20210458539 RIB Stand van zaken aanpak overlast Reinaldapark incl bijlage

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Stand van zaken aanpak overlast Reinaldapark Nummer 2021/458539 Datum college: 31 augustus 2021 Portefeuillehouder Wienen, J. Programma/beleidsveld 6.3 Openbare orde en veiligheid Afdeling VH Auteur D. van Duivenboden Telefoonnummer 023-5114911 Email mvendel@haarlem.nl Bestemd voor: Het college stuurt deze raadsinformatiebrief ter kennisname naar de commissie Bestuur. Bijlagen Stand van zaken aanpak Reinaldapark

Inleiding Bij de behandeling van de locatiekeuze Domus Plus heeft de raad de motie Veiligheid kent geen tijd aangenomen (2021/378406). In deze motie heeft de raad het college verzocht om: direct na het nemen van het besluit met betrekking tot de locatie voor een Domus(Plus) op de Nieuweweg in Haarlem, aan de slag te gaan met de huidige veiligheidsissues, na het zomerreces een plan van aanpak voor te leggen aan de commissie Bestuur en bij het opstellen van dit plan van aanpak omwonenden en ondernemers uitgebreid te betrekken. Op 16 juli 2021 heeft een schouw in het Reinaldapark plaatsgevonden waarbij vertegenwoordigers van drie wijkraden, enkele omwonenden, de ondernemer van het Pannenkoekenparadijs, een vertegenwoordiger van de Selimiye Moskee, de politie, enkele raadsleden en de gemeente aanwezig waren. Hierbij werden de plekken waar overlast wordt ervaren bezocht en is gesproken over mogelijk oplossingsrichtingen. Op 29 juli 2021 zijn deze oplossingen besproken in een vervolgbijeenkomst. Aard en omvang overlast Schouw en vervolgbijeenkomst Tijdens de schouw en de vervolgbijeenkomst hebben de aanwezige omwonenden, wijkraden en andere belanghebbenden aangekaart dat er regelmatig sprake is van overlast op het Reinaldapad en in mindere mate op de Nieuweweg en de Fuikvaartweg.

De ervaren overlast bestaat uit het samenkomen door jongvolwassenen op deze locaties waarbij het vermoeden is dat er gedeald wordt. Er wordt afval achtergelaten en de jongvolwassenen kunnen zich intimiderend uitlaten naar voorbijgangers. Daarnaast is er sprake van ongeoorloofd autoverkeer in het Reinaldapark en is restaurant het Pannenkoekenparadijs niet goed bereikbaar voor mensen die slecht ter been zijn. De mensen die bij de schouw en de

Kenmerk: 2021/458539

1/3

vervolgbijeenkomst aanwezig waren hebben aangegeven dat zij de sterke vrees hebben dat de huidige overlast zal worden versterkt met de komst van Domus+ in de toekomst. Registraties handhaving en politie Overlast of een vermoeden van criminaliteit kan gemeld worden bij de politie en handhavers van de gemeente. Hoewel het totaal aantal registraties over het Reinaldapark bij de politie het afgelopen jaar globaal gelijk is gebleven is het aandeel dat betrekking heeft op overlast gestegen van vijf meldingen in 2018 naar negen meldingen in 2020. De meeste overlast wordt geregistreerd op het Reinaldapad. Tegelijkertijd is er sprake van een daling van de overlast die de gemeente registreert op deze locatie. Bij de gemeente is een forse stijging te zien in het aantal registraties die gaan over achtergelaten afval en over parkeeroverlast. De overlast die geregistreerd is door de politie en de gemeente onderschrijft vooralsnog niet het beeld dat er sprake is van ernstige overlast en criminaliteit in het Reinaldapark. Politie en handhaving bevestigen desgevraagd het beeld dat regelmatig jongvolwassenen in auto's en op scooters samen komen op het Reinaldapad en in mindere mate op de Nieuweweg en de Fuikvaartweg. Er zijn geen concrete aanwijzingen dat er sprake is van het dealen van (hard)drugs op deze locaties. Wel is het beeld dat de aanwezig jongeren veelvuldig gebruik maken van lachgas.

