20210592498 2. Bijlage 1 Participatieraad advies doordecentralisatie Beschermd Wonen

Aan het college van Burgemeester en Wethouders van Haarlem

Datum Ons kenmerk Contactpersoon Telefoonnummer E-mail Kopie Onderwerp

25-11-2021 2021/19 Ingrid van Tienhoven 06-28520648 ivtienhoven@haarlem.nl Simone Leensen Advies Uitwerking regionale samenwerkingsverband Beschermd Wonen

Geacht College, De gemeente heeft aan de Participatieraad gevraagd om advies uit te brengen over de nota “Uitwerking regionale samenwerkingsverband Beschermd Wonen”. Er is door de betrokken ambtenaren ook een heldere mondelinge toelichting gegeven aan een aantal leden van de Participatieraad. Beschermd Wonen (BW) is vanaf 2015 taak van centrumgemeente Haarlem voor de regio IJmond, Zuid-Kennemerland en Haarlemmermeer. In 2022 wordt de tweede (vervolg) stap gezet in de doordecentralisatie en wordt Beschermd Wonen een verantwoordelijkheid voor alle gemeentes. Per januari 2023 moet de doordecentralisatie daadwerkelijk gerealiseerd zijn. Het rijk heeft de gemeentes echter verplicht om samen beslissingen te nemen en samen te werken. Daartoe wordt nu de vorming van een Gemeenschappelijk Orgaan voorgesteld. Het is voor de Participatieraad lastig om inhoudelijk te adviseren over de samenwerkingsvorm die de gemeente voorstelt. Het is voornamelijk een bestuurlijke aanpassing van de werkwijze tussen de verschillende gemeentes. De Participatieraad bekijkt deze beweging vooral vanuit het perspectief van de inwoner en heeft daarover een aantal opmerkingen.

Leidt de voorgestelde samenwerkingsvorm tot daadwerkelijke verbetering voor inwoners? De Participatieraad vindt het een goede ontwikkeling dat kwetsbare inwoners bij voorkeur in de eigen gemeente - of zelfs zoveel mogelijk thuis - opgevangen worden. Ook de ambitie om bewoners zo lang mogelijk een goed en persoonlijk contact te laten hebben met een vaste begeleider lijkt ons positief voor de cliënt. Het gevaar dreigt echter dat dit project voornamelijk een complexe organisatorische kwestie wordt waar het beoogde voordeel voor de inwoner/cliënt gaandeweg uit het zicht verdwijnt. Advies Wij raden aan om verder te concretiseren hoe de nieuwe samenwerkingsvorm gaat helpen om de beoogde voordelen voor de bewoners/cliënten te behalen en om gedurende het hele traject regelmatig te toetsen of deze worden gerealiseerd.

1

Locaties en wachttijden De bedoeling is dat cliënten primair in de eigen woonomgeving worden opgevangen. Dit zou beter zijn omdat iemand dan meer binding heeft met zijn/haar omgeving. De Participatieraad kan die redenering volgen, maar kan zich ook voorstellen dat wachttijden daardoor juist langer worden omdat er lokaal op gemeenteniveau minder plaats kan zijn. Als er lokaal lang gewacht gaat worden tot er plaats is, loopt de wachttijd op. Advies Ons advies is om na te gaan of er lokaal wel voldoende locaties zijn, de wachttijden voor cliënten nauwkeurig te monitoren en voorzorgsmaatregelen te nemen om te zorgen dat wachttijden niet langer maar korter worden. Mogelijk kunnen ook lokale inspraakprocedures rond locaties nog vertragend werken. Wij vernemen graag welke maatregelen er genomen gaan worden. Weerbarstige praktijk De zes uitgangspunten (waaronder “client centraal”) en de 3 ambities (waaronder “preventieoffensief”) in het beleidskader zijn helder en worden onderschreven door de Participatieraad. Echter de praktijk is weerbarstig. Te weinig in-, door- en uitstroom van cliënten, tegenstand van omgeving en personeelstekort ten gevolge van eerdere bezuinigen zijn enkele van de problemen in de praktijk.

Advies De Participatieraad adviseert om nader uit te werken of - en hoe - deze problemen door de decentralisatie en nieuwe samenwerkingsvorm worden aangepakt en ambities zoals preventie beter kunnen worden ingevuld. Doordecentralisatie of toch weer niet? Door de doordecentralisatie moeten alle gemeentes nu zelf met aanbieders contracten afsluiten. Aan de andere kant zal een aantal aanbieders wellicht eisen dat gemeentes toch hun wensen bundelen omdat ze niet met zoveel partijen willen/kunnen onderhandelen. De kans bestaat dat daardoor de doordecentralisatie weer voor een deel ongedaan wordt gemaakt. Advies Ons advies is om verder te concretiseren hoe de gemeente met deze tegenstelling omgaat.

2

Financiën Naar wij begrijpen is kostenbesparing niet een primaire doelstelling van de doordecentralisatie. In principe zouden alle huidige gelden die beschikbaar zijn voor beschermd wonen nu naar de gemeentes moeten gaan. Echter, het risico bestaat dat daardoor een strijd gaat ontstaan tussen de gemeentes over de verdeling van de fondsen. Een belangrijke vraag is hierbij ook wat er gebeurt als een gemeente zijn budget overschrijdt. Advies Ons advies is om te zorgen voor een mechanisme dat tijdrovend onderhandelen tussen gemeentes voorkomt. Alle tijd die gaat zitten in discussies over verdeling van gelden tussen gemeentes komt niet ten goede aan de zorgverlening aan de cliënten.

Met vriendelijke groet, Alex de Groot

Voorzitter Participatieraad

3