20210325245 1. Standpunt bepalen over voorstellen algemene ledenvergadering VNG 16 juni 2021

Onderwerp Standpunt bepalen over voorstellen algemene ledenvergadering VNG 16 juni 2021 Nummer 2021/325245 Portefeuillehouder Wienen, J. Programma/beleidsveld 6.2 Gemeentelijk bestuur Afdeling PG Auteur Hendriksen, A. Telefoonnummer 023-5113250 Email ahendriksen@haarlem.nl Kernboodschap Het college bepaalt zijn standpunt ten aanzien van de voorstellen die de VNG heeft geagendeerd voor de Algemene ledenvergadering op 16 juni 2021.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 15 juni 2021

Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de gemeenteraad.

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het college stelt standpunten vast over de voorstellen die de VNG heeft geagendeerd voor de Algemene Ledenvergadering op 16 juni 2021. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding Op 16 juni 2021 houdt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) haar Algemene Ledenvergadering. Het college bepaalt haar standpunt voor de onderwerpen die zijn geagendeerd en het standpunt op tien door diverse gemeenten ingediende moties. De totale bundel vergaderstukken is als link opgenomen (bijlage 4) 2. Besluitpunten college 1. Het college stelt standpunten vast over de voorstellen die de VNG heeft geagendeerd voor de Algemene Ledenvergadering op 16 juni 2021.

2021/325245

1/9

3. Beoogd resultaat De gemeente geeft haar mening over de voorstellen op de agenda van de Algemene Ledenvergadering van de VNG. 4. Argumenten In onderstaand overzicht is per agendapunt het standpunt van het college aangegeven. Waar nodig is een toelichting op het standpunt opgenomen. Nr. 1.

Onderwerp en toelichting Opening

Standpunt gemeente Haarlem --

2.

Benoeming van de notulencommissie ALV 16 juni 2021

--

3.

Vaststelling notulen Buitengewone ALV 12 februari 2021

Het college stemt in met de notulen.

4.

Mededelingen

5

VNG Jaarverslag 2020 Het Jaarverslag 2020 bestaat uit een online bestuurlijk verslag en een financieel verslag. De verantwoording van het fonds Gemeenschappelijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) is opgenomen in beide verslagen. Het bestuur VNG legt het bestuurlijk verslag ter kennisname voor en vraagt om het Financieel Jaarverslag vast te stellen en om het bestuur décharge te verlenen. a. Kadernota 2022 Met de kadernota geven de leden richting aan de opgaven voor de VNG. De kaders werkt het bestuur vervolgens verder uit in de VNG Agenda en VNG Begroting 2022 die hij in het najaar vaststelt. b. Contributievoorstel 2022 Eerder is door de ALV een meerjarige contributiesystematiek vastgesteld waarbinnen de contributie beweegt op basis van twee componenten: - Compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling op basis van CPB-indexcijfers - 1,0% voor de groei naar volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie.

6.

2021/325245

Het college neemt kennis van het bestuurlijk verslag, stelt het financieel jaarverslag vast en verleent het bestuur décharge.

a. Het college stemt in met vaststelling van de Kadernota 2022.

b. Het college stemt in met het vaststellen van het contributievoorstel.

Nr.

7.

Onderwerp en toelichting Gelet op de precaire financiële situatie waarin veel gemeenten zich bevinden, stelt het VNG bestuur voor om de contributie voor het jaar 2022 te beperken tot de compensatie voor loon- en prijsontwikkeling en af te zien van de 1% ingroei naar dekking van de kosten voor de kernorganisatie. Kadernota GGU 2022 In juni 2019 is tijdens de ALV het GGUmeerjarenprogramma 2020-2024 vastgesteld. In de Buitengewone ALV van november 2019 is vervolgens afgesproken dat het bestuur eventueel concrete voorstellen kan doen voor uitbreiding van GGU-activiteiten. In 2020 is het GGUprogramma herijkt, waarbij de inhoudelijke opgaven van gemeenten meer als uitgangspunt zijn gekozen. Op basis hiervan worden de volgende voorstellen aan de ALV voorgelegd: 7a. Voorstellen voor lopende activiteiten GGU en kadernota GGU 2022: 1. Vaststelling kadernota GGU 2022 vast te stellen met daarin verwerkt het portfolio, inclusief nieuwe structurele diensten 2. Een opbouw van het Fonds GGU op basis van: 1.

2.

