20210574250 Transcript commissievergadering samenleving d.d. 9 juni 2022

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE SAMENLEVING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 9 juni 2022

1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Goed, dames en heren, welkom bij de commissie samenleving van 9 juni 2022. Iedereen die meekijkt en hier in de zaal aanwezig is, van harte welkom. Als eerste een nieuw commissielid, momenteel nog op de publieke tribune, de heer Buschman. Namens de VVD zal hij vandaag zijn eerste bijdrage doen in deze commissie. Leuk dat u er bent. Het volgende puntje vanuit mij, na de presentatie van de kadernota kunt u zoals eerder opgenomen in de kalender op 13 juni een technische toelichting krijgen van de gedrukte kadernota tussen de zes en half acht. Geen aanmelding vereist geloof ik, dus dat scheelt. Daar kunt u gewoon naartoe. 21 juni tussen half acht en half tien een raadsbijeenkomst over de programma-indeling beleidsvelden en paragrafen van de begroting en de jaarstukken. Er gaat een intekenlijst rond. Mocht u zich daarvoor willen aanmelden, dan kunt u zich op die manier opgeven. Participatiebedrijf Spaarne Werkt organiseert op 23 juni van half vier tot half zes een bijeenkomst op de hoofdlocatie. U kunt zich daarvoor uiterlijk op 16 juni aanmelden via het e-mailadres wat we hadden benoemd in de raadzaal. Dan is er het verzoek van het Nova College of u interesse heeft om daar op werkbezoek te gaan. Dat is een vraag die we namens uw commissie kunnen gaan beantwoorden, dus als daar interesse voor is, zullen we positief antwoorden.

De heer …: Is dat voor alle commissies, die vraag? De voorzitter: Nee, alleen voor hierzo, voor deze commissie. Wanneer het zou zijn dat is nog onbekend, maar wilt u het woord of wilde u slechts na deze bijeenkomst? Mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul-Özen: Volgens mij weet ik ongeveer waar dat over gaat en ik zou mij dus heel graag willen aanmelden. De voorzitter: Prachtig. Dan zullen wij positief reageren in ieder geval op het bericht van het Nova College als daar voldoende instemming voor is. Ja, ik zag genoeg ja knikkende gezichten. Heel fijn. Mocht u de presentielijst overigens nog niet getekend hebben, dan vraag ik u ook om dat nog even te doen. Het geldt alleen voor de commissieleden.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan gaan we nu door naar punt twee, het vaststellen van de agenda. Kan de agenda conform worden vastgesteld? Nee? Niemand het woord? Dan stellen we bij deze de agenda zo vast.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: De mededelingen, mededelingen van de wethouders. De heer Roduner heeft als eerste een mededeling. Wethouder Roduner: Ja, ik had een mededeling. De ChristenUnie heeft een tijdje geleden eerder aandacht gevraagd voor het Nationaal Schoolontbijt, sorry, Nationaal Jeugdontbijt moet ik zeggen, en de stichting heeft in ieder geval van ons nu een subsidie gehad voor een eerste pilot zoals u had gevraagd om vanaf 1 juli voor

1

een jaar lang 25 kinderen van basisscholen in aandachtswijken te gaan voorzien van een ontbijt, dat ze in ieder geval wekelijks een gezond ontbijt krijgen. De voorzitter: Mooi. Dank u wel. Dan ook nog een paar afwezigheid mededelingen. Mevrouw Zwemmer van D66 is afwezig en die wordt vervangen door de heer Van Leeuwen. De heer Smit vervangt mevrouw Jacobsz en mevrouw Verhagen is aanwezig namens Trots. Zijn er verder commissieleden met een mededeling? Ja, mevrouw Wegman. Mevrouw Wegman: Ja, Sidney Visser komt ook wat later. De voorzitter: Uitstekend. Dank u wel. 4.

Agenda komende vergadering(en), jaarplanning en actielijst De voorzitter: Dan de agenda voor de komende vergaderingen, jaarplanning en actielijst, punt vier. Ter advisering aan de raad staat er voor de komende voorlopig op de komende agenda voor de commissie van 1 september een stuk dat samengevoegd gaat worden. Dat betreft het meerjaren investeringsplan binnensport, investeringsplan kleedkamers buitensport en meerjaren investeringsplan kleedkamers en sportaccommodaties. Deze zullen samengevoegd als een stuk naar u toe komen en verder staat er ook nog op de voorlopige agenda de actualisering verordening leerlingenvervoer en ter bespreking het intrekken van de verordening inburgering 2007. Ook heeft u de jaarplanning en actielijst ontvangen. Zijn er naar aanleiding van de jaarplanning en actielijst nog vragen en opmerkingen vanuit de commissie? De heer El Aichi, vroeg u het woord? Nee? Ik zag uw hand. Helemaal goed. Verder niemand het woord op dit punt? Nee? Oké. Dan, zijn er vanuit de commissie nog ter kennisnamestukken die geagendeerd willen worden? Mevrouw Klazinga namens de VVD. Mevrouw Klazinga: De VVD zou graag agendapunt, of althans, ter kennisname stuk 4.1, dat is artikel 38 vragen over de GGZ-instelling van Maleterweg.

Die willen wij graag agenderen, maar wij willen vragen dat die geagendeerd wordt in de commissie bestuur aangezien onze woordvoerder voor de VVD veiligheid en participatie deze vraag heeft gesteld en we ook begrepen hebben dat in de komende commissievergadering bestuur er een inspreker is ook met betrekking tot dit onderwerp waardoor we dachten dat het opportuun zou zijn als die in die commissie geagendeerd wordt. De voorzitter: En waarom wilt u het stuk precies bespreken? Zodat de commissie in kan stemmen of in ieder geval een oordeel kan vellen? Mevrouw Klazinga: De woordvoerder die zou graag wat vragen aan de wethouder willen stellen omdat de vragen, de antwoorden die hier opgekomen zijn die roepen wat vragen op en hij wil dat dus graag in de commissie bestuur met ook de andere fracties bespreken. De voorzitter: En dat is dan voor welke? Mevrouw Klazinga: Als het agenda technisch de komende vergadering kan zijn, zou dat heel plezierig zijn omdat er dan ook al een inspreker is op dit onderwerp. Zo niet, dan in ieder geval de eerstvolgende.

2

De voorzitter: Als er steun is vanuit de commissie, dan zullen wij in ieder geval vragen om dat voor een volgende agenda te agenderen en het zal in het presidium dan even bekeken worden in welk stuk, maar daar zal uw argumentatie in ieder geval bij worden meegenomen. Mevrouw Oosterbroek, u wilde ook het woord? Mevrouw Oosterbroek: Ja, een punt van orde, voorzitter, want we kunnen toch niet stukken in de commissie bestuur gaan agenderen als commissielid van samenleving? De voorzitter: Wat we wel kunnen doen is een stuk agenderen en vervolgens kan het presidium altijd kijken naar in welke commissie dat stuk vervolgens het beste past. Anders nog stukken? Ja, ik zag voldoende steun en heel veel ja knikken. De heer Smit, een ander stuk dat u wilt agenderen? Mijnheer Smit, uw microfoon. De heer Smit: Sorry. 1.4 onderzoekprestatie levering PGB’s WMO, een belanghebbend stuk dat zowel gaat over in feite de controle over de juistheid van de PGB’s, maar aan de andere kant ook over het traject van de PGB’s en de gemeentelijke rol daarin, dus een vrij belangwekkend stuk. Dank u. De voorzitter: Is daar steun voor vanuit de commissie? Ja? Ik zie voldoende steun. Dan gaan we dat agenderen voor een volgende commissie samenleving. Anders nog stukken? Ja, de heer Smit nog een stuk? En waarom wilt u dat stuk agenderen? Mevrouw Özogul.

