20210598932 1. Verhoging tarieven Gecertficeerde Instellingen voor 2022

Collegebesluit

Onderwerp Verhoging tarieven Gecertificeerde Instellingen voor 2022 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 21 december 2021

2021/598932 Botter, J. 2.2 Voorzieningen Jeugd JOS Schraven, M.H.M. 023-5113526 mschraven@haarlem.nl De Gecertificeerde Instellingen (GI) die de jeugdbescherming en jeugdreclassering uitvoeren voor de gemeente Haarlem zijn verzocht om de eerste verlenging van de overeenkomst (2022 en 2023) voort te zetten. De GI willen continueren, maar onder andere financiële condities. De GI komen niet uit met de huidige tarieven, kampen met hoge werkdruk, verloop en verzuim van personeel. Er moeten verbeterslagen gemaakt worden om de kwaliteit en zorgcontinuïteit te borgen. Dit zijn ook de bevindingen van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en het Rijk. De laatste voert Interbestuurlijk Toezicht uit op de 9 regio’s in Noord-Holland. In dat kader is één van de bestuurlijke afspraken te komen tot een passend tarief voor de gecontracteerde GI voor 2022. Op 29 november jl. is hebben betrokkenen hierover overeenstemming bereikt. De GI laten schriftelijk weten de overeenkomst 2022 en 2023 te continueren. Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie om deze goed te informeren over het proces en wat nodig is om te komen tot een goede borging en kwalitatieve uitvoering van de jeugdbescherming. Vaststellen definitieve gunning Jeugdbescherming en Jeugdreclassering (2018/ 525827) ter bespreking in de commissie Samenleving van 7 februari 2019.

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. De verhoging van de tarieven voor de Jeugd- en Gezinsbeschermers en het Leger des Heils Jeugdbescherming en Jeugdreclassering met 14,4 % vast te stellen. 2. De verhoging van de tarieven voor de William Schrikker Stichting met 16,3 % vast te stellen. 3. De verhoging van de tarieven in te laten gaan per 1 januari 2022.

1. de secretaris,

Kenmerk: 2021/598932

de burgemeester,

1/5

1. Inleiding Gemeenten zijn bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor de jeugdbescherming en jeugdreclassering die worden uitgevoerd door Gecertificeerde Instellingen (GI). De regio’s Zuid-Kennemerland, Alkmaar, IJmond en Kop van Noord-Holland -hierna NW4 te noemensloten vanaf 1 januari 2019 overeenkomsten met 3 GI voor een periode van 7 jaar, incl. 2 x 2 jaar verlenging. De gecontracteerde GI, zijnde De Jeugd- en Gezinsbeschermers (DJGB), het Leger des Heils jeugdbescherming en jeugdreclassering (LJ&R) en de William Schrikker Stichting (WSS) zijn in juni jl. per brief geïnformeerd dat de NW4 de overeenkomsten in 2022 en 2023 continueren (1e verlenging). In reactie hierop gaven de GI aan te willen verlengen, zij het onder andere financiële condities. Ze gaven aan niet meer uit te komen met de huidige tarieven als gevolg van de hoge werkdruk, het verloop en verzuim onder het personeel. Het gesprek over de hoogte van de tarieven is niet nieuw. De NW4 en de GI doorliepen eerder met elkaar een traject om te komen tot passende tarieven, door over te stappen van trajectfinanciering naar functiegerichte bekostiging. Dit vergde van de GI inspanning middels tijdschrijven. Dit traject riep bij de GI intern verzet op en is in april jl. beëindigd, zonder resultaat.

Om uit de impasse te komen hebben de NW4 en de GI vervolgens de Jeugdautoriteit (JA) gevraagd te adviseren over een passend tarief. Het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) dringt er bij de NW4 sterk op aan om voor 2022 afspraken te hebben met de GI over passende tarieven om de continuïteit van de jeugdbescherming te borgen. 2. Besluitpunten college 1. De verhoging van de tarieven voor de Jeugd- en Gezinsbeschermers en het Leger des Heils Jeugdbescherming en Jeugdreclassering met 14.4,% vast te stellen. 2. De verhoging van de tarieven voor de William Schrikker Stichting met 16,3 % vast te stellen. 3. De verhoging van de tarieven in te laten gaan per 1 januari 2022. 3. Beoogd resultaat Passende tarieven voor 2022 voor de 3 gecontracteerde Gecertificeerde Instellingen (DJGB, WSS en LJ&R). Hiermee wordt de overeenkomst voor 2022 en 2023 verlengd en zorgcontinuïteit geboden. De nieuwe aanpak op personeelsbeleid moet leiden tot een betere kwaliteit van dienstverlening. 4. Argumenten 1. De hogere tarieven stellen de GI in staat de knelpunten zoals benoemd in het rapport Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd (IGJ, juli 2021) aan te pakken In het inspectierapport staat dat de GI onder andere te maken hebben met een toenemende caseload. Dit levert hoge werkdruk op, verloop onder medewerkers en toenemend verzuim. De kwaliteit van de jeugdbescherming staat onder druk.

