20210208767 02. Bijlage 1 Toelichting Masterplan
Tekst van het document
Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid Masterplan
5 november 2019 definitief
Inhoud Boerhaavelaan 1. Inleiding 5 2. Stedenbouwkundige Randvoorwaarden 7 3. Karakteristieken plangebied 9 4. Onderzoeken 19 5. Relevante beleidskaders 27
Amerikaweg
g pawe Euro
6. Visie op de ontwikkeling 28 7. Ruimtelijk plan 31 8. Beeldkwaliteit 43 9. Uitwerking 47 10. Bronnen 49 Colofon 50
Kennedylaan
2
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
< Plangebied
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
3
De locatie
1. Inleiding Doelstelling en plangeschiedenis
Leeswijzer
Met het masterplan wordt invulling gegeven aan de
In voorliggend masterplan worden in hoofdstuk 2 de
ambitie van betrokken partijen, Gemeente Haarlem,
bouwstenen vanuit de stedenbouwkundige randvoor-
Spaarne Gasthuis en Pré Wonen, om een ontwikkeling
waarden verwoord. In hoofdstuk 3 worden de karak-
tot stand te brengen op het Spaarne Gasthuis terrein.
teristieken van het plangebied verwoord. In hoofdstuk 4 wordt een samenvatting gegeven van de conclu-
In 2018 hebben partijen stedenbouwkundige randvoor-
sies vanuit de onderzoeken. Voor de onderzoeken
waarden ontwikkeld en vastgesteld, hebben voor het
zelf wordt verwezen naar de bronnen en de separate
vervolgproces een Intentieovereenkomst ondertekend
rapportages. In hoofdstuk 5 worden de relevante
en hebben verkoop¬overeenkomsten uitgewerkt om
beleidskaders verwoord. In hoofdstuk 6 wordt vervol-
tot de beoogde onderlinge levering van de benodigde
gens de visie op de ontwikkeling van het ziekenhuis,
gronden over te kunnen gaan.
de woningen en de visie op duurzaamheid, de helende
We staan aan de vooravond van een grootschalige vernieuwing van het ziekenhuis. Een unieke kans om dit hele gebied een positieve boost te geven
omgeving en de groen ruimte verwoord. Al deze gegeMet het nu voorliggende masterplan en de anterieure
vens hebben vervolgens als basis gediend voor het in
overeenkomst, die door Spaarne Gasthuis en Gemeen-
hoofdstuk 7 uitgewerkte ruimtelijke plan en de beeld-
te Haarlem in nauwe samenwerking met Pré Wonen
kwaliteit beschreven en gevisualiseerd in hoofdstuk
zijn uitgewerkt, is een volgende stap gezet in het
8. Het masterplan wordt afgesloten met een korte
ontwikkelproces. Een stap die, na vaststelling van het
vooruitblik naar de verdere uitwerking van het master-
masterplan en de anterieure overeenkomst en onderte-
plan in een bestemmingsplan en de afspraken tussen
kening van de verkoopovereenkomsten, wordt vervolgd
partners hierover. Hierin wordt invulling gegeven aan
met de ontwikkeling van het bestemmingsplan voor
een aantal uitwerkpunten.
het gebied en het in doorlopen van de wettelijke procedure voor het bestemmingsplan. In het bestemmingsplan worden de planologische kaders voor de ontwikkeling vastgelegd en de regels waaraan de uitwerking van de plannen moeten gaan voldoen.
4
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
< Plangebied in Haarlem
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
5
van het ziekenhuis verbonden. Daarna wordt het tijdelijke deel van het parkeren verwijderd opdat er vervolgens woningbouw plaats kan vinden op het zuid westelijke deel.
2. Stedenbouwkundige randvoorwaarden
Voor de langere termijn is de ontwikkeling van de zuid oostelijke deel tot woningbouw voorzien.
Groen
Zorg gerelateerd
S
De zone met verlaten panden centraal in het gebied biedt voor de toekomst schuif- en ontwikkelruimte voor de langjarige gefaseerde
Zorg (fase 3)
verbindingsas
Zorg (fase 2)
In de stedenbouwkundige randvoorwaarden wordt de
den opgesteld voor de eerste fase van de ontwikkeling
ruimtelijke ontwikkelrichting schematisch weergege-
eventueel in combinatie met woningbouw. In deze zone is ter plaatse
van het Spaarne Gasthuis. Deze stedenbouwkundige
ven. De nieuwbouw van het ziekenhuis is in de noord-
O
van de huidige hoogbouw de 2e fase van de gefaseerde nieuwbouw
randvoorwaarden zijn opgesteld door de Gemeente
west hoek gepositioneerd, het wonen in de zuidwest
o
Haarlem in samenspraak met het Spaarne Gasthuis en
hoek. Een deel van de woningen zijn sociale woningen.
w
Pré Wonen.
Ten aanzien van de sociale woningen heeft Pre Wonen
H
voorzien. Het huidige polikliniek gebouw wordt daarna gesloopt waarmee ontwikkelruimte ontstaat voor een (eventuele) 3e fase nieuwbouw. De verschillende fasen worden aaneengeregen aan een “het plein”
verschillende fasen van de ontwikkeling van het ziekenhuis met elkaar
In de stedenbouwkundige randvoorwaarden plaatst
appartementen. De wens is verder het woonmilieu aan
de gemeente de ontwikkeling in het bredere perspec-
te laten sluiten bij de ontwikkelingen in Schalkwijk Mid-
tief van de gebiedstransformatie van Schalkwijk. Met
den; een hoge dichtheid in een campusachtige groene
name de herprofilering van de Europaweg als stads-
setting waarbij ruimte is voor meerdere functies.
NB: In tegenstelling tot de gebiedsvisie Schalkwijk Midden zal de
gemengde woon-werk buurt zijn van invloed op de
In het stedenbouwkundige randvoorwaarden worden
ontwikkeling van het Spaarne Gasthuis.
de volgende randvoorwaarden beschreven:
Schematische ruimtelijke ontwikkelrichting
De gemeentelijke ambitie is dat het plangebied trans-
--
Openen van het gebied
noordelijk deel van het terrein gelegen zijn.
formeert naar een stedelijk gebied dat onderdeel is van
--
Rooilijnen
de stad en meerdere functies herbergt. De buurt opent
--
Oriëntatie en plinten
zich naar de stad en krijgt een duidelijker gezicht naar
--
Bouwhoogtes
de omgeving en een goede aansluiting op de Europa-
--
Ontsluiting langzaam verkeer, autoverkeer,
16
Gemeente Haarlem - Afdeling Omgevingsbeleid 6
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
Mogelijke toekomstige opening naar oostkant van het gebied.
Schema van de ontwikkelrichting Verbindingen met omgeving voor voetgangers
A
D
v
D
B
l
d
M
ambulance en expeditie
o
--
Parkeren
--
Behoud bestaande groene kwaliteiten
m
--
oekomst bestaande bebouwing
d Toekomstige structuur Schalkwijk
Verbindingen met de omgeving
Stedebouwkundige randvoorwaarden Spaarne Gasthuis - fase 1
g
d
de ziekenhuis functie niet zozeer op het oostelijk deel, maar op het
weg en Schalkwijk Midden.
Fase 1 ontwikkeling (en behoud) Ontwikkeling in een latere fase
A
straat en de ontwikkeling van Schalkwijk Midden tot
de corridor
n
vijver”
“de bos
Groe
alsmede en de parkeervoorzieningen aan de Amerikaweg.
Herontwikkeling wonen
h
aangegeven vooral behoefte te hebben aan kleinere
centrale as, het verbindende element. Deze centrale as verbindt de
Wonen + Parkeren
D
De gemeente heeft stedenbouwkundige randvoorwaar-
doorontwikkeling van het ziekenhuis, aan zorg (gerelateerde) functies
Parkeren
Zorg + Parkeren + (Wonen)
S
D
d
15 Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid 7 Structuur Schalkwijk
K
hoofdwegen van Schalkwijk. De totale gebiedsoppervlakte bedraagt ca. 48 hectare.
1.2 Actuele ontwikkelingen Tot voor kort floreerden in het plangebied functies die jarenlang van belang waren op stadsdeel- en stadsniveau. Dit varieerde van onderwijs (VMBO), zorg (ziekenhuis en verpleeghuis KG en reactiveringscentrum Boerhaave) en vrijetijdsvoorzieningen (zwembad) tot dienstverlenende bedrijvigheid (belastingsdienst, UWV, congrescentrum, hotel) en zakelijke bedrijvigheid (diverse kantoren). Binnen bijna al die sectoren zijn belangrijke bewegingen gaande. Op het niveau van Haarlem en Schalkwijk zullen daar oplossingen voor gevonden moeten worden. Het Kennemer Gasthuis (KG) heeft in het verleden in overleg met de gemeente een masterplan opgesteld: uitbreiding en renovatie van de bebouwing op eigen terrein met het parkeren geconcentreerd aan de westzijde van het ziekenhuisterrein. Het onderwijs wordt anders georganiseerd en concentreert zich in nieuwbouw in het te ontwikkelen gebied 023-Haarlem, als nieuwe VMBO-school (fusie tussen Damiate College en het Linnaeus College). Het gebouw en de grond van het Damiate College aan de Floris van Adrichemlaan 1 komt 7
keer, groen en water.
en rondom de beide Zuidtangent haltes. Tevens zal de gebiedsvisie kaders aangeven om het karakter (inrichting) van de wegen te verbeteren.
