20210208767 02. Bijlage 1 Toelichting Masterplan
Tekst van het document
expeditieverkeer
van het ziekenhuis vinden hier rust en ontspanning, maar
Hartkamer is de hoofdentree van het ziekenhuis.
Corridor (voortzetting uit Schalkwijk Midden)
ook een plek voor ontmoeting en beweging. De Gasthuisbuurt is een buurt vol variatie en met een dui-
gebouwde parkeervoorziening
K & parkeervoorziening / kiss & ride op maaiveld R
< Essentiekaart
seerde ruimtelijke kaders.
De bestaande en nieuwe bebouwing omsluiten ver-
delijk hart. Er wordt zorg verleend en er wordt gewoond.
schillende op zichzelf staande plekken met een eigen
Bestaande en nieuwe bebouwing wisselen elkaar af. Ook
identiteit: een levendig Entreeplein aan de Europaweg,
de voor voetgangers doorwaadbare open ruimte kent
een buurtpark rondom de vijver, een introverte binnentui-
een grote verscheidenheid. Het is het contrast tussen
nen als healing environment annex het ziekenhuis voor
levendigheid en rust, tussen de stedelijke stadsstraat en
patiënten, bezoekers en medewerkers van het ziekenhuis
het groene buurtpark en tussen ‘binnen’ en ‘buiten’ die de Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
31
Boerhaavelaan Boerhaavelaan
HEALING RUST Amerikaweg
eg eg paw EEuurroopaw
Amerikaweg
ACTIEF
PARK
Hoofdstructuur
Hartkamer
Het plangebied kent nu reeds een duidelijke orthogonale
De Hartkamer is de goed herkenbare en van alle kanten
opzet, gebaseerd op de Amerikaweg en de Boerhaavel-
bereikbare hoofdentree van het ziekenhuis in het hart van
aan. Alle bestaande bebouwing voegt zich naar deze
de buurt. Ze verbindt het Entreeplein, het buurtpark, en
orthogonale structuur. Daarin is de oost-west richting
de binnentuinen van het ziekenhuis.Zo wordt de healing
dominant. De meeste bestaande bebouwing benadrukt
environment van de binnentuinen van het ziekenhuis ge-
deze richting. Ook de nieuwe bebouwing past bin-
scheiden van het buurtpark en het Entreeplein. Tegelijker-
nen deze orthogonale structuur. Mogelijk kan ook de
tijd is de Hartkamer doorwaadbaar én zo transparant en
dominante oost-west richting haaks op de Amerikaweg
luchtig mogelijk, zodat het buurtpark en de binnentuinen
terugkeren in de nieuwbouw.
ook visueel goed met elkaar verbonden zijn.
De Gasthuisbuurt bestaat uit een ziekenhuis-deel en een
De Hartkamer is vormgegeven als een uitnodigende foyer
woonbuurt, met daartussen het Entreeplein. Het zieken-
aan het Entreeplein. De foyer is open en transparant.
huis beslaat het deel ten noorden van het Entreeplein en
De verbindingsas van het ziekenhuis loopt als een open
de vijver. Hieronder vallen alle bestaande gebouwen en
luchtbrug door de foyer. Het aantal objecten zou verder
de nieuwbouw in de noord-west hoek. Een gebouwde ver-
tot een minimum beperkt moeten zijn.
bindingsas in enkele bouwlagen verbindt de nieuwbouw
De Hartkamer vormt tevens een opvallend element in het
en het te handhaven polikliniekgebouw, het logistieke
hart van de Gasthuisbuurt. De hartkamer is in essentie
hof en het parkeergebouw van het ziekenhuis met elkaar.
een overdekte buitenruimte waarvan een deel is afgeslo-
De ruimte tussen de bestaande gebouwen en de nieuw-
ten als foyer. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een
bouw wordt ingericht als binnentuin van het ziekenhuis
grote luifel die uitkraagt boven het plein. Wanneer ook de
– een rustige, publiek toegankelijke maar afgeschermde
pleinvloer van het Entreeplein als het ware doorloopt in
‘healing environment’ voor patiënten, medewerkers en
de foyer ontstaat een geleidelijke overgang tussen binnen
bezoekers.
en buiten.
Het deel van het plangebied ten zuiden van het En-
Boven de Hartkamer is een hoogteaccent denkbaar. Door
treeplein wordt een woonbuurt tussen de Europaweg
de ligging, de uitstraling en het eventuele hoogteaccent
en het park rond de bestaande vijver. Mocht de GGZ op
erboven wordt de Hartkamer een eyecatcher in de Gast-
termijn plaats maken voor woningbouw, dan kan ook aan
huisbuurt die de hoofdentree van het ziekenhuis van alle
de oostzijde van het park worden gewoond. De zogehe-
kanten markeert.
De Hartkamer is een open en transparante ruimte waar zich de entree van het ziekenhuis bevindt.
ten Corridor uit Schalkwijk Midden loopt langs de vijver naar het Entreeplein, waar een goede oversteek voor langzaamverkeer ter hoogte van de Nederlandlaan de Ken ylaan Kennned edylaan
< Ruimtelijk concept
Gasthuisbuurt verbindt met de Europawijk.