Mevrouw Özogul-Özen: Ik wil hem ook wel agenderen, maar Marjan Zoon wilde hem ook agenderen ook om het gaat om opvang en met name over de visie op opvang en dit is een tijdelijke opvang, dus dat wil ze bespreken. De voorzitter: Dat zullen we noteren als er steun voor is vanuit de commissie om dit stuk te bespreken. Ik zie niet voldoende steun. Nee, ik zie voor het stuk onvoldoende steun om het te bespreken, dus dan gaan we dit niet agenderen. Anders nog stukken die geagendeerd kunnen worden? Mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul-Özen: Resultaten van cliëntervaring onderzoek WMO 2021. Het is goed om te weten hoe de WMO ervaren wordt en de uitslagen te bespreken. De voorzitter: Is er steun voor om … Mevrouw Özogul-Özen: 1.6. De voorzitter: Is er voldoende steun voor om 1.6 voor de volgende agenda van de commissie samenleving te agenderen? Nee, onvoldoende steun daarvoor, dus die gaan we niet … Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Is het dan … Want als het goed is, 1.4 is net geagendeerd door de heer Smit. Dat gaat over de WMO en 1.6 gaat ook over de WMO, dus kan dat dan als een agendapunt? De voorzitter: Nee. Dat zijn twee hele andere punten, dus die kunnen niet samengenomen worden. Dan houden we het op het agenderen van punt 1.4. Anders nog punten? Mevrouw Özogul.

Mevrouw Özogul-Özen: 1.7, verlenging bestuurlijk toezicht en regiorapport verscherpt toezicht over jeugdzorg ook omdat er een artikel 19 mei is geweest van de Velsense wethouder die ook onder verscherpt toezicht is en dat zou ik graag met jullie willen bespreken.

3

De voorzitter: Dank voor uw toelichting. Is er voldoende steun om dat stuk te bespreken? Nee, opnieuw onvoldoende. Mijnheer …: Voorzitter, er worden ook wel eens alleen handen geteld. De voorzitter: We tellen in principe ook het aantal zetels die erachter zitten. Mevrouw Özogul-Özen: Als we de raadszetels tellen dan kunnen we net zo goed naar huis denk ik. Dan heeft de oppositie altijd een minderheid. Het is hier in de commissie dat je het ter plekke agendeert, weet je. Het gaat over verscherpte onder toezichtstelling en de verlenging daarvan in de jeugdzorg. Dat lijkt me belangrijk genoeg. De voorzitter: Dames, wat we doen … In principe hebben we nu gekeken naar het aantal zetels wat er is. Ik wil het prima in het presidium bespreken om te bespreken op welke manier we dit in de toekomst gaan doen. Voor nu houden we het eventjes zoals we het hebben gedaan en mocht het zo zijn dat we in het presidium besluiten om naar de handen te kijken, dan kunnen we altijd nog zeggen: oké, in deze commissie zijn een aantal stukken die het niet gehaald hebben omwille van dat we naar het aantal zetels hebben gekeken. Dan kunnen we altijd kijken of die stukken voor een volgende vergadering alsnog kunnen inbrengen. Mevrouw Özogul.

Mevrouw Özogul-Özen: Ik zou van de coalitie ook willen weten waarom een agenderingsverzoek van de oppositie niet gesteund kan worden en al is het maar uit coulance en het democratisch recht om iets te bespreken, dus ik snap het niet. De voorzitter: Heel kort, de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, even een punt van orde. Er wordt een coalitie-oppositiespel gespeeld dat ik niet herken. Laat mij even uitpraten alstublieft. Wij hebben nu de heer Smit gesteund in zijn voorstel omdat hij heel duidelijk was waarom hij het wilde agenderen. Wij zitten hier in de commissie om kaders te stellen, om een volksvertegenwoordiger te zijn, budgetrecht. Als je motiveert wat wij als commissie kunnen doen om een bepaald dossier te kunnen verbeteren, dat moeten wij hier met elkaar bespreken. Net even in het intermezzo zei mevrouw Oosterbroek zei het ook inderdaad van: doe ook het voorwerk. Wij moeten het met elkaar hier doen. Als je vooraf een verzoek had gedaan: wij moeten het hier over hebben, want wij hebben hier echt aangrijpingspunten om dit als commissie in Haarlem … Want het is een regionale taak van een rijkstaak, als u mij duidelijk had gemaakt van: wij moeten dit doen, want daar wordt het beter van, dan was ik met u mee geweest. Oftewel, laten we hier politiek bedrijven en als u mij mee wil hebben, geef mij een goede verklaring om dit te agenderen.

En dit is geen coalitie-oppositiespel. Daar neem ik echt afstand van. Mevrouw Özogul-Özen: Prima dat je de doet, maar mag ik er even iets op zeggen? De voorzitter: Ja, en daarna gaan we gewoon door met de agenda. Mevrouw Özogul-Özen: Ten eerste is deze afspraak dat je het van tevoren moet melden was niet gemaakt, anders had ik het erbij gezet. Ik bedoel, de rest heeft het ook ter plekke gedaan. En ten tweede lijkt het mij … Wij staan onder verscherpt toezicht juist met jeugdzorg en juist met een van de zwaarste jeugdzorgen en de wethouder van Velsen heeft daar een opmerking in een artikel in de krant gemaakt. Ik weet niet of u dat

4

gemist heeft, maar dan lijkt het mij heel belangrijk om daar als gemeente die de taken uitvoert het over te hebben met elkaar van hoe nu verder? En waarom staan we onder verscherpt toezicht? De voorzitter: Dank u wel mevrouw Özogul. Zoals ik al zei, we gaan door met agendapunt … Nee, we gaan door met de agenda tenzij u nog een punt wil agenderen. Dan zou u dan mogen doen. Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Mevrouw Özogul heeft me nu wel duidelijk uitgelegd dat het onder verscherpt toezicht staan van jeugdzorg dat dat belangrijk is en ik wil toch ook wel aangeven dat het mij heel erg zou helpen, ja, ik kan niet zo snel schakelen nog in deze commissie omdat ik de onderwerpen nog niet helemaal rijk ben, dus als het van tevoren zou worden aangegeven dan kan ik ook wat makkelijker schakelen. De voorzitter: En welk stuk wilt u dan agenderen nu? Mevrouw Oosterbroek: Dat stuk van mevrouw Özogul over jeugdzorg onder verscherpt toezicht. De voorzitter: 1.7. Dan hebben we bij deze geconcludeerd dat we voldoende zetels hebben om 1.7 te agenderen. Dan komt die op de agenda voor een volgende commissie samenleving. Zijn er anders nog punten die de commissie graag wil agenderen? Nee? Uitstekend. 5.

Transcript commissie d.d. 19 mei 2022 De voorzitter: Dan gaan we door naar punt vijf, het transcript van de commissie van 19 mei. Zijn er naar aanleiding van het transcript vragen of opmerkingen vanuit de commissie? Nee? Uitstekend.

Ter advisering aan de raad 6.

Begroting 2023 Spaarne Werkt Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland De voorzitter: Punt zes, begroting 2023 Spaarne Werkt participatiebedrijf Zuid-Kennemerland. In de bespreking van dit stuk wordt de commissie samenleving verzocht om een advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering. Wie uit de commissie mag ik als eerste het woord geven? Ja, mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Ja, wat ons betreft kan het naar de raad. De overschrijding dat is natuurlijk jammer, maar wellicht kan als je kijkt naar de benchmark van de kringloopwinkels is de Snuffelmug nogal aan de goedkope kant, dus is het mogelijk dat dat in de toekomst kan worden verbeterd zodat het gewoon een rond geheel is en verder zouden wij het heel mooi vinden om Spaarne Werkt net zoals de andere verbonden partijen ook terug te zien in de CO2-ladders zodat we kunnen zien hoeveel CO 2 er wordt verwerkt, want ja. De voorzitter: Uitstekend. Dank u wel. Mevrouw Wegman, u stak uw hand op, als volgende het woord. Mevrouw Wegman: Dank u wel voorzitter. De PvdA hecht zeer veel waarde aan het mogelijk maken van arbeidsdeelname, ook voor mensen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken om gepast werk te kunnen vinden. Werk geeft voldoening, waardering, zelfvertrouwen en geeft mensen ook het gevoel dat ze überhaupt meedoen in de maatschappij.

