20210424777 Corona Impact Monitor gemeente Haarlem september 2021
Tekst van het document
Ontwikkeling (%) meldingen overlast jeugd gemeente Haarlem (Q1 2018=100) 350 300 250 200 150 100
De toename in meldingen zou te maken kunnen hebben met de invoering van de avondklok op 23 januari 2021. Deze verviel weer op 28 april. Zo zijn het aantal meldingen in januari (94) weer hoger dan in december (68). Maar in februari (56) en maart (57) daalt het aantal meldingen weer. In april (102), mei (147) en juni (111) zijn er weer meer meldingen van overlast door jongeren.
50 0 Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
2018
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
2019
Q3
Q4
Q1
2020
2021
Haarlem
Een andere verklaring voor de toename in het aantal meldingen van jeugdoverlast zou te maken kunnen hebben met verveling. Jongeren hadden toen namelijk geen clubs meer waar ze heen konden. Er waren minder activiteiten voor hen en er was ook meer toezicht thuis.
Aantal meldingen overlast jeugd 2019 Haarlem
2020
2021
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
156
231
261
141
164
489
356
251
207
360
Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
Q2
37
Sociaal-maatschappelijk: meldingen openbare overlast Net als het aantal meldingen van jeugdoverlast, is er ook bij meldingen van openbare overlast eerst een lichte daling in het aantal meldingen, gevolgd door een lichte stijging. In 2020 waren er 2.266 meldingen, dat is 10 procent meer dan in 2019 (2.068). In het eerste kwartaal van 2021 waren er minder meldingen (-7%) dan in dezelfde periode een jaar eerder. In het tweede kwartaal is het aantal overlastmeldingen ook minder (-5%) dan een jaar eerder. Begin 2021 zijn de maatregelen verlengd en is er een avondklok ingesteld. In Nederland waren er diverse protesten hiertegen die her en der uitmondden in rellen. Zo waren er bijvoorbeeld ongeregeldheden in Schalkwijk. De ongeregeldheden hebben niet geleid tot een stijging in het aantal meldingen in het eerste kwartaal van 2021. Overlast is ook een beleving; omdat mensen meer thuiswerken, komen er ook meer meldingen. De overlastmeldingen in de gemeente gaan in 62 procent van de gevallen over verwarde personen. In een op de vijf gevallen (22%) gaat het om alcohol- of drugsoverlast. Zwervers (14%) en dronken personen (3%) vormen de rest van de overlastmeldingen. Deze verdeling is vergelijkbaar met de verdeling van 2020.
Ontwikkeling (%) meldingen openbare overlast* gemeente Haarlem (Q1 2018=100) 140 120 100 80 60 40 20 0 Q1
Q2
Q3
Q4
2018
Verwarde personen
14%
22%
Drugs/alcohol
62%
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
2019
Q3
Q4
Q1
2020
Q2
2021
Haarlem
*2019 bij openbare overlast gaat het om openbare dronkenschap, overlast van verwarde personen, alcohol- en drugsoverlast en overlast door zwervers.
Aantal meldingen openbare overlast*
Verdeling overlastmeldingen 2021 gemeente Haarlem 3%
Q1
2019 Haarlem
2020
2021
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
423
525
574
574
537
592
581
556
501
561
Zwervers Dronkenschap
Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
38
Sociaal-maatschappelijk: bekeuringen gerelateerd aan coronamaatregelen In de maand juni 2021 deelde de gemeente geen boetes uit voor het overtreden van de coronamaatregelen. In oktober 2020 werden de regels aangescherpt en de handhaving aangescherpt. Begin november werden in heel Nederland tientallen boetes uitgedeeld bij illegale feesten. In maart werden er 66 boetes uitgedeeld, het hoogste maandcijfer sinds februari. Toen de avondklok medio maart nog in vol effect was slingerde de Haarlemse politie enkele jongeren op de bon. Ook BOA’s in dienst van de gemeente waren alert op dergelijke overtredingen. Het aantal door de gemeente uitgedeelde boetes is toegenomen in het eerste kwartaal.
Aantal door de gemeente uitgedeelde coronaboetes* Haarlem
Jan.
Feb.
2020 2021
51
61
Per 10.000 Mrt April Mei Juni Juli Aug. Sep. Okt. Nov. Dec. Totaal inwoners 3
89
31
0
66
14
2
0
0
0
2
6
2
20
153
9
82
5
*het overzicht bevat niet alle boetes omdat de politie naast de gemeentelijk boa’s ook boetes uitdeelt. Deze worden deels apart geregistreerd.
Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
39
Sociaal-maatschappelijk: diefstal en inbraak Het aantal diefstallen en inbraken in woningen is afgenomen vanaf de uitbraak van corona - het eerste kwartaal van 2020. Woninginbraken, inbraak bij bedrijven en winkeldiefstal komen in gemeente Haarlem minder voor sinds de eerste lockdown in maart. Het aantal winkeldiefstallen nam minder sterk af sinds de lockdown in maart, sinds het eerste kwartaal in 2021 is hier een stijging te zien. De lockdown maatregelen t.a.v. detailhandel zou deze vermindering en latere stijging van winkeldiefstallen kunnen verklaren. Meer toezicht aan de deur en het sluiten van winkels voor langere periodes leidt tot afname. De hierop volgende versoepelingen en minder aandacht voor toezicht leiden allebei tot een toename in het aantal winkeldiefstallen. In vergelijking met het eerste kwartaal van 2021 waren er in het tweede kwartaal 14 procent meer winkeldiefstallen, 2 procent meer inbraken bij bedrijven, 19 procent meer gevallen van zakkenrollerij en 16 procent minder woninginbraken in Haarlem.
Aantal geregistreerde incidenten diefstal, inbraak en zakkenrollerij gemeente Haarlem 200 Diefstal/inbraak bedrijven enz. Diefstal/inbraak woning
Winkeldiefstal Zakkenrollerij 100
0 Q1
Q2
Q3
2018
De ontwikkelingen vallen enigszins samen met hoeveel men thuisblijft. Eerder in 2020 was er in het derde kwartaal een stijging van incidenten. Dit was een periode waarin de maatregelen soepeler waren en men minder thuis was. Eind april 2021 verviel de avondklok en mocht men (‘s avonds) weer het huis uit. Dit zou de stijging in zakkenrollerij kunnen verklaren. Ook landelijk ziet de Politie een afname van woninginbraken. Dit wordt aan corona gerelateerd.
Q4
Q1
Q2
Q3
2019
Q4
Q1
Q2
Q3
Q4
2020
Q1
2021
Er is wel een verschuiving zichtbaar naar inbraken in garageboxen en schuurtjes omdat daar minder toezicht is. Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid waarschuwt vooral voor toegenomen cybercriminaliteit. Hier komen inmiddels ook coronagerelateerde vormen van oplichting voor.
Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
Q2
40
Sociaal-maatschappelijk: meldingen huiselijk geweld In het tweede kwartaal waren in Haarlem 132 politiemeldingen van huiselijk geweld. Dat iets meer dan een kwartaal eerder en in het vierde kwartaal van 2020, maar niet meer dan voor de coronacrisis. De verwachte toename in meldingen blijft daarmee uit. Over heel 2020 waren er 27 procent minder meldingen dan een jaar eerder. Aantal meldingen huiselijk geweld
De Rijksoverheid is in april 2020 gestart met een landelijke campagne tegen huiselijk geweld tijdens de coronacrisis. Daarnaast heeft Veilig Thuis een chatfunctie geïmplementeerd. De achterliggende gedachte was dat mensen meer thuiswerken en leven, terwijl sociale contacten en afleiding afnemen. De kans op spanningen thuis – en daarmee de kans op huiselijk geweld – leek daardoor groter. Daarbij is de kans op detectie juist kleiner doordat mensen elkaar minder treffen bij sociale gelegenheden als verjaardagen, school of sport. Om deze redenen zou verwacht kunnen worden dat het aantal meldingen hoger zou na de invoering van de avondklok in januari 2021. Het lijkt er op dat de avondklok niet (direct) heeft geleid tot een toename in het aantal meldingen van huiselijk geweld in het eerste kwartaal. Eind april werd de avondklok afgeschaft, maar het aantal meldingen was in mei en juni even hoog als in april.
