20210424777 RIB (Regionale) Corona Impact Monitor september 2021 incl bijlagen
Tekst van het document
73
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (2) Economie Sectoren herstellen in 2021 maar gedeeltelijk van gevolgen coronacrisis – ING Gedeeltelijke lockdown om besmettingen terug te dringen – Rijksoverheid Beurzen schieten omhoog na nieuws coronavaccin – NOS Laagste aantal faillissementen in 21 jaar tijd – CBS Minder faillissementen in 2020 – CBS Ondanks corona 68 duizend bedrijven erbij in 2020 – CBS Impact van de uitbraak van het coronavirus op internationaal ondernemen – RVO Regio in Beeld: Zuid-Kennemerland en IJmond – UWV Ondanks corona meer starters dan stoppers bij Kamer van Koophandel – NPO Radio 1 Trendrapportage Bedrijfsleven over januari 2021 – Kamer van Koophandel Omzet detailhandel bijna 10 procent hoger in juni – CBS Omzet horeca daalt sterk in eerste kwartaal 2020 – CBS Coronacrisis: impact op de werkgelegenheid verschilt per sector – UWV Werk-naar-werk begeleiding in de regio komt op gang – Binnenlands Bestuur Ontwikkelingen zzp – CBS Gedeeltelijke lockdown leidt tot minder drukke winkelstraten – Bureau RMC Stadscentra lopen leeg door tweede lockdown – nu.nl Just Eat Takeaway.com Q3 2020 Trading Update – Just Eat Takeaway.com Nederlandse online consumentenbestedingen stijgen in Q2 met 12% naar € 6,36 miljard – Thuiswinkel.org Ondernemers en corona: Resultaten op totaalniveau – Kantar Datablog: een (verkeerskundige) tweede lente? – Nationale Databank
Wegverkeersgegevens Datablog: 3 Lockdowns, 3 verschillende verkeerseffecten – Nationale Databank Wegverkeersgegevens Gebruik van ov vorig jaar gehalveerd door coronacrisis – nu.nl Nieuwe inzichten mobiliteit en de coronacrisis – Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Corona en de regels voor culturele instellingen – Rijksoverheid Een tiental musea dreigt binnen half jaar te sluiten; uitvoering noodsteun moet beter – Museumvereniging Kabinet zegt toe: bieb en buurthuis voor uitzonderingen toch open – NOS Verblijfstoerisme in Nederland in 2020: Verwachting verblijfstoerisme in 3 varianten – NBTC Na recordjaar 2019 keldert toegevoegde waarde toerisme in eerste helft 2020 – CBS 2021: We boeken ons vakantiehuisje nu vooral last minute – RTL Nieuws 65 procent minder internationale bezoekers in 2020 - NBTC Arbeidsmarktmonitor – NTBC Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
74
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (3) Economie Mobiliteit en de coronacrisis: Effecten van de coronacrisis op mobiliteitsgedrag en mobiliteitsbeleving – Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Grote werkgevers gaan na corona kantoorruimte schrappen – NOS Dashboard mobiliteit – waarstaatjegemeente.nl Bijzonder beheer Barometer – PWC Sociaal-maatschappelijk In de slipstream van corona: een secundaire crisis in de zorg – Gupta Strategists Coronacrisis en kinderen en jongeren in Nederland – UNICEF Instroom jeugdhulp met kwart gedaald – Binnenlands Bestuur Te vroeg voor harde conclusies jeugdzorgcijfers – Binnenlands Bestuur De zorg en de jeugdhulp tijdens de coronacrisis – Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Jeugdigen, jeugdhulp en Covid-19 – Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Kinderen bellen vaker over emotionele problemen dan tijdens eerste lockdown – NOS Nieuwe coronavirus, alcohol, roken, drugs en mentale gezondheid – Trimbos instituut Levenskwaliteit Noord-Nederlanders op dieptepunt sinds begin coronacrisis – nu.nl Inspectie: Corona had grote gevolgen voor jeugdhulp – Nederlands Jeugdinstituut Meerkosten in het sociaal domein ten gevolge van corona – Andersson Elffers Felix Monitor abonnementstarief Wmo – Significant Public Coronaprotocollen – Koninklijk Nederlands Vervoer Drie boa's deelden meer dan 300 boetes uit, grote verschillen per gemeente – NOS Naam
genoteerd bij overtreding coronaregels, bij herhaling volgt boete – nu.nl Politie maakt einde aan illegale 'coronafeesten', meerdere boetes uitgedeeld – nu.nl Politie slingert 25 jongeren op de bon voor illegaal feestje bij Haarlem – nu.nl Schalkwijk weer aangewezen als veiligheidsrisicogebied na nieuwe oproep tot rellen – Haarlems Weekblad Opnieuw rellen in Haagse Schilderswijk, meer dan Twintig arrestaties – NOS Noodbevel en 23 arrestaties in Utrecht Overvecht na oproepen tot rellen – NOS Coronacrisis leidt wereldwijd tot veel minder criminaliteit – NOS Babbeltrucs in coronatijd – Politie Corona en veiligheid – Centrum voor criminaliteitspreventie en veiligheid Start landelijke campagne tegen huiselijk geweld in coronacrisis – Rijksoverheid Tijdens lockdown meer slachtoffers van kindermishandeling – Universiteit Leiden Toename huiselijk geweld in 2020: 'Hulplijn moet zich meer richten op vrouwen’ – EenVandaag Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
75
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (4) Sociaal-maatschappelijk Drie onderzoeken naar huiselijk geweld in tijden van corona – Verwey-Jonker Instituut Kan huiselijk geweld echt stoppen? Kwestie van lange adem – Verwey-Jonker Instituut Welbevinden ten tijde van corona – Sociaal en Cultureel Planbureau Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen Eerste tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid – Rijksoverheid Coronacrisis leidt tot ongekende daling aantal banen – CBS Werkgelegenheid en NOW naar sector sinds de start van de crisis – UWV Meer banen en vacatures in het derde kwartaal – CBS Aantal nieuwe WW-uitkeringen stijgt minder hard, maar 'piek komt nog’ – NOS Werkloosheid licht gedaald – CBS Augustusraming – CPB Coronacrisis: Impact werkgelegenheid Zuid-Kennemerland en IJmond - UWV Aantal werklozen in juni gestegen tot 404 duizend – CBS Coronamonitor - Transport en Logistiek Nederland Inventarisatie van acute personeelstekorten en -overschotten – UWV Kansrijke beroepen, Landelijk overzicht van beroepen december 2020 – UWV Kansrijke en minder kansrijke beroepen – UWV NOW: Inspanningsverplichting – NL leert door – Rijksoverheid Monitor schuldhulpverlening in coronatijd – Divosa Tot 20 procent Tozo-aanvragers gaat richting schuldhulpverlening – BNR Bijna 2/3e gemeenten ondertekenden Convenant vroegsignalering – vereniging voor schuldhulpverlening
en sociaal bankieren Regeling NOW 2.0 donderdag gepubliceerd – Rijksoverheid Factsheet aanvragen NOW-regeling 7 juli – UWV Factsheet aanvragen NOW 2.0-regeling – UWV Factsheet derde aanvraagperiode NOW – UWV Meer dan 65.000 aanvragen voor NOW 2.0 bij UWV – UWV Algemene informatie over NOW3 (vanaf oktober 2020) – Rijksoverheid Vragen over de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) – Rijksoverheid Steunpakket voor zelfstandig ondernemers verlengd – Rijksoverheid Tegemoetkoming schade COVID-19 (TOGS) – Rijksoverheid Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
76
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (5) Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) – Rijksoverheid Corona-aanpak: de volgende stap – Rijksoverheid Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) – Rijksoverheid Monitor Arbeidsmarkt April 2019 – Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Crisis werkt door in bijstandscijfers: stijging tot 625.000 in 2022 – Berenschot Uitkeringen stijgen in 2021 met 2,1 miljard euro – UWV Woningmarkt ING Woonbericht: Vertrouwen woningmarkt hard geraakt door coronacrisis – ING ABN: nog geen knauw voor de woningmarkt, huizenprijzen stijgen met 5 procent – RTL Nieuws Vraag naar woning overtreft het aanbod, overbieden geen uitzondering.
