20210608291 2. Bijlage 1. Nota reserves en voorzieningen 2021-2025

Besteding / onttrekking Maximale omvang Minimale omvang Omvang 31-12-2020 Maximale duur/ datum opheffen Bijzonderheden

Reserve Bovenwijkse netwerkvoorzieningen 4. Duurzame stedelijke vernieuwing Het (deels) financieren van bovenwijkse netwerkvoorzieningen Bestedingsfunctie en financieringsfunctie Afdelingshoofd Bedrijven (vanaf 1-1-2022 Afdelingshoofd Programma en gebiedsmanagement) Bijdragen marktpartijen op basis van de nota bovenwijkse netwerkvoorzieningen 2021 en gemeentelijke grondexploitaties worden, voor zover deze nog niet zijn besteed, toegevoegd aan deze reserve De reserve wordt uitsluitend besteed aan voorzieningen die staan op de lijst behorende bij de nota bovenwijkse netwerkvoorzieningen 2021. n.v.t. €0 €0 n.v.t. De besteding wordt in de P&C cyclus gemonitord. Onttrekken kan als het inderdaad een medebekostiging betreft van een in de bovenwijkse voorzieningen genoemde voorziening.

4.2 Bestemmingsreserves met een egalisatiefunctie 4.2.1 Reserve Budgetoverheveling Het via de exploitatie rechtstreeks aan reserves toevoegen of onttrekken van middelen is conform het BBV niet toegestaan. Dat zou immers de transparantie voor de raad niet ten goede komen. In het BBV is daarom voorgeschreven dat bij de rekening eerst een overzicht wordt gegeven van de baten en de lasten waarna het resultaat voor bestemming wordt bepaald, daarna wordt het resultaat bestemd bijvoorbeeld door middelen over te hevelen naar een volgende jaarschijf. De reserve Budgetoverheveling is de reserve waarmee middelen daadwerkelijk kunnen worden overgeheveld naar een volgend jaar. In één oogopslag is duidelijk wat het restantsaldo is dat kan vervallen. Naam van de reserve

Budgetoverheveling

Programma

7. Algemene dekkingsmiddelen en overhead

Doel van de reserve Functie

Door middel van deze reserve worden budgetten doorgeschoven naar volgend begrotingsjaar Egalisatiefunctie

Budgethouder

Afdelingshoofd Concerncontrol

Voeding / dotatie

Niet bestede gelden worden via raadsbesluit bij Bestuursrapportage overgeheveld

Besteding / onttrekking

Bedragen die in jaar t-1 worden gedoteerd worden in jaar t (of t+ n) onttrokken en toegevoegd aan het exploitatiebudget waar zij betrekking op hebben. N.v.t.

Maximale omvang

25

Minimale omvang

€0

Omvang 31-12-2020

€ 4.669.000

Maximale duur/ datum opheffen Bijzonderheden

-

4.2.2 Reserve Duurzame sportvoorzieningen De reserve Duurzame sportvoorzieningen is een egalisatiereserve die samenhangt met de subsidie van sportgoederen met een levensduur van meer dan 10 jaar. Op basis van deze verordening kan het college van B&W subsidie verstrekken aan organisaties ten behoeve van de aanschaf/subsidiering van sportartikelen met een afschrijftermijn van meer dan 10 jaar. Er is voor een reservevorm (egalisatie reserve) gekozen omdat de kosten door de jaren heen fluctueren. Per raadsvoorstel 2021/95416 is voorgesteld om de middelen die niet nodig blijken voor de nieuwbouw van de Duinwijckhal (€ 378.000) te onttrekken aan deze reserve om de inventaris van de binnensport op orde te brengen. Naam van de reserve

Duurzame sportvoorzieningen

Programma

1. Maatschappelijke participatie

Doel van de reserve

Functie

De reserve Duurzame sportvoorzieningen is een egalisatiereserve die samenhangt met de “subsidie sportgoederen met een levensduur van meer dan 10 jaar” (2021/0254802). Op basis van deze verordening kan het college van B&W subsidie verstrekken aan organisaties ten behoeve van de aanschaf/subsidiering van sportartikelen met een afschrijftermijn van meer dan 10 jaar. Er is voor een reservevorm (egalisatie reserve) gekozen omdat de kosten door de jaren heen fluctueren. Per raadsvoorstel 2021/95416 is voorgesteld om de middelen die niet nodig blijken voor de nieuwbouw van de Duinwijckhal (€ 378.000) te onttrekken aan deze reserve om de inventaris van de binnensport op orde te brengen. Egalisatiefunctie

Budgethouder

Afdelingshoofd Jeugd, Onderwijs en Sport

Voeding

Begroting is jaarlijks € 50.000

Bestedingsraming

Zie kopje doel. Diverse sportverenigingen

Maximale omvang

€ 500.000 verhoogd met de middelen voor de Duinwijckhal € 380.000.