2019 Haarlem
2020
2021
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
117
150
127
150
127
148
121
109
107
132
Procentuele verandering huiselijk geweld %2019 Q2- %2019 Q3- %2019 Q4- %2020 Q2- %2020 Q3- %2020 Q4- %2021 Q12020 Q2
2020 Q3
2020 Q4
2020 Q3
2020 Q4
2021 Q1
2021 Q2
-1%
-5%
-27%
-18%
-10%
-2%
23%
Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
41
Sociaal-maatschappelijk: aanvragen maatschappelijke opvang (1) In 2021 meldden zich maandelijks gemiddeld 16 nieuwe daklozen – dus die zich nog niet eerder gemeld hadden – met een ondersteuningsvraag bij de Brede Centrale Toegang. De Brede Centrale Toegang (BCT) geeft informatie en advies aan dak- en thuislozen. De medewerkers van de BCT begeleiden daklozen die zich melden naar de benodigde zorg, diensten en zo nodig opvang.
De personen die in 2021 of eerder al gebruik maakten van de maatschappelijke opvang zijn niet meegenomen in de aantallen. De dak- en thuislozen die zich wel melden bij de BCT hebben bovendien niet allemaal een opvangvraag. Sommige personen willen bijvoorbeeld alleen hulp bij het aanvragen van een briefadres. Wel zien we dat de druk op de maatschappelijke opvang is toegenomen. Vanwege de corona maatregelen en omdat de bestaande locaties vol zaten, zijn er tijdelijk nieuwe maatschappelijke opvanglocaties geopend. Ook is het aantal plekken in de maatschappelijke opvang toegenomen. Het beeld dat het langzaamaan minder druk wordt klopt dus niet. Het is nog steeds druk op deze locaties.
Aantal nieuwe aanmeldingen maatschappelijke opvang bij BCT Kennemerland 300 250 200 150 100 50 0 2018 Gemeente Haarlem
2019
2020
Andere regiogemeenten*
2021*
Buitenregionaal of onbekend
* Waarschijnlijke cijfers aan het einde van 2021 als de huidige trend zich doorzet.
In de eerste helft van 2021 melden zich 95 mensen bij de BCT in Haarlem. Dit totaal aantal aanmeldingen bij de BCT is lager dan in de eerste helft van 2020 (115) en lager dan in 2019 (162).
Bron: Brede Centrale Toegang Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
42
Hoofdstuk: Werk, inkomen en schulden In dit hoofdstuk worden de volgende indicatoren behandeld:
WW-uitkeringen Vacaturemarkt Schuldhulpverlening en budgetondersteuning NOW Tozo TOGS Bijstandsuitkeringen TONK Kwijtschelding belastingen
Werk, inkomen en schulden: lopende WW-uitkeringen De CBS-cijfers laten positieve werkloosheidscijfers zien voor het tweede kwartaal van 2021. Door de landelijke toename in (kleine) deeltijdbanen zullen ook veel WWontvangers uitstromen naar betaald werk. Ook in Haarlem daalde het aantal WWuitkeringen vanaf december 2020 om te komen tot 2.729 in juni 2021. Dat is 16 procent minder dan een jaar eerder (3.249 uitkeringen). Zowel de instroom als de uitstroom in de WW is in Haarlem hoger dan in eerdere jaren. Eind maart 2020 werd de NOW-regeling van minister Koolmees vastgesteld. Deze regeling was bedoeld om de lonen van werknemers te kunnen blijven betalen bij dalende omzet. Mede dankzij deze regeling zijn veel banen behouden gebleven (UWV). Volgens de Rabobank was de toename in de WW zonder de NOW vermoedelijk hoger geweest. Aantal lopende WW-uitkeringen, instroom en uitstroom gemeente Haarlem
2018
2019 Cumulatieve instroom
Cumulatieve uitstroom
2020
Juni
Januari
December
Juli
Januari
December
Juli
Januari
December
Juli
Januari
8.000 7.000 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 0
2021
Lopende WW-uitkeringen
Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
44
Werk, inkomen en schulden: lopende WW-uitkeringen jongeren Vanaf januari 2019 zijn er ook cijfers beschikbaar over het aantal WWuitkeringen naar leeftijdsgroep van de ontvanger. In Haarlem ontvingen in december 2020 ruim driehonderd jongeren t/m 26 jaar een WW-uitkering. Dat ligt onder de piek van het tweede kwartaal van 2020, toen meer dan 400 jongeren WW ontvingen, maar nog altijd een verdriedubbeling ten opzichte van een jaar eerder toen ongeveer 100 jongeren een uitkering ontvingen. Tussen oktober 2020 en februari 2021 blijft het aantal lopende WW-uitkeringen onder jongeren (ongeveer) gelijk. In de maanden maart, april en mei was er een daling van (ongeveer) 13 procent per maand. In juni 2021 is het aantal lopende WW-uitkeringen (159) (bijna) weer op hetzelfde niveau als januari 2019 (145). Er lijkt sprake te zijn van een terugkeer naar de situatie pre-corona. Aantal lopende WW-uitkeringen van jongeren (onder 27 jaar) 450 400 350 300 250 200 150 100 50
2019
2020
2021
Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
Juni
Mei
April
Maart
Februari
Januari
December
November
Oktober
September
Augustus
Juli
Juni
Mei
April
Maart
Februari
Januari
December
November
Oktober
September
Augustus
Juli
Juni
Mei
April
Maart
Februari
Januari
0
45
Werk, inkomen en schulden: WW-uitkeringen per sector In de eerste helft van 2021 daalde het aantal WW-uitkeringen in elke sector in Haarlem met uitzondering van de landbouw en pedagogische beroepen, beiden in absolute omvang relatief kleine sectoren. Het aantal WW-uitkeringen in het openbaar bestuur daalde met 39 procent het sterkste. De overige dalingen lagen tussen de 11 procent en 25 procent. Hiermee komt het gemiddelde op een afname van 16 procent. Aantal WW-uitkeringen per sector in gemeente Haarlem
2019
2020
2021
% jan. 2021-
jan
apr
jul
okt
jan
apr
jul
okt
dec*
jan
apr
jul
11 595 Bedrijfseconomische en administratieve beroepen
11 526
8 515
9 556
7 566
13 646
15 724
14 677
14 663
14 686
23 644
19 594
Commerciële beroepen
297
317
282
302
311
340
395
378
387
401
379
324
-19%
109
110
99
102
107
134
167
156
151
144
138
118
-18%
Dienstverlenende beroepen
187
176
138
150
141
261
328
282
350
374
355
298
-20%
ICT beroepen
69
63
64
68
71
73
86
78
84
80
85
71
-11%
Managers
379
382
366
383
383
400
439
432
443
448
431
379
-15%
56
46
47
51
41
43
56
55
68
71
52
43
-39%
101
75
84
87
84
91
103
103
91
92
98
98
7%
Agrarische beroepen
Creatieve en taalkundige beroepen
Openbaar bestuur veiligheid en juridische beroepen Pedagogische beroepen
jul. 2021 36% -13%
Technische beroepen
252
236
208
190
219
265
295
256
255
266
262
235
-12%
Transport en logistiek beroepen
135
116
106
95
112
173
201
184
198
200
201
170
-15%
Zorg en welzijn beroepen
238
210
214
181
206
220
206
196
196
214
211
193
-10%
Onbekend
135
109
115
132
154
308
234
221
290
249
180
187
-25%
Totaal
2.564 2.377 2.246 2.306 2.402 2.967 3.249 3.032 3.190 3.239 3.059 2.729
-16%
Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
46
Werk, inkomen en schulden: werkloosheid Ontwikkeling werkloosheidspercentage
Het werkloosheidspercentage voor de Provincie Noord-Holland is in het eerste kwartaal afgenomen naar 4,2 procent. In NoordHolland zijn iets meer mensen werkloos dan in Nederland (3,8%). In het eerste kwartaal was het werkloosheidspercentage in zowel Noord-Holland als Nederland nog 3,2 procent. Voor Haarlem, waar alleen jaarcijfers voor bekend zijn, sloot het percentage de afgelopen jaren nauw aan bij dat van de provincie. Een andere manier om werkloosheid in kaart te brengen, is het aantal bij het UWV geregistreerde werkzoekenden. In Haarlem waren dit er de afgelopen jaren steeds ongeveer 10.000. Er was een toename bij de start van de coronacrisis, maar daarna is het beeld stabiel.
5% 4% 3% 2% 1% 0% Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
2018
Q3
Q1
Q2
2019
Q3
Q4
2020
Nederland
Zeven op de tien van de werkzoekenden in Haarlem (73%) heeft geen vast dienstverband.
