20210584819 1. Beleidsregels Wet inburgering 2021 gemeente Haarlem

Collegebesluit

Onderwerp Beleidsregel inburgering gemeente Haarlem 2022 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit College d.d. 16 november 2021

2021/584819 Roduner, F.J. 3.1 Werk WI Hofman, D.D. 023-5115594 dhofman@haarlem.nl Per 1 januari 2022 treedt de Wet inburgering 2021 in werking. De verantwoordelijkheid voor de begeleiding en ondersteuning van inburgeringsplichtigen tijdens hun inburgering komt met deze wet bij de gemeente te liggen. Omwille van rechtszekerheid en uniformiteit zijn veel onderwerpen grotendeels al in de nieuwe wet zelf en het daarop gebaseerde Besluit en Regeling geregeld. Voor de meeste onderwerpen uit de wet geldt dat de uitvoeringsbevoegdheid bij het college is neergelegd, er geldt geen verordeningsplicht. In de beleidsregel wordt aangegeven hoe het college omgaat met de nieuwe uitvoeringstaken inburgering. Met dit besluit wordt de ‘Beleidsregel inburgering gemeente Haarlem 2022’ vastgesteld. Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie Samenleving. - Informatienota Wet inburgering 2021 in commissie Samenleving 4 juni 2020, (2020/71992). - Informatienota Financiële middelen voor in- en uitvoering Wet inburgering en overbrugging aanbod statushouders 1e helft 2021 in commissie Samenleving 25 september 2020, (2020/773955). - Collegebesluit Doelstellingen en wijze van verwerving Wet inburgering 2021, in de commissie Samenleving 4 februari 2021, (2021/1004097). Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1.

De ‘Beleidsregel inburgering gemeente Haarlem 2022’ vast te stellen; 2. Dit besluit bekend te laten maken via overheid.nl en tegelijk met de Wet inburgering 2021 in werking te laten treden, op 1 januari 2022. de secretaris,

Kenmerk: 2021/584819

de burgemeester,

1/4

1. Inleiding Per 1 januari 2022 treedt de Wet inburgering 2021 in werking. De verantwoordelijkheid voor de begeleiding en ondersteuning van inburgeringsplichtigen tijdens hun inburgering komt met deze wet bij de gemeente te liggen. De gemeente dient voor elke inburgeringsplichtige een brede intake af te nemen en een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) op te stellen. Voor de groep asielstatushouders geldt dat zij maatschappelijke begeleiding aangeboden moeten krijgen en gedurende de eerste zes maanden financieel ontzorgd moeten worden. Bovendien is de gemeente verantwoordelijk om drie leerroutes aan te bieden en zicht en invloed te houden op de kwaliteit van het aanbod. De drie leerroutes zijn duale trajecten waarin het leren van de taal gecombineerd wordt met werk(B1-route), voorbereiding op een opleiding (onderwijsroute) of een vorm van participatie gericht op zelfredzaamheid (Z-route). Bij aankondiging van de nieuwe wet inburgering in 2018 is ervan uitgegaan dat er een nieuwe verordening inburgering zou moeten worden opgesteld, maar inmiddels is duidelijk dat de Wet inburgering 2021 de gemeenteraad geen opdracht geeft een verordening op te stellen. Vanuit het oogpunt van rechtszekerheid en uniformiteit zijn veel onderwerpen grotendeels al in de nieuwe wet zelf en in de lagere wetgeving (Besluit en regeling inburgering 2021) geregeld.

Voor de meeste onderwerpen geldt dat de uitvoeringsbevoegdheid bij het college is neergelegd. Er is daarom gekozen om nadere beleidsregels op te stellen, hierin wordt aangegeven hoe het college om gaat met de nieuwe uitvoeringstaken behorende bij de nieuwe wet inburgering. 2. Besluitpunten college 1. de ‘Beleidsregel inburgering gemeente Haarlem 2022’ vast te stellen; 2. dit besluit bekend te laten maken via overheid.nl en tegelijk met de Wet inburgering 2021 in werking te laten treden, op 1 januari 2022. 3. Beoogd resultaat Met het vaststellen van de ‘Beleidsregel inburgering gemeente Haarlem 2022’ geeft het college aan op welke wijze zij omgaat met de gemeentelijke taken inburgering. De beleidsregels dragen bij aan de ambitie dat vanaf 1 januari 2022 alle inburgeringsplichtigen in Haarlem een tijdig, passend en kwalitatief inburgeringstraject krijgen aangeboden waarbij het leren van de taal gecombineerd wordt met participatie, zodat zij zo snel mogelijk mee kunnen doen aan de samenleving en uiteindelijk volwaardig kunnen deelnemen. 4. Argumenten 1. Het besluit past bij het ingezet beleid In de nota ‘Snel en volwaardig meedoen in de regio Zuid-Kennemerland en IJmond’ staan de regionale ambitie en beleidsdoelen beschreven. De beleidsregel is een uitwerking van hoe wij omgaan met de nieuwe uitvoeringstaken. Het college gaat meer doen dan alleen de wettelijke uitvoeringstaken.