NVM presenteert cijfers woningmarkt tweede kwartaal – NVM Makelaars Aanbod krimpt, consumenten blijven kopen, prijs verder omhoog – NVM Makelaars Grote vraag naar huizen houdt aan, prijzen stijgen naar recordhoogte – NVM Makelaars Funda Index Oktober 2020 – Funda De bedrijfsruimtemarkt gaat onzekere tijden tegemoet – Rabobank Op welk van de 2.500 winkelgebieden in Nederland is de impact van corona het grootst? – Locatus Economische krimp tijdens lockdown minder sterk in Nederland dan in België – CBS Na stikstof en PFAS treft ook corona deze sector keihard – VNO-NCW Landelijk huurbeleid zorgt voor langere wachttijden en hogere huren – Woonbond ‘Economisch daklozen’ vallen tussen wal en schip – VNG Realisatie Geen huisuitzettingen en verlenging tijdelijke huurcontracten – Rijksoverheid Hernieuwde afspraken met verhuurders over maatwerk – Rijksoverheid
Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
77
Augustus 2021 Data, Informatie en Analyse In opdracht van de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Heemstede, Heemskerk, Velsen en Zandvoort
Corona Impact Monitor Regio Kennemerland Editie augustus 2021 (vierde editie) Onderzoeksrapport
Inleiding Aanleiding en achtergrond Corona en de maatregelen die genomen worden om het virus in te dammen zorgen voor een complexe situatie. De coronacrisis heeft economische, sociaalmaatschappelijke en financiële impact op gemeenten. Uit een analyse voor VNG Realisatie door Andersson Elffers Felix bleek dat de crisis grote (financiële) gevolgen heeft voor gemeenten en dat bijna elk beleidsveld wordt geraakt. De Corona Impact Monitor Regio Kennemerland is in juli 2020 gestart met als doel om een beeld te geven van de impact van de coronacrisis in de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Heemstede, Haarlem, Velsen en Zandvoort. Dit is de vierde editie van de monitor. Vanaf de tweede editie (november 2020) is ook de gemeente Heemskerk aangesloten. De inzichten van de monitor kunnen houvast bieden om focus aan te brengen in het gemeentelijk beleid. Een volgende monitor wordt in het eerste kwartaal van 2022 uitgevoerd. Door periodiek te monitoren, houden we steeds de vinger aan de pols bij de maatschappelijke ontwikkelingen.
Methode De afdeling DIA (Data, Informatie en Analyse) van de gemeenten Haarlem en Zandvoort heeft de regionale regie bij de monitor. DIA heeft een overzicht van beschikbare, betrouwbare en mogelijk relevante indicatoren gemaakt. Hierover is afstemming geweest met een aantal gemeenten uit Kennemerland, waarna de definitieve indicatorenlijst is vastgesteld. Bij de indicatoren is de volgende thema-indeling aangehouden: • • • •
Economie Sociaal-maatschappelijk Werk, inkomen en schulden Woningmarkt
Medio juli 2020 is gestart met het binnenhalen, ordenen en structuren van de gegevens voor de eerste monitor. Tijdens een evaluatie eind september 2020 is besloten om de tweede monitor uit te breiden met de indicator Wmo-gebruik en de monitor verder gelijk te houden. De vierde editie is in opzet gelijk aan de derde en tweede monitor. De gebruikte gegevens zijn deels afkomstig uit gemeentelijke administraties. Daarnaast zijn een aantal openbare- (bijv. CBS, UWV) en betaalde bronnen (bijv. LISA) gebruikt. In dit rapport worden de verzamelde data samengebracht, gepresenteerd en geanalyseerd. De bestaande gegevensreeksen uit de eerdere monitors zijn uitgebreid met de meest recente gegevens.
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
2
Leeswijzer Volledigheid van de monitor Niet alle indicatoren uit het Plan van Aanpak zijn opgenomen in deze vierde editie van de monitor. Een aantal indicatoren is tijdens de informatieverzameling van de eerdere monitors al afgevallen omdat de gegevens voor slechts een beperkt aantal gemeenten beschikbaar waren, niet actueel waren of niet frequent bijgewerkt worden. De eerste monitor was samengesteld in de zomermaanden en daarmee de vakantieperiode. Vanwege de afwezigheid van dataleveranciers kon destijds niet alle data geleverd worden. Voor de tweede monitor kon meer informatie worden verzameld. Een aantal indicatoren is om uiteenlopende redenen nog steeds niet toegevoegd. Bijlage 2 bevat een lijst met niet-opgenomen indicatoren voorzien van toelichting waarom deze keuze is gemaakt. Actualiteit De cijfers in de grafieken en tabellen lopen tot en met het tweede kwartaal van 2021. In een aantal gevallen waren nog geen cijfers voor het tweede kwartaal en zijn de meeste recente gegevens gebruikt. Voor een aantal indicatoren zijn ten opzichte van de derde monitor geen nieuwe cijfers verkregen. In deze gevallen staat dit in een vetgedrukte eerste alinea aangegeven. Zo blijven de cijfers voor de woningmarkt wat betreft het woningaanbod en de huizenprijzen bijvoorbeeld ongewijzigd. De uitkomsten van de monitor zijn dan ook een momentopname.