Q4
Q1 2021
Noord-Holland (PV)
Aantal bij het UWV geregistreerde werkzoekenden gemeente Haarlem 12.000
10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 Q1
Q2
Q3
2018
Q4
Q1
Q2
2019 Zonder dienstverband
Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
Q3
Q4
Q1
Q2
Q3
Q4
2020
Q1 2021
Met dienstverband
Bron: CBS en UWV
47
Werk, inkomen en schulden: openstaande vacatures per sector In het eerste kwartaal van 2021 zijn er in de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond 5.050 openstaande vacatures. Dat zijn er 20 procent meer dan in het vierde kwartaal van 2020; het aantal vacatures is even hoog als het hoogste punt van vóór de coronacrisis (Q3 van 2019). In de pedagogische- , transport- en zorgsectoren nam het aantal vacatures af. Er zijn wel meer vacatures dan een jaar eerder (3.750). Landelijk steeg het aantal vacatures met 16 procent in het eerste kwartaal. Het aantal vacatures in de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond steeg in absolute zin het sterkst voor technische beroepen en bedrijfseconomische beroepen. In de bedrijfseconomische sector was er in het eerste kwartaal 150 openstaande vacatures meer dan een kwartaal eerder. In de technische sector waren er 700 meer openstaande vacatures.
Aantal openstaande vacatures per sector in arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond 2019
2020
2021
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Agrarische beroepen
100
50
50
0
50
0
50
50
50
Bedrijfseconomische en administratieve beroepen
850
900
900
700
600
600
650
700
850
Commerciële beroepen
500
400
450
400
450
350
400
350
350
Creatieve en taalkundige beroepen
50
50
0
50
0
0
0
0
50
Dienstverlenende beroepen
350
500
400
350
300
250
300
150
200
ICT beroepen
200
100
200
150
100
150
150
150
150
Managers
200
200
200
150
200
150
200
200
200
Openbaar bestuur veiligheid en juridische beroepen
50
100
100
100
50
100
100
100
100
Pedagogische beroepen
200
150
200
150
100
150
150
200
150
Technische beroepen
1.300 1.350 1.600 1.200 950
950 1.050 1.350 2.050
Transport en logistiek beroepen
500
350
500
550
500
350
400
400
350
Zorg en welzijn beroepen
500
450
450
500
400
400
500
550
500
Totaal
4.650 4.600 5.050 4.300 3.700 3.450 3.950 4.200 5.050
Landelijk ziet het CBS de meeste vacatures in de ICT, bouw, zakelijke dienstverlening en horeca. De verwachting is dat het aantal vacatures in het tweede kwartaal verder is toegenomen.
Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
48
Werk, inkomen en schulden: spanningsindicator Met de spanningsindicator wordt de vraag naar arbeid (aan de hand van vacatures) afgezet tegen het aanbod (kortdurende WW) (zie de uitgebreide definitie in bijlage 1).
De markt voor managers, dienstverlenende- en creatieve- en taalkundige beroepen is (zeer) ruim.
De krapte op de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond is in het vierde kwartaal van 2020 afgenomen en vervolgens iets toegenomen in het eerste kwartaal van 2021 (meest recente cijfers). In het eerste kwartaal is er in de regio vooral sprake van krapte bij beroepen in de technische,- zorg & welzijn en ICT-beroepen.
In juni 2021 bracht het UWV een lijst naar buiten met kansrijke beroepen om werk te vinden. Om de mogelijkheden op de arbeidsmarkt te benutten zullen mensen ook om- of bij moeten scholen. Het is dus geen kwestie van snel overstappen.
Spanningsindicator naar beroepsgroep in arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond (kwartaal 2 2019-kwartaal 1 2021) Q2 Typering Spanning Agrarische beroepen Bedrijfseconomische en admin istratieve beroepen
2019 Q3 Typering Spanning
Q4 Typering Spanning
Q1 Typering Spanning
-
-
Zeer krap
4,94
-
-
Gemiddeld
1,33
Krap
2020 Q2 Q3 Typering Spanning Typering Spanning
Q4 Typering Spanning
2021 Q1 Typering Spanning
Ruim
0,65
Krap
1,76
Krap
2,78
Gemiddeld
1,47
1,61
Krap
1,61
Gemiddeld
1,22
Gemiddeld
0,93
Ruim
0,66
Gemiddeld
0,81
Gemiddeld
0,85
Gemiddeld
1,07
Commerciële beroepen Gemiddeld Creatieve en taalkundige bero epen Ruim
1,19
Krap
1,54
Gemiddeld
1,48
Gemiddeld
1,26
Gemiddeld
0,73
Gemiddeld
0,93
Gemiddeld
0,77
Gemiddeld
0,71
0,34
Ruim
0,27
Ruim
0,27
Zeer ruim
0,15
Zeer ruim
0,09
Zeer ruim
0,09
Zeer ruim
0,16
Zeer ruim
0,18
Dienstverlenende beroepen
Krap
2,94
Krap
2,82
Krap
1,96
Gemiddeld
1,1
Ruim
0,43
Gemiddeld
0,71
Ruim
0,31
Ruim
0,44
ICT beroepen
Krap
2,17
Krap
2,86
Krap
2,78
Krap
1,71
Krap
1,78
Krap
1,67
Krap
1,56
Krap
1,79
Managers Gemiddeld Openbaar bestuur veiligheid e n juridische beroepen Gemiddeld
0,7
Ruim
0,64
Ruim
0,58
Ruim
0,5
Ruim
0,3
Ruim
0,4
Ruim
0,4
Ruim
0,46
1,26
Gemiddeld
1,45
Krap
1,73
Gemiddeld
0,96
Gemiddeld
0,73
Gemiddeld
0,89
Krap
1,56
Gemiddeld
1,43
Pedagogische beroepen
Krap
2,07
Krap
1,8
Krap
1,89
Gemiddeld
1,17
Gemiddeld
1,22
Gemiddeld
1,14
Krap
1,89
Gemiddeld
1,27
Zeer krap
4,45
Zeer krap
6,09
Zeer krap
4,41
Krap
2,88
Krap
2,05
Krap
2,63
Krap
3,14
Zeer krap
4,73 1,09
Technische beroepen Transport en logistiek beroepe n
Krap
2,1
Krap
3,22
Krap
3,21
Krap
2,11
Gemiddeld
1,01
Gemiddeld
1,45
Gemiddeld
1,32
Gemiddeld
Zorg en welzijn beroepen
Krap
2,32
Krap
2,3
Krap
2,61
Krap
1,68
Gemiddeld
1,41
Krap
2,13
Krap
2,18
Krap
1,87
Totaal
Krap
1,8
Krap
2,03
Krap
1,75
Gemiddeld
1,16
Gemiddeld
0,78
Gemiddeld
1,16
Gemiddeld
1,04
Gemiddeld
1,35
Leeswijzer: een krappe markt betekent veel vraag en relatief weinig aanbod. Dit is rood weergegeven. Een ruime markt betekent veel arbeidsaanbod en minder vraag. Dit is groen weergegeven. Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
49
Werk, inkomen en schulden: schuldregeling en budgetondersteuning De gemeente biedt inwoners budgetondersteuning op maat en handelt de aanvragen voor schuldhulpverlening af voor de gemeenten Haarlem, Zandvoort, Heemstede en Bloemendaal. In het eerste en tweede kwartaal van 2021 kwamen er respectievelijk 139 en 148 aanvragen voor schulddienstverlening binnen. Hiermee kennen de laatste drie kwartalen een hoger aantal aanvragen. Vóór corona zagen we vanuit de gemeente een verhoging van het aantal inspanningen voor inwoners met geldzorgen en schulden. Door corona is die trend gebroken. Dit is deels toe te schrijven aan beperkingen in de laagdrempelige toegang tot ondersteuning bij schulden. Landelijke vertonen de cijfers het zelfde beeld. In Haarlem heeft de inhaalslag inmiddels plaatsgevonden.
Aantal aanvragen schuldregeling Haarlem 2018
2019
2020
2021
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
Haarlem 121
131
136
135
126
112
135
147
150
103
122
168
139
148
Aantal aanvragen budgetondersteuning Haarlem, Zandvoort, Bloemendaal en Heemstede 2018
2019
2020
2021
Q1
42
10
24
41
Q2
22
21
18
29
Q3
19
24
29
Q4
12
37
26
Totaal
95
92
97
70
De cijfers voor trajecten van budgetondersteuning op maat (zie begrippenlijst) zijn vanwege de lage aantallen niet uitgesplitst per gemeente. Inwoners kiezen nog niet in grote getalen voor en traject budgetondersteuning, terwijl dit nieuwe schulden of het escaleren van geldzorgen tot problematische schulden kan voorkomen. In Haarlem, Zandvoort, Bloemendaal en Heemstede waren in het eerste semester van 2021 in totaal 70 aanvragen. Dit is vergelijkbaar met 2018 (64).
Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
50
Werk, inkomen en schulden: toekenningen NOW Vanaf eind maart tot 1 juni 2020 konden bedrijven aanspraak maken op de Eerste tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (NOW). Bedrijven met een omzetdaling konden hiermee een deel van de loonkosten vergoed krijgen. Het doel van de maatregel was om grootschalige werkloosheid te voorkomen. Vanaf oktober 2020 loopt NOW3. Dit pakket is soberder dan de eerdere NOW-regelingen, maar heeft een langere looptijd (tot 1 juli 2021). Op voorhand was de verwachting dat NOW3 vanwege de strengere eisen minder gebruikt zou worden dan NOW 2. In de gemeente Haarlem waren tot 11 januari 717 aanvragen voor NOW3 (bron: UWV).
Gebruik van NOW-steun Aantal
Haarlem
Aandeel vestigingen*
NOW 1.0
NOW 2.0
NOW 3.0
NOW 3.2
NOW 1.0
NOW 2.0
NOW 3.0
NOW 3.2
1.590
765
717
664
34%
16%
15%
14%
*gebaseerd aantal vestigingen in 2020 exclusief zzp’ers
Vanaf 15 februari was het mogelijk om NOW3.2 aan te vragen voor de periode van januari tot april 2021. Tot nu toe zijn er in Haarlem 664 aanvragen voor geweest. In de Regio Zuid-Kennemerland en IJmond hebben meer bedrijven NOW3 aangevraagd dan NOW 2. Het totaal aantal medewerkers bij deze bedrijven is echter lager. Inmiddels is de NOW bij zijn vijfde aanvraagperiode (‘NOW5’). Het gebruik lijkt verder af te nemen. In Haarlem zijn er voorlopig 193 aanvragen.
Bron: UWV en CBS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
51
Werk, inkomen en schulden: Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandigen (Tozo) Aantal ontvangers Tozo gemeente Haarlem*
Voor zzp’ers is eind maart 2020 de Tozo-regeling ingesteld. De Tozo is een speciale regeling voor ondernemers die in de problemen zijn gekomen door de coronacrisis. Met deze regeling kunnen zij een aanvulling krijgen op hun inkomen en op het bedrijfskapitaal. De Tozo bestaat uit twee delen:
Q2 2020 Q3 2020 Q4 2020 Q1 2021 Q2 2021 Tozo levensonderhoud
3.230
1.320
903
881
498
Tozo bedrijfskapitaal
63
6
9
6
1
*Dit is het gemiddelde aantal ontvangers per kwartaal.
1. Een uitkering die het inkomen aanvult (levensonderhoud); 2. Een lening voor bedrijfskapitaal. Hiermee kunnen zzp’ers bijvoorbeeld de huur van bedrijfspanden betalen. Er wordt in 2021 minder gebruikgemaakt van Tozo voor het aanvragen van bedrijfskapitaal dan van de regeling voor levensonderhoud. De levensonderhoudaanvragen liggen in 2021 beduidend lager dan in 2020. Vooral kort nadat de regeling begin 2020 inging kwamen er veel aanvragen binnen. In de maanden april en mei was het aantal Tozo-ontvangers het grootst. Met de versoepelingen van de coronaregels (en strengere voorwaarden voor de tweede Tozoregeling) in de maanden erna, nam het aantal ontvangers af. Vanaf oktober 2020 nam het aantal ontvangers nam af, want de voorwaarden voor aanmelding waren vanaf toen strenger. De stijging in december heeft te maken met de lockdown. In het eerste kwartaal van 2021 is er een schommeling te zien in het aantal nieuwe toegekende aanvragen van Tozobedrijfskapitaal. Deze schommeling kan worden verklaard door een nieuwe ronde Tozo-regelingen. Hetzelfde geldt voor het tweede kwartaal van 2021. Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
52
Werk, inkomen en schulden: tegemoetkoming ondernemers getroffen sectoren COVID-19 (TOGS) De cijfers op deze pagina zijn ongewijzigd. De TOGS-regeling bestaat inmiddels niet meer en wordt opgevolgd door de regeling Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL). De inschrijving voor deze regeling gaat in de week van 15 augustus 2021 open. Naast NOW en Tozo konden bedrijven ook aanspraak maken op steun via de tegemoetkoming ondernemers getroffen sectoren COVID-19 (TOGS). Ondernemers die gebruikmaakten van de regeling kregen een eenmalige tegemoetkoming van €4.000. De regeling gold slechts voor een aantal sectoren die in het bijzonder getroffen werden door corona. Onder meer de groot- en detailhandel, de horeca en de cultuursector konden gebruikmaken van de TOGS.
Aantal vestigingen van bedrijven die gebruikmaakten van TOGS in gemeente Haarlem Aantal 1 werkzame persoon
1.250
1+ werkzame personen
1.020
Horeca
505
Overige bedrijfstakken
1.760
Totaal
2.270
In totaal vroegen 2.270 bedrijven in Haarlem de TOGS aan. De meerderheid (55%) van de TOGS-gebruikers was zzp’er, 22 procent zit in de horecasector. Vanaf juni is de TOGS opgevolgd door de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL).
Bron: CBS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
53
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: Besluit Bijstand Zelfstandigen (Bbz), reguliere bijstand en Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Naast de Tozo-regeling is er voor zzp’ers de reeds voor corona bestaande regeling Besluit Bijstand Zelfstandigen (Bbz) (zie bijlage 1 voor de definitie). In december 2019 maakten 29 bedrijven in Haarlem gebruik van de Bbz. Een jaar later zijn dit er nog 15 en in 2021 zijn dit er 13. Mogelijk komt dit doordat ondernemers die anders Bbz zouden gebruiken nu terugvallen op de Tozo-regeling. De Tozo-regeling is iets soepeler dan de Bbz, zo is er geen toets op de levensvatbaarheid van het bedrijf. Het gebruik van de reguliere bijstand is het afgelopen jaar (ongeveer) gelijk gebleven. Het bijstandsvolume reageert trager op conjuncturele ontwikkelingen (monitor arbeidsmarkt). De stijging bestaat vooral uit een toename van Participatiewetuitkeringen, deze uitkeringen zijn samen goed voor 96 procent van alle bijstandsuitkeringen.
Aantal actuele uitkeringen Bbz en reguliere bijstand gemeente Haarlem 2019 Dec 29
Jun 15
Sep 11
Dec 13
2021 Jun 8
3.494
3.560
3.534 3.510 3.532 3.526
3.572
3.327
3.392
3.376 3.353 3.368 3.364
3.419
IOAW
153
153
144
142
148
148
140
IOAZ
378
15
14
15
16
14
BBZ Reguliere bijstand -waarvan: Participatiewet
2020 Okt 11
Nov 13
TONK
13 173
Voor burgers die als gevolg van de coronacrisis hun noodzakelijke kosten niet meer kunnen betalen, is er de TONK (zie bijlage 1 voor de definitie). Deze kan tot 1 november 2021 met terugwerkende kracht worden aangevraagd vanaf 1 januari 2021. In het eerste half jaar van 2021 maakten 173 Haarlemmers hier gebruik van.
Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
54
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: HaarlemPas De HaarlemPas is een steunmaatregel voor alle Haarlemmers die een inkomen hebben tot 120 procent van de bijstandsnorm en hun inwonende kinderen van 4 tot en met 17 jaar.
Aantal pashouders HaarlemPas 12.000 10.000
De HaarlemPas wordt automatisch verstrekt aan gezinnen waarvan duidelijk is dat zij over een laag inkomen beschikken, bijvoorbeeld gezinnen met een bijstandsuitkering of die kwijtschelding op de gemeentelijke belastingen ontvangen. De HaarlemPas wordt toegekend per kalenderjaar. De HaarlemPassen voor het nieuwe jaar worden in het laatste kwartaal automatisch aan inwoners uit de doelgroep gestuurd. Inwoners met een HaarlemPas die niet automatisch in de doelgroep vallen, krijgen in het laatste kwartaal een voor-ingevuld formulier om de HaarlemPas voor het nieuwe jaar aan te vragen. Vanwege verschillende administratieve redenen kan de ontwikkeling van het aantal HaarlemPassen het best per volledig kalenderjaar vergeleken worden. In 2021 waren er 10.834 pashouders waarvan 7.163 hoofdpashouders. Deze cijfers gaan alleen over het eerste half jaar van 2021. Hier zullen in de tweede helft van 2021 nog meer pashouders bijkomen.