Eén en ander doet niet af aan het feit dat er sprake is van overlast en onveiligheid in het Reinaldapark. Tijdens de schouw en de vervolgbijeenkomst hebben de aanwezigen oplossingsrichtingen aangekaart om de huidige situatie te verbeteren. Voorgestelde oplossingsrichtingen De bewoners, ondernemer en wijkraden die bij de schouw en de vervolgbijeenkomst aanwezig waren hebben een aantal oplossingsrichtingen genoemd om de huidige overlast in het Reinaldapark aan te pakken. Het gaat hierbij om de volgende oplossingsrichtingen: • • • • •

Meer toezicht en handhaving door de gemeente en de politie Aanpassen inrichting Reinaldapad Meer en sterkere verlichting Plaatsen slagboom Reinaldapad Inzet cameratoezicht

Vervolgproces Draagvlak omwonenden en gebruikers Om een beeld te krijgen van de mate waarin omwonenden en gebruikers van het Reinaldapark zich kunnen vinden in het beeld van de overlast en de aangedragen oplossingsrichtingen wordt na de zomer aan alle omwonenden en gebruikers van het park de mogelijkheid geboden hun visie te geven. Hierbij zal ook de visie van de betrokken jongeren en jongerenorganisaties worden meegenomen.

Kenmerk: 2021/458539

2/3

Onderzoek uitvoerbaarheid, effectiviteit en ongewenste neveneffecten De genoemde oplossingsrichtingen hebben mogelijk ongewenste neveneffecten of kunnen om verschillende redenen minder effectief zijn om de huidige overlast in het Reinaldapark aan te pakken. En wellicht zijn er nog andere oplossingsrichtingen denkbaar om de huidige overlast effectief aan te pakken. Daarom wordt op korte termijn met betrokken professionals van verschillende vakgebieden gekeken naar de effectiviteit, de haalbaarheid en de ongewenste neveneffecten van de aangedragen oplossingsrichtingen en worden mogelijke alternatieve oplossingsrichtingen onderzocht. Aanpak overlast Reinaldapark Na deze stappen zal het college besluiten welke maatregelen genomen worden om de overlast in het Reinaldapark aan te pakken. In dit plan zal ook inzicht worden gegeven in de wijze waarop de aanpak wordt gemonitord en de wijze waarop er zal worden samengewerkt met verschillende partijen om de veiligheid ook in aanloop naar de komst van Domus+ te waarborgen. Het college van burgemeester en wethouders,

de secretaris

de burgemeester

Kenmerk: 2021/458539

3/3

Stand van zaken aanpak overlast Reinaldapark

26 augustus 2021 D. van Duivenboden V&H

1.

Inleiding Al enige tijd is de gemeente in gesprek met bewoners en ondernemers over de veiligheid in het Reinaldapark. Zo wordt er overlast ervaren van auto's die ongeoorloofd het park in rijden en werd in het verleden gemeld over autoracen. Daarnaast wordt er overlast ervaren doordat jongvolwassenen s 'avonds in auto’s op de parkeerplaatsen langs het Reinaldapad parkeren, waarbij het vermoeden is dat er door of aan deze jongeren lachgas wordt verkocht en gebruikt. Ook aan de Nieuweweg en de Fuikvaartweg is soms sprake van het samen komen van jongvolwassenen op scooters en in auto's. Tenslotte wordt er veelvuldig gemeld over achtergelaten afval. Extra maatregelen Er zijn op deze signalen in de afgelopen jaren diverse maatregelen genomen. Zo is er extra inzet geweest van politie, handhaving en straathoekwerk. Daarnaast zijn er fysieke maatregelen genomen. Zo is de Fuikvaartweg middels boomstammen afgesloten zodat daar geen ontmoetingen tussen mensen in auto’s kunnen plaatsvinden. Ook is er een opklappaal geïnstalleerd aan het einde van de parkeerplaatsen aan het Reinaldapad zodat er geen auto’s het park in kunnen rijden. Er zijn drempels geplaatst op het Reinaldapad om het autoracen te doen stoppen. Tenslotte wordt het afval frequenter opgehaald door Spaarnelanden.