Voor de duiding van de ontwikkelingen worden ook actuelere artikelen en rapporten aangehaald. Interactieve links Het rapport werkt met interactieve links naar achterliggende rapporten en stukken, zodat de lezer zich desgewenst op een thema kan verdiepen. De links zijn herkenbaar doordat ze onderstreept zijn. Er is uiteraard een groot aanbod aan corona-gerelateerde bronnen, dus er is sprake van een selectie. In bijlage 3 staan alle in het rapport genoemde bronnen per thema. Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
Begrippenlijst De definitie van verschillende indicatoren is opgenomen in bijlage 1. Trendgrafieken In het rapport komen verschillende trendgrafieken voor. Ontwikkelingen worden daarin vanaf een beginpunt vergeleken tussen de gemeenten. Bijvoorbeeld: een score van 110 betekent dat het getoonde vanaf het beginpunt met 10 procent is toegenomen. In de titels van de figuren en tabellen in het rapport staat aangegeven of het om een trend (relatieve ontwikkeling) of om absolute aantallen gaat. Onzekere verwachtingen In het rapport worden bij enkele indicatoren verwachtingen over de toekomst uitgesproken. Deze zijn voor een groot deel gebaseerd op rapporten en scenarioschetsen van externe bronnen zoals bijvoorbeeld CBS, CPB en UWV. Daarnaast is een deel van de verwachtingen gebaseerd op wat experts op een specifiek thema zeggen over ontwikkelingen in hun themagebied. Hierbij is geprobeerd om de verwachtingen te schetsen op basis van de meest gangbare inzichten. De tijd sinds de coronacrisis heeft laten zien dat veel verwachtingen niet volledig uitkomen. De in het rapport geschetste toekomstverwachtingen zijn aannemelijk, maar hangen ook af van veel externe factoren. Met name de ontwikkelingen rondom het virus spelen hierin een grote rol. Regio Kennemerland In het rapport worden uitkomsten op regioniveau gepresenteerd.
Daar waar in deze rapportage wordt verwezen naar de Regio Kennemerland betreft het alle negen gemeenten in de regio inclusief de gemeenten die niet apart vermeld worden (Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemstede, Heemskerk, Uitgeest, Velsen en Zandvoort). 3
Samenvatting Corona Impact Monitor Regio Kennemerland augustus 2021 (1) Economie • In de provincie Noord-Holland steeg sterk het consumentenvertrouwen sterk in het tweede kwartaal van 2021, maar blijft negatief. Ook het ondernemersvertrouwen steeg , en komt voor het eerst sinds de coronauitbraak boven het nulpunt. Dat wil zeggen dat ondernemers per saldo meer positief dan negatief zijn over de toekomst. Zowel het beeld van consumentenvertrouwen als het ondernemersvertrouwen is in NoordHolland vergelijkbaar met het landelijke beeld. • Het UWV voorspelde in april 2021 sterke regionale banenkrimp in de sectoren horeca, verhuur en overige dienstverlening en cultuur, sport & recreatie. In de horeca verdwenen er in het eerste half jaar van 2021 bijvoorbeeld 120 banen door bedrijvendynamiek. Ook in de vervoersector (-70) en financiële sector (-30) verdwenen banen. De krimpsectoren vertegenwoordigen in de regio Kennemerland – wederom - 15 procent van de arbeidsmarkt. Daar staat tegenover dat ook de groeisector vervoer sterk vertegenwoordigd is in de regio Kennemerland. De vervoersector is met 55.778 banen in 2020 (18%) de grootste werkgever. • In 2021 ontstonden in beide kwartalen meer nieuwe bedrijfsvestigingen in de Regio Kennemerland dan dat er verdwijnen. Dit zorgde in het tweede kwartaal voor een positief saldo van 940 banen, een hoger saldo dan in heel 2020.
Met de toename stijgt ook het aandeel zzp’ers en het aantal banen. • In de eerste helft van 2021 waren er 31 faillissementen in de regio Kennemerland. Dat is minder dan in eerdere jaren. Met name in de (detail)handelsector waren er veel faillissementen (22). De steunmaatregelen van de overheid houden waarschijnlijk het aantal faillissementen nog beperkt; de verwachting blijft dat het aantal faillissementen nog toeneemt als steunmaatregelen aflopen. Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
Sociaal-maatschappelijk • De ontwikkeling van het aantal actieve cliënten in de jeugdhulpverlening verschilt per gemeente. Gedurende het tweede kwartaal van 2021 neemt het aantal cliënten in Heemstede en Bloemendaal toe. In Beverwijk is er een daling. In de resterende gemeenten is het aantal cliënten over 2021 (ongeveer) gelijk gebleven. • Sinds 2018 tot de coronacrisis nam het aantal jongeren met jeugdhulp zonder verblijf in de deelnemende gemeenten continu toe. Tussen juli 2020 en januari 2021 is er sprake van een stabiel of dalend aantal cliënten in de regiogemeenten. Dit komt overeen met het landelijk beeld: in Nederland is er in deze periode een daling van 1 procent. In Zandvoort is de grootste daling zichtbaar (-7%). • Het aantal Wmo-cliënten in de deelnemende gemeenten is stabieler dan het aantal cliënten in de jeugdzorg. In (bijna) alle deelnemende gemeenten uit de Regio Kennemerland zijn in juni 2021 twee procent minder Wmo-cliënten dan een half jaar eerder. Alleen in Beverwijk is het aantal cliënten met 2 procent toegenomen. • Het aantal meldingen van openbare overlast is in het tweede kwartaal van 2021 toegenomen. Dit geldt voor alle deelnemende gemeente in de Regio Kennemerland, maar vooral voor Heemskerk en Heemstede. De meldingen van jeugdoverlast laten dezelfde toename in Q2 2021 zien.