1.3
3.Communicatie Karakteristieken plangebied
en procedure Er zijn diverse bedrijven in het gebied gevestigd, waarvan het merendeel zitting heeft in de Facilitaire Kring. Ook de corporaties Pré Wonen, Analyse van de context Elan enHet Detrapeziumvormige Woonmaatschappij hebben bezit in plangebied ligt in Haarlem Zuid het gebied. Bij de ontwikkeling van gebiedsviin stadsdeel Schalkwijk, tussen hetde Spaarne en de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder, en maakt sie is diverse malen overleg geweest met eigenaren onderdeel uit van de Boerhaavewijk. Deze wijk is en gebruikers van de gebouwen en gronden in gelegen ten noorden van de wijk Meerwijk en gelegen het gebied, alsmede met deEuropawijk. wijkraden ten oosten van de wijk DeEuropawijk Boerhavelaan, de Amerikaweg, de Kennedylaan en de Europaweg en Boerhaavewijk. Met als resultaat dat op veel vormen aan respectievelijk noord-, oost-, zuid- en westpunten al inzicht bestaat in wederzijdse opvattinzijde de omsluiting van het gebied. gen en ook al zo veel mogelijk rekening is gehouDe gebiedsvisie grond binnen het plangebied in bezit van verschilden in de met diverse isbelangen.
Schalkwijk is in de jaren ´60 / ’70 gebouwd volgens de toen populaire stedenbouwkundige principes van opgebouwd uit een aantal vrij in zichzelf gekeerde
Door deze gebieden introvert. de dode h tussengeb Stadsdeelh gebied Sch aan te pas
woonwijken, gescheiden door brede infrastructuur en groenzones. Een brede middenzone biedt ruimte aan andere functies dan wonen: kantoren, winkels en het ziekenhuis. Stadsdeel Schalkwijk wordt inmiddels grootschalig vernieuwd, waarbij de focus ligt op het tegengaan van de barrière-werking van de infrastructuur en groen-
bezit van het Spaarne Gasthuis, maar ook Gemeente
zones tussen de wijken, het verbinden van afgesloten
aan gerelateerde functies (zie afbeelding op pag. 8).
Tussen de gen een so gevuld me aanleg, on met een w winkelcen aan de Azi Suriname
functiescheiding en auto-bereikbaarheid. De wijk is
lende partijen. Het grootste deel van het terrein is in
In het najaar van wordt de gebiedsvisie de Haarlem en 2007 Pré Wonen bezitten delen van hetinterrein. Pré Wonen dat het terrein de gesloopte inspraakVoor gebracht en iseind 2007 aan van de gemeentezusterflat. De gemeente Haarlem heeft een groot deel raad voorgelegd ter vaststelling. Over de inspraakvan de noordwestelijke hoek van het terrein in eigenperiode,dom. de ingediende reacties en de beantwoorDe grond van gemeente Haarlem en Pré Wonen ding wordt Nota Antwoord Die wordteen nu aan het van Spaarne Gasthuisgemaakt. verhuurd, ten behoeve van maaiveldparkeren. Nota van Antwoord zal bij vaststelling integraal onderdeel uitmaken van de gebiedsvisie. Meer Op het terrein van het plangebied staat een groot aanover communicatie: ziebehoeve hoofdstuk 6.ziekenhuis of daartal gebouwen ten van het
Vanaf de allereerste opzet in de jaren ‘60 is Schalkwijk opgevat als een los en zelfstandig stadsdeel van Haarlem. Rond het nieuwe stadsdeel is een strook landschap open gehouden, de zgn. Groene Zoom. Brede hoofdwegen vormen de
kleine win wijk naar
monofunctionele delen en het toevoegen van woningen. Met het toevoegen van woningen wordt ook een grotere diversiteit beoogd in Schalkwijk. Deze strategie wordt ook gevolgd bij de vernieuwing van het Spaarne Gasthuis. De nieuwbouw van het Spaarne Gasthuis wordt aangegrepen om het plangebied beter te verbinden met zijn omgeving en te combineren met woningbouw in een hoge dichtheid. De ambitie is kortom een stedelijke, gemengde buurt,
Oorspronkelijke structuur Schalkwijk, met vier
goed verbonden met de omgeving, waar gewerkt en 8
gescheiden woonbuurten en een centrale werkzone
gewoond, gezorgd en gerecreëerd kan worden. < Functies en eigendommen
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
9
Ook direct rondom het Spaarne Gasthuis vinden groot-
Europaweg
Huidige Spaarne Gasthuis
schalige ontwikkelingen plaats:
Een belangrijke ontwikkelzone in Schalkwijk is de
Het huidige Spaarne Gasthuis wordt gestructureerd
Europaweg zone. De Europaweg wordt komende jaren
door een noord-zuid as bestaande uit de huidige en-
De herprofilering van de Europaweg tot Stads-
ingericht als Stadsstraat, die voor fietsers, voetgan-
treelaan vanaf de Boerhaavelaan en de grote vijver. Het
straat in het westen;
gers en ov-gebruikers een prettige en levendige hoofd-
huidige beddenhuis staat haaks op die as en bepaald
De transformatie van Schalkwijk Midden naar een
verbinding vormt tussen Schalkwijk en het centrum.
met zijn 12 lagen en brutalistische architectuur het
aantrekkelijk, levendig en groen woon-werkgebied
De auto wordt juist teruggedrongen in het straatbeeld.
beeld van het huidige ziekenhuis. Naast de kop het
ten zuiden van het plangebied;
De Europaweg krijgt een volledig nieuw profiel met
huidige beddenhuis, in een aangrenzend bouwdeel
Woonwerkbuurt De Entree tussen de Schipholweg
voor beide richtingen een enkele rijstrook gescheiden
is hoofdentree van het ziekenhuis gesitueerd. De
en de Boerhaavelaan ten noorden van het plange-
door een brede berm met een vrij liggende busbaan
noord-zuid as deelt het terrein grofweg in tweeën. De
bied;
waar onder andere de Zuidtangent gebruik van maakt.
westzijde bestaat uit een groot parkeerterrein. Aan de
De ontwikkeling aan de overzijde van de Ame-
Aan weerszijde van de Europaweg komt een fietspad,
oostzijde zijn de verschillende gebouwen geconcen-
rikaweg en Amerikavaart ten oosten van het
langsparkeren en brede trottoirs.
treerd.
Schalkwijk Midden
Verkeer en parkeren
Met name de herprofilering van de Europaweg en de
Het kantorengebied Schalkwijk Midden gaat transfor-
De huidige hoofdontsluiting voor patiënten en bezoe-
ontwikkeling van Schalkwijk Midden zijn van invloed op
meren naar een gemengd woonwerkgebied onder de
kers tot het terrein is aan de Boerhaavelaan gesitueerd.
de ontwikkeling van het Spaarne Gasthuis.
titel ‘Stad tussen de bomen’. De nadruk van het mas-
Hiernaast is ook de ontsluiting voor medewerkers aan
terplan ligt op het toevoegen van een nieuwe, groene
de Boerhavelaan gelegen (ten westen van de hoofdont-
kwaliteit door verharding te vervangen voor groen en
sluiting). Ook de ontsluiting voor ambulances en voor
bomen. Parkeren moet in enkele centrale bovengrond-
het logistieke hof is gelegen aan de Boerhavelaan, in
se parkeergebouwen worden gefaciliteerd. Organi-
de noordoostelijke punt van het plangebied.
sche vormen en ‘specials’ zoals kleine paviljoens of
Tevens is een uitgang voor patiënten en bezoekers die
speelgelegenheden geven de buurt een parkachtig
het terrein met de auto bezoeken gelegen aan de zuid-
karakter. De zogeheten Corridor vormt de ruggengraat
kant van het plangebied, aan de Kennedylaan.
---
an vela a a erh
A
Bo
i er m
ambulance
eg w ka
spoedpost
expeditie P-Personeel
--
--
plangebied.
mortuarium ingang
Eu ro pa we g
van Schalkwijk Midden en krijgt de kwaliteit van een
P-Bezoek
n ylaa d e n Ken
groene verblijfsplek. De Corridor loopt vanaf het win-
De westzijde van het terrein is momenteel nagenoeg
kelcentrum Schalkstad door Schalkwijk Midden naar
volledig ingericht als maaiveldparkeerterrein. In het
het noorden en zal in de ontwikkeling van het Spaarne
noordwestelijke deel van het terrein is het parkeren
Gasthuis worden doorgezet.
voor medewerkers gelegen. Het zuidwestelijke deel van het terrein is ingevuld als parkeerterrein voor bezoekers en patiënten.