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
33
Verkeersstructuur
Het parkeren bij het Boerhaavegebouw is uitsluitend
Ten slotte wordt opgemerkt dat de huidige inrit voor
Ontsluiting en parkeren gemotoriseerd verkeer
bedoeld voor de gebruikers van het Boerhaavegebouw en
ambulances voor het GGZ-gebouw ongewijzigd gehand-
De Gasthuisbuurt wordt ontsloten via de wegen rondom.
wordt in die zin beperkt. Het parkeren zal zoveel mogelijk
haafd blijft aan de Kennedylaan.
Het autoverkeer wordt via de wegen direct naar de ver-
uit het zicht (zowel van maaiveld als van waar mogelijk
BOERHAAVEGEBOUW
P
P KR &
SEH & HAP
schillende parkeergelegenheden geleid. De verschillende
van boven), zo groen mogelijk worden ingepast en afge-
Langzaam verkeer
verkeersstromen zijn zoveel mogelijk uit elkaar gehaald
schermd van de naastliggende healing environment van
De Gasthuisbuurt is gericht op de voetganger. Het buurt-
en verdeeld over het plangebied.
het ziekenhuis.
park en de binnentuinen zijn auto- en fietsvrij en kennen een grote verblijfskwaliteit. Op het Entreeplein worden
De Europaweg zijde is gericht op patiënten en bezoekers.
Het parkeergebouw voor medewerkers van het zieken-
autoverkeer, fietsverkeer en voetgangers duidelijk van
Hier is in 7 bouwlagen een parkeergarage voor patiënten
huis bevindt zich aan de zijde van de Amerikaweg en is
elkaar gescheiden, zodat ook dit plein verblijfskwaliteit
en bezoekers van het ziekenhuis gesitueerd, te bereiken
direct gekoppeld aan de verbindingsas. Het gebouw telt
krijgt.
via het Entreeplein. Ook zijn hier enkele parkeerplaat-
5 bouwlagen en wordt direct vanaf de Amerikaweg ont-
sen op maaiveld voor K&R, voor invaliden en voor taxi’s
sloten. De wijze waarop het uitgaande verkeer zal worden
Doorgaand fietsverkeer wordt om de Gasthuisbuurt ge-
gerealiseerd. De verbinding voor patiënten en bezoekers
geleid naar de omliggende wegen is nog onderwerp van
leid. Wel worden er over de buurt verspreid goed bereik-
tussen de hoofdentree, de K&R en de parkeergarage zal
een inpassingsstudie waarvan de resultaten verwerkt
bare en voldoende fietsenstallingen aangelegd. In beide
patiëntvriendelijk worden ontwikkeld. Het inpassingsplan
worden in het bestemmingsplan.
parkeergebouwen worden fietsenbergingen gerealiseerd
van de linksaffer in relatie tot het plein zal door de ge-
op de begane grond, direct toegankelijk vanaf het fiets-
meente de komende maanden verder worden uitgewerkt.
De bewoners van de middeldure woningen parkeren in
pad en nabij de hoofdentree c.q. de personeelsentree van
De resultaten hiervan worden verwerkt in het bestem-
een parkeervoorziening onder de eigen woonblokken,
het ziekenhuis.
mingsplan.
ontsloten vanaf de Kennedylaan. Hierin wordt ook het bezoekersparkeren ondergebracht.
Via de Boerhaavelaan wordt een half verdiepte parkeer-
bergingen gedacht onder de woningen. Het verdient ech-
voorziening voor bezoekers van de spoedeisende hulp en
De bewoners van de woningen in het sociale segment
ter aanbeveling om een goed toegankelijke (collectieve)
de huisartsenpost ontsloten (elk circa 75 parkeerplaat-
parkeren in het parkeergebouw voor patiënten en bezoe-
fietsenberging op maaiveld te realiseren om het gebruik
sen). Deze parkeervoorziening en de ontsluiting hiervan
kers van het ziekenhuis. Het bezoekersaandeel van de
van de fiets te stimuleren. Bergingen op de begane grond
wordt ingepast in het volume van het ziekenhuisgebouw.
woningen in het sociale segment is langs de Europaweg
mogen echter niet leiden tot blinde gevels aan de straat.
De wijze waarop dit zal gebeuren wordt uitgewerkt in de
opgelost in langsparkeerplekken. De wijze waarop het
ontwerpfase.
parkeren voor bewoners in het parkeergebouw wordt
Entreeplein
Ook de bestaande gebouwen Boerhaavegebouw, La-
ingevuld zal te zijner tijd door Spaarne Gasthuis in overleg
Het Entreeplein ligt aan de Europaweg en is onderdeel
boratorium en Apotheek worden via de Boerhaavelaan
met Pré Wonen nader worden uitgewerkt. De wijze
van de ‘Corridor’ die vanuit Schalkwijk Midden wordt
ontsloten. Deze bestaande voorzieningen krijgen in het
waarop het langsparkeren zal worden gereguleerd zal te
doorgetrokken langs de vijver c.q. het buurtpark naar
plangebied afzonderlijke parkeerplaatsen op maaiveld,
zijner tijd door de gemeente nader worden ingevuld, in
de overzijde van de Europaweg. De hoofdentree van het
conform de huidige situatie. Ook het expeditieverkeer
overleg met het Spaarne Gasthuis en Pré Wonen.