Minimale omvang

€ 100.000

Omvang 31-12-2020

€ 538.000

Maximale duur/ datum opheffen Bijzonderheden

Onbeperkt Bijdrage aan verenigingen o.g.v. verordening, vastgesteld door het college op 8 juni 2021

4.2.3 Reserve Baggeren De reserve Baggeren dient om de kosten te dragen die worden gemaakt om de gemeentelijke wateren op diepte te houden. In 2022 wordt het verbreed Gemeente Rioleringsplan (vGRP) herijkt aan de raad voorgelegd. Dat kan ertoe leiden dat de benodigde omvang van de reserve wordt bijgesteld. Naam van de reserve

Baggeren

Programma

5. Beheer en Onderhoud

26

Doel van de reserve

De Reserve baggeren is bedoeld om de gemeentelijke wateren op diepte te brengen voordat het in beheer kan worden overgedragen aan Rijnland, die het vervolgens op diepte houdt. Voor de gemeente geldt daarnaast de ontvangstplicht van verspreidbare bagger

Budgethouder

Afdelingshoofd Beheer en onderhoud openbare ruimte

Voeding / dotatie

Maximale omvang

Conform raadsbesluit 2008/162737 (overdracht onderhoud oppervlaktewater aan Rijnland) jaarlijks € 219.000 vanuit het begrotingsproduct Riolering. Omdat Haarlem de ontvangstplicht van verspreidbare bagger heeft, wordt er jaarlijks € 219.000 gespaard om in de toekomst voldoende budget te hebben om de bagger op te kunnen ruimen. Dit bedrag is op basis van de huidige inzichten voldoende om de lasten over de jaren heen te egaliseren. In 2008 zijn afspraken gemaakt met Waterschap Rijnland (2008/162737). Besteding / onttrekking betreft de werkelijke door Waterschap Rijnland in rekening gebrachte kosten voor het baggeren. Hoe vaak en wanneer gebaggerd moet worden, is afhankelijk van veel externe factoren. N.v.t.

Omvang 31-12-2020

€ 1.815.000

Minimale omvang

€0

Maximale duur

N.v.t.

Besteding / onttrekking

4.2.4 Reserve Steunmaatregelen corona Bij de Decemberrapportage 2020 is de reserve steunmaatregelen corona ingesteld. Deze reserve heeft zowel een bestedings- (zie a.) als een egalisatiefunctie (zie b.) Naam van de reserve

Reserve steunmaatregelen corona

Programma

7. Algemene dekkingsmiddelen en overhead

Doel van de reserve

Het doel van deze reserve is tweeledig: a. Het noodfonds is bedoeld voor acute en tijdelijke ondersteuning door de gemeente van een aantal specifiek benoemde door corona getroffen sectoren/doelgroepen die voor de cohesie en het sociaal maatschappelijke en culturele netwerk in de stad cruciaal zijn en waarvan de continuïteit zonder steun in gevaar is. Het coronafonds kan ook ingezet worden voor steun aan verbonden partijen en (belasting)maatregelen voor ondernemers. Besteding vindt plaats in lijn met de besteding zoals die in 2020 heeft plaatsgevonden en waarover in de Decemberrapportage 2020 is gerapporteerd. Precies afperken van het doel is niet mogelijk vanwege de onzekerheid die samenhangt met deze epidemie. b. In de Decemberrapportage 2020 worden de baten en lasten van de TOZOregelingen bijgeraamd. TOZO 2 is met 1 maand verlengd. TOZO 3 is toegevoegd aan de ondersteuningsmaatregelen. De niet-bestede middelen worden aan deze reserve gedoteerd. In 2020 is ook de totale vergoeding voor de uitvoeringskosten van het Rijk ontvangen. De uitvoeringskosten zullen zeker nog een aantal jaar doorlopen (verstrekkingen in 2021 maar ook controles, debiteurenbeheer). Voor de komende jaren zullen deze kosten gedekt worden door onttrekkingen aan deze reserve. Niet duidelijk op dit moment is hoeveel uitvoeringskosten nog gemaakt moeten worden in verlengde van TOZO 1,2 en 3.

Door deze toevoeging heeft deze reserve niet alleen een bestedingskarakter meer ook een egalisatiekarakter.

Functie

Egalisatiefunctie

Budgethouder

Directie

27

Voeding / dotatie

Reserve is gevormd door dotatie bij de Decemberrapportage 2020.

Besteding / onttrekking

Juist in verband met de onvoorspelbaarheid van het verloop van de coronapandemie en doordat bestedingen mede afhankelijk zijn van steunmaatregelen van andere overheden zijn bestedingen vooraf slecht in te schatten. In de rapportagedocumenten (Voortgangs- Bestuurs- en Decemberrapportage wordt een update gegeven inclusief een actuele Besteding / onttrekking.

Omvang 31-12-2020 Maximale duur/ datum

€ 3.588.000 Onbepaalde tijd, het noodfonds is nodig zolang de pandemie duurt.

opheffen Rapportage vindt periodiek bij de reguliere P&C rapportagedocumenten plaats. Bij Bijzonderheden

politiek gevoelige afwijkingen wordt de raad proactief geïnformeerd.