Komst Domus+ Hoewel de genomen maatregelen de ervaren overlast hebben verminderd is er nog steeds sprake van overlast en onveiligheidsgevoelens bij mensen die van het park gebruik maken. Het belang van een veilig park wordt extra benadrukt nu de raad heeft besloten dat er een maatschappelijke opvanglocatie Domus+ in de nabijheid van het park gevestigd zal worden. Op 1 juli 2021 heeft de raad middels een motie bepaald dat de huidige veiligheidsvraagstukken in de directe omgeving van de beoogde locatie voor Domus+ op korte termijn moeten worden aangepakt. Stand van zaken Op 16 juli 2021 heeft een schouw in het Reinaldapark plaatsgevonden waarbij vertegenwoordigers van drie wijkraden, enkele omwonenden, de ondernemer van het Pannenkoekenparadijs, een vertegenwoordiger van de Selimiye Moskee, de politie, enkele raadsleden en de gemeente aanwezig waren. Hierbij werden de plekken waar overlast wordt ervaren bezocht en is gesproken over mogelijk oplossingsrichtingen. Op 29 juli 2021 zijn deze oplossingen besproken in een vervolgbijeenkomst. Dit stuk informeert u over de uitkomsten van deze bijeenkomsten, de aangedragen oplossingsrichtingen en het vervolgproces.

2

2.

Aard en omvang overlast 2.1 Veiligheidsschouw en bijeenkomst Context en aanwezigen Tijdens de schouw op 16 juli 2021 hebben vertegenwoordigers van twee wijkraden (ParkwijkZuiderpolder en Amsterdamse Buurten), enkele omwonenden, de ondernemer van het Pannenkoekenparadijs en een vertegenwoordiger van de Selimiye Moskee hun zorgen en ervaringen gedeeld met de gemeente en de politie. Na de plenaire start werd aan de gemeente een brief overhandigd waarin deze zorgen vermeld werden. Ook werd aan de gemeente een vuilniszak met afval overhandigd. De bijeenkomst op 29 juli 2021 vond plaats in restaurant het Pannenkoekenparadijs en werd voorgezeten door burgemeester Wienen. Aanwezig waren de vertegenwoordigers van drie wijkraden (Amsterdamse Buurten, Parkwijk-Zuiderpolder en Slachthuisbuurt), enkele omwonenden, de eigenaar en de manager van het Pannenkoekenparadijs, een vertegenwoordiger van de Cliëntenraad van het Reinaldahuis en een journalist van het Haarlems Dagblad. Vertegenwoordigers van de Selimye Moskee en voetbalclub Haarlem Yildiz Spor waren uitgenodigd maar konden niet aanwezig zijn. Tijdens de schouw en de bijeenkomst kwam naar voren dat er sprake is van drie concrete locaties waar overlast en onveiligheid ervaren wordt: het Reinaldapad, de Fuikvaartweg en de Nieuweweg.

Reinaldapad Aan weerszijden van het Reinaldapad zijn parkeerplaatsen waar geparkeerd wordt voor een bezoek aan het park, aan restaurant het Pannenkoekenparadijs, aan de naastgelegen tijdelijke testlocatie en aan de naastgelegen voetbalvereniging Haarlem Yildiz Spor (HYS). Tijdens de schouw en de vervolgbijeenkomst is door de aanwezigen aangegeven dat er dagelijks vanaf ongeveer 22.00 uur, en soms ook later in de avond, jongvolwassenen in auto’s en met scooters verzamelen op deze parkeerplaatsen. Er wordt in auto’s gezeten, rond auto’s gehangen en er rijden jongeren op scooters van en naar het Reinaldapad. Het af en aan rijden van jongeren op scooters geeft het beeld dat er gedeald wordt door of aan de jongeren. De jongeren laten afval achter waaronder lachgaspatronen en drinkverpakkingen van alcoholhoudende dranken. Ook zijn er ervaringen dat de jongvolwassenen zich intimiderend kunnen uitlaten naar voorbijgangers. Naast de bestaande overlast is er de sterke vrees dat in de toekomst de bewoners van Domus+ en deze jongvolwassenen een negatief verstekend effect zullen hebben op elkaar. Naast de overlast van jongvolwasenen in de avonduren rijden er regelmatig auto's vanaf het Reinaldapad via het fietspad het park in. Daarnaast parkeren regelmatig auto’s in de parkeerlus aan het einde van het Reinaldapad. Dit is beide verboden in de huidige situatie.