ziekenhuis is gelegen aan het Entreeplein.
wordt via de Boerhaavelaan naar het logistieke hof geleid, aan de oostzijde van de verbindingsas. 34
Fietsenbergingen voor de woningen zijn in principe in de
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
BESTAANDE POLIKLINIEK
EXPEDITIE
LEGENDA
P
K& R
fietsenstalling centrale as
PERSONEEL
auto-ontsluiting expeditie-ontsluiting
P
‘Corridor’
PATIENTEN & BEZOEKERS + BEWONERS SOCIALE WONINGEN
P KR &
fietspaden
P
gebouwde parkeervoorziening
parkeervoorziening P KR & bestaande / kiss & ride op maaiveld
P
BEWONERS MIDDELDURE WONINGEN
< Verkeer
Het Entreeplein is een levendige plek waar verschillende
Groen- en waterstructuur
van een fietspad tot de mogelijkheden behoort. Langs
functies en verschillende verkeersstromen samenkomen:
De Gasthuisbuurt krijgt een zeer groene en vriendelijke,
de westelijke oever komt ook een voetpad in de vorm
het ziekenhuis met zijn hoofdentree, een parkeergebouw
parkachtige sfeer. Hierbij worden bestaande groen-
van een brede boardwalk als overgang van het woonblok
voor patiënten en bezoekers van het ziekenhuis dichtbij
elementen dankbaar ingepast in het plan zodat de
naar het buurtpark. De corridor en de boardwalk wor-
deze hoofdentree en diverse aan het ziekenhuis gelieerde
groenstructuur direct een volwassen status heeft. De
den ingericht voor de voetganger. Ontsluitingen van het
restauratieve en retailfuncties. Vanaf het Entreeplein is
belangrijkste bestaande elementen zijn de grote vijver,
gebied voor fietsen vinden plaats via fietspaden rondom
het buurtpark met de vijver goed zichtbaar.
de volwassen bomenstructuur rondom de vijver en het te
het plangebied.
Een zorgvuldige indeling van het plein in duidelijke, goed
handhaven deel van de bomenstructuur langs de huidige
gescheiden zones zorgt voor een goede afwikkeling van
entreelaan (Boerhaavelaan).
de verschillende verkeersstromen.
De groenzone, het deel tussen het Entreeplein aan de noordkant en de vijver aan de zuidkant, is een parkach-
De hoofdgroenstructuur van de Gasthuisbuurt bestaat
tige ruimte waar rust heerst en bezoekers en medewer-
Aan de zuidzijde van het plein ligt een K&R lus waar men-
uit het buurtpark rond de vijver en de binnentuinen van
kers van het ziekenhuis en bewoners kunnen verblijven,
sen per auto of taxi kunnen worden afgezet. De auto kan
het ziekenhuis. De huidige centrale verkeersruimte wordt
spelen en ontmoeten, en die in noord-zuidelijke richting
vervolgens in het parkeergebouw geparkeerd worden. De
daarmee een plek van rust en groen. Al het gemotori-
doorwaadbaar is voor voetgangers.
noordzijde van het plein is autovrij en ligt goed op de zon.
seerde verkeer en het fietsverkeer wordt geweerd zodat
Aan deze zijde liggen logischerwijs de restauratieve en
deze ruimte kan worden ingericht als één van de beide
De tijdelijke besloten tuin is een ruimte die ontstaat na
retailfuncties, evenals de hoofdentree van het ziekenhuis
introverte en besloten binnentuinen. Een groene healing
de sloop van het beddenhuis. Op deze plek wordt een
environment ten behoeve van patiënten, bezoekers en
besloten tuin voor patiënten, bezoekers en medewerkers
Een kunstmatig waterelement als integraal onderdeel
medewerkers van het ziekenhuis. De bestaande bomen
van het ziekenhuis ingericht. Wanneer in de toekomst de
van het plein is beoogd als fysieke scheiding tussen het
worden zoveel mogelijk ingepast in het tuinontwerp.
tweede fase van het ziekenhuis wordt gerealiseerd, zal
Stedenbouwkundige (devisie Hartkamer).
autoverkeer en het voetgangersplein. Bovendien vergroot
de besloten tuin worden gesitueerd op de plek van het
het water de verblijfskwaliteit en het microklimaat op het
Het buurtpark is een meer open groene ruimte. Het buurt-
huidige polikliniekgebouw. Het bestemmen en gebruik
plein, is het een leuke spelaanleiding voor kinderen en
park bestaat uit 3 delen:
van de tuin ligt bij het ziekenhuis.