4.3 Bestemmingsreserves met een bufferfunctie 4.3.1 Reserve Vastgoed Voor alle panden in Haarlem is een Meerjarenonderhoudsplan gemaakt dat de basis vormt voor het onderhoud van het gemeentelijk bezit en volgens dit plan wordt het onderhoud uitgevoerd. Bij de Bestuursrapportage 2021 is, op basis van nieuwe BBV-regelgeving, de voorziening achterstallig onderhoud vastgoed ingesteld vanuit de reserve vastgoed. Naam van de reserve

Vastgoed

Programma Doel van de reserve

5. Beheer en onderhoud 1. Het dekken van afwaarderingen als gevolg van het verlagen van boekwaarden van panden naar de marktwaarde. 2. Het dekken van verkoopkosten benodigd voor verkoop van vastgoed. 3. Het dekken van werkelijke tekorten op de exploitatie van onderhoud aan gemeentelijk vastgoed. 4. Het dekken van de kosten voor het toegankelijk maken van het gemeentelijke vastgoed. Afdelingshoofd Vastgoed

Budgethouder Functie Voeding / dotatie

Egalisatiefunctie en bestedingsfunctie voor afwaarderen, toegankelijk maken en onderhouden van gemeentelijk vastgoed De verkoopopbrengst boven boekwaarde van panden en van gronden. De opbrengst van gronden vloeit alleen toe aan de reserve Vastgoed indien de verkoop niet verbonden is aan een grondexploitatie of conform een raadsbesluit benodigd is voor toekomstige ontwikkelingen.

Besteding / onttrekking

Er is sprake van een principebesluit ten aanzien van de onttrekking van algemene verkoopkosten. Het gaat om verkoopkosten geboekt op kostenplaatsen 684003, 684004 en 684006. De kostenplaatsen waarop ook de verkopen worden geboekt. Het betreffen de hoofdrekeningen 43449 Verkoopkosten en 46223 doorbelasting exploitatieprojecten. De raad kan via bestuursrapportages geïnformeerd worden, maar bij jaarrekening worden de werkelijke totale kosten onttrokken. Dit betreft de kosten waarvan specifiek door de raad besloten is dat deze uit de Reserve betaald mogen worden. Ook is er sprake van een principebesluit ten aanzien van de werkelijke tekorten op de exploitatie van onderhoud (kostenplaats 684200). Wanneer er aan het einde van het jaar een tekort (t.o.v. begroting) is wordt dit onttrokken aan de reserve.

Maximale omvang

N.v.t.

Omvang 31-12-2020

€ 7.134.000

28

Minimale omvang

€0

Maximale duur

Onbeperkt

Bijzonderheden

-

4.3.2 Reserve Kapitaallasten activa met een maatschappelijk nut Het is op basis van het BBV verplicht om investeringen met een maatschappelijk nut (wegen, parken, etc.) te activeren. Voor deze investeringen moet afschrijving plaatsvinden over de (economische) gebruiksduur. Bij de invoering van deze verplichting ontstond extra begrotingsruimte omdat jaarbudgetten worden geactiveerd (ging om circa € 11 miljoen aan investeringen) waardoor lasten naar de toekomst verschuiven. Om te voorkomen dat het financieel beeld wordt vertroebeld, is in 2016 de reserve kapitaallasten activa met een maatschappelijk nut ingesteld. Deze reserve wordt gevoed met de uitname van de uitgaven in de exploitatie van de investeringen met maatschappelijk nut en wordt gebruikt ter dekking van afschrijvingslasten als gevolg van het activeren. Het bedrag dat in de reserve wordt gestort is gelijk aan de werkelijke extra investeringen van maatschappelijk nut in een boekjaar waarvoor reeds budget in de exploitatie beschikbaar was. Onttrekking aan de reserve is aan de orde als activa in gebruik zijn genomen. De onttrekking is gelijk aan de afschrijvingslasten van de eerder toegevoegde activa. Exploitatiebudgetten die eerder door de raad beschikbaar zijn gesteld voor projecten met maatschappelijk nut zijn omgezet in investeringskredieten als deze in totaal de € 100.000 overtreffen.

De omvang van de reserve moet gelijk zijn aan de boekwaarde van de investeringen. Naam van de reserve

Kapitaallasten maatschappelijk nut

Programma

5. Beheer en Onderhoud

Doel van de reserve

Dekken van rente- en afschrijvingslasten van investeringen met maatschappelijk nut

Functie

Egalisatiefunctie

Budgethouder

Afdelingshoofd Concerncontrol

Voeding / dotatie

Maximale omvang

Voeding / dotatie van de reserve vindt plaats uit de exploitatie (middelen die hiervoor beschikbaar zijn gesteld) of via bijdragen van derden. Het bedrag dat in de reserve wordt gestort is gelijk aan de werkelijke extra investeringen van maatschappelijk nut in een boekjaar waarvoor reeds budget in de exploitatie beschikbaar was. De jaarlijkse kapitaallasten voortvloeiend uit geactiveerde bedragen (nog aan te wijzen activa). Onttrekking aan de reserve is aan de orde als activa in gebruik zijn genomen. De onttrekking is gelijk aan de afschrijvingslasten van de eerder toegevoegde activa. N.v.t.

Omvang 31-12-2020

€ 24.458.000

Maximale duur/ datum opheffen

Onbeperkt

Bijzonderheden

Exploitatiebudgetten die eerder door de raad beschikbaar zijn gesteld voor projecten met maatschappelijk nut worden omgezet in investeringskredieten als deze in totaal de € 100.000 overtreffen.

