20210401617 Raadsinformatiebrief Stand van zaken studie HOV Corridor Haarlem-Amsterdam-Schiphol incl bijlage

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Stand van zaken studie HOV Corridor Haarlem-Amsterdam/Schiphol Nummer 2021/401617 Datum college 7 september 2021 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H. Programma/beleidsveld 5.1 Openbare ruimte en mobiliteit Afdeling BBOR Auteur P. Schouten Telefoonnummer 023-5113347 Email pschouten@haarlem.nl Bestemd voor: Het college stuurt deze raadsinformatiebrief ter kennisname naar de commissie Beheer. Graag informeren wij u over de stand van zaken van het onderzoek HOV-corridor Haarlem-Schiphol/Amsterdam, dit in het verlengde van de raadsinformatiebrief uit voorjaar 2021 (2021/238716 ) Bijlagen Bijlage: Informatieblad onderzoek HOV-corridor Graag informeren wij u over de stand van zaken van het onderzoek HOV-corridor HaarlemSchiphol/Amsterdam, dit in het verlengde van de raadsinformatiebrief uit voorjaar 2021 (2021/238716). Binnen de provincie Noord-Holland zijn er vanuit het Regionaal OV Toekomstbeeld 2040 (ROVT) veel ambities om het openbaar vervoer te verbeteren. Alle ambities tegelijk oppakken is niet mogelijk en daarom zijn in de Onderzoeksagenda Vervolg ROVT door de provincie prioriteiten gesteld. Een belangrijke ambitie voor 2021 is de corridor Haarlem-Schiphol/Amsterdam.

De provincie Noord-Holland (penvoerder), Vervoerregio Amsterdam en de gemeenten Haarlem en Amsterdam hebben in maart 2021 Bureau RHDHV opdracht voor een studie gegeven om te kijken op welke manier de huidige capaciteit van het hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) verder uitgebreid moet worden, rekening houdend met de toekomstige ontwikkelingen in de regio, zoals de woningbouwopgave. Hierbij wordt gekeken naar de korte, middellange en lange termijn, resp. tot 2025, 2030 en 2040. Het onderzoek bestaat uit twee fasen: - Fase 1: een brede OV-probleemanalyse door knelpunten en opgaven in beeld te brengen in het HOVnetwerk aan de westkant van de Metropoolregio Amsterdam. In deze fase wordt ook rekening gehouden met de regionale ambities uit het ROVT in die regio. - Fase 2: voor de corridor Haarlem – Schiphol/Amsterdam wordt, op basis van de probleemanalyse een pakket aan maatregelen (ontwikkelrichtingen) en strategie (groeipaden) voor de korte, middellange en de lange termijn opgesteld om de verwachte groei en potentie aan reizigers in het HOV op te vangen. Daarbij ligt de nadruk op de corridor zelf, maar is er ook aandacht voor de beide “uiteinden”: de “aanlanding” in Amsterdam en de wijze waarop Haarlem en overig Zuid-Kennemerland het beste op de corridor aangesloten kunnen worden. Goed aansluiten op de corridor is in het belang van zowel Haarlem als de regio Zuid-

Kenmerk: 2021/401617

1/2

Kennemerland als geheel. Inmiddels zijn de knelpunten en opgaven in beeld gebracht (fase 1) en is gestart met fase 2. Een informatieblad over het onderzoek is bijgevoegd. De verwachting is dat het onderzoek eind september 2021 is afgerond. U wordt bij afronding van het onderzoek geïnformeerd door middel van een gezamenlijke informatiebijeenkomst voor Raadsleden van de opdrachtgevende partijen, Haarlem en Vervoerregio Amsterdam en Statenleden van de provincie Noord-Holland, trekker van het onderzoek. Tijdens die bijeenkomst worden de resultaten van fase 1 en 2 voor de corridor Haarlem-Schiphol/Amsterdam integraal met u gedeeld. Ook geven we een doorkijk naar het vervolg met als doel om uiteindelijk verbeteringen voor het openbaar vervoer-netwerk aan de westzijde van de Metropoolregio Amsterdam te gaan realiseren. Het streven is om de informatiebijeenkomst op 7 december tussen 19.00 en 21.00 te laten plaatsvinden. De definitieve uitnodiging volgt nog. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2021/401617

2/2

Informatieblad: onderzoek HOV-corridor Haarlem-Schiphol/Amsterdam Datum : 23 juni 2021