legt het een link met de vijver. --
De bestaande vijver met oevers;
Rooilijnen en plinten
Fietsen kunnen gemakkelijk en snel worden gestald op
--
Een groenzone tussen de vijver en het Entreeplein;
De bestaande en nieuwe bebouwing past in de orthogo-
maaiveld, in de openlucht op het plein of overdekt in het
--
De tijdelijke besloten tuin.
nale structuur. De gevels langs de Boerhaavelaan en de Amerikaweg staan dan ook parallel aan deze wegen. De
parkeergebouw. De fietsenstalling in het parkeergebouw zit op de begane grond op een logische, goed bereikbare
De vijver blijft in zijn huidige vorm behouden. Bestaande
rooilijn langs deze wegen kan verspringen als daar aanlei-
en goed zichtbare plek. Ze is bovendien transparant en
bomen rond de vijver blijven zoveel mogelijk, als de
ding toe is.
uitnodigend van uitstraling waarmee de plint van het
levensvatbaarheid van de boom het toelaat, behouden.
parkeergebouw wordt verlevendigd.
De corridor uit Schalkwijk Midden wordt voortgezet in de
Langs de Boerhaavelaan ligt de nieuwbouw van het zie-
vorm van een voetpad langs het GGZ gebouw langs de
kenhuis op begane grond niveau terug om de inrit naar het
oostelijke oever. Bij een toekomstige andere bestemming
parkeren voor de spoedeisende hulp en de huisartsenpost
van het GGZ terrein zal worden bezien of de inpassing
goed te kunnen inpassen. Het Boerhaavegebouw staat
< Verschillende sferen
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
37
Boerhaavelaan juist dicht op de weg en springt daarmee in het oog, terwijl
en de voorgevel van het ziekenhuis. Deze ruimte zal een
Wonen
het bestaande laboratoriumgebouw en de apotheek bij de
groene invulling krijgen. Ook ligt de nieuwbouw terug ten
In de zuid-west hoek van het plangebied, tussen de Euro-
kruising met de Amerikaweg weer terug liggen. De ruimte
opzichte van de kruising Boerhaavelaan – Europaweg
paweg en de vijver, is ruimte voor circa 200 woningen in
tussen de nieuwbouw van het ziekenhuis en de Boerhaave-
vanwege een ondergrondse transportleiding
het sociale en middeldure segment. De woonbuurt bestaat
laan krijgt een zoveel mogelijk groene inrichting.
Nieuwbouw ziekenhuis
tuin voor de bewoners van de woningen. De buurt heeft
Langs de Kennedylaan staan de gevels niet evenwijdig
Het beoogde nieuwe ziekenhuisgebouw wordt uitgewerkt
twee kanten: een stedelijke, meer gesloten kant aan de
aan de weg omdat de weg niet de orthogonale structuur
met als kader een omvang van circa 60.000 m2. Deze om-
Europaweg en een meer open, transparantere kant aan het
volgt. De ruimte tussen de gevels en de weg krijgt een
vang en de beschikbare ruimte leiden tot een ziekenhuis-
park. De collectieve binnentuin is voor bewoners gecontro-
groene invulling. In combinatie met de bestaande volwas-
gebouw van circa 8 lagen boven maaiveld. Deze omvang
leerd toegankelijk vanaf de parkzijde, maar mogelijk ook
sen laanbeplanting krijgt de Kennedylaan een sterk groene
van 60.000 m is exclusief het te handhaven polikliniek-
vanaf de Europaweg en de Kennedylaan.
uitstraling. Door de afwijkende richting van de rooilijn ten
gebouw. In het plangebied blijven verder het Boerhaave-
opzichte van de weg en door eventuele verspringingen
gebouw, het Laboratorium, de Apotheek, en Zuiderpoort
Circa 80 (40%) van de circa 200 woningen worden in de
in de rooilijn wordt de orthogonale opzet van de buurt
gehandhaafd.
sociale sector gerealiseerd, de rest zijn middeldure ap-
2
partementen in de vrije sector. De sociale huurwoningen
benadrukt.
Eu ro
Amerikaweg
De nieuwbouw past binnen de orthogonale opzet van
zijn aan de straatzijde gesitueerd, de middeldure koopap-
Langs de Europaweg wijkt de rooilijn van de nieuwe bebou-
de gehele Gasthuisbuurt. Zo vormt de nieuwbouw een
partementen zijn aan de parkzijde en de Kennedylaan
wing wel af van de orthogonale structuur. Omwille van een
stedenbouwkundig samenhangend geheel met de be-
gelegen. Het parkeergebouw voor patiënten en bezoekers
pawe g
goede begeleiding van de stadsstraat staan de gevels hier
staande gebouwen van het ziekenhuis. Ook de oost-west
is stedenbouwkundig gezien onderdeel van de woonbuurt
ziekenhuis behouden
parallel aan de weg. Dit in aansluiting op de structuur van
richting is mogelijk dominant zichtbaar in de nieuwbouw.
en vormt de zuidelijke pleinwand van het Entreeplein.
ziekenhuis nieuw
autonome gebouwen in Schalkwijk Midden, ten zuiden van
Dit kan worden versterkt middels een nog nader uit te
Het parkeergebouw telt 7 bouwlagen. Door de garage zo
centrale as
het plangebied.