Bloemendaal en Heemskerk laten een andere trend zien, waar in het eerste kwartaal juist sprake was van een piek in het aantal meldingen. Ook landelijk zien we dezelfde politiecijfers terug. In het eerste kwartaal van 2021 – toen de avondklok deels van kracht was – lag het aantal meldingen van overlast door jongeren op het laagste punt sinds de uitbraak van de coronapandemie. 4
Samenvatting Corona Impact Monitor Regio Kennemerland augustus 2021 (2) Sociaal-maatschappelijk • Het aantal gegeven coronaboetes per 10.000 inwoners verschilt per gemeente. Het verschil in aantal boetes is deels te verklaren door verschil in problematiek (bijv. illegale feesten), aantal BOA’s en toezichthouders in de gemeente. In de regiogemeenten zijn in 2021 tot 18 boetes per 10.000 inwoners door de boa’s uitgedeeld. Dit is iets minder dan in 2020. In het eerste kwartaal zijn meer boetes uitgedeeld dan in de periode april tot juni 2021. Dit kwam door de invoering van de avondklok. • Het aantal geregistreerde winkeldiefstallen, inbraken in woningen & bedrijven en gevallen van zakkenrollerij nam in het eerste kwartaal van 2021 verder af. Dit wordt aan corona gerelateerd. Zo wordt er meer ingebroken in schuurtjes en garageboxen omdat daar minder toezicht is. Ook coronagerelateerde vormen van online oplichting (cybercriminaliteit) nemen toe. • Het aantal meldingen van huiselijk geweld was in de Regio Kennemerland in het eerste kwartaal van 2021 zes procent lager dan in Q4 van 2020. Het lijkt er op dat de avondklok niet (direct) heeft geleid tot een toename in het aantal meldingen van huiselijk geweld. Eind april werd de avondklok afgeschaft, maar het aantal meldingen was in mei en juni in alle gemeenten even hoog als in april.
• Bij de Brede Centrale Toegang Kennemerland meldden zich in de eerste helft van 2021 gemiddeld 36 nieuwe daklozen per maand. Dit totaal aantal aanmeldingen bij de BCT (213) is even hoog als in de eerste helft van 2020 (216) en lager dan in 2019 (299). Dit getal zegt niet veel over het gebruik van de daklozenvoorziening, omdat het alleen om instroom van nieuwe daklozen gaat. Signaal vanuit het werkveld is dat de voorziening vrijwel vol zit, wat impliceert dat van veel daklozen die de afgelopen periode zich hebben aangemeld nog steeds gebruik maken van de voorziening. Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
Werk, inkomen en schulden • Op de arbeidsmarkt is in alle gemeenten tussen januari en april 2021 een afname van het aantal WW-uitkeringen. Vanaf juli 2019 neemt het aantal uitkeringen langzaam toe en de coronacrisis heeft dit geaccelereerd. Wel is het aantal lopende WW-uitkeringen in alle zeven gemeenten nog steeds hoger dan destijds. • In de agrarische- en ICT-sector nam het aantal WW-uitkeringen in de Regio Kennemerland met 14 en 9 procent het sterkst toe. Het grootste deel van de WW-ontvangers had voorheen een bedrijfseconomisch beroep (22%), was eerder manager (14%) of had een commercieel beroep (12%). • In het eerste kwartaal van 2021 (meest recente cijfers) zijn er in de arbeidsmarktregio Kennemerland 5.050 openstaande vacatures. Vergeleken met het vierde kwartaal van 2020 is dat 20 procent meer. Landelijk steeg het aantal vacatures met 16 procent in het eerste kwartaal. • De krapte op de arbeidsmarktregio Kennemerland is in het vierde kwartaal van 2020 afgenomen en vervolgens iets toegenomen in het eerste kwartaal van 2021 (meest recente cijfers). De spanning in de meeste branches neemt toe. De markt voor managers, dienstverlenende- en creatieve- en taalkundige beroepen is (zeer) ruim. In de ICT-branche, bij technische beroepen en in de zorg & welzijnssector neemt de krapte vooral toe.
5
Samenvatting Corona Impact Monitor Regio Kennemerland augustus 2021 (3) Werk, inkomen en schulden • In 2021 zijn er (tot nu toe) meer aanvragen voor schuldhulpverlening, en ook meer voor budgetregelingen. Het is onduidelijk of hier sprake is van een corona-effect. • De ondernemers in de Regio Kennemerland lijken op basis van voorlopige cijfers minder gebruik te maken van de NOW3.2-regeling. In de hele regio zijn er 775 aanvragen geweest, waarvan 420 in de deelnemende gemeenten. • In 2021 wordt er minder gebruikgemaakt van Tozo voor het aanvragen van bedrijfskapitaal dan voor de levensonderhoud-regeling. De aanvragen voor bedrijfskapitaal nemen in 2021 toe. De reden dat het aantal aanmeldingen lager ligt heeft te maken met de strengere aanmeldingsvoorwaarden. • Het lijkt er op dat het aantal aangevraagde kwijtscheldingen voor belastingen in 2021 lager is dan het voorgaande jaar. Het is ingewikkeld om deze aanvragen door de tijd heen en per gemeente te vergelijken. Wel zijn er in de gemeente Beverwijk, Haarlem en Bloemendaal minder aanvragen dan een jaar eerder.
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
Woningmarkt • De cijfers voor het woningaanbod en de huizenprijs blijven ongewijzigd sinds de vorige meting. • Het aantal aangevraagde bouwvergunningen fluctueert de afgelopen jaren erg. Voor het eerste semester van 2021 zijn er meer aanvragen dan in dezelfde periode een jaar eerder. • In het eerste kwartaal van 2021 laten de CBS-cijfers een sterke afname in het aantal opgeleverde woningen zien. Het aantal verleende bouwvergunningen in kwartaal twee ligt nog lager dan in het eerste kwartaal. Uit cijfers van het CBS blijkt dat de bouwsector in Nederland in absolute en relatieve hoort bij de sectoren waar de meeste bedrijven bijkwamen in 2020. • In de eerste helft van 2021 daalde het aantal actief woningzoekenden met 3 procent. Betrokkenen geven aan dat het lage aantal ingeschrevenen en actief woningzoekenden stabiliseert. De helft van alle actief woningzoekenden in de regio Kennermerkland is jonger dan 28 jaar. Een opmerkelijke stijging is te zien het aantal aangevraagde urgenties voor sociale huur. In de eerste twee kwartalen van 2021 is het aantal aanvragen hoger dan alle vier de kwartalen van 2020. In het eerste kwartaal waren er 66 aanvragen en in het tweede kwartaal 56. Dit lijkt vooral door de gemeente Haarlem te komen.