Besteding / onttrekking

4.3.3 Reserves voor Regiotaken Voor een aantal taken ontvangt de gemeente middelen vanuit het Rijk voor het uitvoeren van een specifieke taak waarbij Haarlem een centrumfunctie heeft of werkzaamheden voor de regio uitvoert. De middelen moeten dan ook voor dat doel worden besteed. In vakjargon: het zijn

29

beklemde reserves. Als er bij het opmaken van de jaarrekening blijkt dat er middelen over zijn, worden deze via resultaatbestemming overgeheveld naar een volgend jaar en gelabeld voor de specifieke taak. Als dat niet zou gebeuren, verdwijnt het saldo in het jaarrekeningresultaat van de gemeente en dat is bij gelden die voor de regio zijn niet de bedoeling. Door het instellen van een reserve wordt hieraan tegemoet gekomen. Er wordt niet geschoven tussen de deelreserves. Voor een reserve met een regionale functie gelden grotendeels dezelfde spelregels als bij de “eigen” reserves met een paar aanpassingen.  De reserve voor de regiotaak blijft alleen bestaan als het nut en de noodzaak onomstotelijk vast staan. Als dat niet zo is volgt opheffing en wordt het saldo teruggestort naar de participanten behalve als een verstrekker van middelen (bijvoorbeeld een ander bestuursorgaan of een subsidiegever) vooraf heeft bepaald dat de middelen terug moeten naar de verstrekker. Periodiek wordt dit bezien;  Bij het instellen van de regioreserve wordt vastgelegd voor wiens rekening risico’s komen en welke afspraken gelden voor sturing, beheersing en verantwoording aan de betrokken gemeenten.

Die moeten zo zijn vormgegeven dat er transparantie is voor de andere betrokken gemeenten;  Van elke regioreserve ligt vast wat het doel van de reserve is, wat de geraamde besteding is, binnen welk kader besteding plaatsvindt en hoe de reserve wordt gevoed. Bestedingen moeten passen binnen de spelregels die de geldgever hiervoor stelt. Dat kunnen spelregels zijn hoe de specifieke taak moet worden uitgevoerd maar ook spelregels over verantwoording van de uitgaven. De verantwoording moet ook passen binnen hetgeen Haarlem gebruikelijk is;  Het gehele saldo van de regioreserve kan, conform nader te bepalen afspraken van de regionale stuurgroep, voor specifieke bestedingen worden ingezet. Hiervoor is geen afzonderlijk raadsbesluit van de gemeenteraad van Haarlem nodig. Door deze spelregel toe te voegen wordt de onderstreept dat de besteding van de middelen een regionale zaak is.

Er zijn de volgende reserves met een regiofunctie: Reserve RIEC Noord-Holland Het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) is een samenwerkingsverband van o.a. de politie, justitie, de Belastingdienst, de provincie en gemeenten in Noord-Holland (waaronder de gemeente Haarlem) om de bestuurlijke en geïntegreerde aanpak van georganiseerde criminaliteit vorm te geven. De gemeente Haarlem onderhoudt de subsidierelatie met het Ministerie van Veiligheid en Justitie namens het RIEC Noord-Holland. Daarnaast is Haarlem de beheersorganisatie van het RIEC. Zowel de jaarlijkse verantwoording als de periodieke rapportages gaan via de stuurgroep richting het ministerie van Veiligheid en Justitie. Het RIEC wordt aangestuurd door de stuurgroep Ondermijning waar de burgemeester van Haarlem, tevens Regioburgemeester Politie, voorzitter van is. Bij de jaarrekening 2015 is besloten deze deelreserve in te stellen, zodat de middelen beschikbaar blijven voor de regio. Uitgaven moeten in lijn liggen met de doelstellingen van het RIEC. Dat krijgt in de praktijk gestalte door het resultaat op de kostenplaats RIEC te doteren (bij positief resultaat) of onttrekken (bij negatief resultaat). Naam van de reserve

Regionaal IEC NH

30

Programma Doel van de reserve

Functie

6. Burger bestuur en veiligheid • Deze reserve heeft een tweetal functies: 1. Bestedingsfunctie: middelen die aan het RIEC ter beschikking zijn gesteld moeten beschikbaar blijven voor het RIEC. Eventuele budgetoverschotten vallen derhalve niet vrij in de jaarrekening van de gemeente Haarlem maar blijven beschikbaar voor het RIEC. Bij de jaarrekening zullen tekorten worden onttrokken of overschotten worden gedoteerd aan de reserve. Uitgaven moeten in lijn liggen met de doelstellingen van het RIEC. 2. Bufferfunctie: het afdekken van WW risico’s voor tijdelijk personeel van het RIEC. Idem risico terugbetalen subsidie. Bestedings- en bufferfunctie

Budgethouder

Afdelingshoofd Veiligheid & Handhaving

Voeding / dotatie

Het resultaat op de kostenplaats RIEC wordt gedoteerd (positief) of onttrokken (bij negatief resultaat).

Besteding / onttrekking

Centrumgemeente Haarlem ontvangt een subsidie voor het Regionaal Informatie en Expertise Centrum.