werken beeldkwaliteitsplan. Bij de parkeergarage voor het
compact mogelijk te houden en deze onder architectuur
LEGENDA
personeel kan de oost-west richting bijvoorbeeld zichtbaar
te realiseren doet het parkeergebouw geen afbreuk aan
expeditie
Langs de Europaweg wordt veel aandacht geschonken
worden gemaakt in de geleding van de gevel. Alleen de
de uitstraling van het woonblok, maar kan het juist een
fietsenstalling (gebouwd)
aan de plint van de nieuwe bebouwing, met voordeuren
straatgevels langs de Europaweg wijken mogelijk af van
verbijzondering zijn van de gevelwand aan de Europaweg
parkeren (gebouwd)
aan de straat en een goede overgang tussen privé en open-
de orthogonale structuur. De straatgevels volgen dan de
en het Entreeplein.
woonbuurt
baar. Ten noorden van het Entreeplein buigt de Europaweg
diagonale hoofdrichting van de Europaweg.
bestaande GGZ
af naar het westen. De nieuwbouw van het ziekenhuis die
buurtpark met bestaande vijver
hier is gedacht heeft bovendien geen voordeur(en) aan de
De Hartkamer is met zijn centrale ligging en bijzondere
op de hoek van het buurtpark, is een hoogteaccent mo-
tuinen van het ziekenhuis
straatzijde maar vraagt om een andere overgang naar de
uitstraling een orientatiepunt in de Gasthuisbuurt. De
gelijk tot maximaal 41 meter. Het hoogteaccent markeert
weg. Het ligt daarom voor de hand dat de straatgevel van
hartkamer is onderdeel van het ziekenhuis maar kent
de entree tot de buurt aan de zuidzijde en heeft door de
het ziekenhuis hier niet de weg volgt, maar de orthogonale
een eigen beeldkwaliteit die het centrale karakter van de
situering aan de parkzijde zo min mogelijk invloed op de
structuur volgt of parallel blijft aan de nieuwe bebouwing
hartkamer benadrukt.
hoofdentree (Hartkamer)
Kennedylaan
uit verschillende bouwblokken rond een collectieve binnen-
< Programma
De bouwblokken zijn 5-8 lagen hoog. Aan de Kennedylaan,
aan de zuidzijde. Verspringingen in de rooilijn zijn hier mogelijk. Daarmee ontstaat enige afstand tussen de weg Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
39
Fase 1
bezonning van het woonblok.
Fase 2
Boerhaavelaan
Energie en circulariteit
Dit masterplan richt zich op het westelijk deel van het
Mede vanuit de Green Deal Zorg wordt bij de planont-
recycling, reparatie en het toekomstige hergebruik van
plangebied en op de eerste fase van de vernieuwing
wikkeling invulling gegeven aan de vraagstukken op
materialen en producten.
van het ziekenhuis. Wel zijn er in deze eerste fase ook
het gebied van energie en circulariteit.
planonderdelen voorzien in het oostelijk deel van het
Amerikaweg
Gedurende de realisatie, het gebruik en het onderhoud van de gebouwen wordt waar mogelijk invulling gege-
Het energievraagstuk wordt meer en meer belang-
ven aan modulariteit en mogelijk hergebruik en aan
In deze eerste fase worden beide parkeergebouwen
rijk bij de (her)ontwikkeling van vastgoed. Ook bij de
'eenvoudig' onderhoud. Vervanging van onderdelen of
gerealiseerd en de nieuwbouw van het ziekenhuis. De
beoogde plannen wordt hieraan uitwerking gegeven.
modulaire eenheden in plaats van complex en kostbaar
huidige polikliniek blijft in de eerste fase behouden en
In de nabije toekomst wordt de wet- en regelgeving
onderhoud. Bij de toekomstige buitengebruikstelling
wordt middels de centrale verbindingsas verbonden
strenger en worden nadrukkelijk eisen gesteld op het
en sloop van de gebouwen moet zoveel als mogelijk
met de nieuwbouw. Enkele gebouwen, waaronder
gebied van duurzaamheid en energie.
energie kunnen worden terug gewonnen uit gebruikte
weg
Europa
het huidige beddenhuis, worden gesloopt. De vrij-
Fase 3
Boerhaavelaan
Fasering. Fase 2 en fase 3 zijn mogelijke toekomstige
materialen.
komende ruimte is noodzakelijk om het benodigde
Bij de planontwikkeling zal maximaal ingezet worden
parkeergebouw te realiseren en wordt ingericht als
op minimalisering van energieverbruik, op de moge-
Bezonningsstudie
besloten binnentuin van het ziekenhuis maar zal op
lijkheden van duurzame energieopwekking en het
Uit een bezonningsstudie, gebaseerd op een bouwmas-
termijn ingezet worden om de verdere vernieuwing van
voorkomen van hittestress. Energie die toch ingekocht
sastudie, blijkt dat het plangebied en de nieuwe bebou-
het ziekenhuis mogelijk te maken. Vervolgens kan de
moet worden zal afkomstig zijn van duurzame bron-
wing gunstig gelegen is ten opzichte van de zon. Het
bestaande polikliniek worden gesloopt en de hiermee
nen. Ingezet wordt op gasloos wonen.
park vangt volop zon gedurende een groot deel van de dag. Ook het noordelijke deel van het Entreeplein, het
vrijkomende ruimte wederom worden ingericht als tuin
Amerikaweg
ontwikkelingen van het ziekenhuis.
van het ziekenhuis. Hier is dan ruimte voor toekomstige
Circulariteit
autovrije deel, is het grootste deel van het jaar goed be-
vernieuwingen van het ziekenhuis.
