a. de G40). De VNG probeert te voorkomen dat er meerdere moties voorliggen op
Kenmerk: 2021/923216
5/9
Nr.
Onderwerp en toelichting
Standpunt gemeente Haarlem
de ALV van voor- en tegenstanders van invoering van het laatste model, die elkaar tegen kunnen spreken en waarmee gemeenten laten zien dat ze niet in staat zijn één front te vormen. Het is in die zin een formulering die probeert de verschillende deelbelangen te verenigen achter één boodschap. Haarlem gaat er overigens in het nu voorliggende verdeelmodel (dus wat niet akkoord is vanuit de resolutie) licht op vooruit. Maar onverklaarbaar licht ten opzichte van vergelijkbare gemeenten die er meer op vooruit gaan. 8a
Stand van zaken lopende trajecten Verantwoording uitvoering moties ALV, inclusief stand van zaken actuele thema’s.
Het college neemt kennis van de geschetste actualiteiten en stemt over de ingekomen moties zoals aangegeven in bijlage 2.
Onderstaand worden een aantal actuele ontwikkeling geschetst. Bij dit agendapunt worden ook de ingebrachte en lopende moties besproken. Hiertoe zijn twee bijlagen bijgevoegd. Bijlage 1 geeft het standpunt voor Haarlem op 34 lopende (eerder ingediende) moties (behandeld bij 8b). In alle gevallen wordt het VNG-advies gevolgd. Bijlage 2 geeft het standpunt van Haarlem weer op negen voor deze ALV ingediende moties. Behoudens bij motie 7 (zie bijlage 2) kan met de moties worden ingestemd. Motie 9 (accres gemeentefonds) is nog in behandeling en hierop volgt nog het advies. De moties 1 t/m 4 worden door de VNG behandeld bij het eerste onderdeel rond geschetste actualiteiten (hieronder bij 8a) (zie onderstaand). De andere vijf worden apart in stemming gebracht. 8a. actualiteiten: Uitvoering Klimaatakkoord
Kenmerk: 2021/923216
6/9
Nr.
Onderwerp en toelichting
Standpunt gemeente Haarlem
De eerder gestelde randvoorwaarden: de transitie haalbaar/betaalbaar maken, meer bevoegdheden voor gemeenten en vergoeding van de uitvoeringslasten, moeten onderwerp zijn van het nieuwe kabinet. Gemeenten hebben hun werk gedaan (afronden warmtetransitie plannen, uitwerking Ressen), maar kunnen niet verder. Bij dit punt worden de moties 1 t/m 4 (bijlage 2) behandeld. a. Hervormingsagenda jeugd De VNG is bezig met het opstellen van een propositie over reikwijdte van de Jeugdwet. Belangrijk hierbij zijn de financiële onderbouwing van de diverse initiatieven, de uitvoerbaarheid, de monitoring van de agenda en de organisatie van hulp dicht bij gezinnen. Zie voor de hervormingsagenda: https://vng.nl/artikelen/hervormingsagendajeugd b. Versterking integrale dienstverlening gemeenten Om de kwaliteit van de directe dienstverlening aan inwoners en aansluiting tussen de dienstverleningsconcepten van uitvoeringsorganisaties en gemeenten te verbeteren, stelt het rijk €150 miljoen structureel beschikbaar aan gemeenten. In afstemming met VNG wordt dit nu uitgewerkt. c. Raadsverkiezingen De VNG inzet naar de leden zal zijn: informatie over het laten verlopen verkiezingsproces en er volgt een informatiebundel voor nieuwe bestuurders. d. Werving nieuwe leden VNG-bestuur en commissies na de raadsverkiezingen
Kenmerk: 2021/923216
7/9
Nr.
Onderwerp en toelichting
Standpunt gemeente Haarlem
De procedure blijft conform zoals gehanteerd in 2018. Wel wordt rekening gehouden met langere formatieperioden. De procedure wordt ook via onze eigen organisatie naar het nieuwe college uitgezet en ambtelijk worden termijnen bewaakt voor eventuele kandidaatstelling.
8b
9.
e. VNG Visie 2030 In mei 2021 is tot de middellange termijnvisie op de VNG inzet besloten. De VNG schetst de stand van zaken. Verantwoording over uitvoering moties ALV 16 juni Het college onderschrijft het VNG2021 en eerdere ledenvergaderingen (besluitvorming) standpunt om moties aan te houden, dan wel als afgehandeld Toelichting aan te merken, zoals opgenomen in In de ALV is een groot aantal moties aangenomen en bijlage 1. aangehouden (34 moties) waarover door het bestuur verantwoording moet worden afgelegd. De VNG geeft de stand van zaken en doet een voorstel om moties aan te houden of af te doen. Vanwege de grote hoeveelheid moties zijn de moties naar onderwerp geclusterd. Een overzicht en standpunt per motie is opgenomen in bijlage 1. De VNG brengt de 34 moties in de in de bijlage opgenomen volgorde in stemming. Voor een overzicht van alle moties wordt verwezen naar pagina 4 tot en met 9 van de VNG Agendabundel. Het standpunt van de gemeente op deze moties bouwt voort op eerder ingenomen standpunten en is in alle gevallen conform het VNG-advies en het G40 standpunt. W.v.t.t.k. en rondvraag.
Kenmerk: 2021/923216
8/9
5. Risico’s en kanttekeningen Mogelijk volgen er bij agendapunt 8 nog moties of petities (of wijzigingen in nu voorliggende moties die niet in deze nota zijn opgenomen. Als hier sprake van is, zullen deze via de betrokken wethouder mondeling in het college worden ingebracht ten einde hierop een standpunt in te nemen. 6. Uitvoering De vertegenwoordiger namens de gemeente zal tijdens de algemene ledenvergadering van de VNG op 13 januari 2022 het standpunt van de gemeente verwoorden. De gemeenteraad wordt omwille van de snelle informatievoorziening geïnformeerd door middel van een raadsinformatiebrief. 7. Bijlagen Bijlage 1: standpunt en overzicht openstaande moties (bij agendapunt 8b) Bijlage 2: standpunt en overzicht ingekomen moties (bij agendapunt 8a.) Bijlage 3: Raadsinformatiebrief (apart aangeleverd via gebruikelijke route) Bijlage 4: Vergaderstukken VNG ALV 13 januari 2022.: complete-set-vergaderstukken-alv-13-012022.pdf (vng.nl)
Kenmerk: 2021/923216
9/9