Spaarne Werkt biedt dit aan met persoonlijke aanpak waar gekeken wordt naar wat de persoon aankan. Voor sommigen is Spaarne Werkt een middel om een stapje hoger te komen en voor sommigen dient het meer als een vangnet. Hoe dan ook is het belangrijk dat mensen die willen werken en recht hebben op een werkplek deze ook krijgen. Het in stand houden van deze voorzieningen is wat de PvdA

5

betreft van groot belang. Uit het document blijkt dat er zorgen zijn over de financiering en de kosten in de komende jaren, met name voor een beschutte werkplek. Terecht staat ook in het document dat er moet worden gestreefd naar een balans waar de kosten moeten worden gedekt uit eigen inkomsten en hier zal Spaarne Werkt ook met een plan voor komen aldus staat in het document. Het belangrijkste voor de PvdA is eigenlijk gewoon dat de voorziening hoe dan ook in stand blijft. We zullen daarom ook instemmen met de begroting. Ik heb ook nog wel drie vragen naar aanleiding van de financiën. Nummer een is als Spaarne Werkt het niet lukt om het verdienvermogen te verbogen in de komende jaren, stelt de gemeente dan middelen ter beschikking om alle benodigde FTE’s in stand te houden? En zou de wethouder hierop kunnen toezeggen? Nummer twee is in het stuk staat dat er bepaalde zorgen zijn wat betreft de financiering op landelijk gebied en dat er naar oplossingen wordt gezocht, maar dit klinkt wat ons betreft ook wel een beetje afwachtend. Is de gemeente Haarlem zelf ook op zoek naar een oplossing voor dit financieringsvraagstuk en kan bijvoorbeeld de gemeente zelf bijdragen aan een hoger verdienvermogen door meer opdrachten te geven? En als laatste, kunnen er vanuit de regeling SROI meer plekken voor beschut werk gerealiseerd worden? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

De heer Van Leeuwen, D66. De heer Van Leeuwen: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, wat mooi dat we dit toch kunnen bieden en wat belangrijk dat we dit kunnen bieden, want mevrouw Wegman zei net ook al: een baan geeft trots, een baan geeft zelfvertrouwen en een baan geeft een sociaal netwerk. Het is o zo belangrijk dat we dit aanbieden aan de groep die dit nodig heeft, maar een paar hele concrete vragen. De eerste was net ook al genoemd, medio 2022 wordt er een plan gepresenteerd door Spaarne Werkt waarin voorstellen worden gedaan om het verdienvermogen te verhogen en de kosten te verlagen. Ik heb eens op mijn horloge gekeken en ik zag juni staan. In mijn ogen is dat medio 2022, dus ik vraag mij sterk af: waar is dat plan en hadden we dat niet gelijk gevoegd kunnen behandelen samen met deze begroting 2023? Want dat was natuurlijk bijzonder nuttig geweest dat wij met elkaar kunnen zeggen: oh ja wat een goed plan dat dat plan er ligt en doe nog een schepje daar bovenop nog een onsje minder van dat, want dat gaat helemaal goed werken. Dus graag een reactie. Wanneer kunnen we dit verwachten? Wat is onze positie als raad hierin en hoe gaan we dit verbeteren? Want het is natuurlijk essentieel om deze kosten te kunnen blijven dragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Klazinga namens de VVD. Mevrouw Klazinga: Ja, ook ik sluit me aan bij de eerdere sprekers dat werk is goed.

Dat doet iedereen goed en ook voor mensen inderdaad met een afstand tot de arbeidsmarkt is het goed om in ieder geval zoveel mogelijk te proberen om mensen aan het werk te krijgen. Daarom baarde het mij ook een beetje zorgen eigenlijk net als de vorige sprekers dat er toch een heel duidelijk risico in de begroting staat met betrekking tot de loonkosten, de oplopende loonkosten van beschut wonen, verschuiving van sociale werkvoorziening naar beschut wonen en inderdaad het plan dat gevraagd is aan Spaarne Werkt om na te denken over een manier om de eigen inkomsten te vergroten. Dat in combinatie met het feit dat er ook in de begroting staat dat vanwege verbouwing de Snuffelmug in de loop van het jaar 2023 dicht zal moeten, daar toch best een forse inkomstenpost vandaan komt, is er wel rekening gehouden met het feit dat er daar dus mogelijk minder inkomsten zijn komen? De gemeente Haarlem is de grootste gemeente die deelneemt in Spaarne Werkt, dus ook de gemeente die het meest te lijden heeft op het moment dat het niet goed gaat. Mijn vraag aan de wethouder daarom inderdaad ook: hoe staat het met het plan? Is dat er al? En als dat er niet is, kan de wethouder dat toezeggen dat het naar ons gestuurd wordt zodra het beschikbaar is? De voorzitter: Dank u wel. Iemand anders die het woord wenst? Mevrouw Marrée namens de Actiepartij.

6

Mevrouw Marrée: Dank u wel voorzitter. Bij het lezen van dit document was er eigenlijk een ding waar ik wel over viel en dat heb ik dan ook met mijn collega’s besproken en daar waren we het ook wel over eens, namelijk het punt van de loonkosten. In het document stond namelijk dat de mensen die via Spaarne Werkt aan het werk worden gezet het minimumloon krijgen, in sommige gevallen wellicht iets meer. Het minimumloon is net iets meer dan tien euro per uur en dat vindt Actiepartij echt tamelijk onacceptabel laag. En toen kwam ik er ook achter dat er in november 2021 als ik dat goed heb begrepen een motie is aangenomen genaamd ook bij verbonden partijen is het minimumloon veertien euro, dus ik vroeg mij af of dat dan niet ook hier van op toepassing zou moeten zijn en dat mensen die via Spaarne Werkt aan het werk worden gezet dus ook een minimumloon van veertien euro per uur zouden moeten kunnen ontvangen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Smit namens OPH. De heer Smit: Dank u wel mijnheer de voorzitter. De instroom beschut werken neemt toe. De begeleidingsbehoefte van deze mensen is groter dan de begeleidingsbehoefte van mensen in de WSW. De kans dat de mensen beschut werk uitstromen naar een reguliere werkplek is lager dan bij de mensen met een WSW-indicatie. Met dat gegeven hebben wij drie vragen voor de wethouder, vier vragen.

Hoe waarborgt Spaarne Werkt dat de weg naar de gerealiseerde werkplek toe bepalend blijft voor het verlenen van maatwerk, de begeleiding op maat van mensen die instromen in beschut werk? Twee, hoe waarborgt Spaarne Werkt dat het realiseren van het aantal werkplekken niet ten koste gaat van de begeleiding maatwerk en welzijn van de mensen die instromen? Hoe waarborgt Spaarne Werkt dat deze financieringsmethodiek in het bedrijf zich zal blijven richten op alle mensen die instromen beschut werk en niet richten op, als dat aanwezig is, laaghangend fruit, dus ook de probleemgevallen moeten hierin, mensen die zware aandacht behoeven, meegenomen worden. En een belangrijke vraag, omdat deze plek is waar kosten worden teruggedrongen en mensen die komen van mensen in de knel en waar kunnen medewerkers terecht met hun problemen en klachten over het proces, is daar een protocol voor? Dank u wel. De voorzitter: De heer El Aichi namens het CDA. De heer El Aichi: Ja, dank u wel voorzitter. Spaarne Werkt speelt een enorme bijdrage voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarom staan wij positief tegenover de ontwerpbegroting 2023. Wel heb ik een vraag aan de wethouder over de ESF-subsidie die weg zou kunnen vallen. Deze subsidie is gericht op het voorkomen van jongerenwerkeloosheid. Er staat bij de stakeholders dat we dit moeten gaan repareren als dat weg gaat vallen.