De beoogde plannen zullen zoveel als mogelijk vanuit
zond. De binnentuin van het bouwblok is wat kritischer.
circulariteit worden ingevuld. Door de bril van de ver-
De bebouwing langs de Europaweg zorgt in de middag
Om de realisatie van het parkeergebouw voor patiënten
schillende projectfasen zal hieraan uitwerking gegeven
voor schaduw in de binnentuin. Dat geldt in mindere
en bezoekers en de nieuwbouw mogelijk te maken zal
worden:
mate voor de ochtendzon, omdat de oostzijde van het
weg Europa
bouwblok transparanter is. Door het hoogteaccent van
een tijdelijke parkeervoorziening worden gerealiseerd op de huidige parkeerplaatsen van het ziekenhuis.
--
de planontwikkeling;
het bouwblok op de zuidoosthoek te positioneren is de
Uitgangspunt is deze tijdelijke parkeervoorziening zo
--
de bouw;
schaduwwerking ervan minimaal.
te situeren dat gelijktijdig met de realisatie van het
--
het gebruik en het onderhoud (de bedrijfsvoering);
parkeergebouw gestart kan worden met de realisatie
--
de toekomstige buiten gebruikstelling en circulaire
Behalve rond de kortste dag van het jaar, wanneer de
sloop.
nieuwe bebouwing zorgt voor schaduw op de bestaan-
van de eerste tranche van de woningen in het sociale Kennedylaan
de ontwerpfase zal ingezet worden op de toekomstige
Energie
plangebied.
Kennedylaan
over de reductie van het gebruik van grondstoffen. In
Fasering
de bebouwing aan de overzijde van de Boerhaavelaan,
segment. Tijdens de planontwikkeling zal nagedacht worden
is er geen sprake van schaduwwerking op bebouwing in de omgeving.
40
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
41
Maat en volume
Samenhangend kleurenpalet
Materialisering
8. Beeldkwaliteit De Gasthuisbuurt is een gevarieerde buurt met uiteen-
Voor de Gasthuisbuurt is de beeldkwaliteit gericht tot
Buitenkant en interieur
lopende bebouwingstypologieën en functies en met
een aantal principes:
De Gasthuisbuurt is rondom herkenbaar als één entiteit met een duidelijke buitenkant (de straatwanden
een grote diversiteit in de groene ruimte. Bovendien wordt een deel van de bestaande bebouwing gehand-
--
Rationeel, eigentijds en duurzaam
langs de wegen rondom) en een binnenwereld met een
haafd. De Gasthuisbuurt wordt daarmee een herken-
--
Verschil tussen de buitenzijde en het interieur van
ander karakter. De buitenkant is stenig en stedelijk,
de buurt
met stoere, aaneengesloten gevels van 5 tot 8 bouw-
buurt wordt op verschillende manieren gezocht, zowel
--
Herkenbaar hart van de buurt
lagen. De materialisering is steenachtig met baksteen
stedenbouwkundig als architectonisch alsmede in de
--
Duidelijke rooilijnen langs de wegen rondom
en beton in donkere aardse tinten. Het interieur van de
groene ruimte. In dit hoofdstuk worden de belangrijk-
--
Diversiteit binnen één samenhangende sfeer
Gasthuisbuurt is vriendelijker van karakter. Groen met
ste principes en kernwaarden van de beeldkwaliteit van
--
Goede aansluiting op het maaiveld en heldere
een speelsere en lossere bebouwing zodat het groen
overgangen
tussen de gebouwen door lijkt te lopen. Het contrast
Samenhangende open ruimte met een hoge
tussen ‘binnen’ en ‘buiten’ wordt verder aangezet door
kwaliteit
te kiezen voor een lichtere kleurstelling en meer diver-
bare buurt met een eigen gezicht. De samenhang in de
de Gasthuisbuurt beschreven. -Het hoofdstuk beeldkwaliteit zal de komende maanden nog verder worden uitgewerkt om als toetsingskader
siteit in materialisering.
te kunnen dienen voor welstand. Deze uitwerking zal
Rationeel, eigentijds en duurzaam
afgeleid worden van de beeldkwaliteit van de ontwik-
De Gasthuisbuurt is een moderne buurt. Dat betekent
Een buurt met een hart
kelzone Europaweg. De Europaweg krijgt zoals be-
een eigentijdse architectuur en veel aandacht voor
Ondanks de stedelijke en stoere buitenkant van de
schreven een geheel nieuwe uitstraling als stadsstraat.