8.000 6.000 4.000 2.000 0
2015
2016
2017
Hoofdpashouders
2018
2019
2020*
2021
Passen gezinsleden
* In 2020 zijn niet alle gevallen van de HaarlemPas geregistreerd.
In 2020 waren er 10.545 pashouders waarvan 6.928 hoofdpashouders. Wel was er in 2020 door het plotselinge thuiswerken vanwege corona sprake van onderregistratie. Ook in 2017 (10.884), 2018 (10.612) en 2019 (10.793) waren er ruim tienduizend pashouders.
Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
55
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: kwijtschelding belastingen Cocensus handelt de kwijtscheldingen van gemeentelijke belastingen voor de gemeente Haarlem af. De meeste verzoeken voor belastingkwijtschelding worden ingediend nadat de belastingaanslagen verstuurd worden. De wijze waarop kwijtschelding kan worden aangevraagd is bij iedere gemeente op andere wijze ingericht. Zo krijgt men in sommige gemeenten al een formulier voor kwijtschelding bij de aanslag meegestuurd. Iedere gemeente kan besluiten op geautomatiseerde wijze kwijtschelding te verlenen waarbij gebruik wordt gemaakt van het Inlichtingenbureau. Het beleid van de gemeente bepaalt ook waarvoor kwijtschelding mogelijk is. Deze kanttekeningen maken het lastig om in de tijd te vergelijken. Gemeenten leggen in principe de belastingaanslagen voor 99 procent op aan het begin van het belastingjaar (januari of februari). Aan het begin van het belastingjaar (januari of februari) worden de nieuwe aanslagen voorgelegd. In 2021 waren er 5.158 aanvragen voor kwijtschelding waarvan 64 procent werd toegekend. Dit is ongeveer met 2020 en 2019 toen er respectievelijk 6.699 en 6.680 aanvragen waren en er 69 en 68 procent werd toegekend.
Cijfers over kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2019
2020
2021
Ingekomen Toegekend Ingekomen Toegekend Ingekomen Toegekend Haarlem
6.699
69%
6.680
68%
5.158
64%
Naast de reeds genoemde ondersteuningsmaatregelen heeft de gemeente nog een aantal maatregelen genomen. De gemeente heeft: • De precariobelasting op terrassen met 100% verlaagd (tarief 0) tot juli 2021. Daar was voor 2021 een bedrag van €200.00,mee gemoeid. De terrassen mogen vergroot worden uitgezet tot 1 januari 2022 (dus heel 2021). • De reclamebelasting en de BIZ-heffingen (deze zijn juist gericht op ondernemers) verlaagd met 25% (bij elkaar ongeveer €180.000). • Uitstel van betaling verleend, waarbij geen rekenrente in rekening wordt gebracht.
Het aantal aanvragen is dus afgenomen in 2021, en ook werd er procentueel minder toegekend.
Bron: Cocensus Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
56
Hoofdstuk: vastgoed en woningmarkt In dit hoofdstuk worden de volgende indicatoren behandeld: Woningaanbod Huizenprijs Kantoor- en bedrijfsruimte Leegstand Bouwaanvragen en -vergunningen Nieuwbouw Actief woningzoekenden sociale huur Urgenties sociale huur
Vastgoed en woningmarkt: woningaanbod De cijfers op deze pagina zijn ongewijzigd. Het huizenaanbod in de gemeente Haarlem fluctueert vanaf januari 2018. In januari 2020 werden er 128 woningen aangeboden maar daarna schommelt het aanbod rond de 200 woningen. In december staan er 206 woningen te koop. In december 2019 waren dit er 153. De huizenmarkt lijkt voorlopig nog weinig last te hebben van de coronacrisis. ABN Amro voorspelt dat de huizenprijzen in 2021 met 5 procent stijgen. Dit komt ook doordat markt nog steeds erg krap is. Er is een laag aanbod, maar wel veel vraag. Dit drijft de prijzen op. Aantal aangeboden woningen gemeente Haarlem 250
200
150
100
50
0 Januari
April
Juli
Oktober
Januari
2018
April
Juli 2019
Oktober
Januari
April
Juli
Oktober
December
2020
Bron: Huizenzoeker.nl Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
58
Vastgoed en woningmarkt: huizenprijs De cijfers op deze pagina zijn ongewijzigd. De vraagprijs voor huizen in Haarlem ligt in 2020 hoger dan in 2019. Aan het einde van 2020 stijgt de gemiddelde vraagprijs. In januari 2020 is de vraagprijs van aangeboden woningen (€480.000). In december is dit opgelopen naar €535.000, een stijging van 11 procent. De gemiddelde vraagprijs van een woning in Haarlem was over heel 2020 €497.199. Landelijk ziet NVM over 2020 ook dat de prijzen van huizen blijven stijgen.
In december 2020 is de gemiddelde vraagprijs per vierkante meter van de te koop staande woningen in Haarlem €4.538. Dat is 15 procent hoger dan in januari. De vraagprijs per vierkante meter stijgt dus sneller dan de gemiddelde vraagprijs per woning. Dit betekent dat de gemiddelde woninggrootte van het aanbod afneemt; er staan meer kleinere woningen te koop.
Ontwikkeling vraagprijs huizen gemeente Haarlem 550.000
500.000
450.000
400.000
350.000
300.000 Januari
April
Juli
Oktober
Januari
2018
April
Juli 2019
Oktober
Januari
April
Juli
Oktober
December
2020
Bron: Huizenzoeker.nl Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
59
Vastgoed en woningmarkt: kantoorruimte Kantorenaanbod gemeente Haarlem
De cijfers op deze pagina zijn ongewijzigd.
35.000
(23)
(20)
(20)
(21)
30.000
Uit onderzoek van Bureau Stec blijkt dat kantoorruimte nog steeds nodig blijft (ondanks het thuiswerken), maar dat de functie van kantoor verandert: 25.000 meer gericht op ontmoeting en in combinatie met andere functies zoals 20.000 fitness, horeca en dagelijkse voorzieningen. 15.000
De kantorenvoorraad bestaat uit de leegstaande en in gebruik zijnde kantoren. Op 1 januari 2018 was de kantorenvoorraad 475.000 m2. Een jaar later is dit 476.500 m2 . Begin 2018 was er nog 32.796 beschikbaar m2 bij 23 kantoren. Aan het eind van het jaar neemt dat snel af. Waarschijnlijk komt dit deels door een sterke economische groei waardoor de vraag naar kantoorruimte toenam. Daarnaast is er in deze door de gemeente Haarlem sterk op ingezet om incourant vastgoed te transformeren. In het eerste kwartaal van 2019 was er nog 12.052 m2 beschikbaar bij 12 kantoren. Daarna neemt het kantorenaanbod steeds toe. In het derde kwartaal is er 28.809 m2 beschikbaar bij 21 kantoorgebouwen. Een vijfde van deze kantoren (19%) wordt al langer dan 3 jaar aangeboden. Het aanbod in Q3 2020 is nog steeds onder het leegstandniveau van begin 2018 – voor de corona-crisis – en op de ondergrens voor een gezonde kantorenmarkt, namelijk een frictieleegstand van 8% (gemiddelde MRA). Deze lang leegstaande kantoren beslaan ongeveer één procent (ca. 5.400 m2) van de totale kantorenvoorraad. Een deel van de leegstaande kantoren is aangemerkt voor transformatie en wordt dus niet als kantoorruimte aangeboden op de markt.
(17)
(18)
(12)
(15)
(18)
(18)
(17)
10.000 5.000 0 Q1
Q2
Q3
2018
Q4
Q1
Q2
Q3
2019
Q4
Q1
Q2
Q3
2020
Aanbod in m² (aantal kantoren)
In de toekomst zal het kantoorgebruik mogelijk anders zijn dan voorheen. Zo bleek uit onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid dat Nederlanders ook na de coronacrisis minder willen thuiswerken. Ruim een kwart van de werknemers (27%) verwacht ook na de coronacrisis meer thuis te werken. Een derde denkt meer op afstand te zullen vergaderen.
Bron: Brainbay Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
60
Vastgoed en woningmarkt: bedrijfsruimte Bedrijfsruimteaanbod gemeente Haarlem
De cijfers op deze pagina zijn ongewijzigd.