3.

jaarlijkse indexatie (loon en prijs/inwoneraantal), conform het ALV-besluit van 2020 (€936.000) toevoeging (conform, de instelling van de GGU op de ALV van 2017 en de Verkenning verbreding en beheer GGU op de BALV 2019) van structurele diensten op gebied van de ketens Werk, Schulden en Inburgering, en 24x7 ondersteuning van GGI-netwerk (€1.000.000) De budget neutrale omzetting van de financiering van structurele diensten gericht op de effectieve en doelmatige samenwerking met ketenpartners aan toezicht en handhaving in het sociaal domein. Dit gebeurt conform eerder

2021/325245

Standpunt gemeente Haarlem

Het college stemt in met de zeven beslispunten. Toelichting: De invulling van de kadernota GGU (gebundelde gemeentelijke uitgaven) ligt in het verlengde van eerdere besluiten die door de ALV zijn genomen. Voorts ligt de invulling in het verlengde van eerder door de gemeente Haarlem rond de GGU ingenomen standpunten. De inzet is gericht op kennisuitwisseling en kaderstelling.

Nr.

Onderwerp en toelichting besluit in de ALV van 2020, door een structurele toevoeging aan het gemeentefonds vanuit het ministerie van SZW, via het Fonds GGU beschikbaar te stellen (€3.050.000). 7b. Voorstellen voor nieuwe investeringen: 4.

5.

6.

7.

Om fouten en fraude bij de uitvoering van de WMO en Jeugdwet te voorkomen, collectief structureel €1.050.000 te investeren in de propositie Kwaliteit en rechtmatigheid zorg, via het Fonds GGU In het kader van infectieziektebestrijding, crisisbeheersing en versterking van de preventieve gezondheidsinfrastructuur, collectief programmatisch €470.000 te investeren in de propositie Publieke gezondheid, via het Fonds GGU. Noodzakelijke voorwaarde voor deze investering is de compensatie vanuit het rijk voor de inzet van gemeenten op preventieve publieke gezondheid. Om invulling te geven aan het klimaatakkoord, de energietransitie en vraagstukken rond klimaatadaptatie, de woningbouwopgave en milieuproblematiek (stikstof, PFAS en afval), collectief programmatisch €4.000.000 te investeren in de propositie Fysieke leefomgeving. Noodzakelijke voorwaarde voor deze investering is de compensatie vanuit het rijk voor de inzet van gemeenten op de energietransitie en andere vraagstukken. Als uitsluitsel over compensatie vanuit het rijk door de kabinetsformatie langer op zich laat wachten dan voorzien, het bestuur te mandateren om voor de propositie Fysieke leefomgeving (beslispunt 6) een

2021/325245

Standpunt gemeente Haarlem

Nr.

Onderwerp en toelichting overbruggingsplan uit te werken om de met subsidies opgebouwde ondersteuningsstructuur in stand te houden.

8.

Stand van zaken lopende trajecten: a. Uitvoering Klimaatakkoord (ter kennisname). Op de Buitengewone ALV 2019 is ingestemd met het Klimaatakkoord en sindsdien is er veel werk verzet. Samen met inwoners, maatschappelijke partijen en medeoverheden is de Transitievisie Warmte opgesteld, zijn plannen gemaakt in de wijken, meegeschreven aan de Regionale Energiestrategie (RES) en bijgedragen aan het Regionale Mobiliteitsplan. De VNG geeft een stand van zaken, waarbij onder meer wordt ingegaan op de uitvoeringslasten en overbruggingsmiddelen voor 2022, haalbaarheid en betaalbaarheid voor de samenleving en bevoegdheden en juridische kaders. b. Herijking gemeentefonds (ter kennisname) In verband met het latere uitkomen van het ROBadvies over de herijking van het gemeentefonds is tussen de VNG en het ministerie van BZK een nieuw tijdpad afgestemd. Het voorgestelde proces ziet er voorlopig als volgt uit: - De VNG organiseert medio mei in afstemming met de provinciale afdelingen één bijpraatmoment voor gemeentebestuurders - Het ministerie van BZK heeft naar verwachting begin juni het aangepaste verdeelvoorstel gereed en zal de ROB om advies vragen. De ROB zal niet eerder met een advies komen - De VNG organiseert medio juni samen met BZK minimaal één online informatiesessie, gericht op ambtenaren en bestuurders.

Op verzoek van individuele provinciale afdelingen kunnen dat er meer worden - Na advisering ROB wordt het voorstel naar de VNG gestuurd voor bestuurlijke consultatie - Na de zomervakantie start de bestuurlijke consultatie. c.