Tijdens de bijeenkomst is aangegeven dat het Pannenkoekenparadijs slecht bereikbaar is voor mensen die slecht ter been zijn.

3

4

Fuikvaartweg De Fuikvaartweg is niet op alle stukken goed verlicht. Daarnaast is het groen langs de weg op sommige stukken erg hoog. Dit geeft een onveilig gevoel aan mensen die hier na zonsondergang wandelen of fietsen. Dit onveiligheidsgevoel wordt versterkt door het idee dat er, als Domus+ wordt gevestigd aan de Nieuweweg, mensen met verslavingsproblematiek wonen in de nabije omgeving. Op de hoek van de Fuikvaartweg en de Nieuweweg komen op sommige dagen vanaf ongeveer 22.00 uur jongvolwassenen in auto’s of met scooters samen. Ook hier is het vermoeden van de omwonenden dat er gedeald wordt door of aan deze jongeren. De sterke vrees is dat deze jongeren en de bewoners van Domus+ in de toekomst een versterkend effect op elkaar zullen hebben.

5

Nieuweweg Aan het einde van de Nieuweweg gaat de weg over in fietspad het Verlengde Liewegje. Dit fietspad loopt langs het water onder de N205 door. Bewoners ervaren dat het hier ’s avonds erg donker is doordat er geen verlichting is, vooral bij het viaduct. Dit onveiligheidsgevoel wordt versterkt met het idee dat, als Domus+ wordt gevestigd aan de Nieuweweg, mensen met verslavingsproblematiek wonen in de nabije omgeving. Ook op deze locatie staan soms jongeren in auto’s of met scooters. Ook hier is het vermoeden van de omwonenden dat er gedeald wordt door of aan deze jongeren. De sterke vrees is dat deze jongeren en de bewoners van Domus+ een versterkend effect op elkaar zullen hebben.

6

2.2 Registraties politie en gemeente Gemiddeld worden door de politie jaarlijks ongeveer twintig incidenten geregistreerd in en rond het Reinaldapark waaronder het Reinaldapad, de Nieuweweg en de Fuikvaartweg. Het aantal geregistreerde overlastsituaties is het afgelopen jaar gestegen van vijf registraties in 2018 naar negen registraties in 2020. De meeste overlast wordt geregistreerd op het Reinaldapad. Totaaltabel registraties politie 2018 2019 2020 2021* Overlast jeugd 3 5 6 2 Geluidsoverlast 1 1 3 Overlast met betrokkenheid van alcohol of drugs 1 1 2 Overlast verward persoon 1 1 1 1 Geluidsoverlast vanuit horeca 1 Overlast van daklozen 1 Totaal overlast 5 7 9 9 Burenruzie 1 Ruzie 4 1 4 3 Totaal ruzie 4 5 4 3 Diefstal uit auto 1 1 Inbraak 1 2 2 Heling 2 Diefstal 2 Diefstal brom/snorfiets 1 Zakkenrollen 1 Totaal vermogensdelicten 4 7 2 0 Vernieling auto 1 Vernieling 1 Vandalisme 1 Totaal vernieling 2 1 1 0 Brandstichting 2 1 Mishandeling 1 1 1 Bedreiging 2 Vuurwerk 2 Parkeerproblemen 1 1 Eindtotaal 16 22 22 12 * tot aan 18 juli 2021

Uit de cijfers van de gemeente blijkt dat de geregistreerde overlast van achtergestane afval de afgelopen jaren fors is toegenomen. Vandalisme en overlast van jeugd wordt door de gemeente onder één noemer geregistreerd; deze registraties zijn de afgelopen jaren afgenomen. Totaaltabel registraties gemeente 2018 2019 2020 2021* Afval 6 16 29 23 Vandalisme of hangjongeren 4 5 2 3 Hondenoverlast 6 2 3 2 Parkeeroverlast auto's en motoren 1 1 9 1 Geluidsoverlast 3 2 4 Parkeeroverlast fietsen 4 4 1 Verslaafden en zwervers 1 1 Rijdend verkeer 1 Eindtotaal 21 32 48 33 * tot aan 1 juli 2021