In hoeveel zijn deze stakeholders op de hoogte en hebben zij toegezegd dat zij dit wel gaan doen als dit wegvalt? Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Özogul namens de SP. Mevrouw Özogul-Özen: Dank u wel. Ook de SP is inderdaad het stukje over minimumloon opgevallen en voor zover ik weet uit het verleden met Paswerk was het altijd meer dan het minimumloon, dus ik zou graag willen weten waarom daar nu ineens minimumloon is geschreven. En ten tweede inderdaad ook de vraag over beschermd werk en dat zal waarschijnlijk toenemen en daar zullen de financiële lasten zullen hoger worden. Ja, in hoeverre zijn wij daarop berekend en wat zouden wij als Haarlem kunnen doen? De voorzitter: Dank u wel. De heer Alberts namens Forum voor Democratie. De heer Alberts: Dank u wel voorzitter. Voor de onderdelen WSW en beschut werk binnen het programmawerk worden additionele middelen van de deelnemende gemeenten gevraagd. Goed dat de

7

gemeenten voor zoiets belangrijks bijspringen. Wij hebben een vraag. Hoe wordt de verstrekking van deze additionele middelen verdeeld onder de deelnemende gemeenten? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Andere sprekers op dit punt? Nee. Dan gaan we naar de wethouder. Wethouder Roduner: Ja, dank u wel voorzitter. Misschien toch, ik neem een klein beetje geschiedenis. Dit is eigenlijk de eerste volledige begroting van het bedrijf Spaarne Werkt dat hiervoor Paswerk was en ook Werkpas. Paswerk is onze traditionele SW deel, oud beschut noem ik het maar even, SW-bedrijf, dat is een van de beste SW-bedrijven van Nederland, een van de best presterende SW-bedrijven van Nederland. Daar mogen we ontzettend trots op zijn, maar omdat natuurlijk het sociale, het oude beschut geen nieuwe instroom meer heeft, is dat langzamerhand ook een bedrijf aan het worden waar de medewerkers steeds ouder worden, waar het verdienvermogen steeds minder wordt, dus steeds minder mensen eigenlijk en dat loopt er ook toe om inderdaad steeds kritischer te kijken van: hoe groot is het bedrijf? Welke dienstverlening kunnen we aanbieden? Welk merk is ook nog geschikt voor inmiddels steeds ouder wordende groep mensen? Dus dat is inderdaad constant iets wat nodig is.

In het verleden hebben we daar ook al eerder plannen gemaakt, de locatie, de Cruquius, is inmiddels bijvoorbeeld ook te groot geworden, wordt daarom ook deels verhuurd. Een deel van het gemeentelijk archief zit daar inmiddels, dus op die manier proberen we scherp naar de kosten te kijken, ook de kosten van begeleiding om te zorgen dat die een beetje mee groeit, mee krimpt moet ik zeggen met de krimp van het bedrijf. Dat is een plan geweest dat we eigenlijk denk ik vanaf 2016/2017 gedaan hebben en dat heeft er in ieder geval toe geleid dat de kosten laag zijn gebleven, dat er goede financiële resultaten zijn behaald en dat het in ieder geval nu een stevige financiële buffer ook, dat dit bedrijf ook een stevige financiële buffer heeft waarmee ook wat schokken kunnen worden opgevangen zoals ook de coronacrisis dat ook op dit bedrijf een stevige impact heeft gehad, dus ik denk dat dat een hele goede uitgangspositie is voor het nieuwe bedrijf Spaarne Werkt. We hebben gezegd: nou, het ene bedrijf krimpt, maar aan de andere kant zie je ook het nieuw beschut inmiddels toenemen waarvoor overigens een CAO is afgesloten, dus die vallen, zowel oud beschut als nieuw beschut valt inmiddels onder een CAO en ik weet niet precies de bedragen, maar in ieder geval die CAO krijgt ook betaalt.

Laten we hopen dat het minimumloon van het rijk ook doorstijgt dat iedereen gewoon uiteindelijk die veertien euro gaat verdienen, maar die vallen onder die CAO, dus dat nieuwe beschut is een nieuwe instroom van die mensen. Spaarne Werkt heeft daarnaast een zorg voor jongeren en uiteindelijk ook voor de re-integratie processen. Dus om op uw vraag even in te gaan, de CO2-ladder dat lijkt mij iets denk ik dat zal ik meenemen in de bestuursvergadering om te kijken of dat iets is wat we ook inderdaad in de volgende begroting kunnen kijken of dat in onze financiële administratie kan worden verwerkt dat we ook wat meer duidelijk rapporteren over hoe het bedrijf presteert over CO2. Uiteindelijk, het is ons bedrijf, ik kijk even naar de Partij van de Arbeid, dus wij moeten bijbetalen. Wij kunnen en zullen dit niet failliet laten gaan. Het is gewoon een wettelijke taak die de gemeente heeft opgelegd gekregen.

Het is wel belangrijk dat we toch ook scherper de kosten blijven kijken, want als we hier heel veel geld er bijleggen, zal dat vaak ten koste gaan van het andere deel van ons participatiebudget en dat deel van het participatiebudget gebruiken we ook om andere groepen die onder de participatiewet vallen, zoals mensen in de bijstand, misschien ook wel nuggers, dus er is een veel grotere groep mensen die ondersteuning van de gemeente nodig heeft en zeker in deze tijd kunnen we iedereen gebruiken op de arbeidsmarkt, dus het is ook wel taak om scherp bij de kosten te blijven, want dan houden we ook gewoon geld over voor andere belangrijke groepen Haarlemmers die ondersteuning hebben vanuit de gemeente. Maar goed, dit staat wel uiteindelijk die ladder toch vooraan omdat dit ook gewoon een wettelijke taak behoeft. We krijgen daar veel te weinig geld voor van het rijk vinden wij in ieder geval, dus daar wordt al hard onder gelobbyd via VNG, maar ook Cedris, de vakorganisatie dat ging niet zo goed als we hoopten afgelopen kabinetsformatie helaas, want we hadden gehoopt dat het beschut weer wat verruimd zou worden. Dat is

8

uiteindelijk niet gebeurd. Er is wel iets extra geld door het rijk beschikbaar gesteld, maar ik heb nog niet gezien hoeveel dat is om ook participatie in den brede wat meer te stimuleren. Dus extra opdrachten vroeg de Partij van de Arbeid, dat heeft niet zo veel zin, want we zitten inmiddels met een bedrijf dat misschien wel meer opdrachten heeft dan medewerkers heeft om dat aan te kunnen, dus dat betekent juist dat we in een ander scenario zitten, namelijk dat we de pijnlijke keuze moeten maken om afscheid te nemen van een aantal werkvormen. En dat is geen leuk proces, want hoe meer werkvormen je in je bedrijf kan aanbieden, Paswerk, Spaarne Werkt, ik moet nog even wennen aan de naam, Spaarne Werkt biedt bijvoorbeeld de post aan, groenvoorziening, maakt die wallets voor je telefoon, voor je bankpasjes moet ik zeggen, maar deed vroeger ook dingen voor de KLM, maar dat doen we inmiddels niet meer omdat dat werk niet goed meer paste bij de medewerkers. Het vroeg te veel van hun fysieke capaciteiten, was onregelmatig en uiteindelijk ook onvoldoende renderend, dus op een gegeven moment maak je wel keuzes om bepaalde werkvormen af te stoten. Dat is ook wel jammer, want niet iedereen kan ook hetzelfde werk aan, dus hoe meer keuze hoe beter je ook kan, maar uiteindelijk waren er onvoldoende mensen om dat echt te doen.

Dus hetzelfde geldt denk ik ook voor SROI, dus social return of investment, ik denk dat dat veel meer door Spaarne Werkt kan worden ingezet om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt uit de bijstand aan het werk te helpen, maar het is niet denk ik dat we nog heel veel extra opdrachten moeten geven vanuit de gemeente om werkvormen te genereren. Overigens maakt Spaarne Werkt dit pand ook schoon voor een groot gedeelte, dus daar mag u trots op zijn. Dus we hebben ieder geval afgelopen begroting … Dus in maart hebben we de conceptbegroting vastgesteld door het bestuur. Daar hebben we ook gezegd: dit gaat nog goed met deze begroting, maar er moet wel een plan komen. Nou, medio 2022 was in ieder geval voor ons dat we hebben besloten na de zomer gaan we in het bestuur in eerste instantie over het plan praten. Dat is niet een plan dat ik hier zomaar neer ga leggen omdat het ook te maken heeft over medewerkers van de organisatie wat kan leiden tot reorganisatie, wat kan leiden tot herschikken, kan leiden tot ingewikkelde discussies tot afstoten van bepaalde taken.