60.000
Een bedrijfsruimte wordt omschreven als een ruimtelijk zelfstandige eenheid die grotendeels in gebruik is voor productie en opslag in de sectoren bouw, transport en logistiek, lichte en zware industrie en groothandel.
50.000
In Haarlem is het bedrijfsruimteaanbod in 2020 sterk toegenomen. In het derde kwartaal gaat het om 35 locaties en 46.820 m2. De toename begon eigenlijk al aan het einde van 2019, dus voor de coronacrisis. Er is geen structureel bedrijfsruimte-aanbod. De beschikbare bedrijfsruimte wordt dus nog niet zo lang aangeboden op de markt. Waarschijnlijk is een deel van het aanbod dus ook beschikbaar gekomen door de coronacrisis.
(42)
(35)
Q2
Q3
(33) 40.000 30.000
(29) (30)
(31)
20.000
(28)
(37)
Q3
Q4
(41)
(37)
(25)
Q1
Q2
Q3
10.000 0 Q1
Q2
2018
Q4
2019
Q1
2020
Aanbod in m² (aantal bedrijfsruimten)
De toename na 2019 is hoogstwaarschijnlijk te verklaren door een nieuwbouwproject op de Waarderpolder dat op Funda in Business is gezet. Van de 46.820 m2, is minimaal 26.000 nieuwbouw op de Jan van Krimpenweg (3 bedrijfshallen van 8661 m2 per stuk). Hier wordt nieuwbouw gepleegd, omdat het gebied sterk in opkomst is en zich kenmerkt door de diversiteit aan bedrijven.
Bron: Brainbay Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
61
Vastgoed en woningmarkt: leegstand winkelpanden Aantal verkooppunten (peildatum 1 januari 2021)
Retailonderzoeker Locatus meldt in september dat de winkelleegstand in 2020 na de uitbraak van corona beperkt is toegenomen. Er zijn ten tijden van het laatste leegstandsrapport van Locatus 134 leegstaande winkelpanden in Haarlem. In 2020 stonden er 137 panden leeg in Haarlem. Dat betekent dat (wederom) 5,8% van het bestand leeg staat. Hiermee scoort Haarlem gemiddeld ten opzichte van andere steden in de provincie Noord-Holland. De 134 panden zijn in 2021 samen weer goed voor 18.534 vierkante meter vloeroppervlakte. Daarmee staat 5,2% van het totale winkelvloeroppervlak leeg. Ook in 2021 is deze score gemiddeld ten opzichte van andere steden in de provincie NoordHolland.
Totaal
Leegstaand
Haarlem Centrum Haarlem
2.304
134
1.266
65
Noord-Holland
38.739
1.882
Nederland
219.157
16.074
% leegstand % leegstand % leegstand 2021 2020 2019 5,1%
Leegstaand per 1.000 inwoners
5,8%
4,1%
0,8
5,1%
5,0%
-
4,6%
4,9%
4,1%
0,7
-
7,3%
6,7%
0,9
4,7%
*de leegstand wordt bepaald als percentage van het totaal aantal verkooppunten (dus niet alleen het winkelaanbod) ** Voor centrum Haarlem en de gemeente geldt 1 november 2020 als peildatum van het leegstandspercentage.
Bron: Locatus Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
62
Vastgoed en woningmarkt: bouwaanvragen en bouwvergunningen Aantal aanvragen omgevingsvergunningen*
In Haarlem waren er in de eerste helft van 2021 ruim duizend (1.103) aanvragen voor omgevingsvergunningen. In dezelfde periode in 2020 waren dat er 940 en in 2019 waren dat er 994. De cijfers van het CBS over verleende bouwvergunningen laten een sterke toename in het tweede semester van 2020 zien. In het derde kwartaal van 2020 werden in Haarlem 117 bouwvergunningen verleend. In 2018 en 2019 waren dat er respectievelijk 94 en 210. Het CBS concludeerde ook dat de bouwsector in het tweede kwartaal van 2020 last had van de coronacrisis, maar dat het effect minder was dan voor de Nederlandse economie gemiddeld. Het is lastig om goed in te schatten welk deel van de ontwikkelingen aan corona is te relateren. Zo heeft de bouwsector ook last van andere grote ontwikkelingen als de stikstof- en PFAS-crisis.
2019
2020
Q1 Q2 Q3 Q4
Q1
Q2
Q3
Q4
2021 Q1
Q2
Haarlem 461 533 442 411 461
479
498
522
570
533
*de cijfers gaan niet uitsluitend over nieuwe woningen, maar bijvoorbeeld ook over vergunningaanvragen voor dakkappellen.
Aantal verleende bouwvergunningen gemeente Haarlem 250 210 200 155
152 150
117
94
100
77 37
50
34
30
19
29
1
0
0 Q1
Q2
Q3
2018
Q4
Q1
Q2
Q3
2019
Q4
Q1
Q2*
Q3*
Q4*
2020
Q1* 2021
*voorlopige cijfers
Bron: gemeente Haarlem en CBS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
63
Vastgoed en woningmarkt: gereedgekomen nieuwbouwwoningen Net als het aantal verleende vergunningen is ook de ontwikkeling van het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen niet eenduidig. Het ene kwartaal worden er relatief veel woningen gebouwd, door bijvoorbeeld het opleveren van een project, waarna de productie weer inzakt. In elk geval is het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen in kwartaal 2 van 2021 een stuk lager dan in het eerste kwartaal. Dit werd voorafgegaan door een productie van 326 woningen in het vierde kwartaal van 2020. Hiermee komt de totale productie voor 2020 op 590 woningen. Dat zijn er meer dan in 2018 (526) en 2019 (392). In 2021 zijn er tot nu toe 39 woningen afgeleverd.
Aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen gemeente Haarlem 350 300
273
250
209
200 143
150
121
92
100 50
Betrokkenen geven aan dat de bouw ondanks de coronacrisis vooralsnog doorgaat, maar dat er wel wat moeilijkheden zijn met werkzaamheden binnenshuis. Daarnaast worden nieuwbouwwoningen regelmatig als onderdeel van een project met meer woningen gebouwd. In het kwartaal dat de oplevering van een project gepland staat, komen er dus veel woningen bij. Dit zorgt voor behoorlijke schommelingen in de cijfers.
326
91
95 85 35
18
20
38 1
0 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1* Q2* 2018
2019
2020
2021
*voorlopige cijfers
Bron: CBS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
64
Vastgoed en woningmarkt: actief woningzoekenden sociale huur Uit de gegevens blijkt dat het aantal actief woningzoekenden in Haarlem daalde van 3.859 in januari 2021 naar 3.695 in juni 2021 (-4%). In de maanden maart en april 2021 was het aantal actief woningzoekenden het grootst. De data van 2021 laat ook zien dat bijna een derde (30%) van alle actief woningzoekenden in Haarlem jonger dan 28 jaar oud is.
Via Woonservice worden de sociale huurwoningen van de woningcorporaties in de regio Zuid- en Midden-Kennemerland aangeboden. In totaal staan er in juni 2021 62.174 woningzoekenden ingeschreven bij Woonservice, waarvan er 9.313 (15%) actief op zoek zijn naar een woning. Ongeveer 3.700 van deze actief woningzoekenden komen uit de gemeente Haarlem. Haarlem is ook de grootste gemeente binnen de regio. Gemeten naar de bevolking is het aantal actief woningzoekenden in Haarlem vergelijkbaar met de andere gemeenten.
Betrokkenen geven aan dat het lage aantal ingeschrevenen en actief woningzoekenden stabiliseert. Meestal zien ze dat het aantal inschrijvingen tegen de winter weer toeneemt.
Aantal actief woningzoekenden sociale huur gemeente Haarlem 4.000
3.000
2.000 jan
feb
mrt
apr
mei
juni
juli
aug
sep
okt
nov
dec
2019
jan
feb
mrt
apr
mei
juni
juli
2020
aug
sep
okt
nov
dec
jan
feb
mrt
apr
mei
2021
Bron: Woonservice Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
juni
65
Vastgoed en woningmarkt: aanvragen urgentie sociale huur Woonservice behandelt ook de urgentieaanvragen voor sociale huurwoningen in de regio Zuid-Kennemerland. Daarbij wordt geregistreerd waar de aanvragers vandaan komen. In 2019 en 2020 waren er per kwartaal tussen de 30 en 40 urgentieaanvragen vanuit Haarlem. In het eerste half jaar van 2021 zijn er in Haarlem beduidend meer aanvragen voor sociale huur behandeld.