duurzaamheid en gezondheid voor mens en dier. De
Gasthuisbuurt is het verleidelijk om naar binnen te
Bovendien zijn met name in Schalkwijk Midden en het
verschillende programmaonderdelen (zorg, wonen,
gaan. Dat komt omdat af en toe een glimp van de bin-
Stadsdeelcentrum belangrijke ontwikkelingen voor-
parkeren) zijn herkenbaar, maar door de rationele
nenwereld kan worden opgevangen vanaf de wegen
zien langs de Europaweg. Om de beeldkwaliteit van de
architectuur, met een sterke ritmiek of structuur in de
rondom. Bij het entreeplein, het gasthuispark en de bin-
Gasthuisbuurt aan de Europaweg te kunnen bepalen
gevel, passen de gebouwen goed bij elkaar.
nentuinen ziet men de groene binnenwereld.
zal deze worden gerelateerd aan de beeldkwaliteit van de rest van de ontwikkelzone.
42
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
43
Markante toren
Parkeergarage
Plinten
Diversiteit binnen één samenhangende sfeer
Heldere overgangen
Voor zowel de binnenzijde als de buitenzijde van de
aangesloten op het maaiveld, met een goede overgang
Gasthuisbuurt geldt dat gezocht wordt naar diversiteit
tussen privé, besloten en open ruimte. Dat kan door
binnen een samenhangende sfeer. Daarmee wordt
het gebouw een stukje op te tillen (maximaal 1 meter)
bedoeld dat, binnen de aaneengesloten straatwand,
zodat inkijk vanaf de straat wordt beperkt. Verder kan
de verschillende gebouwdelen duidelijk afleesbaar
worden gewerkt met een stoepenzone of een iets
zijn maar wel familie zijn van elkaar. Dat geldt voor
terugspringende gevel op de begane grond.
Zowel het ziekenhuis als het woonblok zijn goed
het woonblok, het parkeergebouw voor patiënten en bezoekers en voor het ziekenhuis, zodat ook tussen
De plinten van de bouwblokken zijn zoveel mogelijk
beide bouwblokken samenhang ontstaat. Dat kan door
transparant en uitnodigend. Blinde plinten moeten tot
de materialisering en kleurstelling onderling goed op
een minimum worden beperkt. Het woonblok heeft
elkaar af te stemmen en door de eerder beschreven
rondom zoveel mogelijk voordeuren op de begane
ritmiek en rationaliteit van de gevelindeling.
grond.
Het parkeergebouw wordt onder architectuur gerealiseerd zodat de gevelwanden langs de Europaweg, het
Samenhangende open ruimte met een hoge kwaliteit
entreeplein en het gasthuispark representatief zijn en
De open ruimte kent met het entreeplein en het gast-
meedoen in de gewenste beeldkwaliteit.
huispark duidelijk herkenbare plekken die elk een hoge kwaliteit hebben. Het groen domineert, de verharding
Zoals eerder aangegeven zal onder meer de beeld-
wordt tot een minimum beperkt. De open ruimte is
kwaliteit van het parkeergebouw, evenals die van de
rustig en samenhangend door te kiezen voor een een-
woningbouw en het ziekenhuis de komende maanden
duidige materialisering en inrichting.
verder worden uitgewerkt. Dynamiek en levendigheid vormen hierbij het uitgangspunt, op plintniveau en als
Water is een belangrijk thema in de open ruimte, zowel
totaal.
in het gasthuispark met de vijver als op het Entreeplein om auto en voetgangers van elkaar te kunnen scheiden. Dit water zou ook met elkaar kunnen worden verbonden.
44
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
45
9. Uitwerking
Principes en kaders voor uitwerking bestemmingsplan
Status en afspraken tussen partners
gen, parkeergebouwen en het ziekenhuis, waaron-
Het masterplan is ontwikkeld door het Spaarne Gast-
der de invulling van de dynamische levendigheid
De essentiekaart zoals hiernaast afgebeeld vormt het
huis in nauwe samenwerking met Gemeente Haarlem
van het parkeergebouw aan de Europaweg op
kader voor de uitwerking in een nieuw bestemmings-
en in afstemming met Pré Wonen. Betrokken partijen
plan. De essentiekaart is in feite een geabstraheerde
zijn van mening dat met het masterplan adequaat
versie van de plankaart en betreft uitsluitend de eerste
invulling is gegeven aan de stedenbouwkundige rand-
fase van de ontwikkeling van het Spaarne Gasthuis.
voorwaarden en de daarin besloten eisen, wensen en
Het geeft de rooilijnen en maximale bebouwingshoog-
ambities. Na vaststelling door partijen van voorliggend
tot het entreeplein, de voetgangers oversteek en
te van de nieuwe bebouwing weer: het ziekenhuis en
masterplan, wordt het masterplan de basis voor het te
het openbaar vervoer.
de verbindingsas, het woonblok en de parkeergebou-
ontwikkelen Bestemmingsplan. Beoogd wordt in 2020
wen. Het geeft de ontsluitingsprincipes en de parkeer-
het Bestemmingsplan in procedure te brengen.
oplossingen weer. Ten slotte geeft het de verschillende plekken in de open ruimte aan met de verbindingen
Uitwerkpunten
tussen die plekken.