10
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
< Huidige indeling ziekenhuisterrein
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
11
A9
Cultuurhistorische en archeologische waarden
verdeling van de verschillende woningklassen (woningwet-, premie- en vrije sector). Een grote nadruk lag op collectiviteit, in
Cultuurhistorie (uit onderzoeksrapportage
de vorm van (middel)hoge woongebouwen en flats,
Monumentenadviesbureau)
alsmede in grote collectieve groenvoorzieningen met
Locatie Haarlem Zuid van het Spaarne Gasthuis is
een hiërarchisch stelsel van blok-, buurt-, wijk- en
gesitueerd centraal in het noordelijke deel van de in de
stadsdeelgroen.
jaren '60 ontwikkelde wijk Schalkwijk.
A9
Schalkwijk behoorde tot 1963 tot de gemeente
De stedenbouwkundige opzet van het stadsdeel werd
Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Op 19 juni 1962
sterk bepaald door het modernistisch principe van
tekende koningin Juliana een wet waarin de grenzen
functiescheiding, waarbij wonen, werken, recreatie en
van Haarlemmerliede, Spaarnwoude, Haarlem en
verkeer elk hun eigen plek kregen. Het stadsdeel werd
Amsterdam gewijzigd werden. Op 1 oktober 1963 was
opgebouwd uit vier woonwijken in het patroon van een
Zuid-Schalkwijk officieel onderdeel van de gemeente
molenwiek, met het stadsdeelcentrum Schalkwijk in
Haarlem en werd daarna verder bebouwd.
het middelpunt, met noordelijk daarvan in dezelfde
Ligging tussen woonbuurten, aan Zuidtangent
A9
wigvormige strook het Gasthuiscomplex. Beide In 1966 kwam het Structuurplan Schalkwijk gereed.
gebieden in deze strook werden omgeven met brede
Het plan bevatte een blauwdruk voor de hoofdstruc-
groenstroken. Ook de vier wijken werden onderling van
tuur van het nieuwe stadsdeel, dat destijds reeds volop
elkaar gescheiden door brede stroken, waarbinnen de
in ontwikkeling was. Het stadsdeel Schalkwijk werd
belangrijkste wegen en de voor de waterhuishouding
in vier fasen gerealiseerd: Europawijk (1960-1971),
noodzakelijke singels lagen. De wegenstructuur werd
Boerhaavewijk (1961-1971), Meerwijk (1966-1974) en
hiërarchisch vormgegeven, met hoofdverkeerswegen,
Molenwijk (1969-1984). In totaal werden in Schalkwijk
wijkontsluitingswegen en verkeersluwe woonstraten.
13.340 woningen gebouwd. Tussen de vier wijkdelen
De noord-zuid gerichte Europaweg en Amerikaweg
werd in het noorden het nieuwe Gasthuis gepland en
vormden de hoofdassen van de wegenstructuur. Deze
zuidelijk daarvan verrees het nieuwe winkelcentrum
wegen moesten het doorgaande verkeer verwerken en
omsloten door de woongebieden. Het aantal inwoners
vormden de primaire ontsluiting van het stadsdeel. De
per wijk was geprognosticeerd op 10.000, waarbij elke
wijken werden ontsloten door (lusvormige) wegen die
wijk werd onderverdeeld in buurten van 2.000 inwo-
aansluiten op de hoofdverkeerswegen.
Hoofdgroenstructuur Schalkwijk
A9
ners. De bewoners dienden qua leeftijdsopbouw en sociale gelaagdheid een afspiegeling te vormen van de Haarlemse bevolking als geheel. Dit uitgangspunt Ligging plangebied in Schalkwijk
12
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
kwam tot uitdrukking in de woningdifferentiatie en de
Fietsroutes Schalkwijk
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
13
Bij het ontwerpen van de plannen werd gestreefd naar
Op basis van de geologische kaart bevindt het plange-
Op de Informatiekaart Landschap en Cultuurhistorie
een eigen identiteit per wijk. Zowel de Europawijk
bied zich ten westen van deze strandwal, in de
is het plangebied gelegen in de zone van de Stelling
als Boerhaavewijk zijn typische tuinwijken, waarin
strandvlakte. Dit gebied vormde het ‘strand’ voor de
van Amsterdam / Nieuwe Hollandse Waterlinie. Deze
behalve de ruimten aan de randen, mogelijk gemaakt
strandwal, waar door de zee grover zand afgezet werd.
bestaat uit twee militaire verdedigingsgordels uit de
door hoogbouw, tussen de etagebouw veel groen is
periode laat 19e eeuw tot de vroeg 20e eeuw. Het
uitgespaard. De bebouwing in deze wijken bestaat
Pas na het ontstaan van de meer westelijk gelegen
principe van deze linie was dat het gebied tussen beide
voornamelijk uit stempel- en strokenbouw. Langs de
strandwal, waarop het centrum van Haarlem ligt, raakt
gordels onder water gezet kon worden. Het basisprin-
oost-west gerichte groenstrook die loopt langs de
deze strandvlakte ingesloten en verslechterde als
cipe van de Stelling van Amsterdam was inundatie.
Aziëweg en Europaweg staat een serie torenflats,
gevolg daarvan de afwatering. Samen met de relatief
Door dit gebied gecontroleerd onder water te zetten,
die deze hoofdas in het ruimtelijk beeld accentueren.
hoge grondwaterstand zorgde dat voor de vorming van
werd er voor gezorgd dat de vijand zich zou vast lopen.
Meerwijk heeft een meer organische structuur, met
een veenpakket op het zand. In de late middeleeuwen
De watermassa was te diep om er doorheen te waden
gebogen straten, pleintjes en een onregelmatige vorm
nam de invloed van de zee weer toe, in de omgeving
en te ondiep om er overheen te varen. In de praktijk
van de verschillende bouwblokken. De bebouwing in
van Haarlem via het Wijkermeer. Als gevolg daarvan
betekende dit een laag water van zo’n 40 centimeter.
deze wijk bestaat uit laagbouw en middelhoogbouw.
werd het veen in de strandvlakte door overstromingen
Van belang is verder dat het plangebied wordt door-
De opzet van de Molenwijk wordt bepaald door hoog-
afgedekt met een dunne laag zogenaamde IJ-klei. In
sneden door de Gouw, een wetering die van noord naar
bouw rondom een groen middengebied, waarin ook de
de directe omgeving van onderhavig plangebied is
zuid loopt. Op de Kadastrale Minuut is dit de Goowa-
wijkvoorzieningen werden gesitueerd. De omliggende
deze klei vooralsnog niet aangetroffen.
tering genoemd. Deze wetering zal in gedempte vorm
buurten bestaan uit laagbouw, geclusterd rondom verkeersluwe, groene hofjes.
in de ondergrond aanwezig zijn. Er staan geen molens Bij het bouwrijp maken van de wijk Schalkwijk, waarin
aangegeven in het plangebied.
het plangebied ligt, is in de omgeving van het plangeHuidige Spaarne Gasthuis
Originele maquette Sint Elisabeth Gasthuis (voorloper Spaarne Gasthuis) >
Archeologie (uit onderzoeksrapportage Raap)
bied een dikke laag zand aangebracht als voorbelas-
Op kaartmateriaal uit 1967 staat de Romolenpolder
Het plangebied ligt binnen de bebouwde kom van
ting. Deze laag is maximaal 2,1 m dik. In de omgeving
nog vrijwel leeg afgebeeld. Het maaiveld heeft op dat
Haarlem, waardoor gegevens zoals de grondwater-
van het plangebied blijkt dit pakket circa 1 meter
moment een hoogte van 1,1 m -NAP. Het plangebied
stand en geo-morfologische opbouw niet zijn ge-
dik te zijn. Daaronder bevindt zich nog een verrom-
werd pas bebouwd in de jaren 70 van de
karteerd. Volgens de vereenvoudigde geologische
meld, venig pakket (dagrapport 00BOLA, 2000). De
vorige eeuw. Het hoofdgebouw stond toen in het
kaart van Haarlem en omstreken (RGD, 1995) is in het
‘natuurlijke afzettingen’ (eventueel IJ-klei, veen en/ of
oosten, en enkele bijgebouwen waren aanwezig in het
plangebied sprake van een opeenvolging van veen,
strandzand) bevinden zich daarmee pas op grotere
noordwesten van het terrein. Deze bijgebouwen zijn in
plaatselijke bedekt met een dunne laag IJ-klei, op
diepte. Bovendien zijn de natuurlijke lagen, met name
de loop van de tijd enigszins veranderd en op den duur
strandzand.
het veen en de daarop gelegen klei, bij de aanleg van
hebben ze plaatsgemaakt voor parkeergelegenheid.