6
Inhoudsopgave
In het rapport worden per thema de indicatoren besproken. De snelkoppelingen hieronder verwijzen naar de verschillende thema’s en de bijlagen:
ECONOMIE (p. 8) SOCIAAL-MAATSCHAPPELIJK (p. 18) WERK, INKOMEN EN SCHULDEN(p. 29) WONINGMARKT (p. 39) BIJLAGEN (p. 46)
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
7
Hoofdstuk: Economie In dit hoofdstuk worden de volgende indicatoren behandeld: Consumentenvertrouwen Ondernemersvertrouwen Faillissementen Werkgelegenheid Bedrijvendynamiek
Economie: consumentenvertrouwen Het consumentenvertrouwen (zie begrippenlijst voor definitie) is voor Noord-Holland in het tweede kwartaal van 2021 sterk gestegen van -20 in het eerste kwartaal naar -6. Ook de cijfers voor de achterliggende deelindicatoren economisch klimaat (-19) en koopbereidheid (3) zijn in het tweede kwartaal voor de Provincie Noord-Holland positiever dan in het eerste kwartaal. Het provinciale consumentenvertrouwen ligt in lijn met dat van Nederland.
Absolute ontwikkeling score consumentenvertrouwen 30 20 10 0 -10
Bij de start van de coronacrisis was er sprake van een sterke daling. Na een diepe dip in 2020 zien we de eerste positieve economische ontwikkelingen in het eerste kwartaal van 2021. Zo stelt de juniraming van het CPB dat de afname van besmettingen en toenemende vaccinatiegraad ervoor zorgen dat de Nederlandse economie zich in het eerste semester van 2021 heeft herstelt. Het IMF verwacht dat de gehele wereldeconomie in 2021 zal groeien (met 6%).
-20 -30 -40 Q1
Q2
Q3
2018
Q4
Q1
Q2
Q3
2019 Nederland
Q4
Q1
Q2
Q3
2020
Q4
Q1
Q2
2021
Noord-Holland (PV)
Volgens de Europese Commissie ‘drukt’ de besmettelijkere deltavariant het consumentenvertrouwen in de hele eurozone.
Bron: CBS Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
9
Economie: ondernemersvertrouwen Vergelijkbaar met het consumentenvertrouwen (p. 11) meet CBS ook het ondernemersvertrouwen. Dit ontwikkelt zich in NoordHolland vergelijkbaar als landelijk. Na een dieptepunt in het tweede kwartaal van 2020, steeg het vertrouwen in het laatste half jaar van 2020. Na een (zeer) kleine dip in het landelijke ondernemersvertrouwen zijn de saldi voor Nederland (2,3) en Noord-Holland (2,5) in Q2 van 2021 beide weer positief. Dat betekent dat meer ondernemers een positieve toekomstverwachting hebben dan een negatieve. Ook in 2021 verschilt de impact van de crisis sterk per sector. Uit de Conjunctuur Enquête Nederland (COEN) blijkt dat ondernemers in de bouw het meest optimistisch zijn over het economische klimaat, gevolgd door ondernemers in de groothandel en de autohandel (Kamer van Koophandel).
Absolute ontwikkeling score ondernemersvertrouwen 30 20 10 0 -10 -20 -30 -40 -50 Q1
Na de lockdown van 15 december 2020 waren een aantal sectoren volledig gesloten, waaronder de horeca. Horecaondernemers waren daarom begin 2021 het somberst, maar sinds het tweede kwartaal zijn ondernemers hier een stuk minder pessimistisch (CBS). Reden hiervoor is de verbeterde omzetverwachting, omzetontwikkeling en de ontwikkeling van het economisch klimaat in het tweede kwartaal van 2021.
Q2
Q3
2018
Q4
Q1
Q2
Q3
2019 Nederland
Q4
Q1
Q2
Q3
2020
Q4
Q1
Q2
2021
Noord-Holland (PV)
Bron: CBS Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
10
Economie: banen naar sector Uit een UWV-prognose van januari 2021 blijkt dat tussen 2019 en 2021 vooral bij uitzendbureaus, horeca en industrie veel banen gaan verdwijnen. De zorg- en welzijnssector is de sector die het sterkst groeit door de coronacrisis.
Aandeel banen (%) naar sector Regio Kennemerland (2020)* Aandeel Vervoer en opslag
18%
Handel
16%
Gezondheids- en welzijnszorg
11%
Industrie
9%
Specialistische zakelijke dienstverlening
9%
Verhuur en overige zakelijke dienstverlening
7%
Horeca
6%
Onderwijs
5%
In de Regio Kennemerland vertegenwoordigen de drie genoemde krimpsectoren – net als in 2020 - 15 procent van de werkgelegenheid. De groeisector zorg is sterk vertegenwoordigd in de regio Kennemerland. De zorg is met 36.400 in 2020 (11%) een van de grootste werkgevers. Alleen de handel en vervoerssector zijn groter (respectievelijk 16 en 18%). Op de volgende pagina is te zien hoe de werkgelegenheid per gemeente zich verhoudt tot de regionale verdeling.
Bouw
4%
Openbaar bestuur
4%
ICT
4%
Cultuur, sport en recreatie
2%
Overige zakelijke dienstverlening
2%
Financiële instellingen
1%
Landbouw
1%
Totaal
100%
Op de volgende pagina is te zien hoe de werkgelegenheid per gemeente zich verhoudt tot de regionale verdeling. In Zandvoort en in iets mindere mate in Bloemendaal zijn ten opzichte van de regionale verdeling de cultuursector en de horeca sterk vertegenwoordigd. De voorspelling is dat de werkgelegenheid in deze gemeenten meer dan in de andere gemeenten negatieve gevolgen van de coronacrisis zal ondervinden. In Heemstede zijn relatief veel banen in de overige zakelijke diensten, maar het aandeel horeca is kleiner dan gemiddeld.
*2020 is het meest recente peiljaar
In de regionale arbeidsmarktanalyse voor regio Kennemerland van het UWV van april 2021 bleek dat er zeer grote krimp van werkgelegenheid in de sectoren horeca, verhuur en overige zakelijke dienstverlening en cultuur, sport & recreatie wordt verwacht. Binnen de overige zakelijke dienstverlening ging vooral in de reisbranche werkgelegenheid verloren.