Onderzoek Jeugd (ter kennisname)

2021/325245

Standpunt gemeente Haarlem

Het college neemt kennis van de punten 8a, 8b en 8c. Toelichting: Rond de arbitrage jeugdzorg zal de VNG tijdens de ALV toelichting geven op het nu voor 2021 met het demissionaire kabinet bereikte akkoord.

Nr.

9.

10

Onderwerp en toelichting Op 11 maart 2021 heeft de VNG met een brede delegatie van het kabinet over de tekorten op de jeugdhulp gesproken. Tijdens dit overleg zou het kabinet een aanbod doen om de huidige financiële nood te ledigen en perspectief bieden voor de structurele oplossing op de lange termijn. Helaas heeft dit overleg tot onvoldoende resultaat geleid en heeft de VNG besloten arbitrage in te roepen. Naar verwachting komt er in de loop van mei een uitspraak van de ingestelde commissie van wijzen. Het kabinet heeft inmiddels besloten om in 2021 een bedrag van € 613 miljoen aan extra incidentele middelen beschikbaar te stellen. Dat betekent dus voor 2021, inclusief de eerder beschikbaar gestelde € 300 miljoen, in totaal € 913 miljoen. De tegemoetkoming van het kabinet biedt gemeenten in deze acute situatie verlichting. Verantwoording VNG-bestuur over uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen (ter vaststelling) In de ALV is een groot aantal moties aangenomen en aangehouden, waarover door het bestuur verantwoording moet worden afgelegd. De VNG geeft de stand van zaken en doet een voorstel om moties aan te houden of af te doen. Vanwege de overlap tussen een deel van de moties, is in een aantal gevallen gekozen voor een geclusterde beantwoording.

VNG-inzet kabinetsformatie: a. Stand van zaken VNG-inzet kabinetsformatie (ter kennisneming) De kabinetsformatie bevindt zich nog steeds in een vroeg stadium. De inzet van het VNG bestuur voor de gesprekken met de formerende partijen blijft onverminderd de resolutie die unaniem is vastgesteld in de ALV in 12 februari jl. Alle

2021/325245

Standpunt gemeente Haarlem

Behoudens bij motie onder nrs. 8 en 15 (zie bijlage 2) stemt het college in met de voorstellen die de VNG doet. Toelichting: Een overzicht en standpunt per motie is opgenomen in bijlage 2). De VNG brengt de moties in die volgorde in stemming. Bij de moties onder de nummers 8 en 15 is het advies om demoties nog aan te houden, terwijl de VNG deze als afgehandeld aanmerkt. Voor een overzicht van alle moties wordt verwezen naar pagina 178 t/m 180 van de VNG agenda. https://vng.nl/sites/default/files/202105/complete-set-vergaderstukken-alv16-juni-2021.pdf a. Het college neemt kennis van de stand van zaken kabinet formatie. b. Het college stemt in met het voorstel van de VNG om de motie ‘raden in verzet’ (ingediend via de gemeente Zoetermeer) over te nemen.

Nr.

Onderwerp en toelichting inspanningen zijn gericht op structurele verbetering van de financiële positie van gemeenten en structurele verankering van de positie van gemeenten in de interbestuurlijke verhoudingen door een Wet op het decentraal bestuur (WDO). Hiermee moet worden voorkomen dat gemeenten in de toekomst opnieuw in een kwetsbare financiële positie terecht komen. Als deze punten zijn geregeld, zijn wij graag bereid om akkoorden te sluiten met het nieuwe kabinet over inhoudelijke opgaven. Daarbij gaat het om de opgaven die in ‘Krachtig groen herstel van Nederland’ zijn benoemd (klimaat en energie, regionale economie, wonen en digitalisering), sociaal domein en uitvoering. De VNG schetst de actualiteit rond de arbitrage jeugd, de incidentele tegemoetkoming op jeugd in 2021 en de vier sporen in de VNG inzet voor de kabinetsformatie (financiën op orde, WDO, aanbod aan het kabinet en focus op uitvoering). b. Motie Zoetermeer ‘Zonder geld geen gemeenten’ (initiatief Raden in Verzet) (ter vaststelling) De motie, een initiatief van Raden in Verzet, geeft aan welke maatregelen het bestuur zou moeten nemen in twee scenario’s: -als het rijk voor de jaren 2021 en 2022 onvoldoende extra middelen ter beschikking stelt; - als bij de formatie geen toereikende structurele financiële afspraken worden gemaakt. In ons preadvies stellen wij u voor om de motie over te nemen.