Het strand(wal)zand is circa 4.800 jaar geleden afge-
de wijk verstoord (Van der Zee, 2006). Aangezien het
zet, toen de snelheid van de stijging van de zeespiegel
plangebied binnen de bebouwde kom van Haarlem ligt,
geleidelijk afnam en een meer ‘gesloten’ kust ontstond.
zijn er geen bodemkundige gegevens beschikbaar voor
Een van de oudste strandwallen is de smalle strandwal
het plangebied.
van Heemstede naar Spaarnwoude. 14
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
15
Groen- en bomeninventarisatie
Kabels en leidingen
Het plangebied is in belangrijke mate te zien als
zand. Alleen ter plaatse van de groenstroken bestaat
Er zijn diverse KLIC meldingen gedaan in en rondom
verstedelijkt. De gebouwen van het ziekenhuis en
de 0,45 à 0,70 m dikke bovenlaag veelal uit zwak hu-
het plangebied. Hieruit is op te maken dat er op het
daaraan gerelateerde functies leggen grotendeels
mus en matig ziltig zand.
terrein van het Spaarne Gasthuis de nodige kabels en
beslag op het oostelijke deel van het plangebied. Het
Op een diepte van 2,50 à 3,50 m gaat het zandpakket
leidingen liggen. Dit betreffen echter alleen de hoofd-
maaiveldparkeren voor medewerkers en voor patiënten
over in een 1,00 tot maximaal 1,60 m dikke laag mine-
aansluitingen. Op het terrein zijn door het Spaarne
en bezoekers legt beslag op het westelijke deel van het
raalarm veen, met op de overgang naar de zandonder-
Gasthuis zelf meerdere lokale ondergrondse systemen
plangebied.
grond soms een dun kleilaagje. Het veen is als matig
aangelegd, die niet (altijd) op tekening zijn vastgelegd.
stevig tot stevig beoordeeld. Onder het veen begint Op het zuidelijke deel van het plangebied is een grote
de vaste zandondergrond, met tussen een diepte van
Aan de noordzijde van het plangebied ligt een hoge-
vijver gelegen, omringd door beperkte groenvoorzie-
ruwweg 9 en 12 m meer losgepakte (mogelijk kleiige)
drukwaterleiding. Deze doorkruist het noordwestelijke
ningen. Langs de randen van het plangebied liggen
zandlagen.
puntje van het plangebied en ligt in oostelijke richting
groenstroken die de overgang vormen naar de omliggende wegeninfrastructuur.
Groene oevers (oostzijde) van de vijver
Bomen langs en in het plangebied
dan aan de zuidelijke kant van het wegprofiel van de Het plangebied is in grote mate verhard, enerzijds door
Boerhaavelaan. De betreffende leiding kan niet worden
bebouwing, anderzijds door maaiveldparkeren. Dit be-
verplaatst. Dit is gelet op het half verdiept parkeren
Het aantal bomen langs de randen van en binnen het
tekent dat er veel hemelwater afgevoerd en geborgen
onder het noordelijke deel van het toekomstige zieken-
plangebied bedraagt circa 390. Op een enkeling na
moet worden. Binnen het plangebied zijn ten behoeve
huisgebouw - wat vrij dicht op het profiel van de Boer-
verkeren alle bomen in goede staat. In de rapportage
van waterberging twee vijvers aanwezig. Een grote
haavelaan zal komen – een aandachtspunt, zowel t.a.v.
'Bomen inventarisatie Spaarne Gasthuis, locatie Zuid'
vijver ligt ten zuidwesten van de gebouwen van het
de hoogteligging van de leiding als t.a.v. de afstand tot
van 21 maart 2019 (BK Ingenieurs) is de gehele bo-
Spaarne Gasthuis en een kleinere vijver ligt ten zuid-
het toekomstig ziekenhuisgebouw.
meninventarisatie uitgewerkt.
oosten. Het water dat in de grote vijver terecht komt, kan via een duikerverbinding stromen naar de oostelijk
Hoogteligging
Boerhaavelaan met dubbele
Inzet bij de verdere planontwikkeling is de groene kwa-
gelegen vijver. Daarna kan het water uit de kleine vijver
De ligging van het huidige maaiveld in het plangebied
bomenrij
liteiten waar mogelijk te behouden.
naar de boezem stromen. vijver. Daarna kan het water
is gemiddeld 0,75 m +NAP. De hoogte varieert van 1,5
uit de kleine vijver naar de boezem stromen.
m –NAP in het noordwestelijke deel van het plange-
> Huidige entreelaan vanaf
>> Vijver met op
Bodem en watersystemen
achtergrond bomen langs
Uit de boringen en sonderingen is op te maken dat het
de Kennedylaan
gehele terrein van het plangebied is opgehoogd met
bied tot 1,4 m +NAP in het zuidoostelijke deel van het plangebied.
zand. De huidige deklaag bestaat derhalve uit een pak-
Van het plangebied is een gedetailleerd digitaal maten-
ket van 2,50 tot 3,50 m zand. Het zand is overwegend
plan gemaakt van het precieze maaiveldverloop en van
beoordeeld als humusarm, zwak ziltig en soms matig
de precieze hoogten van de bestaande gebouwen.
ziltig, matig fijn
16
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
17
4. Onderzoeken Ten behoeve van de masterplanontwikkeling en het
Bij de verdere planuitwerking zal verder onderzoek
In het verkeersonderzoek zijn meerdere varianten on-
daaropvolgende proces voor een nieuw bestemmings-
plaatsvinden naar onder meer het voorkomen van
derzocht voor de ontsluitingen van het gebied. Nader
plan zijn in opdracht van Spaarne Gasthuis diverse
windhinder. Tevens zullen diverse technische uitwer-
onderzoek heeft plaatsgevonden naar de ontsluitin-
onderzoeken verricht. Met gemeente Haarlem is op
kingen plaatsvinden, zoals plannen ter voorkomen van
gen van het Entreeplein, het logistiek hof en de beide
voorhand vastgesteld welke onderzoeken in deze fase
onder meer geluidhinder en lichthinder.
parkeergebouwen.
Verkeer
Het verkeersonderzoek heeft geleid tot de conclusie
van de planontwikkeling noodzakelijk zijn. Het betreft: --
Verkeersonderzoek;
Het verkeersonderzoek heeft zich gericht op de toe-
dat een tweezijdige ontsluiting van het gebied nood-
--
Akoestisch onderzoek;
komstige verkeerstromen van en naar het plangebied.
zakelijk is voor een goede verkeersafwikkeling op de
--
Onderzoek naar bodemopbouw;
Uitgangspunt voor het verkeersonderzoek is de door
omliggende wegen. Om patiënt-logistieke redenen is
--
Onderzoek naar luchtkwaliteit (toets op Niet In
de gemeente voorgestane toekomstige (her)inrichting
gekozen om patiënten en bezoekers via de Europaweg
Belangrijke Mate);
van de Europaweg, Kennedylaan, Boerhaavelaan en de
en daarmee via het Entreeplein en annex de hoof-
--
Cultuurhistorisch onderzoek;
Amerikaweg, waaronder de beide rotonden en de (H)
dentree van het ziekenhuis te leiden en medewerkers
--
Archeologisch onderzoek;
OV voorzieningen.
via de Amerikaweg en daarmee aansluitend via de
--
Flora- en fauna onderzoek;
--
Onderzoek naar externe veiligheid;
De huidige OV (bus) lijnen en haltes rond het zieken-
--
Onderzoek maar m.e.r.-plichtigheid;
huisterrein worden gehandhaafd, wellicht wordt de
Het verkeersonderzoek heeft geleid tot de conclu-
--
Verkennend bodemonderzoek;
huidige OV halte aan de Europaweg in het kader van
sie dat de toekomstige profielen van de omliggende
--
Niet gesprongen explosieven;
de herinrichting van deze weg beperkt verplaatst. Ook
wegen de geprognosticeerde verkeersdruk adequaat
--
Bezonningstudie.
wordt nog onderzocht of de huidige locatie van de HOV
kunnen verwerken. Ook leveren de beoogde en deels
halte kan worden verplaatst, waarbij vanuit Spaarne
reeds bestaande ontsluitingen het plangebied in en uit,
Van ieder onderzoek is in opdracht van Spaarne
Gasthuis is aangegeven dat deze ambitie niet mag
verkeerskundig gezien in principe geen problemen op,
Gasthuis een onderzoeksrapportage opgesteld. Iedere
leiden tot een grotere afstand van de HOV halte met de
behoudens op twee punten. Er ontstaat op sommige
rapportage is ter toetsing aangereikt bij gemeente
entree van het ziekenhuis. Partijen hebben hierbij beide
momenten mogelijk congestie op de rotonde Kenne-
Haarlem en na verwerking van op- en aanmerkingen
als voorkeur een HOV halte direct bij het Entreeplein.
dylaan – Europaweg. Tevens vraagt het voorkomen van
akkoord bevonden door gemeente Haarlem. Ligging plangebied aan Europaweg en Zuidtangent
18
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
centrale as.
omkeren op de Amerikaweg een alternatieve verkeerskundige oplossing.