Maximale omvang

Aan het einde van het jaar wordt er gedoteerd of onttrokken teneinde de exploitatie “glad“ te laten lopen. Bij deze nota wordt voorgesteld om een principebesluit te nemen rondom de onttrekking of toevoeging bij de jaarrekening ten laste of ten behoeve van deze reserve zodat hiervoor geen afzonderlijke raadsbesluiten meer nodig zijn. Op basis van dit principebesluit wordt aan het einde van het jaar het tekort (t.o.v. begroting) onttrokken of het overschot (t.o.v. begroting) gedoteerd aan de reserve van de kostenplaatsen 611005 RIEC, 611006 RIEC flex. Uitvoeringskracht en 611007 RIEC versterkingsgelden. n.v.t.

Omvang 31-12-2020

€ 449.000

Maximale duur/ datum opheffen Bijzonderheden

Zolang het RIEC blijft functioneren, is de reserve noodzakelijk. -

4.3.4 Reserve Opvang, Wonen en Herstel Deze reserve dient om Niet bestede middelen voor de centrumgemeente taken Maatschappelijke Opvang, Vrouwenopvang en Beschermd Wonen te reserveren en beschikbaar houden voor deze taken. Na aftrek van kosten voor ambtelijke inzet worden niet bestede regiogelden, bepaald als begroting versus realisatie, voor Opvangvoorzieningen MO, Regio Aanpak Huiselijk Geweld/Vrouwenopvang en Beschermd Wonen gedoteerd en tekorten worden aan deze reserve onttrokken. Naam van de reserve

Reserve Opvang, Wonen en Herstel

Programma

2. Ondersteuning en Zorg

Doel van de reserve

Niet bestede middelen voor centrumgemeente taken Maatschappelijke Opvang (DU MO), Vrouwenopvang (DU VO) en Beschermd Wonen (IU BW) reserveren en beschikbaar houden voor deze taken.

Functie

Bestedingsfunctie

Budgethouder

Afdelingshoofd Maatschappelijke Ondersteuning

Voeding / dotatie

Na aftrek van kosten voor ambtelijke inzet worden niet bestede regiogelden, bepaald als begroting versus realisatie, voor Opvangvoorzieningen MO, Regio Aanpak Huiselijk Geweld/Vrouwenopvang en Beschermd Wonen gedoteerd en tekorten worden aan deze reserve onttrokken. Op basis van het genomen principebesluit worden overschotten of tekorten bij de jaarrekening verrekend met de reserve, hiervoor is geen apart besluit nodig.

31

Besteding / onttrekking

Het gehele saldo van de reserve kan, conform nog nader te bepalen afspraken, voor specifieke bestedingen worden ingezet.

Maximale omvang

N.v.t.

Omvang 31-12-2020

€ 13.279.000

Minimale omvang

N.v.t.

Maximale duur

N.v.t.

Bijzonderheden

De kostenplaatsen die afrekenen met de regionale reserve Opvang, Wonen en Herstel zijn als volgt: - 668501 - Opvangvoorzieningen MO - 668503 - Huisvesting Kwetsbare Doelgroepen - 669001 - Regio Aanpak Huiselijk Geweld (Vrouwenopvang) - 669003 - SB Beschermd Wonen Kanteling - 669002 - Beschermd Wonen - 669004 - Beschermd Wonen EB - 669007 - Uren Beschermd Wonen - 669008 - Beschermd Wonen PGB De kosten voor ambtelijke inzet worden op deze kostenplaatsen doorbelast. In de afrekening met de reserve moeten ook de overheadkosten ten laste worden gebracht van deze budgetten (conform mee-adem principe gehanteerd door de gemeente Haarlem). Afhankelijk of dit op productniveau doorbelast kan worden (eg. dit mag niet in strijd zijn met de BBV-regels), wordt dit naar de kostenplaats doorbelast of separaat toegevoegd in de bepaling van de reservestand.

4.3.5 Reserve Grondexploitaties In de nota reserves en voorzieningen 2016-2021 was deze reserve opgenomen onder de algemene reserves. In 2018 heeft de commissie BBV nadere duiding gegeven aan de wijze waarop risicoreserves, zoals de reserve Grondexploitaties, dienen te worden verantwoord. Hierdoor dient deze reserve te worden verantwoord als bestemmingsreserves. Vanwege de omvangrijke kasstromen en risico’s die met grondexploitaties zijn gemoeid, heeft de gemeente Haarlem een speciale reserve voor de grondexploitaties. Deze risico’s zijn bijvoorbeeld: het niet doorgaan van grondverkopen of het moeten afwaarderen van grondprijzen. De risico’s worden afgedekt door de reserve grondexploitaties en de voorziening toekomstige verliezen grondexploitaties die samen het weerstandsvermogen vormen. Daarnaast wordt ook de fiscale last van de grondexploitatie ten laste van de reserve wordt gebracht. Jaarlijks wordt bij de jaarrekening het surplus van de reserve grondexploitatie bepaald. Daarbij worden de berekende marktrisico’s, belastingrisico’s (VPB-claim) en projectspecifieke risico’s afgetrokken van de stand van de reserve per 1-1. Indien er een surplus aanwezig is dan kan dit gebruikt worden voor het mogelijk maken van nieuwe gebiedsontwikkelingen.