De arbeidsmarktproblematiek is een landelijk knelpunt, zowel bij de GI als in andere takken van de zorg. En de situatie in de NW4 vormt hierop geen uitzondering. Hogere tarieven lossen niet direct dit probleem helemaal op, maar stellen de GI

Kenmerk: 2021/598932

2/5

wel beter in staat om de werkdruk te verlagen, te investeren in (nieuw) personeel, de kwaliteit te verhogen en het vak van jeugdbescherming aantrekkelijker te maken. De GI hebben hiermee al een start gemaakt. Het stelt hen ook in staat om te voldoen aan de inspectienormen dat elk kind met een jeugdbeschermingsmaatregel een vaste jeugdbeschermer heeft, een gedragen koers en tijdige en passende hulp (uit rapport Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd). Voor deze verbeteringen en een betere samenwerking met de regio’s stellen de 3 GI een plan van aanpak op dat in januari 2022 bestuurlijk wordt besproken. 2 De hogere tarieven dragen bij aan het normaliseren van de relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer De NW4 zijn overgegaan tot de tariefverhoging vanuit goed opdrachtgeverschap en om de relatie met de GI te normaliseren. De tariefdiscussie heeft te lang de boventoon gevoerd. Dit is voor de GI echter niet vrijblijvend. Van hen wordt verwacht dat ze -naast de gesignaleerde knelpunten door de IGJ- hun zaken op orde brengen. Hieronder wordt verstaan een goede samenwerking met ketenpartners (inhoud, administratie, dossiervorming), inzicht geven in resultaten en werken aan klanttevredenheid. Deze punten maken onderdeel uit van het plan van aanpak.

3 Een passend tarief is een bestuurlijke afspraak van het Interbestuurlijk Toezicht De ministeries van JenV en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) voeren Interbestuurlijk Toezicht uit op de 9 regio’s in Noord-Holland (waaronder de NW4) op basis van het inspectierapport. In het kader van het IBT zijn 5 bestuurlijke afspraken gemaakt tussen de ministeries en de verantwoordelijke portefeuillehouders Jeugd. Een afspraak is dat de GI voldoen aan de inspectienormen zoals onder argument 1 genoemd. Een andere bestuurlijke afspraak is dat de NW4 de tarievendiscussie met de GI beslechten en komen met passende tarieven voor 2022. Met name het ministerie van JenV dringt sterk hierop aan. Die heeft zorgen dat door de huidige tarieven de GI in problemen komen en als gevolg daarvan druk ontstaat op de zorgcontinuïteit. De afspraken moeten leiden tot concrete verbeterslagen op de korte en langere termijn en het vertrouwen geven dat de regio’s en de GI alle inzet plegen om de jeugdbescherming beter te laten functioneren. Het is NW4 er alles aan gelegen dat het IBT wordt beëindigd en dat de verhoudingen met het Rijk en ook met de GI worden genormaliseerd. In het bestuurlijk overleg tussen de ministeries en de 9 regio’s, dat in januari 2022 plaatsvindt, krijgt dit zijn beslag.

4 De Jeugdautoriteit heeft advies gegeven over het tarief De NW4 en de GI besloten de Jeugdautoriteit in te schakelen om onderzoek te doen naar de tarieven, deze te benchmarken en advies uit te brengen. Meerdere regio’s in het land hebben de JA ingeschakeld als onafhankelijke partij om uit een tarievendiscussie te komen. Het rapport van de JA laat zien dat de tarieven van NW4 zich onder het landelijke gemiddelde bevinden en daarmee tot de ondergrens behoren. Om op te schuiven naar het landelijk gemiddelde en de tarieven te voorzien van een passende indexering, zijn de NW4 en de GI op 29 november jl. overeengekomen: - de tarieven (zonder opslagen) te verhogen;