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
19
Om tijdens spitstijden congestie ter plaatse van de
Akoestiek
Vanuit het onderzoek kan worden geconcludeerd dat
rotonde met de Kennedylaan te voorkomen wordt een
In het kader van de Wet geluidhinder is onderzoek
de bodemopbouw geen belemmering vormt voor de
'linksaffer' vanuit de noordkant van de Europaweg
gedaan naar de geluidbelasting als gevolg van de
voorgenomen plannen. De zettingsanalyse maakt duide-
voorzien, in de vorm van een keerlus. Deze oplossing
zogenoemde zoneringsplichtige bronnen. Omdat het
lijk dat aan restzettingen zo nodig goed vorm gegeven
maakt een goede verkeersafwikkeling mogelijk en zorgt
plangebied niet is gelegen binnen de zone van geluid-
kan worden, waarbij gewenste ophogingen zoveel als
ervoor dat de omliggende kruispunten niet meer over-
gezoneerde industrieterreinen heeft het onderzoek zich
mogelijk beperkt zouden moeten worden.
belast worden. Deze variant heeft de instemming van
gericht op het geluid van het wegverkeer.
De bodemopbouw leent zich voor een fundering op
gemeente Haarlem, mits het profiel van de Europaweg
palen, zoals geheide prefabbetonpalen, vibropalen,
hooguit plaatselijk wordt onderbroken en de zichtlijnen
Het onderzoek concludeert dat de berekende geluid-
of trillingvrije systemen zoals avegaar of DPA palen.
van het profiel kunnen worden doorgezet. Deze variant
belasting voldoet aan de eisen zoals gesteld in de Wet
Op diepere niveaus zijn hogere paaldraagvermogens
is voor patiënten en bezoekers ook de meest wenselijke
geluidhinder. De berekende geluidbelasting ten gevolge
mogelijk.
oplossing.
van de Amerikaweg, Boerhaavelaan, Europaweg en Kennedeylaan voldoet niet aan de voorkeursgrenswaarde,
De herinrichting van het plangebied biedt kansen voor
Voor wat betreft de verkeersafwikkeling aan de ooste-
maar wel aan de maximaal toelaatbare waarde. De bere-
meer groen in het gebied en is een kans om het gebied
lijke zijde zal verkeer vanaf de Amerikaweg rechtsaf het
kende geluidbelasting ten gevolge van de overige wegen
klimaat adaptief in te richten door opslag van neerslag
plangebied ingaan naar het beoogde parkeergebouw
voldoet aan de voorkeursgrenswaarde.
op daken, groenstroken verlaagd aan te leggen als ber-
van het Spaarne Gasthuis. Het goederen logistieke
ging en door de bodem meer te gebruiken als opslag-
verkeer van en naar het Spaarne Gasthuis maakt, net
Ten behoeve van de verdere uitwerking van het master-
als nu al het geval is, gebruik van de ontsluiting aan de
plan in een bestemmingsplan zal gemeente Haarlem
Boerhavelaan. Omtrent het uitgaande verkeer wordt de
ontheffing moeten verlenen in het kader van het Hogere
Luchtkwaliteit (toets op NIBM)
komende periode door Spaarne Gasthuis een inpas-
waarde beleid (ontheffingsprocedure). In dit kader zal
Omdat de beoogde plannen door de realisatie van
singsstudie gedaan om in samenspraak met Gemeente
nog nader onderzoek moeten worden gedaan naar
nieuwe woningen voor extra verkeer langs de wegen in
een functionerende oplossing te kiezen. Uitgangspunt
mogelijke geluidreducerende maatregelen.
de omgeving zorgen, zijn deze van invloed op de lucht-
hierbij is een veilige, bestendige en verkeerskundig goed functionerende oplossing.
Bodemopbouw
medium voor neerslag.
kwaliteit langs die wegen. Om deze reden is onderzoek gedaan naar de gevolgen ten aanzien van luchtkwaliteit.
Om inzicht te verkrijgen in de geschiktheid van de on-
20
Europaweg met kruisingen voor autoverkeer en langzaam verkeer (gestippeld). In rood
Bebouwing langs Europaweg: tot 3 lagen (grijs), tot 5 lagen (zwart) en hoger (rood).
nog ontbrekende oversteken, waaronder een oversteek voor langzaam verkeer bij het
Kruispunten in de weg zijn gemarkeerd met hoge bebouwing (circels). Waar hoge
plangebied ter hoogte van de Nederlandlaan. Deze oversteek kan het plangebied met de
bebouwing ontbreekt (gestippelde circels) ontstaan gaten in de bebouwingsstructuur
Europawijk verbinden.
van de Europaweg, zoals bij het plangebied.
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
Uitgaande van de toekomstige infrastructuur rond het
dergrond binnen het plangebied voor de voorgenomen
Uit het onderzoek is gebleken dat de plannen niet in
plangebied en met de hiervoor genoemde oplossingen
ontwikkelingen is onderzoek gedaan naar de bodem-
betekenende mate (NIBM) bijdragen aan de verslech-
voor de ontsluitingen van de beide parkeergebouwen,
opbouw. Het onderzoek is middels een geotechnische
tering van de luchtkwaliteit. Er is geen sprake van nor-
zijn er voor wat betreft de toekomstige verkeersafwik-
verkenning uitgevoerd, bestaande uit geotechnische
moverschrijdingen in de omgeving van de planlocatie.
keling geen belemmeringen voor de verdere planuitwer-
veldonderzoeken (boringen en sonderingen) en een ver-
Om deze reden vormt de luchtkwaliteit geen belem-
king.
kennende analyse ter beoordeling van het draagvermo-
mering voor de verdere ontwikkeling en uitvoering van
gen van de ondergrond en de (grond)waterhuishouding.
de plannen.
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
21
Cultuurhistorie
realisatie van deze planonderdelen noodzakelijker-
Het verrichte cultuurhistorische onderzoek is te zien als een cultuur- en bouwhistorische verkenning. De
wijze worden gesloopt. --
ziekenhuiszorg in de regio niet aanvaardbaar. --
Verder conflicteert het bestaande ziekenhuis-
De doorontwikkeling van het ziekenhuis vergt op
gebouw met de stedenbouwkundige randvoor-
scope van het onderzoek is de voorgeschiedenis van
de plek van de huidige hoogbouw ruimte voor ver-
waarden, die in het middengebied vraagt om lage
het ziekenhuis, de geschiedenis van de huidige locatie
vangende nieuwbouw van de poliklinieken, waarna
extensieve bebouwing en een rustige en groene
en de bouw en ontwikkeling van het complex.
op de plek van de huidige poliklinieken ruimte vrij komt voor toekomstige ontwikkeling van het
Uit het onderzoek is gebleken dat van het ziekenhuiscomplex het aan het uit drie bouwdelen bestaande
--
inrichting. --
Het bestaande ziekenhuisgebouw blokkeert de
ziekenhuis.
doorontwikkeling van het Spaarne Gasthuis als
Het bestaande ziekenhuisgebouw kent een fysieke
regionale ziekenhuisfunctie.
beddenhuis cultuurhistorische waarden zijn te ver-
structuur waarin onder meer geen moderne klinie-
binden. Het gebouw is wat betreft het exterieur gaaf
ken kunnen worden ondergebracht, ook niet met
dere functies, woningen of anderszins, is ruimtelijk
een volledige vernieuwing van de inbouw.
onderzocht en levert niet de gewenste woon-
In het bestaande ziekenhuisgebouw kunnen om
kwaliteit op in relatie tot het hoge kostenniveau
inmiddels meermalen gemoderniseerde afwerkingen
technische redenen ook geen andere functies
bij herontwikkeling en de mogelijk te realiseren
van met name de verpleegafdelingen, met uitzonde-
zoals operatiekamers, intensive care, een spoedei-
gebruikswaarde. Hiernaast is er voor de beno-
sende hulp en dergelijke worden ondergebracht.
digde parkeerplaatsen geen ruimte bij het gebouw
Omdat het nieuwe ziekenhuis de acute hoog-
beschikbaar.
bewaard gebleven, maar heeft behalve de constructies in het interieur door de flexibel bedoelde opzet met
--
ring van enkele bijzondere ruimten, weinig waarde. Van waarde bij het interieur is de ruimtelijke structuur
--
--
Aanwending van het ziekenhuisgebouw voor an-
en afwerking van de trappenhuizen en verder vooral
complexe locatie van het Spaarne Gasthuis gaat
de onderbouw in het bouwdeel met het zogenoemde
omvatten, worden de ondersteunende functies
merkt als monument of beschermd stadsgezicht.
amphitheater.
geconcentreerd op de andere locaties. Voor het
De aanduiding 'wenselijk' is daarmee een kwalifi-
ziekenhuis zijn er daarmee onvoldoende moge-
catie.