Zo is uit het surplus € 10 miljoen gedoteerd aan de reserve Ongedeelde Stad om daarmee de gewenste ontwikkeling van de zone Zuidwest mogelijk te maken. Bij een tekort (dat wil zeggen wanneer de stand van de reserve onvoldoende is om het berekende risicoprofiel op te vangen) is het niet mogelijk om vanuit de reserve geld beschikbaar te stellen voor nieuwe gebiedsontwikkelingen. Als het risicoprofiel en de resultaten van de lopende gebiedsontwikkeling verbeteren en er weer een surplus ontstaat dan kunnen wel weer nieuwe ontwikkelingen worden opgestart. Haarlem heeft thans 17 actuele grondexploitaties. Jaarlijks wordt een totaaloverzicht van alle grondexploitaties (Meerjaren Perspectief Grondexploitaties oftewel MPG) ter informatie en besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Het MPG wordt bij de Kadernota vastgesteld. Bij de begroting wordt de jaarsnede t+1 van de grondexploitaties vastgesteld

32

Naam van de reserve

Grondexploitaties

Programma

4. Duurzame stedelijke vernieuwing

Doel van de reserve

Dekken van risico’s die uit de grondexploitatie voortvloeien.

Functie

Bufferfunctie

Budgethouder

Afdelingshoofd afdeling Programma en Gebiedsmanagement

Voeding / dotatie

Jaarlijks worden tussentijdse winstnemingen op de grondexploitaties bepaald op basis van de gestelde voorwaarden uit het BBV. De winstnemingen komen ten bate van de reserve grondexploitatie. Nadelige resultaten worden onttrokken aan de reserve. De verwachting is dat de reserve de aankomende jaren stijgt. In 2025 groeit de reserve substantieel (naar bijna € 23 miljoen). Daarnaast wordt de reserve grondexploitaties ook gebruikt als dekkingsbron voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen zoals het Verre Oosten, Beatrixplein en dergelijke. Hiervoor worden wel separaat raadsbesluiten voorgelegd. De reserve Grondexploitatie vormt samen met de getroffen voorziening het beschikbare weerstandsvermogen. Dit weerstandsvermogen is nodig om de risico's (marktrisico’s en projectrisico’s) die gemoeid gaan met de grondexploitaties op te vangen. De risico's die zich voordoen in de grondexploitaties worden uitgedrukt in het benodigde weerstandsvermogen. De beschikbare weerstandscapaciteit wordt geconfronteerd met de benodigde weerstandscapaciteit. Is deze kleiner, dan is er een aanvulling nodig. Als deze groter is, dan ontstaat er een surplus. Dit surplus kan worden ingezet voor het afdekken van risico’s voor nieuw op te starten plannen, voorfinanciering van nieuwe ruimtelijke

Besteding / onttrekking

ontwikkelingen en/of investeringen of andere bijdragen in de ruimtelijke kwaliteit.

Maximale omvang

n.v.t.

Minimale omvang

€0

Omvang 31 -12-2020

€ 18.742.000

Maximale duur/ datum

n.v.t.

opheffen Bijzonderheden

-

4.4 Bestemmingsreserves met een financieringsfunctie 4.4.1 Reserve schuldbeheersing Met aanpassing van de boekhoudregels uit het BBV in 2017 is het niet meer mogelijk aan schuldreductie te doen via versneld afschrijven. Om die reden is de reserve schuldbeheersing gecreëerd. Batige saldi worden gestort in deze reserve. Door het aanhouden daarvan hoeft er minder vreemd vermogen (geleend) aangetrokken te worden. De omvang van de reserve is net zo groot als het bedrag dat bestemd is voor schuldbeheersing. Naam van de reserve

Schuldbeheersing

Programma

7. Algemene dekkingsmiddelen en overhead

Doel van de reserve

Het reserveren van middelen voor schuldbeheersing.

Functie

Schuldbeheersing

33

Budgethouder

Afdelingshoofd Concerncontrol

Voeding / dotatie

In het coalitieakkoord ‘Duurzaam doen 2018-2022’ is besloten dat de positieve resultaten van de jaarrekening met een maximum van € 2 miljoen en jaarlijks € 500.000 uit de exploitatie worden toegevoegd aan deze reserve. Bij de Programmabegroting 2020 – 2024 (besluitpunt 7b) is besloten voor de jaren 2021 t/m 2023 de jaarlijkse dotatie van € 500.000 te schrappen.

Besteding / onttrekking

-

Maximale omvang

n.v.t.

Minimale omvang

€0

Omvang 31 -12-2020

€ 500.000

Maximale duur/ datum

Nader te bepalen

opheffen Bijzonderheden

5.

Monitoring vindt plaats via de P&C cyclus

Overzicht voorzieningen Zowel in de begroting als in de jaarstukken is een opsomming van de voorzieningen vermeld, inclusief de toevoegingen en onttrekkingen. In de jaarrekening is aangegeven waar de voorziening voor is bedoeld. De toelichting is summier. Dat heeft te maken met het feit dat er bij een voorziening geen keuzemogelijkheid is: de voorziening moet conform wettelijke spelregels worden aangehouden.