Zo ver is het nog niet, maar dat is eerste een discussie die we goed en zorgvuldig in het bedrijf willen bespreken en met het bestuur willen bespreken en ook met de ondernemingsraad voordat ik dat hier in de openbaarheid leg, maar dat zou kunnen zijn dat u in de volgende begroting, dat is in ieder geval mijn bedoeling, om in de begroting van 2024 dat we u duidelijk laten zien: dit zijn de stappen die we nemen om uiteindelijk ook te zorgen dat het bedrijf gezond blijft. Dus het gaat niet alleen over financiële gezondheid, maar ook gewoon bedrijfsmatig gezond blijven, dus dat is het moment dat u dat ziet. Deze begroting is volgens mij nog goed, maar we zien dat het ingewikkelder wordt en dat is eigenlijk dat je toch proactief gaat zeggen: nu aan de slag met een plan. In 2024, dus volgend jaar bij de begroting van 2024 hopen we daar dan ook de stappen kunnen zetten. De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek heeft een interruptie. Mevrouw Oosterbroek: Ja, een vraag, want ik hoor dat u dus aan de slag gaan met het plan. Kijkt u dan ook naar de andere ondernemingen die deze werkvormen bieden? Kijkt u dan breder straks mochten we werkvormen anders aanbieden naar andere partijen in onze stad zoals de impactondernemers? Gaat u dat meenemen daarin? De voorzitter: Wethouder.

Wethouder Roduner: Nou, ik denk dat we eerst even kijken wat het bedrijf zelf doet, dus je kijkt: welke bedrijfsvormen heb ik? Welke lopen goed? Welke past ook goed bij onze medewerkers? Het kan zo zijn dat je op een gegeven moment zegt, dit is een willekeurig voorbeeld, laten we duidelijk zijn, maar Spaarne Werkt doet ook diensten voor de gemeente voor fietsen. Misschien dat je op een gegeven moment zegt: als Spaarne

9

Werkt dat niet meer doet, dan kijken we misschien ook naar andere bedrijven. Misschien is Spaarnelanden dan wel een hele logische partner of zijn er inderdaad bedrijven in de stad waarvan we zeggen dat zij dat ook kunnen doen, maar het lastige is gewoon de doelgroep wordt gewoon kleiner, dus het is niet zo dat we mensen kwijt moeten dat we zeggen: die gaan we bij een ander bedrijf stallen. Je merkt gewoon het is een krimpend bestand. Misschien dat we wel gaan kijken dat groepen die nu nog niet voldoende aan bod komen, dus die niet voldoende re-integratie in werkvormen hebben dat je zegt: dat zijn nieuwe doelgroepen die ook in het bedrijf begeleiding kunnen krijgen. Misschien tijdelijk om als eerste stap om daarna uiteindelijk ook weer uit te stromen richting het reguliere bedrijfsleven, ik noem het maar even zo of overheid, semioverheidsinstellingen. Dat zou nog een stap kunnen zijn. Dus sinds een aantal jaar is natuurlijk veel meer de doelstelling dat we niet meer een beschutte werkplek hebben een zoals het oude SW-bedrijf maar dat er een kleinere groep echt beschut werk in gaat en de rest veel meer via de garantiebanen gewoon in het reguliere veld is.

Dat is de redenering, maar je ziet nu wel langzamerhand dat misschien de rijksoverheid daar wel iets te optimistisch in was, iets te makkelijk gedacht dat er heel veel mensen toch vrij makkelijk met een paar aanpassingen bij het bedrijfsleven aan de slag zouden kunnen en je ziet toch dat daar vanuit meer begeleiding misschien nodig is, meer job coaching, eerst maar eventjes op de Cruquius werkervaring opdoen, aan het ritme wennen, dus dat zijn dingen die je heel goed op de Cruquius zou kunnen organiseren waar Spaarne Werkt ook heel erg goed in is. Dus ik denk dat dat ook een beetje richting OPH, want u heeft een aantal vragen gesteld, maar dat ging wel over ik denk dat Spaarne Werkt heel goed is in het begeleiding geven van juist op maatwerk van groepen, dus met verschillende werkvormen waar zij dus ook kunnen zorgen dat mensen gewoon tot bloei komen, volledig potentieel of maximaal potentieel ook kunnen benutten en ik denk dat die kennis wil je misschien ook wel inzetten voor andere doelgroepen en volgens mij, ik denk dat het gewoon een vertrouwenspersoon heeft voor een eigen klachtenregeling. De voorzitter: De heer Smit heeft een interruptie. De heer Smit: Ja, ik ben een minuut kwijt. Dank voor uw woorden.

Toch graag even voor OPHaarlem als het kan op papier hoe juist in deze fase het zou kunnen gaan knellen, en niet bedoeld, maar onbedoeld, hoe de klachtenregeling voor de medewerkers werkt en mijn vraag aan u: kan er optimale aandacht zijn voor het feit dat als er bezuinigd moet worden dat er niet als eerste wordt gekeken naar de begeleiding en de ondersteuning van de mensen? Want uiteindelijk, die zijn het meest kwetsbaar. Dank u. De voorzitter: Een interruptie is wel kort, mijnheer Smit. Wethouder Roduner: Ja, en ik denk dat dat een terecht punt is dat u zegt: laten we ook scherp kijken dat we niet te veel gaan bezuinigen en uiteindelijk daarmee de duurzame inzetbaarheid van mensen verder af brengen, want dat is wel het doel van het bedrijf om mensen duurzaam inzetbaar te houden en het is niet een bedrijf gericht op winstmaximalisatie, dat ben ik helemaal met u eens. Volgens mij, dat laatste punt is technisch, dus het eerste punt is technisch over de klachtenregeling. Ik zal vragen of dat uw kant op kan komen. En overigens heb ik ook regelmatig overleg ook met … Ik ben gisteren nog bij de ondernemingsraad ook geweest, dus daar is ook gewoon goed overleg mee. Daar ben ik ook regelmatig bij. Het CDA heeft nog een vraag gesteld over de ESF-subsidie. Die is wel eens in het verleden weggevallen, toen moesten gemeente flink bij lappen.

Dat hebben we gedaan omdat we dat belangrijk vinden dat ook inderdaad jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt gewoon opgeleid worden en aan het werk worden gehouden. We hebben die financiering wel iets aangepast, want het was steeds echt het probleem van het bedrijf en we hebben eigenlijk dat risico iets meer bij de deelnemende gemeenten gelegd, dus de gemeente zijn nu veel meer verantwoordelijke om die kosten op te vangen en als die ESF-subsidie dan binnenkomt dan is dat dus ook veel

10

meer een voordeel voor de gemeente, dus op die manier ligt het risico ook wat beter waar het ligt. En Forum had inderdaad de vraag gesteld van: hoe is die verdeling ongeveer? Dat doen we naar aandeelhouderschap of eigenaarschap, dus ik weet niet precies uit mijn hoofd, maar ik geloof dat Haarlem voor 85 procent eigenaar is van dat bedrijf, dus dat is ook het aandeel in de tekorten, maar dat is ook het aandeel in eventuele overschotten. Dat hebben wij in het verleden ook wel eens gehad, dat er wel een zodanig positief resultaat was dat er juist ook geld naar de gemeente kon worden uitgekeerd, dus dat is een verhouding op basis van inwoneraantal ook met omliggende gemeenten. De voorzitter: Dank u wel voor uw beantwoording. Is er behoefte in de commissie voor een tweede termijn? Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Ja, ik heb nog geen antwoord op de CO2-ladder, op die vraag. De voorzitter: Die heeft u wel hoor. Die heeft u gekregen. Maar als de wethouder hem nog een keer wil herhalen dan mag dat. Wethouder Roduner: Ja, ik heb gezegd dat ik dat mee ga nemen voor de volgende begrotingscyclus, dus uiteindelijk gaan we daar aandacht aan besteden bij de begroting 2024, dus dan gaat het even mee en we kijken even hoe we daar ook in de administratie dan kunnen kijken wat we hier kunnen betekenen. De voorzitter: De heer Van Leeuwen namens D66.