7

2.3 Conclusie aard en omvang overlast Reinaldapark Tijdens de schouw en de vervolgbijeenkomst hebben de aanwezige omwonenden, wijkraden en andere belanghebbenden aangekaart dat er regelmatig sprake is van overlast op het Reinaldapad en in mindere mate op de Nieuweweg en de Fuikvaartweg. De ervaren overlast bestaat uit het samenkomen door jongvolwassenen op deze locaties waarbij het vermoeden is dat er gedeald wordt. Er wordt afval achtergelaten en de jongvolwassenen kunnen zich intimiderend uitlaten naar voorbijgangers. Daarnaast is er sprake van ongeoorloofd autoverkeer in het Reinaldapark en is restaurant het Pannenkoekenparadijs niet goed bereikbaar voor mensen die slecht ter been zijn. De mensen die bij de schouw en de vervolgbijeenkomst aanwezig waren hebben aangegeven dat zij de sterke vrees hebben dat de huidige overlast zal worden versterkt met de komst van Domus+ in de toekomst. Overlast of een vermoeden van criminaliteit kan gemeld worden bij de politie en handhavers van de gemeente. Hoewel het totaal aantal registraties over het Reinaldapark bij de politie het afgelopen jaar globaal gelijk is gebleven is het aandeel dat betrekking heeft op overlast gestegen van vijf meldingen in 2018 naar negen meldingen in 2020. De meeste overlast wordt geregistreerd op het Reinaldapad.

Tegelijkertijd is er sprake van een daling van de overlast die de gemeente registreert op deze locatie. Bij de gemeente is een forse stijging te zien in het aantal registraties die gaan over achtergelaten afval en over parkeeroverlast. De overlast die geregistreerd is door de politie en de gemeente onderschrijft vooralsnog niet het beeld dat er sprake is van ernstige overlast en criminaliteit in het Reinaldapark. Politie en handhaving bevestigen desgevraagd het beeld dat regelmatig jongvolwassenen in auto's en op scooters samen komen op het Reinaldapad en in mindere mate op de Nieuweweg en de Fuikvaartweg. Er zijn geen concrete aanwijzingen dat er sprake is van het dealen van (hard)drugs op deze locaties. Wel is het beeld dat de aanwezig jongeren veelvuldig gebruik maken van lachgas. Eén en ander doet niet af aan het feit dat er sprake is van overlast en onveiligheid in het Reinaldapark. Tijdens de schouw en de vervolgbijeenkomst hebben de aanwezigen oplossingsrichtingen aangekaart om de huidige situatie te verbeteren.

3.

Oplossingsrichtingen De bewoners, ondernemer en wijkraden die bij de schouw en de vervolgbijeenkomst aanwezig waren hebben een aantal oplossingsrichtingen genoemd om de huidige overlast in het Reinaldapark aan te pakken. Er moet nog nader worden onderzocht of deze uitvoerbaar en effectief zijn en of er voldoende draagvalk voor deze oplossingen bestaat. Meer toezicht en handhaving Bewoners en wijkraden stellen voor om bij de aanpak van de huidige overlast in te zetten op meer en regelmatiger controle en handhavend optreden door handhaving en politie op het samenkomen door jongvolwassenen op het Reinaldapad, de Fuikvaartweg en de Nieuweweg. Het gaat hierbij zowel om zichtbare als om onzichtbare controles. Bewoners en wijkraden vinden het belangrijk dat bij de aanpak door handhaving en politie op deze locaties nadrukkelijk handhavend worden opgetreden. Deze aanpak kan tot gevolg hebben dat het onaantrekkelijk wordt om op deze locaties samen te komen. De effectiviteit van deze oplossingsrichting zal nader worden onderzocht in