Bron: LISA Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
11
Economie: regionale specialisatie naar aantal banen Regionale specialisatie arbeidsmarkt per gemeente (2021)* 400% 350%
300% 250% 200% 150% 100% 50% 0%
Beverwijk
Bloemendaal
Haarlem
Heemskerk
Heemstede
Velsen
Zandvoort
Totaal regio
*2021 is het meest recente peiljaar Leeswijzer: in Beverwijk is de staaf bij bouw ongeveer 200%. Dat betekent dat het aandeel van de bouwsector in Beverwijk twee keer zo groot is als het aandeel van de bouwsector in de Regio Kennemerland gemiddeld. De lijn voor het regiototaal is gebaseerd op de regio inclusief Uitgeest en Haarlemmermeer. Daardoor hebben alle deelnemende gemeenten bij landbouw en vervoer & een staaf onder het regionale gemiddelde. Bron: LISA Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
12
Economie: bedrijvendynamiek vestigingen Het Landelijk Informatiesysteem van Arbeidsplaatsen (LISA) brengt via haar monitor vestigingendynamiek zoveel mogelijk de actuele ontwikkelingen van bedrijvigheid in beeld (zie in de bijlage begrippenlijst meer over de methodiek). In 2020 komen er in de Regio Kennemerland elk kwartaal meer bedrijfsvestigingen bij dan dat er verdwijnen. Deze trend zet zich in 2021 voort. Vanaf het tweede kwartaal in 2020 ligt het saldo steeds hoger. In het eerste kwartaal verdwenen er 1.610 vestigingen in de Regio Kennemerland en kwamen er 2.390 nieuwe vestigingen bij. Per saldo kwamen er in het tweede kwartaal dus 780 bedrijven bij. Met deze stijging ligt het saldo hoger dan in heel 2020.
Zzp’ers zijn voor een groot deel verantwoordelijk voor de continue toename van het aantal vestigingen. Op 4 juni rapporteerde de Kamer van Koophandel dat het aantal startende ondernemingen tussen mei 2020 en mei 2021 met 8 procent was toegenomen. Hiermee is het aantal startende ondernemers weer op het ‘normale’ niveau gekomen van voor de coronapandemie. Dit onderstreept het vertrouwen in de economie dat onder ondernemers terugkeert. Op de volgende pagina’s staan figuren over de aan de vestigingen gerelateerde bedrijvigheid en wordt ingegaan op de ontwikkelingen per sector en per gemeente.
Ontwikkeling aantal vestigingen Regio Kennemerland 3.000 2.500 2.000 1.500 1.000 500 0 Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
2018
Q3
Q4
2019 Nieuwe vestigingen
Q1
Q2
Q3 2020
Opgeheven vestigingen
Q4
Q1
Q2 2021
Saldo vestigingen
Bron: LISA Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
13
Economie: bedrijvendynamiek banen In het eerste kwartaal van 2021 verdwenen er 3.210 banen en kwamen er 3.620 banen bij door het verdwijnen en ontstaan van bedrijfsvestigingen. Per saldo kwamen er dus 410 banen bij in het eerste kwartaal. Het saldo in de eerste kwartalen van 2021 ligt hoger dan het gemiddelde van 2020, toen met name het tweede kwartaal een duidelijke dip liet zien.
Belangrijke kanttekening: de hier gepresenteerde cijfers gaan alleen over de werkgelegenheid bij nieuwe of opgeheven vestigingen. Werkgelegenheidsontwikkeling binnen bedrijven is hier niet in beeld. Deze kan indirect worden afgelezen aan het aantal WW-uitkeringen en vacatures.
Het feit dat er minder banen bijkomen dan vestigingen, duidt op een afname van de gemiddelde omvang van bedrijven en onderschrijft het beeld dat het aantal ZZP-ers toeneemt.
Ontwikkeling aantal banen gerelateerd aan nieuwe en opgeheven bedrijfsvestigingen Regio Kennemerland 4.000
3.000
2.000
1.000
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
2018
Q3
Q4
Q1
2019 Nieuwe banen
Q2
Q3 2020
Verdwenen banen
Q4
Q1
Q2 2021
Saldo banen
Bron: LISA Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
14
Economie: bedrijvendynamiek naar sector In het eerste semester van 2021 nam per saldo in geen enkele sector in de Regio Kennemerland het aantal instellingen af. Een groot deel van de toename van vestigingen in het eerst semester zit in de sectoren handel (340), onderwijs (150), zorg (120) en bouw (280). De ontwikkeling van de aan bedrijvendynamiek gerelateerde banen laat iets genuanceerder beeld zien. Hier zijn wel sectoren die een afname in banen laten zien. Bij de financiële instellingen verdwenen er in het eerste semester 30 banen. Ook in de horeca (-120) en vervoer & opslag (-70) verdwenen banen. Dat dit niet zichtbaar is in afname van vestigingen hangt samen met de toename van zzp’ers (artikel CBS). In de handelssector kwamen er 360 banen bij. Ook in het onderwijs (140), de zorg (130) en bouw (180) steeg het aantal banen als gevolg van bedrijvendynamiek. Ontwikkeling aantal vestigingen en gerelateerde banen Regio Kennemerland* Vestigingen
Bouw Cultuur sport en recreatie Financiële instellingen Handel (groothandel en detailhandel) Horeca Industrie en nutsbedrijven Informatie en communicatie Landbouw Onbekend Onderwijs Overheid Overige diensten Vervoer en opslag Zakelijke diensten Zorg
Totaal
Banen
2018 2019 2020 2021 2018 2019 2020 2021 Semester Semester Semester Semester Semester Semester Semester Semester Semester Semester Semester Semester Semester Semester 1 2 1 2 1 2 1 1 2 1 2 1 2 1 190 220 230 210 210 130 280 230 200 180 200 230 120 180 50 60 70 50 -10 10 40 40 0 60 50 -50 10 40 0 10 0 0 -10 -10 0 10 10 -70 -10 10 -80 -30 50 110 170 130 280 310 340 -270 -220 -180 -50 60 490 360 50 90 70 90 10 30 30 40 60 30 -20 -50 -20 -120 30 50 50 40 10 40 70 -50 30 70 -40 -10 40 80 100 100 100 40 30 20 120 90 150 0 -130 -10 -10 40 -10 10 0 0 0 10 0 -10 0 0 20 0 10 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -20 -40 -10 0 -10 150 140 180 120 120 160 150 170 130 170 150 50 140 140 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -10 0 0 -10 0 10 20 60 70 40 40 50 -40 30 40 50 10 20 50 70 100 80 70 60 70 80 40 -20 100 -40 110 -10 -70 340 460 360 390 170 20 420 280 490 230 290 60 60 380 140 170 130 150 90 140 120 420 200 160 200 20 130 130 1.170 1.540 1.500 1.360 1.000 970 1.700 950 1.060 760 630 420 890 1.170
*uitkomsten zijn afgerond op tientallen. Daardoor kan het totaal verschillen van de optelling van sectoren. Bron: LISA Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
15
Economie: bedrijvendynamiek per gemeente Over het algemeen groeit het aantal vestigingen in de aan de monitor deelnemende gemeenten. In het vierde kwartaal was dit in alle gemeenten het geval. Over heel 2020 nam het aantal bedrijfsvestigingen in alle aan de monitor deelnemende gemeenten toe. Desondanks is de werkgelegenheidsontwikkeling die hiermee gepaard gaat in Beverwijk (daling van 80 banen), Bloemendaal (-20) en Zandvoort (-10) negatief. In Velsen (stijging van 280 banen) en Haarlem (130) kwamen er in absolute zin het meeste banen bij door het ontstaan en verdwijnen van bedrijfsvestigingen.