5.1 Voorzieningen voor verplichtingen en verliezen 5.1.1 Achterstallig onderhoud Vastgoed Vanuit de administratieve richtlijnen (BBV) voor gemeenten is een gemeente verplicht om met ingang van begrotingsjaar 2021, voor het inlopen van het achterstallig onderhoud, te werken met een voorziening. Deze voorziening is ingesteld bij de Bestuursrapportage 2021 5.1.2 Liquidatie Land in Zicht Van de grondexploitatie Land in Zicht zijn alle grondtransacties afgerond en het project bevindt zich in de afrondingsfase. Er dienen in de afrondingsfase nog werkzaamheden in de openbare ruimte plaats te vinden. Hiervoor is een voorziening getroffen. 5.1.3 Parkstad – VvE Schalwijk Voorziening in het kader van de ontwikkeling van het winkelcentrum Schalkwijk. Deze voorziening wordt opgeheven bij de Jaarrekening 2021. 5.1.4 Wethouderspensioen Pensioenvoorziening voor huidige en voormalige wethouders of nabestaanden of voor tekorten op de lopende pensioenverzekeringen. 5.1.5 Wachtgeld en boventalligen Verplichtingen voortvloeiende uit wachtgeldregelingen en kosten boventalligen voor 2013. Per 1-12022 zit er niks meer in deze voorziening en wordt de voorziening opgeheven.

34

5.1.6 Wachtgeld wethouders Voorziening toekomstige verplichtingen wachtgeld voormalige wethouders, conform regelgeving BBV (artikel 44).

5.2 Voorzieningen niet bestede middelen van derden 5.2.1 Afkoopsommen Leerplein / RBL Voorziening gevormd voor ontvangen afkopen van uitgetrede gemeenten, welke uit Gemeenschappelijke regeling RBL zijn gestapt. Deze gelden worden de komende jaren ingezet t.b.v. de GR. 5.2.2 Monitoring Rookmakerterrein Monitoring op stabiliteit milieuvervuiling van dit terrein. Indien nodig wordt er aanvullend onderzoek gedaan. 5.2.3 Fietsknooppunt Onderhoud bebording fietsroutenetwerk in de regio Zuid-Kennemerland. 5.2.4 Grafleges De voorziening is ingesteld voor verplichtingen ten aanzien van vooruit ontvangen afkoopsommen voor onderhoud en huur van graven. 5.2.5 Waterbergingen Compensatie waterbergingen DSK en Roemer Visserstraat in het kader van stedelijke wateropgave. 5.2.6 Tariefsegalisatie riolering Deze voorziening moet zorgen voor een gelijkmatige lastenpatroon voor de burger. 5.2.7 GR Regionale bereikbaarheid Zuid-Kennemerland Betreffen de opgebouwde middelen van de gemeenschappelijke regeling bereikbaarheid ZuidKennemerland. 5.2.8 Bijdragen derden openbare ruimte Schalkwijk Middengebied Met de ontwikkelende partijen in Schalkwijk Middengebied zijn afspraken gemaakt over bijdragen in de aanleg van de openbare ruimte en toekomstige onderhoudskosten. De bijdragen voor de aanleg van openbare ruimte worden geboekt als bijdrage van derden in de investering.

Voor de vergoeding voor toekomstige onderhoudskosten is conform de begrotingsregels deze voorziening gevormd. 5.2.9 Parkeren Schalkstad In de POK voor de gezamenlijke parkeerexploitatie van de winkelcentrum Schalwijk zijn gemeente en CvvE van het winkelcentrum overeengekomen een egalisatiereserve te vormen voor het jaarlijkse exploitatie resultaat. Het aandeel van de CvvE wordt afgewikkeld op deze voorziening. Deze voorziening wordt ingesteld bij de Jaarrekening 2021.

35

5.3 Voorzieningen bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen 5.3.1 Parkstad – VvE Schalkwijk De ontvangen parkeerheffingen worden gereserveerd voor vervanging van de parkeervoorziening in Schalkstad. De voorziening wordt opgeheven bij de Jaarrekening 2021 omdat de nieuwe parkeergarage in 2021 is opgeleverd en in gebruik is genomen. De voorziening is grotendeels ingezet voor de bouw van de nieuwe garage. Het restant wordt in overeenstemming met de afgesloten POK en de geldende BBV voorschriften bij de Jaarrekening 2021 gedoteerd aan de parkeervoorziening Schalkstad (€ 225.000 aandeel CvvE, gelden derden voorziening), de parkeerreserve Schalkstad (€ 150.000 aandeel gemeente) en de reserve kapitaallasten (€ 2.500.000, verplicht te activeren en af te schrijven deel van de parkeergarage).

6.

Op te heffen bestemmingsreserves Het beleid is om zo min mogelijk reserves aan te houden. Voorgesteld wordt om de volgende bestemmingsreserves op te heffen. - Reserve Achterstallig Onderhoud Dolhuys. De reserve (eerder voorziening) dient voor het opvangen van incidentele schade aan en achterstallig onderhoud van museum het Dolhuys. In het kader van het constructief herstel van het museum Dolhuys is extra krediet aangevraagd waarbij het volledige bedrag van de reserve Achterstallig is benut. De stand is nihil. De reserve kan daardoor worden opgeheven. - Risicoreserve Economische Regiosamenwerking (voorheen: risicoreserve MRA) Bij de Programmabegroting 2021 is besloten de risicoreserve Invest-MRA in te stellen. Deze reserve is bedoeld voor het afdekken van risico’s verbonden aan participatie in Invest-MRA. Dit instrument wordt nu opgeschaald naar een Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM), waarin ook de regio Noord-Holland-Noord en het ministerie van EZK zullen participeren. In het raadsvoorstel dat in juli 2021 aan de raad is gezonden (2021/359737) wordt een bijgesteld voorstel gedaan. Voorstel is geen aparte reserve voor dit risico aan te houden maar de risico’s af te dekken uit de Algemene Reserve. Voordeel is dan dat middelen niet vooraf worden “geblokkeerd” in een specifieke reserve. In lijn met genoemd raadsvoorstel wordt voorgesteld deze reserve op te heffen.

