20210273339 Raadsinformatiebrief Stand van zaken onderwijskansen

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Stand van zaken onderwijskansen Nummer 2021/273339 Datum college 1 juni 2021 Portefeuillehouder Botter, J. Programma/beleidsveld 1.1 Onderwijs en sport Afdeling JOS Auteur K. van Goethem Telefoonnummer 023-5113578 Email kvangoethem@haarlem.nl Bestemd voor: Het college stuurt deze raadsinformatiebrief ter kennisname naar de commissie Samenleving Bijlagen geen Naast het uitvoeren van de nota Gelijke Onderwijskansen 2019-2023 (2019/462550) zijn er momenteel veel nieuwe ontwikkelingen gaande op onderwijskansengebied waar we u graag over informeren. Nationaal Programma Onderwijs Door Corona is er in het onderwijs momenteel niet alleen op sommige scholen sprake van een kansenongelijkheid, maar ook van leervertragingen. Om dit in te halen, zijn door de rijksoverheid middelen voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) vrijgemaakt. Dit programma stelt scholen in staat om noodzakelijke aanvullende interventies in gang te zetten. Scholen en besturen maken eerst een scan wat er nodig is en zetten hier vervolgens op in. Vervolgens kunnen zij door middel van “menu’s” die het ministerie heeft ontwikkeld, kiezen uit verschillende soorten interventies. Scholen en schoolbesturen zijn zelf in de regie welke (extra) interventies zij kiezen, om zo goed mogelijk aan te sluiten op de behoefte van hun leerlingen. Zij leggen deze interventies ook voor aan hun medezeggenschapsraden.

De gemeente Haarlem wordt door de scholen en schoolbesturen op de hoogte gehouden over de inzet van de NPO-middelen. In de stuurgroep Onderwijskansen begin maart 2021 is er al tussen de gemeente Haarlem en de grote schoolbesturen de wens uit gesproken om waar mogelijk, gezamenlijk op te trekken. Zo kan er (vanuit het gedachtegoed van de Kansencirkel) naar het hele kind worden gekeken. Op 24 maart 2021 werd ook in de brief van demissionair minister Slob gesproken over het belang van het betrekken van de gemeenten bij de schoolplannen en inmiddels is duidelijk dat gemeentelijke betrokkenheid een landelijke vereiste is van het NPO. Starten met het Jeugd Educatie Fonds op Haarlemse scholen Vanaf begin 2021 is er contact gelegd met het landelijke Jeugdeducatiefonds (JEF) en de mogelijkheid om in Haarlem een duurzame relatie op te starten.

Kenmerk: 2021/273339

1/5

Het jeugdeducatiefonds richt zich op basisscholen in Nederland waarvan meer dan 50% van de schoolpopulatie in armoede leeft. Het gaat hierbij om kinderen uit gezinnen met een inkomen onder de 150% van het minimum. Via de leerkracht kan een (individuele of groeps-) aanvraag worden gedaan om de talenten van het kind te ontwikkelen. Dat wordt in de breedste zin van het woord bekeken: denk aan deelname aan een muziek- of culturele uitstap, een fiets voor naar de middelbare school, maar ook aan noodsituaties, zoals een bed, op het moment dat blijkt dat de leerling thuis op de grond slaapt. Per school is er een JEF-budget van €13.000,- per jaar beschikbaar. Het JEF keert alleen uit aan scholen na een werkbezoek, als meer dan de helft van de populatie onder de 150% minimuminkomen zit, én de school hier zelf een verzoek voor heeft ingediend. Meer informatie: Jeugdeducatiefonds. Voor een langdurige samenwerking met basisscholen, zoekt het JEF een samenwerking met de desbetreffende gemeente, wat zij inmiddels al met zo’n 30 gemeenten hebben. De cofinanciering die aan de gemeente wordt gevraagd per school is relatief klein (€4.500,-) en wordt in Haarlem gedekt uit het onderwijskansenmiddelenbudget die wij van het Rijk ontvangen. Overige middelen voor de scholen haalt het JEF uit landelijke en lokale fondsen.

De gemeente krijgt jaarlijks inzage in de (geanonimiseerde) aanvragen bij het JEF, zodat beleid of uitvoering van bestaande voorzieningen eventueel kunnen worden gewijzigd om beter op de realiteit aan te sluiten. Het biedt ook mogelijkheden om een verdichting van het sociaal vangnet te kunnen opzetten.