Aanvullend op het wettelijk verplichte aanbod wordt er bijvoorbeeld gewerkt met een brugklasprogramma en zijn de leerroutes duale leerroutes waarin taal en participatie

Kenmerk: 2021/584819

2/4

geïntegreerd worden aangeboden. Op deze manier wordt geborgd dat beide componenten elkaar daadwerkelijk versterken en deelnemers na het afronden van de inburgering op een zo hoog mogelijk niveau participeren, het liefst via betaald werk. Ook wordt met het vaststellen van de beleidsregel duidelijk hoe het college zicht en invloed houdt op de kwaliteit van het inburgeringsaanbod aanvullend op de officiële keurmerken vanuit het Rijk. Kwaliteitscriteria en worden niet alleen gehanteerd als toegangspoort, maar ook tijdens de looptijd van onze contracten via monitoring en controle. Op deze manier ontstaat een dubbele borging. 2. Het vaststellen van beleidsregels sluit aan bij inburgering als lerend stelsel Met het hanteren van de beleidsregel wordt recht gedaan aan de nieuwe wet als lerend en adaptief stelsel waarin ruimte is voor monitoring en evaluatie. Het Rijk wil de komende jaren kijken waar er bijgestuurd moet worden. Dat kan betekenen dat landelijke wetgeving wijzigt en doorwerkt naar aanpassingen op lokaal niveau. Om snel en efficiënt de eventuele wijzigingen in de toekomst te verwerken, en mede doordat lokale wetgeving niet landelijke wetgeving mag doorkruisen, is gekozen voor het opstellen van beleidsregels. 3. Participatie en inspraak De Participatieraad is gedurende de voorbereidingen op de nieuwe wet meerdere keren geïnformeerd en actief bevraagd.

Eerdere adviezen van de Participatieraad zijn meegenomen bij het opstellen van de aanbestedingsstukken, zo zijn er aanvullende kwaliteitscriteria meegenomen in de programma’s van eisen om de kwaliteit van het aanbod zoveel mogelijk te kunnen borgen. Eerder in het proces zijn er regionale bijeenkomsten geweest waarin de input vanuit taalaanbieders, reintegratiepartijen, welzijnsorganisaties, vrijwilligers en de input vanuit (ex-)inburgeringsplichtigen is meegenomen. 5. Risico’s en kanttekeningen 1. Samenhang met de Participatiewet Boetes en maatregelen zijn een laatste redmiddel om onwillige inburgeringsplichtigen te stimuleren om de verplichtingen en afspraken in hun PIP na te komen, preventie heeft de voorkeur. Het boeteregime van de Wet inburgering 2021 heeft een dwingend karakter. Alleen daar waar er sprake is van één gedraging waarmee zowel een norm uit de Wet inburgering als uit de Participatiewet wordt overtreden, kan een maatregel (P-wet) of een boete (WI 2021) worden opgelegd. Daar waar er een samenloop is moet er gekozen worden (artikel 27, WI 2021). De wetgever heeft in de toelichting op het wetsvoorstel en op het Besluit inburgering een vuistregel geformuleerd voor de keuze tussen boete of maatregel. Wanneer de nadruk ligt op participatie of verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt, wordt een maatregel opgelegd.

Wanneer de nadruk ligt op taalverwerving en alle overige afspraken uit het PIP, een boete. Bij de keuze moet ook afgewogen worden welke handhavingsregime in het individuele geval het beste bijdraagt aan het succesvol voltooien van het inburgeringstraject.

Kenmerk: 2021/584819

3/4

Uitgangspunt is het toepassen van maatwerk, rekening te houden met inzichten over de effecten van stress en trauma op gedrag en de gevolgen bij het opleggen van een boete of maatregel. 2. De komende jaren bestaan twee inburgeringssystemen naast elkaar Er komt geen overgangsrecht met de inwerkingtreding van de nieuwe wet. Dit betekent dat er tot 2026 inburgeringsplichtigen zijn die blijven inburgeren onder de voorwaarden van de Wet inburgering 2013. In de uitvoeringspraktijk betekent dat er twee werkwijzen naast elkaar zullen bestaan. De lokale beleidsregels en de wet inburgering voor de nieuwe instroom inburgeringsplichtigen en de huidige wetgeving Wet inburgering 2013 voor de groep onder de huidige wet. Dit betekent dat er nauwlettend in de gaten gehouden moet worden wie onder de oude en wie onder de nieuwe wet valt en voor wie deze beleidsregels toepasbaar zijn. 6. Uitvoering - De beleidsregel inburgering gemeente Haarlem 2022 zal op overheid.nl worden gepubliceerd en op de website van de gemeente. - In januari 2022 volgt een informatienota over het uitvoeringsplan inburgering, hoe en met welke partijen het inburgeringsaanbod wordt vormgegeven. Ook zal stil worden gestaan bij de financiën. - Voor intern gebruik zullen er werkprocessen worden opgesteld om de juiste processtappen te volgen bij de uitvoering van de gemeentelijk taken behorende bij de wet. 7. Bijlage Bijlage 1.

Beleidsregel inburgering gemeente Haarlem 2022

Kenmerk: 2021/584819

4/4