Gelet op de grote onvoorspelbaarheid van het proces van de kabinetsformatie, is het daarbij van belang dat het bestuur c.q. de onderhandelingsdelegatie steeds in staat is om te reageren op basis van de actualiteit om de beste inschatting te maken en naar bevind van zaken te handelen. Het bestuur constateert dat in de motie het bestuur deze ruimte expliciet wordt gegund. De VNG zal daarbij steeds in de geest van de motie handelen en verantwoording afleggen over de gemaakte

2021/325245

Standpunt gemeente Haarlem

Nr.

Onderwerp en toelichting keuzes. Ook zal de VNG bij mogelijke escalaties gemeenten betrekken.

Standpunt gemeente Haarlem

11

Landelijke coördinatie begeleiding nieuwkomers met zintuigelijke beperking (ter vaststelling) (ter vaststelling) Gemeenten hebben in de nieuwe Wet inburgering een belangrijke rol bij de begeleiding van nieuwkomers. Het bestuur vraagt de leden mandaat om de begeleiding van de kleine groep nieuwkomers met een zintuigelijke beperking landelijk te coördineren.

Het college verleent mandaat aan het bestuur om de begeleiding van de kleine groep nieuwkomers met een zintuigelijke beperking landelijk te coördineren.

12

13.

Invulling vacatures VNG-bestuur en -commissies (ter vaststelling) Op 20 april jl. heeft de voordracht commissie kandidaten voorgedragen voor een aantal vacatures in het VNG-bestuur en de commissies. Op 6 mei jl. is de mogelijkheid geopend voor het stellen van andere kandidaten. De leden worden gevraagd om zich uit te spreken over de voorgedragen kandidaten en eventuele andere kandidaten. Als er geen andere kandidaten worden gesteld, worden de kandidaten op de voordracht van de voordrachtscommissie in één stemming aan de leden voorgelegd. Wat verder ter tafel komt en rondvraag (inclusief moties die niet bij eerdere agendapunten zijn behandeld

Toelichting: het betreft een kleine groep en het heeft daarom meerwaarde wanneer de VNG de komende vier jaar hierover raamovereenkomsten namens alle gemeenten aan gaat. Het druist weliswaar in tegen het uitgangspunt van decentralisatie van taken, maar is in dit geval vanwege de omvang van de doelgroep het meest werkbaar. Het college gaat akkoord met de vaststelling van de invulling van vacatures VNG-bestuur en commissies. Toelichting: Er hebben zich geen tegenkandidaten gesteld De benoeming zal derhalve een hamerstuk zijn.

Er zijn tien moties ingebracht. Haarlem heeft drie moties mede ingediend. Haarlem neemt per motie een standpunt in zoals aangegeven in bijlage 2) In bijlage 2 zijn ook het VNG advies en g40 advies opgenomen. Toelichting: Er zijndiverse moties ingediend. Op dit moment is nog niet het VNG advies beschikbaar bij motie 9, over de verbreding van financiering

2021/325245

Nr.

Onderwerp en toelichting

Standpunt gemeente Haarlem wijkaanpak. Hierover volgt 14 juni een VNG standpunt. Hierover heeft op dit moment nog afstemming plaats met de indieners van de motie, waar onder Haarlem. Mogelijk komt hieruit een gewijzigde versie voor de motie uit naar voren, Om die redenis het standpunt bij deze motie nog open gelaten. Zie ook VNG (spotler.com)

5. Risico’s en kanttekeningen Mogelijk volgen er bij agendapunt 13 nog moties of petities(of wijzigingen in nu voorliggende moties. die niet in deze nota zijn opgenomen. Als hier sprake van is, zullen deze via de betrokken wethouder mondeling in het college worden ingebracht ten einde hierop een standpunt in te nemen. 6. Uitvoering De vertegenwoordiger namens de gemeente zal tijdens de algemene ledenvergadering van de VNG op 16 juni het standpunt van de gemeente verwoorden. De gemeenteraad wordt omwille van de snelle informatievoorziening geïnformeerd door middel van een raadsinformatiebrief. 7. Bijlagen Bijlage 1: Raadsinformatiebrief Bijlage 2: standpunt en overzicht openstaande moties (bij agendapunt 9) Bijlage 3: standpunt en overzicht ingekomen moties (bij agendapunt 13) Bijlage 4: Vergaderstukken VNG ALV 16 juni 2021: https://vng.nl/sites/default/files/202105/complete-set-vergaderstukken-alv-16-juni-2021.pdf

2021/325245