Wat ging vooraf? Eind 2019 is het regionaal OV Toekomstbeeld (ROVT) vastgesteld. Het ROVT omvat een voorkeursnetwerk in 2040 dat bestaat uit diverse ambities met als basis hoogwaardige OV verbindingen (HOV). Deze hoogwaardige verbindingen vormen samen met lokale buslijnen het totale OV-netwerk. Voor de regionale HOV ambities (bus en tram) uit het ROVT zijn de OV autoriteiten aan zet. Omdat niet alle ambities tegelijkertijd geïnitieerd kunnen worden, is bepaald wat als eerste wordt opgepakt. Zo is in Noord-Holland de onderzoeksagenda vervolg ROVT1 opgesteld en begin maart 2021 vastgesteld door Provinciale Staten. De eerste stap is een onderzoek dat zich focust op de corridor HaarlemSchiphol / Amsterdam. Deze corridor speelt een centrale rol in het netwerk aan de westkant van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en meerdere potentiele ambities uit het ROVT maken hier gebruik van. Daarom wordt breed gekeken naar verbindingen binnen de IJmond, Zuid-Kennemerland met Amstelland Meerlanden en de zuidkant van Amsterdam, zie afbeelding A. Dit onderzoek is in maart 2021 van start gegaan. Eind 2021 wordt het resultaat verwacht.

Afbeelding A: ambities uit het regionaal OV Toekomstbeeld in de regio

Focus van het onderzoek HOV-corridor Haarlem-Schiphol/Amsterdam De provincie Noord-Holland, Vervoerregio Amsterdam en de gemeenten Haarlem en Amsterdam zijn met deze studie gestart om te kijken op welke manier de huidige capaciteit van het HOV verder uitgebreid moet worden, rekening houdend met de toekomstige ontwikkelingen in de regio (op korte termijn: <2025, middellange termijn: 2030 en lange termijn: 2040), zoals bijvoorbeeld de woningbouwopgave. Het doel is om een toekomstbeeld te schetsen voor de corridor binnen het brede 1

Onderzoeksagenda vervolg ROVT - Provincie Noord-Holland 1

HOV-netwerk aan de westkant van de MRA, door knelpunten en opgaven in beeld te brengen (fase 1: brede OV-probleemanalyse). Op basis van de probleemanalyse, waarin ook met de ambities uit het ROVT rekening wordt gehouden, wordt voor de corridor Haarlem – Schiphol/Amsterdam een pakket aan maatregelen (ontwikkelrichtingen) en strategie (groeipaden) voor de korte, middellange- en de lange termijn opgesteld om de verwachte groei en potentie aan reizigers in het HOV op te vangen (fase 2), zie afbeelding B.

Afbeelding B: brede context onderzoek met focus op corridor

Door het onderzoek breed te starten worden (potentiele) reizigersstromen en herkomst / bestemmingsrelaties inzichtelijk. Daarmee ontstaat een beeld van de centrale as (HaarlemSchiphol/Amsterdam) in het netwerk van de westkant van de MRA, inclusief een beschouwing van het effect van keuzes voor deze corridor op de omliggende relaties. Met deze eerste uitwerking voor de corridor kan het bredere netwerk in de regio verder worden uitgebouwd. De fasen 1 en 2 geven de eerste handvatten. In fase 2 wordt expliciet rekening gehouden met leefbaarheid, landschappelijke inpasbaarheid, innovaties en verduurzamen van het HOV. Nadere verdieping en uitwerking volgt in fase 3. Stand van zaken onderzoek: brede OV-probleemanalyse (fase 1) is afgerond In juni 2021 is de brede OV-probleemanalyse (fase 1) opgeleverd. Dit is input voor fase 2 om te komen tot ontwikkelrichtingen en groeipaden voor de corridor Haarlem-Schiphol/Amsterdam. Het doel van de brede OV-probleemanalyse is het inzichtelijk maken van knelpunten en opgaven in het mobiliteitsnetwerk. Hierbij staat de reiziger centraal (van deur-tot-deur) voor de korte, middellange en lange termijn. Qua uitgangspunten voor de ruimtelijke en economische ontwikkelingen wordt aangesloten bij de Verstedelijksstrategie MRA en het Multimodale Toekomstbeeld van Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (polycentrisch verstedelijkingsmodel2).