Ontwikkeling aantal vestigingen per gemeente* 2018 Beverwijk Bloemendaal Haarlem Heemskerk Heemstede Velsen Zandvoort Regio Kennemerland
Q1 20 30 160 30 30 30 0 440
Q2 50 20 240 40 20 90 10 740
2019 Q3 40 20 270 50 50 110 20 820
Q4 50 30 300 20 20 90 10 750
Q2 60 30 260 30 30 90 10 660
Q2 20 20 300 30 30 100 30 810
2020 Q3 50 10 260 20 30 60 30 700
Q4 30 30 240 50 10 60 20 680
Q1 30 10 210 20 30 80 20 620
Q2 30 0 120 10 10 30 10 370
Q3 50 0 100 20 -10 70 10 410
Q4 30 10 160 20 20 70 0 550
-70 10 -100 -20 20 20 0 40
50 -20 90 10 30 90 10 370
-20 0 80 30 20 120 -20 510
Ontwikkeling aantal banen door ontstaan/verdwijnen vestigingen per gemeente Beverwijk Bloemendaal Haarlem Heemskerk Heemstede Velsen Zandvoort Regio Kennemerland
-100 100 170 -20 40 10 20 200
-10 70 210 40 20 130 -20 750
30 20 260 80 60 120 -10 930
-40 70 180 -10 -30 70 0 140
0 0 220 -30 -10 10 -20 150
-40 30 260 30 40 130 30 630
100 0 190 -10 80 60 40 520
60 20 -10 60 -60 0 40 120
-40 -10 60 30 20 50 0 370
*uitkomsten zijn afgerond op tientallen. Daardoor kan het totaal verschillen van de optelling van sectoren. Bron: LISA Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
16
Economie: faillissementen In het tweede kwartaal gingen 31 bedrijven in de Regio Kennemerland failliet. Dit is meer dan in het eerste kwartaal van 2021 (12) en 2020 (23). In totaal waren er 43 regionale faillissementen in de eerste helft van 2021. Dat is minder dan in alle voorgaande jaren. De helft van de faillissementen (51%) in de Regio Kennemerland was in de handelssector. Ook de sectoren bouw (14%) en specialistische zakelijke dienstverlening (9%) nemen een groot deel van de faillissementen in de regio voor hun rekening. Het hoge aantal faillissementen in het tweede kwartaal van 2021 sluit niet aan bij de bevindingen van het CBS, dat landelijk in juni minder faillissementen registreerde dan in mei. Genoemd wordt dat dit lage aantal niet los te zien is van de noodsteun van de overheid. De Nederlandse economie doet het op Europees niveau zelfs beter dan veel andere landen (CBS). Dit kan waarschijnlijk deels verklaard worden door de afgegeven noodpakketten als NOW en Tozo. Begin 2021 heeft de regering voor nog eens 7,6 miljard aan steunpakketten afgegeven. De Nederlandsche Bank stelt wel dat zonder steun van de overheid het aantal mkb-bedrijven met liquiditeitsproblemen zonder steun waarschijnlijk maar beperkt hoger was uitgekomen. Verder worden faillissementen op basis van eigen aangifte sneller verwerkt door de rechtbank dan faillissementsverzoeken van crediteuren.
Aan het laatste type faillissementen gaan namelijk meer procedures en toetsing vooraf waardoor faillissementen vertraagd zichtbaar worden. Daarnaast stoppen veel bedrijven niet door een faillissement, maar door een bedrijfsbeëindiging. De verwachting is nog steeds dat als noodmaatregelen wegvallen er een snelle toename van faillissementen in Q4 2021 volgt. Dit blijkt uit de Bijzonder Beheer Barometer van februari 2021. .
Aantal faillissementen per gemeente 2018
2019
2020
2021
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Beverwijk
4
4
2
6
3
2
4
1
1
2
1
1
0
2
Bloemendaal
0
0
0
0
0
1
1
0
0
1
1
1
0
0
Haarlem
5
3 10 7
1 13 7 10 2 10 1
3
5 16
Heemskerk
1
0
3
0
0
1
1
0
2
1
0
0
0
1
Heemstede
0
0
3
0
3
2
2
3
1
1
0
0
0
2
Velsen
3
2
2
1
3
3
2
0
5
3
0
0
2
2
Zandvoort
5
1
1
2
0
1
0
0
1
1
0
1
0
0
Regio Kennemerland*
28 21 34 33 13 36 30 27 23 37 16 13 12 31
*Regio is inclusief Haarlemmermeer en Uitgeest 2018
2019
2020
2021
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1
Q2
Bouw Cultuur, sport en recreatie
3
1
6
2
2
3
1
3
1
7
1
2
4
2
0
1
1
0
0
0
1
0
1
0
1
0
0
0
Financiële instellingen Gezondheids- en welzijnszorg
5
1
2
3
3
1
4
4
2
3
0
0
0
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
4
0
0
0
1
Handel
14 8 13 12 3 21 13 10 7
5
3
4
3
19
Horeca
1
1
0
9
1
3
0
0
0
1
4
3
1
0
ICT
1
0
1
1
0
1
0
2
0
3
0
0
0
1
Industrie
2
4
3
1
0
0
3
4
2
2
1
0
0
2
Onderwijs Overige zakelijke dienstverling Specialisische zakelijke dienstverlening Verhuur en overige zakelijke dienstverlening
0
0
1
0
0
0
0
0
0
1
0
1
0
0
0
1
1
0
1
0
0
0
0
0
1
1
0
1
3
3
1
2
3
2
2
2
1
1
0
4
1
1
0
1
0
2
3
1
2
4
4
1
1
1
Vervoer en opslag
1
3
2
0
3
2
2
1
6
6
0
1
1
1
28 21 34 33 13 36 30 27 23 37 16 13
12
31
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021 Totaal
Bron: LISA
17
Hoofdstuk: sociaalmaatschappelijk In dit hoofdstuk worden de volgende indicatoren behandeld: Jeugdhulpverlening Wmo Overlast Corona-gerelateerde bekeuringen Diefstal en inbraak Huiselijk geweld Maatschappelijke opvang
Sociaal-maatschappelijk: jeugdhulpverlening Aantal actieve cliënten jeugdhulpverlening per gemeente*
In juni 2021 is het aantal cliënten in de jeugdhulpverlening in vijf van de zeven deelnemende gemeenten vergelijkbaar met de periode vlak voor corona (december 2019). Alleen in Heemstede (+20%) en Bloemendaal (+12%) nam het aantal cliënten sterk toe. In Zandvoort is er sprake van een daling van 2 procent.