Kenmerk: 2021/598932

3/5

- aan te vullen met de bijzondere pupilkosten (bijv. aanvullende zorgverzekering, forensische diagnostiek); - de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA) als indexatie voor de loonkostenontwikkeling te gebruiken. De vakbonden en de VNG riepen in november jl. op om voor het indexeren van de looncomponent van de tarieven het OVA-percentage te gebruiken. Binnen de gemeente wordt deze ontwikkeling betrokken bij de kadernota. Voor de GI wordt voor 2022 al overgegaan op de OVA. Dit was een sterk advies van de Jeugdautoriteit om de tarieven op het landelijke gemiddelde te houden. De verhoging van de tarieven is niet van toepassing op voorgaande jaren. Voor 2023 en verder wordt op basis van een inhoudelijk verbeterplan bepaald wat (financieel) nodig is om de GI toekomstbestendig en gezond te houden gedurende de looptijd van het huidige contract tot 2026. Daarmee wordt de tariefverhoging voor DJGB en LJ&R 14,4% en 16,3% voor WSS en gaat in op 1 januari 2022. De WSS krijgt een hoger percentage en dat heeft te maken met een hogere bijdrage in de bijzondere kosten als gevolg van de doelgroep van de WSS. De percentages van de genoemde componenten dienen met elkaar vermenigvuldigd te worden en dat ziet er als volgt uit: Tarief bijstelling incl. indexering voor 2022 Bijstelling tarieven 7,6%

DJGB en LJ&R x 1,076

WSS x 1,076

Bijzondere pupillasten: DJGB en Leger des Heils 85% x ± 3% = 2,6% WSS JBJR 85% x ± 5% = 4,3%

x 1,026

x 1,043

Indexering: 75% x OVA (= 3,87%) = 2,90% 25% x CPI (= 2,60%) = 0,65% Totaal 3,55%

x 1,036

x 1,036

Totale % bijstelling

x 1,144

x 1,163

5 Het besluit past in het ingezet beleid De uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering past binnen Programma 2. Ondersteuning en zorg van de programmabegroting. Het sociale basis doel is: ‘Kinderen en jongeren in Haarlem groeien gezond en veilig op en kunnen zich goed ontwikkelen’. In beleidsveld 2.2 Voorzieningen Jeugd is de volgende doelstelling verwoord: Tijdige jeugdhulp op maat bieden.

Kenmerk: 2021/598932

4/5

6 Verhoging tarieven is deels meegenomen in de Begroting 2022 Het aanpassen van de tarieven voor de producten die worden uitgevoerd door DJGB en LJ&R leiden voor 2022 tot een lastenverhoging van 14,4 %. Voor de WSS leidt dit tot een lastenverhoging van 16,3 %. Dit heeft in totaal een financiële impact van ca. € 350.000 op het budget jeugdhulp 2022. Bij de Begroting 2022 is rekening gehouden met een toename van € 200.000 bij de GI in de totale financiële ontwikkelingen Jeugd. Op basis van de toen beschikbare kennis is uitgegaan van een verhoging van 8,5%. Het rapport van de JA geeft aan dat, als de NW4 voldoende willen bijtrekken naar en op het landelijk gemiddelde willen blijven, een verhoging van 8,5% onvoldoende is. In de voortgangsrapportage 2022 wordt het financiële effect van de aanpassing voor 2022 opgenomen, als autonome tegenvaller. In de Kadernota 2023 wordt het structurele effect voor 2023 en verder geraamd, inclusief een bijstelling voor de verwachte indexatie. 5. Risico’s en kanttekeningen De gemeente Haarlem wil de kosten voor jeugdhulp beheersbaar houden en heeft hiervoor in 2021 een aantal maatregelen genomen, die ook in 2022 worden gecontinueerd. De tariefsverhoging van de GI is onvermijdelijk en structureel. De GI moeten wel middels een inhoudelijk verbeterplan aangeven welke verbeteringen ze gaan doorvoeren om te voldoen aan de inspectienormen.

Ook moeten de GI aangeven wat ze gaan doen aan kwaliteitsverbetering en welke knelpunten opgelost moeten worden. Mogelijk leidt dit tot een verdere verhoging van de tarieven voor 2023. Dit kan alleen op basis van inzicht in de kostenstructuur en op basis van inhoudelijke verbeteringen. Er dient ook rekening te worden gehouden met een landelijk onderzoek, dat momenteel wordt uitgevoerd naar een eenduidige minimumtarief en eenduidige verantwoordingsvorm in de jeugdbescherming (kamermotie Peters, CDA en Kuiken, PvdA, juli 2021). Deze ontwikkeling kan een rol gaan spelen op de hoogte van het tarief. Het resultaat daarvan wordt in 2022 verwacht. 6. Uitvoering Conform de bestuurlijke afspraak die is gemaakt met de ministeries van JenV en VWS in het kader van het IBT, zijn de NW4 en de GI voor 1 december jl. de tarieven 2022 overeengekomen. Op 1 januari 2022 gaan de nieuwe tarieven in. De GI laten schriftelijk weten dat de overeenkomst voor 2022 en 2023 wordt gecontinueerd. 7. Bijlage N.v.t.

Kenmerk: 2021/598932

5/5