Door het risico af te dekken door de Algemene Reserve als achtervang te gebruiken, kunnen de dotaties aan de risicoreserve Economische Regiosamenwerking worden teruggedraaid. Dat betekent een voordeel in het financieel beeld van € 150.000 in 2021 (reeds opgenomen in Bestuursrapportage 2021) en in de jaarschijven 2022 tot en met 2025 € 300.000 (reeds opgenomen in Programmabegroting 20222026). -

Reserve werkbedrijf (regionaal)

Volgens de opgenomen beschrijving in de nota reserves en voorzieningen 2016 komt de reserve te vervallen als de subsidiering vervalt en de beschikbare middelen volledig besteed zijn aan het doel

36

waarvoor ze zijn toegekend. De reserve is op 31/12/2020 leeg. Bij de Jaarrekening 2021 zal worden voorgesteld om een nieuwe regionale reserve in te stellen waarin regionale gelden ten behoeve van de regionale arbeidsmarkt.

7.

In te stellen bestemmingsreserves Voorgesteld wordt om de volgende reserves in te stellen:

7.1 Reserve Kapitaallasten Naam van de reserve

Reserve Kapitaallasten economisch nut

Programma Doel van de reserve

7. Algemene dekkingsmiddelen Dekken van rente- en afschrijvingslasten van investeringen, met uitzondering van investeringen met een maatschappelijk nut waarvoor reeds een aparte reserve is gevormd.

Budgethouder

Financieringsfunctie

Functie

Afdelingshoofd Concerncontrol

Voeding / dotatie

Maximale omvang

Voeding / dotatie van de reserve vindt plaats uit de exploitatie of vanuit andere reserves. Ook bijdragen van derden, die niet specifiek zijn verleend voor een concrete investering en daarom vanuit de BBV regels niet direct in mindering mogen worden gebracht op een investering, kunnen in deze reserve worden ondergebracht als dekking voor de kapitaallasten. Eerste toevoeging in 2021 betreft de eigen bijdrage van de gemeente aan de investering Parkeergarage Floridaplein (activum economisch nut) uit de voorziening Parkstad -VVE Schalwijk € 2.500.000. De jaarlijkse afschrijvingslasten voortvloeiend uit investeringen waarvan is besloten de kapitaallasten (deels) te dekken vanuit eigen middelen, reserves of bijdragen van derden die niet direct in mindering mogen worden gebracht op de investering. Per investering wordt vooraf besloten of de kapitaallasten geheel of gedeeltelijk door deze reserve worden afgedekt. N.v.t.

Omvang 31-12-2020

N.v.t.

Minimale omvang

N.v.t.

Maximale duur

Onbeperkt

Bijzonderheden

Het moment van voeding is in principe het moment dat krediet wordt verleend voor een investering die (deels) vanuit een reserve wordt gedekt.

Besteding / onttrekking

7.2 Reserve Parkeren Schalkstad Naam van de reserve

Reserve Parkeren Schalkstad

Programma Doel van de reserve

5. Beheer en onderhoud In de POK voor de gezamenlijke parkeerexploitatie van de winkelcentrum Schalwijk zijn gemeente en CvvE van het winkelcentrum overeengekomen een egalisatiereserve te vormen voor het jaarlijkse exploitatie resultaat. Het aandeel van de gemeente wordt afgewikkeld op deze reserve .

Budgethouder

Egalisatiefunctie

Functie

Afdelingshoofd Beheer en beleid openbare ruimte

37

Voeding / dotatie

Partijen zijn overeengekomen dat de gemeente minimaal € 150.000 aanhoudt als reserve en de CvvE minimaal € 100.000 als voorziening. Het gemeentelijke aandeel in de jaarlijks exploitatieresultaten wordt toegevoegd dan wel onttrokken aan de reserve. Als de reserve parkeren Schalkstad en de parkeervoorziening Schalkstad tezamen meer dan € 500.000 bedragen dan treden partijen in overleg om de reserve te verlagen, bijvoorbeeld door de parkeertarieven te verlagen.

Besteding / onttrekking

Geraamde toevoeging in 2021 is minimaal € 150.000

Maximale omvang

€ 300.000

Omvang 31-12-2020

-

Minimale omvang

€ 150.000

Maximale duur

Onbeperkt

Bijzonderheden

Jaarlijkse wordt de gemeentelijke eigendomsverhouding bepaald op basis van het aantal parkeerplekken in de gezamenlijke parkeerexploitatie.

38

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 10 november 2021

Tekst: Concerncontrol, Fotografie: -, Ontwerp: -, Drukwerk: ________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 39