--
Het bestaande ziekenhuisgebouw is niet aange-
Uit de zogenoemde waardestelling kan gezien de aan
lijkheden voor een nuttige aanwending van het
het gebouw toe te kennen waarden worden afgeleid
bestaande ziekenhuisgebouw.
Om hiervoor genoemde redenen wordt de gemeente
dat behoud en herbestemming van dit markante bed-
De kosten voor renovatie en hergebruik van het
Haarlem gevraagd in te stemmen met de beoogde
denhuis wenselijk is te noemen. Gezien evenwel de
--
bestaande ziekenhuisgebouw zijn minstens gelijk
sloop van het bestaande ziekenhuisgebouw.
beoogde ontwikkeling van het plangebied dient het
aan de kosten voor volledige nieuwbouw. Gezien
bestaande ziekenhuis volledig te worden gesloopt.
de functionele onmogelijkheden van de fysieke
Hiervoor zijn de volgende argumenten:
structuur die in alle gevallen leidt tot minder of disfunctionele indelingen is een dergelijke investering
--
De realisatie van de beoogde parkeervoorziening aan de Amerikaweg en de centrale verbindende as
Het Spaarne Gasthuis locatie Zuid op een recente luchtfoto. (Aerophoto Schiphol)
22
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
maatschappelijk onverantwoord. --
Het handhaven van het huidige ziekenhuisgebouw
van het toekomstige ziekenhuis noodzaken dat het
blokkeert de toekomstige ontwikkeling van het
bestaande ziekenhuisgebouw, voorafgaand aan de
Spaarne Gasthuis op deze locatie. Dit is voor de
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
23
Archeologie
het Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid. Hiernaast
Onderzoek naar m.e.r.-plichtigheid
Verkennend bodemonderzoek
Wel moet bij de verdere planontwikkeling rekening wor-
Ten behoeve van de bepaling van de archeologische
is het plangebied niet nabij een NNN gelegen en heeft
Om op voorhand en in relatie tot het masterplan (en
Het bodemonderzoek had als doel de haalbaarheid van
den gehouden met de in de briefrapportage genoemde
waarde van het plangebied is binnen het plangebied
daarop derhalve geen nadelige effecten.
daarop volgend bestemmingsplan) duidelijkheid te
de beoogde plannen te bepalen, waarbij onder andere
onzekerheden en daaruit voortvloeiend gewenst of
krijgen over het wel of niet moeten doorlopen van de
inzicht gewenst is in de milieu-hygiënische kwaliteit
noodzakelijk aanvullend bodemonderzoek en de hieruit
procedure voor een milieueffectrapportage (m.e.r.), is
van de land- en waterbodem en de hergebruiksmoge-
voortkomende consequenties voor de verdere planont-
een m.e.r.-beoordeling opgesteld.
lijkheden (indicatief) van de eventueel vrijkomende
wikkeling.
archeologisch onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek is verricht in de vorm van een bureauonderzoek en een
Onderzoek naar externe veiligheid
inventariserend veldonderzoek (verkennend booron-
Met het onderzoek naar externe veiligheid zijn de
derzoek).
risico’s in kaart gebracht op het gebied van externe vei-
Niet gesprongen explosieven
ligheid veroorzaakt door transportroutes, inrichtingen
De conclusie van de uitgevoerde m.e.r.-beoordeling is,
Op basis van de onderzoeksresultaten blijkt dat in
en buisleidingen. In dit kader zijn ten aanzien van het
dat de invulling van de herontwikkeling van het plange-
Met het uitgevoerde land-, waterbodem- en verhar-
In het verleden heeft er in opdracht van gemeente
het plangebied geen archeologische resten worden
plangebied de volgende onderdelen beoordeeld:
bied onder de vigerende drempelwaarden blijft en dat
dingsonderzoek is inzicht verkregen in de huidige
Haarlem grootschalig onderzoek plaats gevonden naar
het project geen wezenlijke verandering qua omvang in
milieu-hygiënische kwaliteit van het asfalt, het funda-
niet gesprongen explosieven in de gemeente Haarlem.
bedreigd. Met het oog op de plannen en daaraan te relateren ingrepen in de bodem is daarom verder on-
--
transport gevaarlijke stoffen over de weg/spoor;
het plangebied veroorzaakt.
tiemateriaal, de grond, het grondwater en de waterbo-
Hierdoor is veel onderzoeksinformatie beschikbaar
derzoek niet noodzakelijk.
--
risicovolle inrichtingen;
Verder is in de m.e.r.-beoordeling vastgesteld dat het
dem ter plaatse van beide vijvers en ter plaatse van het
waar uit geput kon worden voor wat betreft het plange-
--
transport gevaarlijke stoffen via een buisleiding.
plan in belangrijke mate vervanging is van huidige
onbebouwde deel van het plangebied.
bied. Uit die informatie blijkt dat het plangebied geen
Flora- en fauna onderzoek
verdachte locatie voor niet gesprongen explosieven is
functies binnen het plangebied en slechts een beperk-
Binnen het plangebied heeft flora- en faunaonderzoek
Uit het onderzoek en de beoordeling van de genoemde
te toevoeging (woningen) bewerkstelligd. De omstan-
Op basis van de onderzoeksresultaten kan worden ge-
er derhalve geen belemmering is voor de voorgenomen
plaats gevonden, in de vorm van een inventarisatie van
onderdelen is geconcludeerd dat externe veiligheid
digheid van het plangebied, namelijk een stedelijk
concludeerd dat de beschikbare onderzoeksresultaten
plannen.
aanwezige en mogelijk aanwezige flora en fauna.
geen directe belemmering voor het plan vormen.
gebied met hoge dichtheid, verandert daarbij niet ten
geen beperking opleveren voor de beoogde plannen.
Aandachtspunt is wel een gasleiding gelegen langs
opzichte van de huidige situatie en de impact op de
Wel zijn er vanuit het onderzoeken diverse onzeker-
Bezonningsstudie
Op basis van het onderzoek is geconcludeerd dat er
de oostelijk zijde van het plangebied, onder de Ameri-
omgeving van het plangebied is zeer beperkt (enige
heden benoemd waarmee bij de verdere planuitwer-
De resultaten van de bezonningsstudie zijn geïnte-
nader onderzoek nodig is naar de mogelijke verblijf-
kaweg. Binnen de 140 meter contour van deze leiding
verkeerstoename en deels hogere geluidbelastingen).
king rekening gehouden moet worden. Het betreft de
greerd in de hierna volgende beschrijving van het
plaatsen van gebouwbewonende vleermuizen. Dit jaar-
zijn aanvullende (bouwkundige) maatregelen noodza-
mogelijke aanwezigheid van verdachte deellocaties,
masterplan.
rond durende onderzoek wordt inmiddels uitgevoerd.
kelijk als onderdeel van de totale gebiedsontwikkeling.
In de m.e.r.-beoordeling wordt ook gemotiveerd dat
en mogelijk bijbehorende bodemverontreiniging, welke
Voor alle andere aangetroffen en te verwachten flora
Tevens is het raadzaam om binnen deze afstand geen
er niet vanuit kan worden gegaan dat er belangrijke
niet binnen dit onderzoek verder konden worden opge-
en fauna is verder onderzoek op basis van de onder-
kwetsbare objecten te realiseren.
nadelige gevolgen voor het milieu zullen optreden.
nomen.
zoeksresultaten niet nodig. Wel heeft Spaarne Gast-
Er is daarom geen sprake is van de noodzaak tot het
huis een zorgplicht voor de bestaande flora en fauna,
Bij de verdere uitwerking van de plannen zijn de hoogte
doorlopen van een m.e.r.-procedure en het opstellen
Beoordeling eerdere onderzoeken
en geldt dat er, in verband met de verwachte aanwezig-
van de groepsrisico en de verantwoording hiervan
van een m.e.r.
Naast het uitgevoerde onderzoek heeft ook een beoor-
heid van broedvogels, werkzaamheden die een versto-
zaken waar invulling aan gegeven moet worden.
rend effect hebben op broedende vogels alleen plaats
Aandachtspunten zijn verder de voorschriften over
Op basis hiervan is vervolgens de conclusie getrokken,
(recente) verleden uitgevoerde onderzoeken. Uit de
vinden buiten het broedseizoen (half maart half juli).
brandwerendheid, vluchtroutes, sterkte bij brand en
dat het masterplan of het bestemmingsplan dat deze
briefrapportage waarin deze beoordeling is vastgelegd
scherfwerking. Deze punten worden bij de verdere
herontwikkeling mogelijk maakt, niet (plan)m.e.r.-
komt naar voren dat - ondanks het feit dat er nog enige
planvorming meegenomen.
plichtig is.
onzekerheden zijn ten aanzien van de bodemkwaliteit
Ten slotte is geconcludeerd dat er als gevolg van de plannen geen negatieve effecten aan de orde zijn op 24
materialen.