Aantal aanvragen urgentie sociale huur gemeente Haarlem 60
55
50
46 40
40 30
34
33
40 32
29
35
30
20 10 0 Q1
Q2
Q3 2019
Q4
Q1
Q2
Q3 2020
Q4
Q1
Q2 2021
Bron: Woonservice Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
66
Bijlagen Hierna volgen deze bijlagen: Begrippenlijst Niet-opgenomen indicatoren Relevante literatuur over corona
Bijlage 1: begrippenlijst Budgetondersteuning Vorm van hulp waarbij in een traject samen gekeken wordt wat men elke maand aan inkomsten en uitgaven heeft om zo (beter) te leren omgaan met het beschikbare en besteedbare inkomen. Kantoorruimte Een ruimtelijk zelfstandige eenheid die grotendeels in gebruik is voor bureaugebonden werkzaamheden of ondersteunende activiteiten. Kantoorruimten die deel uitmaken van bedrijfsgebouwen, universiteiten of ziekenhuizen worden niet als kantoor aangemerkt. Bedrijfsruimte Een ruimtelijk zelfstandige eenheid die grotendeels in gebruik is voor productie en opslag in de sectoren bouw, transport en logistiek, lichte en zware industrie en groothandel. Gemengde kantoor- en bedrijfsgebouwen zijn meegenomen indien het bedrijfsdeel meer dan 50% van het gehele complex uitmaakt. Consumentenvertrouwen Het consumentenvertrouwen is een indicator die informatie geeft over het vertrouwen en opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie en hun eigen financiële situatie. Samen met de deelindicatoren economisch klimaat en koopbereidheid dragen deze bij aan de voorspelling van korte termijn schommelingen van de particuliere consumptie, met in het bijzonder de vraag naar en de aanschaf van duurzame consumptiegoederen.
De indicator van het consumentenvertrouwen is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden, de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicator van het economisch klimaat is het gemiddelde van de saldi van het percentage van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden. De indicator van de koopbereidheid is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicatoren kunnen een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten. De indicatoren zijn gecorrigeerd voor seizoensinvloeden en steekproefruis. Faillissementen In het algemeen worden onder faillissementen bedrijfsbeëindigingen verstaan als gevolg van een faillissementsverklaring van de rechter (gerechtelijk beslag op het vermogen). Faillissementen maken slechts een klein deel uit van het totaal aan bedrijfsbeëindigingen.
De meeste bedrijven laten het niet zo ver komen en staken hun activiteiten al eerder. Daarnaast gaat er nog een periode overheen voordat een faillissement daadwerkelijk wordt uitgesproken. Faillissementen komen daardoor vertraagd in beeld. Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
68
Bijlage 1: begrippenlijst (2)
Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen (IOAZ) Uitkering voor zelfstandigen van 55 jaar of ouder die onvoldoende inkomsten hebben uit hun bedrijf. Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Werknemers (IOAW) Uitkering voor oudere werklozen die sterk op de bijstand lijkt. Alleen wordt hierbij het eigen vermogen ongemoeid gelaten. Leegstandspercentage Het leegstandspercentage wordt bepaald als aantal leegstaande verkooppunten op basis van het totaal aantal verkooppunten inclusief leegstand. De groepen ATM (pinautomaten) en Overig (in feite woningen) worden hierbij buiten beschouwing gelaten. Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) Door de coronacrisis is er een nieuwe regeling: de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW). De NOW is bedoeld om werkgevers die te maken hebben met omzetverlies tegemoet te komen. Hierdoor kunnen zij hun werknemers met een vast en met een flexibel contract doorbetalen. Tegemoetkoming schade COVID-19 (TOGS) Eenmalige tegemoetkoming van €4.000 per bedrijf voor specifieke door corona getroffen sectoren. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Maatregel die zorgt voor ondersteuning als men door corona noodzakelijke kosten niet meer kan betalen. Gebaseerd op de ‘bijzondere bijstand’.
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Schuldhulpverlening Traject waarbij de gemeente probeert de schulden van individuen te regelen met al de schuldeisers. De gemeente kan hiervoor ook een schuldhulpverlener inschakelen. Een minnelijk traject betekent dat de schuldeisers vrijwillig meewerken aan een schuldregeling. Als schuldeisers niet willen meewerken, kan men beroep doen op het wettelijke traject. Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
69
Bijlage 1: begrippenlijst (3)
Spanningsindicator De UWV Spanningsindicator Arbeidsmarkt wordt berekend door het aantal openstaande vacatures te delen door het aantal personen met een WW-uitkering met een verstreken WW-duur van minder dan een half jaar. Deze grootheden worden gebruikt als benadering van de openstaande vraag en direct beschikbaar aanbod. De Spanningsindicator Arbeidsmarkt kan een getal opleveren tussen 0 en oneindig. Hoe hoger het getal, hoe hoger de spanning op de arbeidsmarkt voor werkgevers. Bij een indicator van 0 is de arbeidsmarkt zeer ruim, want er zijn geen openstaande vacatures en wel kortdurend werklozen. Bij veel openstaande vacatures ten opzichte van het aantal kortdurend werklozen is de arbeidsmarkt zeer krap. Door een tijdreeksanalyse uit te voeren zijn de grenzen bepaald. Er wordt uitgegaan van een indeling in vijf categorieën: zeer ruim, ruim, gemiddeld, krap en zeer krap. De indeling en typeringen zijn als volgt: 0 tot 0,25: zeer ruim; 0,25 tot 0,67: ruim; 0,67 tot 1,5: gemiddeld; 1,5 tot 4,0: krap; 4,0 of meer: zeer krap. Ondernemersvertrouwen Stemmingsindicator voor het bedrijfsleven, die de richting aangeeft waarin de economie (het BBP) zich naar verwachting zal ontwikkelen. Vestigingendynamiek LISA brengt de aantallen vestigingen en het bijbehorend aantal banen in beeld.
Met het Handelsregister van de KvK wordt modelmatig bepaald wat voor LISA relevante vestigingen zijn waar betaald werk wordt verricht. De methode geeft bij benadering inzicht in het aantal nieuwe vestigingen en bedrijfsbeëindigingen en de daaraan gekoppelde banen. Werkgelegenheidsontwikkeling bij overige (niet nieuwe of beëindigde) wordt daarmee niet weergegeven. Werkeloosheidswet (WW) Als men geheel of gedeeltelijk werkloos wordt, kan men een Werkloosheidsuitkering (WW-uitkering) aanvragen. De WW is een tijdelijke uitkering om het verlies aan inkomen tussen 2 banen op te vangen.
Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
70
Bijlage 2: niet-opgenomen indicatoren
Een aantal indicatoren zijn niet opgenomen in deze derde editie van de monitor. Het gaat om de volgende indicatoren. Afvalproductie Voor deze indicator geldt hetzelfde als voor Ov-gebruik. Wel is er contact gelegd met Spaarnelanden. Cliënten met dagbesteding De data maakt deel uit van een maatwerkaanvraag van VNG Realisatie bij CBS. De meest recente cijfers zijn van 2019. Zodra de cijfers van 2020 bekend zijn wordt deze indicator toegevoegd. Energiegebruik Voor deze indicator geldt hetzelfde als voor afvalproductie. Wel is er contact gelegd met Alliander. Huisuitzettingen Cijfers over preventie huisuitzettingen binnen de gemeente Haarlem ontvangen. Sinds 2019 is de registratie verbeterd. Voor 2020 zijn er sterke fluctuaties in de cijfers te zien, mogelijk komt dit deels door het wegwerken van administratieve achterstanden. Dit maakt het ontwaren van trends lastig. Daarom is besloten deze indicator niet op te nemen in de monitor. Kwetsbare leerlingen Hierover is contact geweest met Leerplein. De monitoringsmogelijkheden hangen erg af van de definitie. Daarnaast zijn er diverse kanttekeningen bij de cijfers. Leger de Heils Er is contact gezocht met het Leger des Heils over cijfers. Dit heeft echter vooralsnog niks opgeleverd. Passantentellingen Bureau RMC zou starten met tellingen d.m.v. 11 sensoren.
Hiervoor is contact geweest met RMC, BIZ binnenstad en medewerkers van de gemeente Haarlem. Ze zijn echter nog steeds in gesprek. Vanwege privacy-issues is het nog niet gestart. Daarom is de indicator niet opgenomen.
Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
71
Bijlage 2: niet-opgenomen indicatoren (2)
Regeling broodnood De regeling broodnood blijkt door de aanwezigheid van andere regelingen vrijwel niet meer gebruikt te worden. Het voorstel is daarom om deze indicator niet meer op te nemen in de regionale monitor. Scenarioschets winkels Aanschaf van de data brengt aanvullende kosten met zich mee. De gewenste data bleek niet in voldoende mate aanwezig te zijn. Daarom is besloten deze indicator voorlopig niet op te nemen. Schoolverzuim Door de coronaomstandigheden is schoolverzuim van maart 2020 tot de zomervakantie niet als ongeoorloofd bestempeld. Daardoor zijn geen adequate cijfers aan te leveren over verzuim in de coronaperiode. Besloten is dan ook om af te zien van deze indicator in de monitor. In het Jaarverslag 2019-2020 van het Leerplein is inhoudelijke informatie met, waar mogelijk, cijfers te vinden over het ongeoorloofd verzuim over het schooljaar 2019-2020. Toerismebelasting Een aanslag wordt pas achteraf opgelegd dus tussentijds is er niets bekend. Meestal is pas einde van het kwartaal na afloop van het jaar bekend wat de opbrengst uit toeristenbelasting is geweest. Over 2019 waren nog geen cijfers omdat de betaling van gemeentelijke lasten is opgeschort. Voedselbank Voor de Voedselbank geldt hetzelfde als voor het Leger des Heils.
Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
72
Bijlage 3: relevante literatuur over corona In het rapport worden een aantal verwijzingen gemaakt naar andere rapporten of media. Hieronder een overzicht en daarnaast ook een link naar een niet uitputtende lijst van andere monitors over corona: Algemeen en andere monitors Financiële bijwerkingen van corona. Indicatie van de financiële effecten van de coronacrisis voor gemeenten – Andersson Elffers Felix Monitor vestigingendynamiek – LISA Impact-analyse en monitor economie – Provincie Noord-Holland Utrecht Monitor 2020 – Gemeente Utrecht Vakantie sentiment monitor – NBTC Holland Marketing Monitor internationale voorbeelden stedelijk aanpak corona – gemeente Amsterdam COVID-19 Monitor Flevoland – Provincie Flevoland Brabantse Monitor maatschappelijke effecten coronavirus – Provincie Noord-Brabant De economische impact van het coronavirus in de MRA en Groot-Amsterdam – Stichting Economisch Onderzoek Gelderse impactmonitor.
De gevolgen van COVID-19 voor Gelderland – Provincie Gelderland Monitor Coronacrisis – Gemeente Almere Verwachte gevolgen van corona voor de opvattingen en houdingen van Nederlanders – Sociaal en Cultureel Planbureau Verslag Werkgroep Sociale Impact van de Coronacrisis – VNG Realisatie Economische Verkenningen 2020 – Metropoolregio Amsterdam Corona Barometer – Lifelines Corona Research Actuele informatie over COVID-19 – RIVM Impact coronacrisis op uw gemeente – VNG Realisatie
Economie Scenario's economische gevolgen coronacrisis – CPB IMF: zware klap wereldeconomie door corona, in Nederland 7,5 procent krimp – NOS Economische ontwikkelingen en vooruitzichten – DNB Grootste economische krimp eerste halfjaar 2020 in Haarlemmermeer – CBS Economie krimpt met 8,5 procent in tweede kwartaal 2020 – CBS GDP up by 12.7% in the euro area and by 12.1% in the EU – Eurostat Eurozone: economisch herstel op twee snelheden – Rabobank Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
73
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (2) Economie Sectoren herstellen in 2021 maar gedeeltelijk van gevolgen coronacrisis – ING Gedeeltelijke lockdown om besmettingen terug te dringen – Rijksoverheid Beurzen schieten omhoog na nieuws coronavaccin – NOS Laagste aantal faillissementen in 21 jaar tijd – CBS Minder faillissementen in 2020 – CBS Ondanks corona 68 duizend bedrijven erbij in 2020 – CBS Impact van de uitbraak van het coronavirus op internationaal ondernemen – RVO Regio in Beeld: Zuid-Kennemerland en IJmond – UWV Ondanks corona meer starters dan stoppers bij Kamer van Koophandel – NPO Radio 1 Trendrapportage Bedrijfsleven over januari 2021 – Kamer van Koophandel Omzet detailhandel bijna 10 procent hoger in juni – CBS Omzet horeca daalt sterk in eerste kwartaal 2020 – CBS Coronacrisis: impact op de werkgelegenheid verschilt per sector – UWV Werk-naar-werk begeleiding in de regio komt op gang – Binnenlands Bestuur Ontwikkelingen zzp – CBS Gedeeltelijke lockdown leidt tot minder drukke winkelstraten – Bureau RMC Stadscentra lopen leeg door tweede lockdown – nu.nl Just Eat Takeaway.com Q3 2020 Trading Update – Just Eat Takeaway.com Nederlandse online consumentenbestedingen stijgen in Q2 met 12% naar € 6,36 miljard – Thuiswinkel.org Ondernemers en corona: Resultaten op totaalniveau – Kantar Datablog: een (verkeerskundige) tweede lente? – Nationale Databank
Wegverkeersgegevens Datablog: 3 Lockdowns, 3 verschillende verkeerseffecten – Nationale Databank Wegverkeersgegevens Gebruik van ov vorig jaar gehalveerd door coronacrisis – nu.nl Nieuwe inzichten mobiliteit en de coronacrisis – Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Corona en de regels voor culturele instellingen – Rijksoverheid Een tiental musea dreigt binnen half jaar te sluiten; uitvoering noodsteun moet beter – Museumvereniging Kabinet zegt toe: bieb en buurthuis voor uitzonderingen toch open – NOS Verblijfstoerisme in Nederland in 2020: Verwachting verblijfstoerisme in 3 varianten – NBTC Na recordjaar 2019 keldert toegevoegde waarde toerisme in eerste helft 2020 – CBS 2021: We boeken ons vakantiehuisje nu vooral last minute – RTL Nieuws 65 procent minder internationale bezoekers in 2020 - NBTC Arbeidsmarktmonitor – NTBC Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021
74
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (3) Economie Mobiliteit en de coronacrisis: Effecten van de coronacrisis op mobiliteitsgedrag en mobiliteitsbeleving – Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Grote werkgevers gaan na corona kantoorruimte schrappen – NOS Dashboard mobiliteit – waarstaatjegemeente.nl Bijzonder beheer Barometer – PWC Sociaal-maatschappelijk In de slipstream van corona: een secundaire crisis in de zorg – Gupta Strategists Coronacrisis en kinderen en jongeren in Nederland – UNICEF Instroom jeugdhulp met kwart gedaald – Binnenlands Bestuur Te vroeg voor harde conclusies jeugdzorgcijfers – Binnenlands Bestuur De zorg en de jeugdhulp tijdens de coronacrisis – Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Jeugdigen, jeugdhulp en Covid-19 – Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Kinderen bellen vaker over emotionele problemen dan tijdens eerste lockdown – NOS Nieuwe coronavirus, alcohol, roken, drugs en mentale gezondheid – Trimbos instituut Levenskwaliteit Noord-Nederlanders op dieptepunt sinds begin coronacrisis – nu.nl Inspectie: Corona had grote gevolgen voor jeugdhulp – Nederlands Jeugdinstituut Meerkosten in het sociaal domein ten gevolge van corona – Andersson Elffers Felix Monitor abonnementstarief Wmo – Significant Public Coronaprotocollen – Koninklijk Nederlands Vervoer Drie boa's deelden meer dan 300 boetes uit, grote verschillen per gemeente – NOS Naam
genoteerd bij overtreding coronaregels, bij herhaling volgt boete – nu.nl Politie maakt einde aan illegale 'coronafeesten', meerdere boetes uitgedeeld – nu.nl Politie slingert 25 jongeren op de bon voor illegaal feestje bij Haarlem – nu.nl Schalkwijk weer aangewezen als veiligheidsrisicogebied na nieuwe oproep tot rellen – Haarlems Weekblad Opnieuw rellen in Haagse Schilderswijk, meer dan Twintig arrestaties – NOS Noodbevel en 23 arrestaties in Utrecht Overvecht na oproepen tot rellen – NOS Coronacrisis leidt wereldwijd tot veel minder criminaliteit – NOS Babbeltrucs in coronatijd – Politie Corona en veiligheid – Centrum voor criminaliteitspreventie en veiligheid Start landelijke campagne tegen huiselijk geweld in coronacrisis – Rijksoverheid Tijdens lockdown meer slachtoffers van kindermishandeling – Universiteit Leiden Toename huiselijk geweld in 2020: 'Hulplijn moet zich meer richten op vrouwen’ – EenVandaag Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor augustus 2021