Zoals aangegeven in het masterplan zullen ter in het
plintniveau; --
de landschappelijke inrichting; --
een aantal nadere studies worden uitgevoerd. Dit zijn:
het hoofdstuk beeldkwaliteit. Deze principes zullen
king worden gegeven aan: --
de komende maanden verder worden uitgewerkt en
--
de verkeerskundige ontsluiting van de SEH/HAP;
vervolgens worden vertaald in het beoogde bestem-
--
de ontsluiting van de parkeergarage voor mede-
inrichting van het plangebied; --
het integrale ontwerp van de ontsluiting en het nieuwbouw.
werkers; --
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
het integrale ontwerp voor de landschappelijke
parkeren van de SEH/HAP in het ontwerp van de
mingsplan.
46
de integrale inpassing van de linksaffer in relatie
In de ontwerpfasen voor het gebied zal verder uitwer-
kader van de uitwerking van het bestemmingsplan nog De principes voor de beeldkwaliteit zijn verwoord in
de uitgangspunten voor het integrale ontwerp voor
de uitwerking van de beeldkwaliteit van de wonin-
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
47
10. Bronnen -
Structuurvisie openbare ruimte, Haarlem
lem Zuid (De Zeeuw Management & Advies,
2040: Groen en Bereikbaar (Gemeente Haarlem, 2017) -
Gebiedsvisie Schalkwijk Midden (Gemeente Haarlem, 2009)
-
juni 2019) -
Onderzoek luchtkwaliteit (Goudappel Coffeng, mei 2019)
-
Rapportage externe veiligheid Spaarne Gast-
Ontwerp Structuurvisie Schalkstad 2025 (Ge-
huis locatie Zuid (BK Bouw- en Milieuadvies,
meente Haarlem, 2012)
mei 2019)
Spaarne Gasthuis - fase 1, CONCEPT Steden-
-
bouwkundige randvoorwaarden (Gemeente Haarlem, 2019)
Akoestisch onderzoek Spaarne Gasthuis te Haarlem (BK Bouw- en Milieuadvies, …… 2019)
-
Plangebied Spaarne Gasthuis (locatie Haar-
-
Stad tussen de Bomen (Zus & ’t Idee, 2017)
lem-Zuid) te Haarlem, Archeologisch voor-
-
Verkenning ontsluiting nieuwbouw Spaarne
onderzoek: een bureauonderzoek en inventa-
Gasthuis (Goudappel Coffeng, mei 2019) en
riserend veldonderzoek (verkennend booron-
addendum op Verkenning ontsluiting Spaarne Gasthuis (Goudappel Coffeng, …… 2019) -
locatie zuid, Boerhaavelaan 22 te Haarlem (BK
Spaarne Gasthuis locatie Haarlem-Zuid (BK
Bouw- en Milieuadvies, april 2019) -
Aanvullend vooronderzoek land-, waterbo'briefrapportage' (BK Ingenieurs, juni 2019)
-
Bomen inventarisatie Spaarne Gasthuis, locatie Zuid (BK Bouw- en Milieuadvies, maart
dem- en verhardingsonderzoek in vorm van -
Quickscan flora en fauna Spaarne Gasthuis,
Land-, waterbodem- en verhardingsonderzoek Ingenieurs, juni 2019)
-
derzoek) (Raap, april 2019) -
2019) -
Cultuurhistorisch Onderzoek & Waardestel-
Onderzoek bodemopbouw ten behoeve van
ling, Spaarne Gasthuis Locatie Haarlem-
herontwikkeling Spaarne Gasthuis locatie
Zuid Gebouw 1, 2 en 3 (beddenhuis) Boerha-
Haarlem-zuid, Geotechnische verkenning
velaan 22 Haarlem Onderzoek i.o.v. Afdeling
(Sweco, juni 2019)
Vastgoed Spaarne Gasthuis (Monumenten
Aanmeldingsnotitie / m.e.r.-beoordeling Her-
Advies Bureau, april 2019)
ontwikkeling Spaarne Gasthuis locatie Haar-
48
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
Masterplan Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid
49
Colofon TEAM
DATUM VAN PUBLICATIE
ONTWERP
5 november 2019
SVP architectuur en stedenbouw
IN OPDRACHT VAN
Paul van Kerkoerle
Spaarne Gasthuis
Maartje Luisman Sara Vázquez
Maartje Flesch Michelle van den Bosch
Voor het geheel of gedeeltelijk overnemen of bewerken van artikelen dient men toestem-
EINDREDACTIE
ming van de redactie te vragen. In de meeste
Bert Jan Grevink, Paul van Kerkoele
gevallen zal die graag worden gegeven.
PROJECTMANAGEMENT
VOORBEHOUD
PTG advies
Aan deze publicatie kunnen geen worden rechten verleend.
Bert Jan Grevink Michiel Sitsen