De heer Van Leeuwen: Ja, voorzitter, hartelijk dank aan het college, aan de wethouder voor de mooie antwoorden en ook de betrokkenheid die hij tentoonspreidt bij dit prachtige bedrijf. Ik had geheel ten onrechte blijkbaar gelezen dat het plan dat gepresenteerd moest worden door Spaarne Werkt aan ons gepresenteerd zou moeten worden, maar dat is aan het bestuur van de gemeenschappelijke regeling. U kent D66 als een partij die niet per se fan is van gemeenschappelijke regeling, want qua democratische legitimiteit en accountability laat dat wat te wensen over. Ik hoor de wethouder zeggen dat in de begroting van 2024 wij daar kennis van kunnen nemen, dus dat is dan eigenlijk kennis nemen van. In hoeverre ziet de wethouder ruimte om ons ook te betrekken bij dat voorstel? Want we zijn voor 85 procent eigenaar. Dit gaat echt over de toekomst van het bedrijf, dus hoe gaat de wethouder zijn best doen om ons als commissie hierbij een stukje te helpen, te betrekken en ons in positie te brengen? Dank u wel. De voorzitter: Anders nog commissieleden voor een tweede termijn? Nee? Wethouder. Wethouder Roduner: Nou, kijk, we hebben natuurlijk een bestuur, dus dat is wel. U bent geen voorstander van de GER, maar dat is natuurlijk wel uiteindelijk hoe we het met elkaar hebben georganiseerd waarbij het college een sterke rol in de uitvoering heeft.

Ik zit even te denken, dus volgens mij qua zorgvuldigheid moet het gewoon eerst in het bestuur en uiteindelijk ook als het effect heeft op de organisatie op de medewerkers, dat is denk ik zorgvuldige manier. We rapporteren een paar keer over Spaarne Werkt, dus bij het jaarverslag bij de begroting laten we kijken dat als daar iets over te melden is we dat gewoon in de eerste ronde dat we hier iets melden dat we u daarover informeren. Ja? De voorzitter: Uitstekend. Dan is dit zo voldoende besproken. Ik heb de wethouder onder andere horen vertellen dat hij een grondige begroting inclusief bedrijfsmatige stappen waarin stappen richting een gezond bedrijf worden opgesteld voor de begroting 2024 waarin de CO2-ladder van GroenLinks wordt meegenomen en de wethouder zal ons meenemen bij de eerstvolgende stappen hierin. Hoe kan dit stuk naar de raad? Als

11

hamerstuk, hamerstuk met stemverklaring? Ja? Hamerstuk? Uitstekend. Dan gaat dit als hamerstuk naar de raad. Overige punten ter bespreking 7.

Evaluatie verkorting duur maatschappelijke begeleiding statushouders a.

Toezegging: evaluatie van de maatschappelijke begeleiding door Vluchtelingenwerk Nederland van twee jaar naar een jaar en daarin de ervaringen van het sociaal wijkteam mee te nemen

De voorzitter: Dan gaan wij door naar punt zeven, evaluatie verkorting duur maatschappelijke begeleiding statushouders. Even zien, ja, de ter kennisnamenota evaluatie verkorting duur maatschappelijke beperking statushouders is op verzoek van Jouw Haarlem ter bespreking geagendeerd. De commissie samenleving heeft ermee ingestemd op 19 mei. Het agendaverzoek is bijgevoegd. Mevrouw Scholten namens jouw Haarlem als eerste het woord. Mevrouw Scholten: Dank u wel voorzitter. Goedenavond allemaal. Het doel van de evaluatie van de verkorting van de duur maatschappelijke begeleiding statushouders, het is een mond vol, was om aan de hand van de beschikbare data in kaart te brengen wat de belangrijkste uitkomsten zijn van het terugbrengen van de maatschappelijke begeleiding van twee jaar naar een jaar met ingang van 1 januari 2020. Ons doel met de agenderen in van deze evaluatie is tweeledig. Enerzijds geeft de evaluatie geen uitsluitsel over de gestelde vraag omdat de sociaal wijkteams aangeven niet voldoende kwantitatieve gegevens te hebben en omdat ze niet van alle hulpvragers weten of zij al dan niet statushouders zijn. De begeleiding van statushouders is met het ingaan van de nieuwe wet inburgering op 1 januari 2022 bij de gemeente belegd met een aantal wijzigingen ten opzichte van de wet uit 2013.

In Haarlem zal Vluchtelingenwerk deze taken blijven uitvoeren, dus dat blijft constant. Vluchtelingenwerk West en Midden Nederland, inmiddels gefuseerd tot vluchtelingenwerk Nederland verzorgt twaalf maanden maatschappelijke begeleiding en draagt dan warm over naar de sociaal wijkteams. Een van de vragen die ik nog steeds heb voor de wethouder is: als de afspraak is om statushouders warm over te dragen aan de betreffende sociaal wijkteams, hoe kunnen zij dan geen kwantitatief overzicht hebben over hoe het met ze gaat? Anderzijds, de tweede reden maar is het nu er nog geen coalitieakkoord is en de nieuwe kadernota nog te bespreken en bij te sturen is, tijd om actie te ondernemen waar nodig. Op basis van de evaluatie kunnen we nu eigenlijk niet achterhalen wat nodig is terwijl de Nationale ombudsman recent de noodklok luidde over de maatschappelijke en financiële problemen van statushouders. De kinderombudsman constateert dat de AMV’s, alleenstaande minderjarige vluchtelingen, vreemdelingen, sorry, na hun achttiende verjaardag als ze van het ene op het andere moment alles zelf moeten doen in de problemen komen en net als de Kinderombudsman maakt ook Vluchtelingenwerk zich zorgen over statushouders en de problemen die zij tegengekomen.

Ik heb inmiddels bij het uitvragen van de technische kant begrepen dat Haarlem met Nidos samen ook de AMV’s tot 21 jaar begeleid, dus die vraag is inmiddels wel beantwoord waarvoor dank. Ons voorstel vraagt de ontbrekende kennis echt goed uit ook bij vluchtelingenwerk en niet alleen bij de sociaal wijkteams. Kijk even of de sociaal wijkteams inderdaad echt goed bij machte zijn om te voorkomen dat statushouders in de problemen komen en laten wij voldoende budget opnemen in de kadernota nu we nog kunnen sturen om langer dan twaalf maanden waar nodig passende hulp te bieden met speciale aandacht voor de groep van achttien tot 21 jaar en met speciale aandacht voor de aanbevelingen van zowel de Nationale als de Kinderombudsman. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van der Meer namens de ChristenUnie. Sorry, mevrouw Booms namens de ChristenUnie.

12

Mevrouw Booms-van der Meer: Ja, dat is altijd verwarrend met getrouwd en meisjesnaam. Goed. Ik dacht als ik dit zo las van: nou, die evaluatie is eigenlijk heel matig, want sociaal wijkteam heeft niet de data en dan denk ik ook vervolgens: maar waarom dan nu aan het sociaal wijkteam vragen van: jongens, werkt het? Moet je dat niet ook aan andere partijen vragen? Dus ik heb het aan iemand gevraagd die al vele jaren betrokken is bij het ondersteunen van vluchtelingen, statushouders en zij zegt: een jaar begeleiding is echt te kort. Belangrijk is nu dus moet er eigenlijk een snelle, warme overdracht zijn, maar eigenlijk hebben deze mensen het nodig dat er veel vaker meegegaan wordt, want die drempel is gewoon heel hoog. Een jaar is daarvoor gewoon tekort en het sociaal wijkteam kan ook gewoon het werk niet zomaar overnemen. Ze hebben vaak te weinig affiniteit met de doelgroep. Veel hebben soms ook iets te weinig geduld met mensen met een taalprobleem en de cultuurverschillen spelen een rol. Dit zijn dus reacties die ze gekregen heeft en ze ziet ook zelf van: statushouders gaan echt niet snel naar sociaal wijkteams. De drempel is echt te hoog. Ze voelen zich vaak niet gehoord en ze voelen zich niet begrepen. Ze durven niet door te vragen. Het risico is dat de preventie van grotere problemen ontbreekt. Mensen melden zich pas als het echt mis is.

Vrijwilligers zijn vaak niet verbonden aan een organisatie. Die springen in het hiaat tussen Vluchtelingenwerk en het sociaal wijkteam goed bedoeld, maar hebben niet altijd de juiste kennis en daardoor vergroten de problemen onnodig. Dus dit is een stukje evaluatie vanuit andere partijen, dus eigenlijk, wethouder, zou ik willen vragen: moet er niet verder gekeken worden dan alleen aan het sociaal wijkteam vragen hoe het nu gaat? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bastiaans namens de Partij van de Arbeid. Mevrouw Bastiaans: Ja, voorzitter, dank u wel. De PvdA vindt net als de anderen hier dat de begeleiding van statushouders een zeer belangrijk punt is en ook het rapport van de ombudsman waarop de vraag ook gebaseerd was geeft aanleiding om er gewoon goed naar te kijken hoe dat gaat, maar vooral naar de situatie in Haarlem, want daar hebben we het over. Ik heb contact gehad met het sociaal wijkteam in Meerwijk om te vragen van: wat merken jullie nu op dit moment? En ik kreeg daar gelukkig een heel positief geluid te horen dat sinds 1 januari sinds de gemeente het in handen heeft dat het erg duidelijk veel beter gaat, een klantmanager met budgetcoach, er zijn coaches die de taal spreken en dat daar dus een duidelijke verbetering te zien is volgens het sociaal wijkteam.