dec-18 807
Beverwijk
Gedurende 2021 zijn er in de regio veel schommelingen in het aantal cliënten te zien en is er geen eenduidige ontwikkeling te ontwaren. Zo is er in Beverwijk sprake van een duidelijke daling in het tweede kwartaal, maar blijft in dezelfde periode in Heemstede en Bloemendaal de trend van toename doorzetten.
dec-19 845
dec-20 844
jun-21 820
Bloemendaal
454
480
489
537
Haarlem
2.749
2.983
2.996
3.023
Heemstede
472
524
562
625
Heemskerk
749
779
684
729
Velsen
1.396
1.442
1.499
1.492
Zandvoort
229
253
251
247
*De cijfers worden doorlopend met terugwerkende kracht bijgewerkt. Data in dashboards kan daardoor licht verschillen van bovenstaande tabel.
Ontwikkeling (%) actieve cliënten jeugdhulpverlening in 2021 (januari 2020=100) 125 120 115 110 105 100 95 90 jan
feb
mrt
Beverwijk
apr
mei Bloemendaal
jun
jul
aug
sep
Haarlem
okt Heemskerk
nov
dec
jan
Heemstede
feb
mrt Velsen
apr
mei
jun
Zandvoort
Bron: gemeenten Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
19
Sociaal-maatschappelijk: jongeren met jeugdhulp Ontwikkeling (%) jeugdhulp zonder verblijf per gemeente (januari 2018=100)
Er zijn zorgen over de mentale gezondheid van jongeren. Zo merkt de Kindertelefoon weinig van de versoepelingen van het kabinet (Trouw). Het aantal telefoontjes over zelfbeschadiging en suïcidale en depressieve gedachten blijft namelijk stijgen en er bellen kinderen met (nieuwe) klachten over uitzichtloosheid. Het Trimbos-instituut stelt dat het gebrek aan- en het veranderen van structuur gevolgen kan hebben voor het mentale welbevinden van jongeren. In 2021 heeft de Kindertelefoon een hulplijn voor jongvolwassenen geopend. Hier kunnen ze naartoe bellen ‘als het even niet lekker gaat’.
200 180 160 140 120 100 Januari
Juli 2018
In de jeugdhulp is er een onderscheid te maken tussen jongeren die voor de hulp elders verblijven dan thuis (intramurale zorg, hierna ‘met verblijf’) en jongeren die niet in een instelling verblijven (‘zonder verblijf’).
In de Regio Kennemerland zijn 825 cliënten in de jeugdzorg mét verblijf. Dit zijn er 7 procent minder dan in januari 2018. Vanwege het lage aantal cliënten is het niet zinvol om de relatieve ontwikkelingen weer te geven. De jeugdhulp zonder verblijf lijkt te zijn afgenomen in de tweede helft van 2020: alleen in Zandvoort en Beverwijk is er een lichte toename.
Juli
Januari
2019
Juli
Januari
2020
Beverwijk
Bloemendaal
Haarlem
Heemstede
Velsen
Zandvoort
2021 Heemskerk
Aantal cliënten jeugdhulp met verblijf per gemeente
300
In de Regio Kennemerland nam het aantal jongeren in de jeugdhulp zonder verblijf tussen januari 2018 en januari 2021 met 53 procent toe tot 9.805 cliënten. Tussen juli 2020 en januari 2021 is er sprake van een stabiel of dalend aantal cliënten in de regiogemeenten. Dit ligt in lijn met het landelijk beeld: in Nederland is er in deze periode een daling van 1 procent. De grootste daling is zichtbaar in Zandvoort (7%).
Januari
250 200 150
100 50 0 Beverwijk Januari 2018
Bloemendaal Juli
Januari 2019
*voorlopige cijfers. Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
Haarlem
Heemskerk Juli
Heemstede
Januari 2020
30-jun-20
Velsen
Zandvoort
31 december 2020*
Bron: CBS
20
Sociaal-maatschappelijk: Wmo Aantal actieve cliënten* Wmo per gemeente
In opdracht van het Rijk en VNG Realisatie heeft Andersson Elffers Felix de rapportage Meerkosten in het sociaal domein ten gevolge van corona opgesteld. Hieruit bleek dat een deel van de Wmo-zorg na de corona-uitbraak was stilgelegd en dat sommige cliënten hulp hebben stopgezet. In (bijna) alle deelnemende gemeenten uit de Regio Kennemerland zijn in juni 2021 twee procent minder Wmo-cliënten dan een half jaar eerder. Alleen in Beverwijk is het aantal cliënten met 2 procent toegenomen.
dec-18
dec-19
dec-20
jun-21
Beverwijk
1.520
1.793
1.843
1.881
Bloemendaal
1.280
1.386
1.372
1.379
Haarlem
9.370
10.017
10.176
9.807
Heemskerk
2.596
2.797
2.817
2.776
Heemstede
1.797
1.840
1.794
1.732
Velsen
4.155
4.386
4.544
4.488**
Zandvoort
1.166
1.269
1.294
1.242
*de gebruikte definitie verschilt soms licht per gemeente. Bovenstaande cijfers geven een globaal inzicht in de ontwikkelingen en de omvang en worden doorlopend met terugwerkende kracht bijgewerkt. Data in dashboards kan daardoor licht verschillen van bovenstaande tabel. ** Door een aanbesteding Hulp bij het Huishouden was de eindstand in december 2020 een stuk lager. De 600 personen die deze HBHvoorziening kregen, zijn in januari 2021 weer ingestroomd. Ontwikkeling (%) actieve cliënten Wmo in 2020-2021 per gemeente (januari=100) 104
99
94
89
Beverwijk
Bloemendaal
Haarlem
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie augustus 2021
Heemskerk
Heemstede
Velsen
Zandvoort
Bron: gemeenten
21