Het onderzoeksgebied is opgedeeld in vier deelregio’s: Noord, West, Zuid en Zuidoost. De regio Zuidoost bevat de corridor Haarlem-Schiphol/Amsterdam. Voor alle deelregio’s zijn diverse analyses uitgevoerd voor zowel de vraag- als aanbodkant van mobiliteit (verplaatsingen) en zijn geanalyseerd met behulp van een analysekader, zie afbeelding C. Naast onderzoek naar verplaatsingspatronen is ook expliciet de impact van de coronamaatregelen op het OV beschouwd en is gekeken naar de

2

https://samenbouwenaanbereikbaarheid.nl/over 2

reizigerspotentie voor HOV (waarbij we uit zijn gegaan van een netwerk dat uitstekend op orde is en dus concurrerend is met de auto (reistijd OV is 1,25x de reistijd van de auto)).

Afbeelding C: analyses en analysekader t.b.v. knelpunten en opgaven

Samengevat zien we in de brede probleemanalyse voor de westkant van de MRA (fase 1) dat: 1. Er sprake is van aanzienlijke groei en potentie voor OV-gebruik op de middellange en lange termijn, mits het OV hoogwaardige en concurrerende verbindingen biedt (HOV-netwerk). 2. Daarmee (potentiële) knelpunten gepaard gaan in verschillende gebieden en op verschillende corridors. Met het zwaartepunt van de groei in de komende 10 jaar zijn de knelpunten reeds in 2030 zichtbaar, de additionele groei in periode 2030-2040 versterkt deze knelpunten. 3. De reistijd per OV relatief weinig concurrerend is met de reistijd per auto. Om de potentie voor OV-gebruik te benutten is het van belang de (auto)mobilist te verleiden met snelle en rechtstreekse HOV-verbindingen, waarmee de concurrentiepositie van het OV ten opzichte van de auto wordt verbeterd. 4. Zowel de capaciteit van de infrastructuur als het busmaterieel op termijn onvoldoende zal zijn om de vraag te kunnen bijbenen. Specifiek voor de corridor Haarlem-Schiphol/Amsterdam is de opgave om enerzijds een hoogwaardig, snel en rechtstreeks product te bieden om zo potentiële reizigers naar OV te verleiden. Anderzijds is het van belang in de toekomst voldoende capaciteit te bieden die aansluit bij de vraag van de OV-reiziger. 5.

De impact van het coronavirus op de lange termijn onzeker is en naar verwachting relatief beperkt ten opzichte van de korte termijn effecten. 3

Hoe verder: start fase 2 en doorkijk vervolg De knelpunten, opgaven en openstaande keuzes uit brede probleemanalyse in fase 1 vormen input voor het vervolg. In fase 2 wordt ingezoomd op de ontwikkelrichtingen (maatregelen) en groeipaden (strategie) specifiek voor de corridor HaarlemSchiphol / Amsterdam. Daarbij wordt oog gehouden voor de samenhang met het omliggende en onderliggende netwerk in de westkant van de MRA. Tevens worden kansen ten aanzien van verduurzaming van het HOV nader uitgewerkt. Fase 2 bestaat uit drie Afbeelding D: doorkijk stappen fase 2 stappen, zie afbeelding D. De verwachting is dat het onderzoek in Q4 2021 is afgerond. Samengevat, in fase 1 en 2 staat de HOV-corridor Haarlem-Schiphol/Amsterdam centraal. Een beeld van deze centrale as wordt eerst gevormd. Eind fase 2 sluiten we af met een handelingsperspectief / adviesnota voor fase 3. Hierin ligt de focus op logische vervolgstappen voor de corridor, met een blik op de mogelijke effecten voor het omliggende en onderliggende netwerk in de westkant van de MRA (daar waar raakvlakken zijn). De exacte uitwerking (wat en wanneer) is mede afhankelijk van de uitgangspunten en no-regrets op de centrale corridor en daarom nu nog niet bekend. Daarnaast is het niet mogelijk alle geïdentificeerde opgaven en kansen in het brede netwerk tegelijk op te pakken, maar samen optrekken is wel van belang.

Door de kansen in de brede probleemanalyse HOV westkant MRA slim te agenderen in de verschillende agenda’s en uitvoeringsprogramma’s van betrokken partners, zoals bijvoorbeeld de strategische agenda Zuid-Kennemerland/IJmond, krijgt de potentie voor het HOV een plek en werken we samen aan het vervolg van het totale netwerk voor 2030 en verder.

4