Waar wel de zorg is, en dat hoorde ik hier net ook, is de overdracht vanuit Vluchtelingenwerk, dus de mensen die voor 1 januari nog niet volgens de nieuwe regeling begeleid werden, daar zijn zorgen over. Dat zou ook mijn eerste vraag aan de wethouder zijn om bij Vluchtelingenwerk aan te dringen die warme overdracht zo snel mogelijk op orde te krijgen, want daar ligt het. Kijk, die sociaal wijkteams lopen nu best goed wat ik hoor. We hebben de goede mensen die daar de begeleiding verzorgen, dus hoe eerder die warme overdracht er is, hoe beter mensen begeleid kunnen gaan worden. Een ander probleem dat genoemd werd, is dat de kinderopvang een probleem is voor mensen die naar de taalles willen. Sinds 1 januari krijg ze veel meer taal les en er wordt meer aan participatie gedaan, maar met name voor bijvoorbeeld alleenstaande moeders die kunnen daar niet aan meedoen omdat er onvoldoende kinderopvang is, met name lange wachtlijsten voor kinderen onder de twee jaar. Nou weten wij in het algemeen al dat er een groot probleem met de kinderopvang is, maar ik wil toch er aandacht voor vragen ook voor deze groep om te kijken of daar op korte termijn verbeteringen in te krijgen zijn, dus dat waren mijn vragen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamzad namens GroenLinks. Mevrouw Hamzad: Dank u wel voorzitter. Op basis van de beschikbare data is er geen toename gemeten.

In de informatienota 2.1 data is niet geschikt om te meten. De afkomst en de hulpvraag wordt niet op ‘…’ geregistreerd maar wel op hulpvraag. Door het begeleidingstraject te verkorten van twee naar een jaar, geen extra hulp is er bijgekomen, en dat houdt in dat wij niet de conclusie kunnen trekken omdat de data niet werd

13

vastgesteld. Hoe zorgen wij dat de registratie op orde komt? GroenLinks vindt het heel fijn dat zelforganisaties meer samen gaan werken met sociaal wijkteams, heel goed in zicht waar dat dat positief is. Welke rol spelen zelforganisaties? Er is een nieuw welzijnswerk aanbesteed en het is inmiddels bekend dat lokale partijen de aanbesteding hebben gewonnen en hier vallen zelforganisaties onder. GroenLinks is nieuwsgierig naar wie de sociale basis heeft vergund, welke rol zelforganisaties spelen in de nieuwe sociale basis na de aanbesteding en hoe zelforganisaties een plek krijgen binnen de sociale basis. Kan de wethouder hierover iets meer vertellen? En hoe wordt meegenomen dat deze mensen versneld aan de slag kunnen omdat wij het zo krap hebben op de arbeidsmarkt zodat statushouders versneld geschoold worden om aan het werk te kunnen, voornamelijk in de zorg en na verloop van tijd na een jaar volwaardig mee kunnen doen in de maatschappij? Dank u wel voorzitter. De voorzitter: De heer El Aichi namens het CDA. De heer EL Aichi: Ja, dank u wel voorzitter. 13 januari van dit jaar hebben wij het stuk maatschappelijke begeleiding van statushouders van twee jaar naar een jaar besproken. Ik heb toentertijd de wethouder gevraagd toe te zeggen de commissie te informeren over de evaluatie van de maatschappelijke begeleiding van Vluchtelingenwerk Nederland van twee jaar naar een jaar.

Ik heb ook gevraagd de ervaring van de sociaal wijkteams erin mee te nemen. Ik wil de wethouder heel graag bedanken over deze mini-evaluatie en naar mijns inziens geeft deze evaluatie niet het volledige antwoord op alle vragen die ik toentertijd in januari gesteld heb. Wel wil ik de wethouder bedanken over de positieve noot dat medewerkers van de sociaal wijkteams de zelforganisaties zoals Stichting Samen Haarlem en de Somalische Stichting Haarlem en omstreken heeft hierbij betrokken. Ik wil de wethouder ook bedanken over het feit dat de Somalische Stichting en Samen Haarlem goed samenwerkt met de sociaal wijkteams. Deze organisaties willen graag weten wat hun rol zou zijn in het begeleiden van status houders, dus ik zou graag willen weten hoe de voortgang is van de gesprekken tussen de sociaal wijkteams en deze organisaties. In het stuk staat dat de evaluatie afhankelijk is van kwalitatieve en kwantitatieve informatie die beschikbaar is.

Dit kan ik alleen maar beamen, want de periode van 1 januari jongstleden tot nu toe is heel kort, dus wij van het CDA verwachten een uitgebreide evaluatie met meer informatie in 2023, een evaluatie waarin staat in hoeverre het het sociaal wijkteam lukt om statushouders te begeleiden en in samenwerking met betrokken organisaties en zelforganisaties in de stad en wij willen een evaluatie waarin staat hoe de warme overdracht, dat zei net de Partij van de Arbeid, hoe de warme overdracht van Vluchtelingenwerk naar sociaal wijkteams verloopt. Ik hoop dat de wethouder een toezegging kan doen om te komen met een uitgebreide evaluatie de komende jaren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u. Mevrouw Marrée namens de Actiepartij. Mevrouw Marrée: Dank u wel voorzitter. Ja, Actiepartij vindt ook wel het besluit om de duur van die maatschappelijke begeleiding te halveren tamelijk ingrijpend en ik heb in het document heel veel gelezen over dat er vanuit de sociaal wijkteams informatie wordt opgevraagd, maar ik sluit me daarin ook heel erg bij de ChristenUnie aan.

Het is denk ik ook belangrijk om met input van andere kanten te komen en daarmee zou ik eigenlijk willen vragen of het niet een idee zou zijn om met statushouders zelf in gesprek te gaan bijvoorbeeld door middel van een vragenlijst of een verkennend gesprek om te kijken waar er vanuit de doelgroep nou daadwerkelijk behoefte aan is en waar de dingen goed en minder goed gaan en ja, vervolgens, en daarmee sluit ik me aan bij verschillende andere sprekers die dat ook min of meer gezegd hebben, maar maken wij om ons wel een beetje zorgen in hoeverre de sociaal wijkteams gespecialiseerd genoeg zijn om met deze doelgroep te kunnen werken en ook dat er waarschijnlijk om deze reden heel veel extra werk op hun bord

14

terechtkomt en of ze die extra werkdruk wel kunnen handelen en daarbij ook de kwaliteit van het werk en hun eigen mentale gezondheid daar niet overheen gaan. Ja. De voorzitter: Helemaal goed. Dank u wel. Mevrouw Özogul namens de SP. Mevrouw Özogul-Özen: Dank u wel. Toen de begeleiding van twee jaar naar een jaar ging heeft de SP hier heel kritisch naar gekeken en meerdere keren geprobeerd om dit te voorkomen en wij waren dan ook blij om te zien dat er een evaluatie stond alleen zijn wij teleurgesteld omdat er eigenlijk heel weinig cijfers bekend zijn, maar ook heel weinig bekend is met wat de werkelijke stand is sindsdien, dus wij vragen ons af waarom er niet een nulmeting is geweest op het moment dat dat omlaag ging, want dan pas kan je zien van: wat was het toen en wat is de stand nu met betrekking tot problemen? Daar zou ik graag van de wethouder over willen horen en mijn volgende vraag is: wanneer kunnen wij eventueel een evaluatie verwachten wat wel dit dus naar voren brengt? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Verhagen namens Trots. Mevrouw Verhagen: Ik wil mij zeker aansluiten bij de zorgen van vele anderen hierover.