Summer ‘21 Naast de reguliere onderwijskansenactiviteiten, is vanwege corona en de extra leer-, sociale en emotionele achterstanden bij kinderen, het initiatief opgezet om dit jaar een groot zomerprogramma op te zetten in de wijken Schalkwijk en Haarlem Oost. De activiteiten van Summer ’21 zijn op te delen in sport, cultuur en educatie en beslaan 3 leeftijdscategorieën. In de 6 weken zomervakantie worden er 34 activiteiten (2x per week) en 4 evenementen georganiseerd, wat resulteert in 70 contactmomenten met de doelgroepen. Triple ThreaT zet eigen professionals en rolmodellen in en werkt daarnaast samen met scholen, cultuur- sport- en welzijnsorganisaties. De rolmodellen dragen er ook na de zomer nog 4 weken zorg voor dat kinderen bij behoefte de weg kunnen vinden naar structurele activiteiten. Kinderen uit andere wijken zijn welkom, maar het programma richt zich met name op kinderen uit de wijken Schalkwijk en Haarlem Oost, waar onderwijskansen volgens de lokale en landelijke metingen het schaarst zijn. De gemeente is betrokken bij het opzetten van Summer ‘21 en ziet er op toe dat de activiteiten in samenhang zijn met de Zomerschool Haarlem (van de kinderuniversiteit) en de mogelijke educatieactiviteiten in de zomer van de scholen.

De activiteiten van Summer ’21 zullen vooral veel in de middag plaatsvinden, zodat er s ’morgens ruimte is om kinderen eventueel een inhaalslag te laten maken op de schoolvakken taal/rekenen.

Kenmerk: 2021/273339

2/5

Scholen uit dit gebied worden om een (vrijwillige) bijdrage voor de organisatie van de Summer’21-activiteiten gevraagd en eventueel het openstellen van hun locatie, wat gedekt kan worden uit het eerder genoemde Jeugd Educatie Fonds. Dit is afgestemd met de schoolbesturen en het Jeugd Educatie Fonds.

Zomerschool Haarlem Net als in 2020 is ook dit jaar met de schoolbesturen van Haarlem besloten een grotere zomerschool te organiseren. De Zomerschool is toegankelijk voor leerlingen met een leerachterstand, waarbij er twee weken in de zomervakantie elke ochtend door bevoegde docenten taal- en rekenonderwijs wordt gegeven. De middagen staan open voor burgerschapsactiviteiten en het leren kennen van de stad Haarlem. Tot en met 2019 konden 60 kinderen hieraan deelnemen en werd de activiteit geheel gedekt door de gemeente Haarlem. In 2021 zullen, net als in 2020, de schoolbesturen een extra financiële bijdrage leveren, waardoor ongeveer 40 leerlingen extra kunnen deelnemen. De Zomerschool stemt hun programma af met de hierboven genoemde Summer ’21, zodat het mogelijk blijft voor kinderen om eerst 2 weken deel te nemen aan de Zomerschool, en daarna eventueel nog mee te kunnen doen met buurtgenootjes aan Summer ’21.

Subsidies Onderwijskansenmiddelen Naast de (extra) middelen die landelijk worden overgeheveld aan de scholen, is in 2019/2020 op initiatief van de gemeente Haarlem gezamenlijk met de schoolbesturen besloten dat de voorheen gelabelde Schakelklassubsidies aan de scholen, inhoudelijk omgevormd zouden worden. Scholen kunnen nu aanvullende Onderwijskansenmiddelen inzetten op verschillende (bewezen) onderwijskanseninterventies, passend bij de verschillende schoolvisies en behoeften, en verdeeld naar zwaarte van de doelgroeppopulatie aanwezig op de scholen. Hierdoor zijn scholen meer in staat een (werkende) interventie te kiezen die aansluit bij de schoolvisie en -doelgroep. Daar staat echter tegenover dat de gemeente Haarlem, naast een jaarlijks verantwoordingsgesprek, ook een verplichte werkgroep met de betrokken schooldirecteuren is gestart om te leren van elkaars interventies en aanpak, zodat een lerend netwerk ontstaat. Daar Corona fysieke bijeenkomsten nog steeds onmogelijk maakt, is de documentaire van Triple TreaT (“Hen die hun waren”)met de schooldirecteuren bekeken. De gesprekken met de rolmodellen uit de documentaire en de docu zelf, leverden na afloop enthousiaste reacties op. Veel directeuren willen de documentaire nu ook in hun team laten zien en hebben Triple ThreaT uitgenodigd om hierna ook n gesprek te gaan met de onderwijsteams.