8

samenwerking met handhaving en politie. Mogelijke beperking hierbij is dat het gedragingen als rondhangen en aanwezig zijn in auto's niet strafbaar zijn. Tevens wordt het risico onderzocht dat deze aanpak onbedoeld een waterbedeffect geeft. Ook kan handhaving meer controles uitvoeren met betrekking op het rijdend verkeer in het park. Er kan vaker gehandhaafd worden op de geparkeerde auto's bij het Pannenkoekenparadijs en op de scooters die in het park rijden waar dit niet is toegestaan. Hiermee kan de bestaande overlast van verkeer in het park worden teruggedrongen. Aanpassen inrichting Reinaldapad Een idee van bewoners en wijkraden is om de inrichting van het Reinaldapad te wijzigen. Zo is er de wens om de huidige parkeer lus aan het eind van het Reinaldapad te wijzigen naar parkeerplaatsen voor invaliden. Ook is er de wens om het mensen die slecht ter been zijn beter mogelijk te maken om het Pannenkoekenparadijs te bereiken. Tenslotte is het van belang dat het mensen in auto's onmogelijk wordt gemaakt om het park in te rijden. Verlichting De bewoners en wijkraden stellen voor om sterkere, intense verlichting te realiseren. Bijvoorbeeld door het toevoegen van lichtmasten aan de bestaande verlichting langs het Reinaldapad en door het versterken van deze verlichting.

Ook zouden er lichtmasten, al dan niet met sensor, kunnen worden geplaatst langs de Nieuweweg en de Fuikvaartweg om deze wegen gedurende de avonduren beter te verlichten. Deze aanpak kan tot gevolg hebben dat het voor fietsers en wandelaars veiliger voelt om na zonsondergang gebruik te maken van deze wegen, en dat het onaantrekkelijk wordt voor jongvolwassenen om op deze locaties samen te komen. De komende periode zal worden onderzocht of sterke verlichting in het park mogelijk ongewenste neveneffecten kan hebben op de aanwezige flora en fauna. Daarnaast zal het draagvlak voor deze oplossingsrichting worden onderzocht. Enkele direct omwonenden hebben reeds aangeven dat zij mogelijk overlast zullen ervaren van sterkere verlichting. Slagboom en cameratoezicht De bewoners en wijkraden hebben de mogelijkheid geopperd om het Reinaldapad gedurende de avond- en nachtelijke uren af te sluiten middels slagboom. Deze aanpak kan tot gevolg hebben dat het onmogelijk wordt om met auto's te verzamelen op het Reinaldapad. Ook kan cameratoezicht worden ingezet op het Reinaldapad. Deze aanpak kan tot gevolg hebben dat het onaantrekkelijk wordt om op deze locatie samen te komen.

4.

Vervolgproces Visie omwonenden en andere belanghebbenden Op basis van een schouw en een vervolgbijeenkomst is de afgelopen zomer bij een aantal betrokken partijen opgehaald welke overlast er wordt ervaren in het Reinaldapark en welke oplossingsrichtingen er zijn om deze overlast aan te pakken. Om een beeld te krijgen van de mate waarin omwonenden en gebruikers van het Reinaldapark zich kunnen vinden in het beeld van de overlast en de aangedragen oplossingsrichtingen wordt na de zomer aan alle omwonenden en gebruikers van het park de mogelijkheid geboden hun visie te geven. Hierbij zal ook de visie van de betrokken jongeren en jongerenorganisaties worden meegenomen.

9

Uitvoerbaarheid en effectiviteit oplossingsrichtingen De genoemde oplossingsrichtingen hebben mogelijk ongewenste neveneffecten of kunnen om verschillende redenen minder effectief zijn om de huidige overlast in het Reinaldapark aan te pakken. En wellicht zijn er nog andere oplossingsrichtingen denkbaar om de huidige overlast effectief aan te pakken. Daarom wordt op korte termijn met betrokken professionals van verschillende vakgebieden gekeken naar de effectiviteit, de haalbaarheid en de ongewenste neveneffecten van de aangedragen oplossingsrichtingen en worden mogelijke alternatieve oplossingsrichtingen onderzocht. Vervolgproces Op korte termijn worden de aangedragen oplossingsrichtingen onderzocht op uitvoerbaarheid, kosten, effectiviteit en (mogelijke) ongewenste neveneffecten. Ook worden omwonenden en gebruikers van het park betrokken bij de aanpak. Na deze stappen zal het college besluiten welke maatregelen genomen worden om de overlast in het Reinaldapark aan te pakken. In dit plan zal ook inzicht worden gegeven in de wijze waarop de aanpak wordt gemonitord en de wijze waarop er zal worden samengewerkt met verschillende partijen om de veiligheid ook in aanloop naar de komst van Domus+ te waarborgen.

10