Wij vragen ons, Trots vraagt zich eigenlijk al van: is het nou mogelijk dat vluchtelingen op deze manier na dat ene jaar begeleiding gewoon uit het zicht verdwijnen en dat zou het aller gevaarlijkste misschien zijn omdat dan problemen misschien wel torenhoog op kunnen lopen en daar zouden we heel graag zicht op hebben welke mensen er nou juist uit het zicht verdwijnen en de vraag is dan natuurlijk: hoe zou je dat kunnen onderzoeken? En iemand die daar een goed idee voor heeft is natuurlijk zeer welkom, want dat lijkt mij het grootste probleem. Dank u. De voorzitter: Helemaal goed. Dank u wel. Mevrouw Klazinga namens de VVD. Mevrouw Klazinga: Ja, ik heb even naar de eerdere sprekers geluisterd en sluit mij erbij aan dat het jammer is of prettig is dat er een evaluatie is gedaan, maar jammer dat het eigenlijk een evaluatie is waar helemaal niets uit blijkt behalve dat er nog niet meer vragen zijn gekomen bij de sociaal wijkteams. Dat lijkt positief of dat lijkt dat er niet meer werk bijgekomen is, maar of dat ook betekent dat statushouders na een jaar net zo zelfredzaam zijn als voorheen na twee jaar dat weten we gewoonweg niet, dus naar aanleiding van deze evaluatie allerlei acties op touw zetten dat lijkt mij niet een goed idee.

Wel lijkt het mij een goed idee, en dat is eigenlijk een vraag aan de wethouder, of er nadere evaluatie plaatsvindt nu deze evaluatie eigenlijk wat mij betreft niet zoveel heeft opgeleverd, dus dat is mijn vraag. De voorzitter: Goed, dank u wel. Anders nog sprekers? De heer Smit namens OPH. De heer Smit: Dank u wel voorzitter. Ja, ik sluit me aan ook bij mevrouw Verhagen die zich toch afvraagt, en anderen ook, wat gebeurt er nou na een jaar met de statushouder? Er zijn zo veel verhalen over mensen die bijvoorbeeld uitgebuit worden. We zien het nu bij de Oekraïners waar mensen omheen lopen die helemaal niet correct bezig zijn om die mensen op een verkeerde plek op de arbeidsmarkt neer te zetten met wurgcontracten enzovoorts. Dit soort dingen daar hebben wij op dit moment heel weinig zicht op, zelfs bij de Oekraïners. We vermoedden het en we zien het, maar echt zicht hebben we er niet op. Ik vraag me af of we het hebben ten aanzien van statushouders, dus onze zorgen bij de verkorting destijds die zijn gebleven en we hopen toch om dieper onderzoek naar de effectiviteit van de verkorting. Dank u wel.

15

De voorzitter: Anders nog sprekers op dit punt? Nee, aanvullingen daar doen we helaas niet aan. Dan gaan we eerst naar de wethouder lui… Of de heer Van Leeuwen was nog niet geweest. De heer Van Leeuwen namens D66. De heer Van Leeuwen: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, ik zat als D66 ook even te luisteren en wat ontzettend fijn dat ook deze raadscommissie samenleving voor een gastvrije stad is waar mensen die hebben en houwen hebben achtergelaten een goede start willen bieden, een goede start als Nederlander. Deze mensen hebben de verblijfstatus en wat fijn dat we een plek willen gunnen in de Nederlandse samenleving om te werken, om te leven, om te wonen en hun leven weten op te bouwen, dus dank daarvoor, commissieleden, dat we daar met elkaar zo eensluidend in zijn en dat we gezamenlijk onze zorg uitspreken: doen we dat goed genoeg? Want eigenlijk gaat het erover: is die overdracht goed van Vluchtelingenwerk naar het sociaal wijkteams? Kunnen we de ondersteuning bieden die nodig is? En dat is natuurlijk heel belangrijk. En inderdaad, de heer El Aichi zei het ook al, andere sprekers zeiden het ook al, goed om nog een keer stevig een evaluatie te krijgen na een wat langere tijd, want het is pas net bezig om te kijken: hoe gaat het nu? En helpen we deze mensen nu echt? Want ik heb hier op school gezeten op een school waar ook veel mensen met verblijfstatus zaten destijds.

Het is echt heel belangrijk en vaak kan ook een posttraumatisch stresssyndroom of kunnen anderen beperkingen kunnen zich pas later ontvouwen, dus hoe toegankelijk is dan ons sociaal wijkteams? Hoe toegankelijk is dan jeugdzorg? Want uiteindelijk is het altijd complex om in Nederland dat geregeld te krijgen, laat staan als je ergens heel anders vandaan komt, dus goed omdat bespreken en goed dat we daar zo eensluidend in zijn. Ik had nog een aanvullende vraag die ik nog niet eerder gehoord. Het is natuurlijk al heel goed dat er met zelforganisaties ook samenwerking is. Tegelijkertijd hebben wij in Haarlem ook heel veel sportverenigingen, vrijwilligersorganisaties zoals Stem in de Stad, voetbalclubs, scoutingverenigingen die ook heel erg belangrijk zijn in onze sociale infrastructuur. Op welke wijze wordt die ook gevonden om eigenlijk een koppeling te maken tussen deze mensen die hun leven aan het opbouwen zijn die wellicht ook bij een voetbalclub willen maar nog niet weten hoe dat werkt in Nederland? Dus ook daar vraag: hoe wordt die verbinding gemaakt met andere vrijwilligersorganisaties dan zelforganisaties? Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u mijnheer Van Leeuwen. Ik geloof dat iedereen die wilde spreken is geweest. Dan gaan we naar de wethouder voor de beantwoording. Wethouder Roduner: Ja, dank u wel. Nou, laat ik met de hamvraag beginnen.

Ondanks alle warme woorden van de heer El Aichi over de uitvoering van zijn toezegging noemde hij het een mini-evaluatie en volgens mij heeft u om een maxi-evaluatie gevraagd, dus die gaan we doen. In maart 2023 dan werken we een jaar met het stelsel en dan lijkt het me goed om nog wat verder een evaluatie te maken van: hoe loopt het nu met elkaar en ik denk inderdaad dat wat de ChristenUnie ook zegt: laten we ook wat breder kijken. Ik denk dat dat ook een goed punt is. Laten we kijken inderdaad of we niet alleen kunnen kijken naar wat de reactie van de sociaal wijkteams, maar ook: hoe kijkt Vluchtelingenwerk er tegenaan? Mevrouw Marrée heeft gezegd: hoe kijken de statushouders daar zelf tegenaan? Dus dat je kijkt: kunnen we die geluiden ophalen? En dan zal ik ook wat uitgebreider ingaan op de pilot die loopt met de zelforganisaties, dus dat is denk ik het belangrijkste punt. Misschien toch nog even een stukje geschiedenis. Sinds 1 januari hebben we een nieuwe wet inburgering met een veel grotere rol van de gemeente, maar eigenlijk is de gemeente Haarlem daar al best wel op voorop landelijk. De maatschappelijke begeleiding was volgens mij niet eens een verplichting. Sommige gemeenten deden het een half jaar. Wij deden het twee jaar. We hebben ook extra inzet steeds op het financieel ontzorgen gehad.

We hebben ook inzet gehad bij het klantmanagement, dus mensen aan het werk houden en halen. Er is een veel specifiekere groep klantmanagers die zich bezighoudt met het werk begeleiden van statushouders, dus daarin liepen we al heel erg voorop. Met de nieuwe wet inburgering zijn

16

die taken ook wat meer geformaliseerd. We hebben toen wel gezegd: twee jaar of een jaar. We hebben toen uiteindelijk de streep getrokken bij een jaar. Er moet ergens op een bepaald moment wil je de statushouders gewoon overdragen aan de reguliere instellingen. Het zijn gewoon uiteindelijk Haarlemmers die gewoon op een normale manier in de Haarlemse samenleving een plek moeten vinden. Ze komen van een andere wereld, letterlijk, dus die hebben echt begeleiding nodig. Dat gebeurt maatschappelijke begeleiding via Vluchtelingenwerk, dat gebeurt door het financieel ontzorgen door de gemeente Haarlem met budgetcoaches, dat gebeurt met extra inzet vanuit klantmanagement en ergens moet je deze nieuwe Haarlemmers ook weer gewoon loslaten om het maar even zo te zeggen.