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
deling plaats gevonden van documentatie van in het
– er geen belemmering voor de beoogde plannen zijn. Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
25
5. Relevante beleidskaders
Ontwikkeli
LANDSCHAP
OV
REFERENTIE ONTWERP
Voor deze ontwi Kennedylaan
door de gemeen
Ten zuiden van h
P
van Schalkwijk M P
het ontwikkelkad
P
In de intentieovereenkomst die ten behoeve van de ontwikkeling van het plangebied tussen gemeente
Bi
Haarlem en Spaarne Gasthuis is gesloten zijn de geldende beleidskaders benoemd. Deze kaders hebben
M
als leidraad gediend voor de ontwikkelde visie op het plangebied en het masterplan. Naast onderwerpen
P
als informatieplicht en grondprijzen omvatten de de ontwikkeling van het masterplan; (1) de ruimtelijke
Toekomstige structuur Stadsdeelcentrum Schalkwijk
structuur en -kwaliteit, (2) verkeer en bereikbaarheid en
van een gebiedsontsluiting voor auto- en vrachtwa-
Verspreid van noord naar zuid zijn er drie karakteristieke publieke genverkeer, fietsers en voetgangers, die past bij de plekken, de specials: voor werk, voor spel en voor sport en cultuur. Bijzonder vormgegeven landschap en architectuur markeert de locatie. gemeentelijke plannen voor toekomstige verkeersstro-
men in enwoonerf, ontsluiting het stadsdeel. Het landschap is een het langzamevan verkeer heeftbetreffende prioriteit. Toegang tot grotere parkeeroplossingen is enkel langs de rand Ook de verkeerstructuur rondom het plangebied is in mogelijk, de route over de contramal zelf is enkel toegankelijk voor tijdelijk parkeren, laden/lossen en calamiteiten. verder beschreven. hoofdstuk 7 van dit document
< Structuurvisie Haarlem 2040 20
Gemeente Haarlem - Afdeling Ruimtelijk Beleid
Visiekaart
stige structuur en kwaliteit van de stad Haarlem, het
de vorm van een plan voor een groene, leefbare en
stadsdeel Schalkwijk en Boerhaavewijk vertalen zich
helende omgeving en in de vorm van een zo circulair
naar het plangebied in termen van de manier waarop
en energetisch optimale ontwikkeling, realisatie en ex-
de toekomstige gebouwen in het plangebied zijn
ploitatie van dit plan wordt in maximaal opzicht recht
gesitueerd, hoe deze zich onderling verhouden en hoe
gedaan aan deze kaders. Circulariteit en energie zijn in
deze aansluiten bij eerdere omliggende ontwikkelingen
hoofdstuk 7 verder uitgewerkt.
en aansluiting bieden aan toekomstige omliggende
28
principe.
Het wordt een le
ondergeschikt e
direct naar de ge
Centraal door he
Deze route voor
Ook duurzaamheid en circulariteit zijn door gemeente Haarlem in meerdere beleidskaders uitgewerkt. In
gebouwen te ga
van voetgangers
deze nader toegelicht. De diverse beleidskaders die toezien op de toekom-
tussen de bome
een prettige plek
g
(3) duurzaamheid en circulariteit. Onderstaand worden
Schalkwijk Midd
pawe E u ro
beleidskaders drie onderwerpen die relevant zijn voor
voor geldende beleidskaders ook gehanteerd bij het Het lanschap is de kapstok van Schalkwijk-Midden. Een landschap met uitwerken het masterplan. Voorbeelden hiervan een sterke identiteit reigtvan de verschillende bebouwing aan elkaar. Het heuvelachtige gebied is uitermate geschikt voor wandelen, werken, zijn de aansluiting op de toekomstige veranderingen sporten, spelen en ontdekken. De kleurrijke bomen en een dichte onderbegroeiing openen her en der om plaats te maken voor grote van het OVzich rondom het plangebied en de uitwerking houten blokken - zowel te gebruiken als speelelement als zitobject.
Amerikaweg
H
van de Gebiedsv
Voor wat betreft verkeer en bereikbaarheid zijn de hier-
ruggengraat van Het gebied kent
ontwikkeling is z ontwikkelen.
Referentieontwerp Schalkwijk Toekomstige structuur29Schalkwijk Midden met deMidden
'Corridor' als centrale openbare ruggengraat van de buurt
Stedebo
ontwikkelingen. De toekomstige ruimtelijke structuur is verderop in dit document in hoofdstuk 7 uitvoerig beschreven.
26
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
27
6. Visie op de ontwikkeling
De woningen in het middeldure segment zijn gedacht
Het Spaarne Gasthuis is een topklinisch opleidings-
is te komen tot een gebied wat een plezierig onderdeel
aan de Kennedylaan en de luwe parkzijde, tegenover de
ziekenhuis en is een organisatie met een grote
van de stad is, met meerdere functies waarvan het
vijver. Ook een parkeergarage voor de bezoekers van
maatschappelijke verantwoordelijkheid. Alles wat het
ziekenhuis de belangrijkste functie is.
het ziekenhuis is een zelfstandig gebouw binnen het
Spaarne Gasthuis doet, start met de wil om de best
lijk gedragen ambitie voor het plangebied. Doelstelling
Visie op ontwikkeling ziekenhuis
Het beoogde ziekenhuisgebouw zal een bijzonder
Visie op ontwikkeling woningen
bouwveld. Het parkeren voor bewoners en bezoekers
mogelijke zorg te leveren. Als topklinisch opleidings-
Het thema 'healing environment' zal in dat licht worden
Het Spaarne Gasthuis is voornemens een nieuw zie-
element vormen in de omgeving, waarin hoogwaardige
De gebiedsvisie Schalkwijk Midden (2009) beschrijft
van de woningen in het middeldure segment is opge-
ziekenhuis verbetert Spaarne Gasthuis continu de
vertaald naar het plangebied. Levendigheid, afleiding
kenhuisgebouw te realiseren, ter vervanging van het
medisch specialiseerde zorg wordt gegeven aan de
voor deze locatie een intensivering van het gebruik
lost in een geheel verdiepte parkeergarage onder het
kwaliteit van de zorg en behandelingen. Samen met
en ruimte voor rust en herstel krijgen een plek in de
bestaande ziekenhuis op de huidige locatie, in omvang
inwoners van het verzorgingsgebied van het Spaarne
en menging van functies voor, waarbij het gebied veel
deel van het bouwveld waarop de woningen in het mid-
zijn patiënten werkt Spaarne Gasthuis continu aan de
planuitwerking. De wijk gelegen ten zuiden van het
circa 60.000 m2. Het huidige polikliniekgebouw blijft
Gasthuis. Het beoogde ziekenhuisgebouw zal een
meer een gezicht naar zijn omgeving krijgt. In de ste-
deldure segment staan en de collectieve binnentuin.
gezondheid van zijn patiënten en medewerkers.
plangebied krijgt een groene bomenrijke sfeer. Het
hierbij vooralsnog gehandhaafd en zal in een volgende
acuut – klinisch karakter krijgen met een groot aantal
denbouwkundige randvoorwaarden wordt deze visie
fase als onderdeel van fase 2 worden vervangen.
interventiefuncties, zoals een OK-complex, afdelingen
voor het plangebied nader uitgewerkt. Deze richten
De woonbuurt heeft twee gezichten. Het heeft een
Spaarne Gasthuis wil met zijn zorg waarde toevoegen
Spaarne Gasthuis houdt verder nadrukkelijk rekening
voor intensieve zorg, klinieken voor acute en complexe
zich vooral op de eerste fase van de ontwikkeling, de
meer gesloten zijde aan de Europaweg, met bebouwing
voor zijn patiënten. Duurzaamheid is dan ook een be-
met de mogelijkheid van een toekomstige uitbreiding
zorg en technologisch hoogstaande diagnostische
westzijde van het plangebied. Het voorliggende mas-
in 5 tot 8 bouwlagen. Deze bebouwing heeft tevens een
langrijk uitgangspunt van het Spaarne Gasthuis. In het
Al met al is het de gezamenlijke ambitie van gemeente
c.q. concentratie van ziekenhuisfuncties op deze
voorzieningen en een moderne spoedeisende hulp.
terplan vormt op zijn beurt een doorontwikkeling van
afschermende werking ten behoeve van het verkeer-
vastgoedbeleid zijn daarom duurzaamheid, helende
Haarlem en Spaarne Gasthuis tot een zo hoogwaardig
de stedenbouwkundige randvoorwaarden.