Kenmerk: 2021/273339

3/5

High Dosage Tutoring De raad is al eerder geïnformeerd over de positieve resultaten van High Dosage Tutoring (HDT) op 5 Haarlemse basisscholen. HDT is een nieuwe, intensieve interventie, waarbij leerlingen met een zwakke rekenscore 5 dagen per week een uur per dag worden begeleid door een tutor. Een belangrijk element hierbij is dat ouders worden betrokken bij de leerprestaties en de vooruitgang van hun kinderen, wat hen een completer beeld geeft van de vorderingen, en tot (zelf)vertrouwen leidt bij ouders en kinderen. Uit de onderzoeksresultaten van de Universiteit van Amsterdam blijkt dat niet alleen de rekenscores van kinderen omhoog gaan, ook het zelfvertrouwen en het begrijpend lezen groeit aanzienlijk. HDT wordt inmiddels ook door het ministerie van OCW (mede dankzij het wetenschappelijk onderzoek dat in Haarlem is uitgevoerd) gezien als een werkende interventie. Op 31 maart j.l. bracht wethouder Botter een werkbezoek aan basisschool de Wadden, om HDT uitgevoerd te zien worden. In het gesprek na afloop kwam de vraag naar voren hoe HDT in het Haarlemse basisonderwijs voortgezet kan worden na dit schooljaar. De vierjaarlijkse subsidie (een co-financieringsconstructie vanuit gemeente Haarlem, Samenwerkingsverband PO en het ministerie van OCW) loopt namelijk af.

De schoolbesturen, verenigd in het Samenwerkingsverband PO, denken aan een nieuwe versie van HDT waarbij meer leerlingen en scholen baat hebben bij de aanpak. Ook wordt er gekeken naar eventueel deelname van andere scholen in de regio (bijvoorbeeld Zandvoort), om de gezamenlijke middelen van het Samenwerkingsverband voor de uitvoering van het HDT opnieuw aan te kunnen spreken. Ook is High Dosage Tutoring (HDT) in het voortgezet onderwijs op het Haarlem College van Dunamare in januari 2021 gestart. Dit gebeurde eerst nog online, maar na het opheffen van de 2e lockdownperiode is direct gestart met de fysieke bijeenkomsten. HDT in het Voortgezet onderwijs is mogelijk gemaakt middels een cofinanciering vanuit de gemeente Haarlem, de opstartsubsidie van het ministerie van OCW én het schoolbestuur Dunamare.

Compensatie kinderopvangkosten 2e lockdown Van 18 december t/m 8 februari zijn de kinderopvanglocaties in verband met de Covid-maatregelen dicht geweest. Het Rijk heeft, net als bij de eerste lockdown, besloten om alle ouders tegemoet te komen voor de gemaakte kinderopvangkosten. Dit gebeurt bij alle ouders met recht op kinderopvangtoeslag via de Belastingdienst. Ouders die hier geen recht op hebben en/of gebruik maken van VVE, worden via de gemeente en vervolgens via hun peuteropvangorganisaties gecompenseerd. De gemeente heeft de compensatiemiddelen van het Rijk afgelopen maand ontvangen en uitgekeerd via de peuteropvangorganisaties aan de daarvoor in aanmerking komende ouders. Voor ouders met een Sociaal Medische Indicatie (SMI) wordt momenteel nog geïnventariseerd welke kosten zij vergoed krijgen, daar ook

Kenmerk: 2021/273339

4/5

de buitenschoolse opvangkosten hieronder vallen. De BSO was langer dicht (tot 19 april j.l.), maar verwacht wordt dat de ontvangen compensatiemiddelen van het Rijk de kosten ruimschoots dekken. Wat overblijft, vloeit naar het corona-noodfonds van de gemeente. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2021/273339

5/5