slawaai. De andere kant van de woonbuurt, gericht
omgeving, groen, en ook flexibiliteit en circulariteit
mogelijke gebiedsinvulling te komen die bijdraagt aan
op de bestaande vijver van het Spaarne Gasthuis, is
belangrijke uitgangspunten.
duurzaamheid, een helende omgeving met een groene
locatie. Deze functies worden dan in een toekomstige
doorzetten hiervan naar het plangebied past in het gedachtengoed van een healing environment.
fase 3 aan het dan gerealiseerde ziekenhuiscomplex
De functionaliteit van het beoogde ziekenhuisgebouw
toegevoegd.
staat daarmee voorop. Het gebouw wordt primair
Zoals beschreven in de gebiedsvisie Schalkwijk Mid-
de luwe zijde. Deze kan daardoor veel transparanter
ontwikkeld op basis van nieuwe innovatieve zorgcon-
den en in de stedenbouwkundige randvoorwaarden is
worden. Ook aan de kant van de Kennedylaan krijgt de
Bij de nieuwbouw gaat het om een omgeving te
In de stedenbouwkundige randvoorwaarden is reeds
cepten en de eisen die door patiënten worden gesteld
het plangebied op dit moment een monofunctioneel
woonbuurt een eigen gezicht, passend bij het groene
realiseren die actief bijdraagt aan de kwaliteit van de
Al met al is het de gezamenlijke ambitie van gemeente
de structuurvisie van het Spaarne Gasthuis weergege-
aan moderne ziekenhuiszorg. Ook moet het gebouw
en afgesloten gebied. De ambitie is om het terrein on-
karakter van de laan. De ruimte tussen de bouwblok-
zorg en om een gezonde zorg- en werkomgeving voor
Haarlem en Spaarne Gasthuis tot een zo hoogwaardig
ven, die deze gefaseerde ontwikkeling mogelijk maakt.
toekomstbestendig worden ontwikkeld. Het krijgt
derdeel te maken van de stad, goed verbonden met zijn
ken is opgevat als een collectieve binnentuin voor de
patiënten, bezoekers en medewerkers. Belangrijk is
mogelijke gebiedsinvulling te komen die bijdraagt aan
Belangrijk element in deze structuurvisie is de centrale
daarmee een functionele structuur die toekomstige
omgeving en met verschillende functies. Wonen speelt
bewoners. De binnentuin is het exclusieve domein van
onder meer mogelijkheden te bieden aan patiënten,
duurzaamheid, een helende omgeving met een groene
as die de nieuwbouw en het te handhaven polikliniek
veranderingen relatief eenvoudig mogelijk maakt. Ook
daarom een belangrijke rol. In de stedenbouwkundige
de bewoners van de woningen.
bezoekers en medewerkers voor beweging, rust en
invulling van de ruimte.
gebouw verbindt. Aan deze centrale as worden tevens
dient het gebouw veel kwaliteiten te krijgen voor de
randvoorwaarden is grofweg de zuidzijde van het ter-
de toekomstige vervangende nieuwbouw en de toe-
gebruikers hiervan, patiënten, bezoekers en mede-
rein aangewezen voor woondoeleinden, te beginnen
In de toekomst krijgt mogelijk ook de zuidoosthoek
ziekenhuis gelegen afgeschermde groene buitenruim-
komstige fase 3 gekoppeld, waarmee een toekomstbe-
werkers. Een heldere oriëntatie, contact met buiten,
met de zuidwesthoek. Hiervoor is in grove contouren
van het plangebied een woonbestemming, conform de
ten. Dit bevordert het herstelproces, het welzijn en wel-
stendige compacte ziekenhuisstructuur wordt gerea-
veel daglicht en een healing environment zijn daarbij
een bouwveld aangegeven parallel aan de Europaweg.
ontwikkelvisie uit de stedenbouwkundige randvoor-
bevinden van patiënten, bezoekers en medewerkers.
liseerd. Tijdens de ontwikkeling van het masterplan is
belangrijke uitgangspunten.
waarden. Als dit gebeurt kan de hierboven beschreven
Een gezondheid bevorderende werkomgeving voor
invulling van de ruimte.
ontspanning, zowel in het ziekenhuis als in annex het
In dit masterplan wordt dit bouwveld verder uitge-
visie worden voortgezet. De woonbuurt wordt dan als
zorgmedewerkers is cruciaal voor duurzame inzetbaar-
vormt daarmee een voor de ziekenhuiszorg essentieel
Vorm volgt functie, of te wel vanuit een goed functi-
werkt. Het bouwveld biedt ruimte aan meerdere ge-
het ware gespiegeld aan de overzijde van de vijver, met
heid en persoonlijk welbevinden en welzijn.
verbindend element in oost-westelijke richting in het
onerend nieuw ziekenhuisgebouw zal een inpassing
bouwen geschikt voor verschillende doelgroepen. Dat
een meer gesloten wand langs de Amerikaweg en de
plangebied.
op de locatie worden ontwikkeld die voldoet aan de in
betekent een hoge dichtheid aan woningen in verschil-
Kennedylaan en een open zijde aan de luwe kant. Zo
voorliggend masterplan gestelde uitgangspunten.
lende typologieën. Aan de zijde van de Europaweg ko-
ontstaat een woonbuurt met een stedelijke buitenkant
de ligging van deze centrale as bepaald. De centrale as
28
Visie op duurzaamheid, helende omgeving en de groene ruimte
Met gemeente Haarlem is gekomen tot een gezamen-
segment, met respectievelijk 50 en circa 30 woningen.
men twee bouwblokken voor woningen in het sociale
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
en een groene en open binnenwereld.
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
29
Boerhaavelaan
P
7. Ruimtelijk plan
P KR &
SEH & HAP
Boerhaaave
Ruimtelijke structuur
P
LEGENDA
personeel
Eu ro
Amerikaweg
K& R
pawe
P
patiënten & bezoekers
g
P
P
bewoners
Kennedylaan
en een collectieve binnentuin voor bewoners in het woon-
Gasthuisbuurt tot een zeer gevarieerde buurt maakt. Een
De ontwikkeling van het Spaarne Gasthuis wordt aange-
blok. De binnentuinen krijgen een vorm van afscheiding,
buurt die uitnodigt om, te voet, ontdekt te worden.
grepen om het Gasthuisterrein meer onderdeel te maken
bijvoorbeeld heggen, die de binnentuinen adequaat af-
van de stad. Er worden goede verbindingen voor lang-
schermt van de omgeving maar wel onderdeel laat blijven
Essentiekaart
zaam verkeer met de omgeving gemaakt en er worden
uitmaken van het gebied.
De stedenbouwkundige visie voor de Gasthuisbuurt is
bestaande bebouwing met dominante richting
woningen toegevoegd voor verschillende doelgroepen.
nieuwe bouwvelden met dominante richting
Het Gasthuisterrein transformeert zo naar een gemengde
De tuinen zijn daarmee een essentieel en blijvend on-
geeft de ruimtelijke kaders van de visie weer waarbinnen
‘Hartkamer’ (hoofdentree ziekenhuis)
en stedelijke buurt met een groen karakter onder de
derdeel in de ruimtelijke structuur. De landschappelijke
de nieuwbouw en de inrichting van de openbare ruimte
tijdelijke tuin (reservering 2e fase)
werktitel Gasthuisbuurt.
inrichting van het gebied zal tijdens de ontwerpfase ver-
ontwikkeld zal worden. Het gevraagde ziekenhuispro-
der worden uitgewerkt in een integraal landschappelijk
gramma, het woonprogramma en al het bijbehorende
ontwerp voor het gebied.
parkeren past binnen de in de Essentiekaart gevisuali-
park
P KR &
P
Gasthuisbuurt
verbeeld op de Essentiekaart hiernaast. De Essentiekaart
vijver
De nieuwe bebouwing van de Gasthuisbuurt begeleidt de
binnentuin ziekenhuis
brede wegen rondom het plangebied en geeft de buurt
entreeplein
een naar buiten gericht en stedelijk karakter. Tegelijker-
Het focuspunt van de Gasthuisbuurt ligt in het hart van de
waterverbinding
tijd schermt de bebouwing de Gasthuisbuurt af van alle
buurt, waar alles samenkomt en met elkaar wordt verbon-
rooilijn (indicatief )
drukte. De binnenzijde van de Gasthuisbuurt is daardoor
den. Dit wordt ingevuld door de ‘Hartkamer’, een gebouw
verbindingsas ziekenhuis
juist groen, intiem en rustig. Dit is het domein van de voet-
of gebouwdeel als schakel tussen het Entreeplein, het
autoverkeer
ganger. Bewoners, patiënten, medewerkers en bezoekers
buurtpark en de binnentuinen van het ziekenhuis. De