20210185408 4. Bijlage 3 Concept preventieakkoord Schalkwijk

Eind 2018 heeft de Rijksoverheid een Nationaal Preventieakkoord afgesloten, met ambities ten aanzien van roken, alcohol en overgewicht. In Haarlem is gekozen voor lokale Preventieakkoorden op gebiedsniveau. Omdat de afgelopen twee jaar veel ingezet is op preventie en gezondheidsbevordering in Schalkwijk sluiten we hier ons eerste Preventieakkoord. De samenwerkingsverbanden en de interventies die worden uitgevoerd willen we graag borgen binnen dit gebiedsgericht Preventieakkoord. Dit akkoord dient als voorbeeld voor andere gebieden. Context: Schalkwijk

Samenwerken Thema’s

Overzicht

Samenwerking

Context: Schalkwijk

Hoofddoel

Schalkwijk is een gebied in het zuidoosten van Haarlem, en bestaat uit de wijken Europawijk, Boerhaavewijk, Meerwijk en Molenwijk.

Mensen met lage gezondheidsvaardigheden hebben gemiddeld een slechtere gezondheid, minder goede ervaringen met de zorg en maken meer kosten (RIVM, Nivel). Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat zij:

Op 1 januari 2021 telde Schalkwijk 34.465 inwoners. Waar in Haarlem gemiddeld 68,6% een Nederlandse herkomst heeft, 19,0% een niet-Westerse en 12,4% een Westerse achtergrond, is dit in Schalkwijk respectievelijk 50,4%, 39,7% en 9,9%. Het gemiddelde besteedbaar huishoudinkomen van €34.175 in Schalkwijk is aanzienlijk lager dan de €42.700 in Haarlem. Schalkwijk heeft dan ook 3174 huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Gezien de relatie tussen sociaal economische status en gezondheid is het niet verrassend dat Schalkwijk ook op verschillende gezondheidsuitkomsten minder goede cijfers laat zien dan de rest van Haarlem. De cijfers voor welbevinden, roken, overgewicht en leefstijl komen op de volgende pagina’s aan bod.

• meer moeite hebben in de communicatie met professionals, • vaker roken en vaker obesitas (BMI > 30) hebben en het risico hiervan op de gezondheid minder goed begrijpen, • vaker te maken krijgen met ernstige medicatiefouten, • minder vaak deelnemen aan vaccinatieprogramma’s, • minder vaak zelf beslissen over de behandeling van hun ziekte, • meer problemen ervaren met zelfmanagement, en • eerder komen te overlijden. Het belangrijkste doel van het lokale Preventieakkoord Schalkwijk is daarom het verbeteren van de gezondheidsvaardigheden van de inwoners. Het krijgen en begrijpen van de juiste informatie en een goede relatie met zorgverleners is belangrijk om zelf de regie over je leven en gezondheid te houden, maar dat is niet vanzelfsprekend. Zeker niet als mensen minder vaardig zijn om gezondheidsinformatie te begrijpen, bijvoorbeeld doordat zij laaggeletterd zijn of Nederlands hun tweede of derde taal is. Zorgverleners vragen vaak niet of iemand moeite heeft met lezen en schrijven, en laaggeletterden schamen zich om het zelf te zeggen.

Overzicht

Samenwerken

Wat we doen

Om gezondheidsachterstanden aan te kunnen pakken is een integrale aanpak nodig. Om dit voor elkaar te krijgen moet er worden samengewerkt door professionals en vrijwilligers vanuit verschillende domeinen. Haarlem heeft er in 2019 voor gekozen om in de Boerhaavewijk aan de slag te gaan met een integrale aanpak van gezondheidsachterstanden (Traject 5). Daarnaast wordt in Schalkwijk en Haarlem Oost uitvoering gegeven aan Krachtige Basiszorg waarbij zorgprofessionals en sociaal domein nauw samenwerken. Krachtige Basiszorg is een vernieuwende, integrale aanpak gericht op bewoners met hoge gezondheidsrisico's en problemen in meerdere leefdomeinen. Het maakt de lijnen korter tussen de verschillende zorg- en hulpverleners om samen met wijkbewoners met complexe problematiek op zoek te gaan naar een integrale oplossing van het probleem.

Naar thema

Tijdens de looptijd van Traject 5 is de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein versterkt (Coalitie Boerhaavewijk Gezond). Daarnaast is ook ingezet op de publiek-private samenwerking omdat ook private partijen een belangrijke schakel zijn in de integrale aanpak. Diverse private partners maken onderdeel uit van dit akkoord. De belangrijkste geleerde les van Traject 5 is de meerwaarde van één centrale aanjager die overzicht houdt op wat er gebeurt in de wijk en de tijd en ruimte heeft om bijeenkomsten te organiseren en contacten warm te houden.

Alliantie Boerhaave Gezond Doelstelling: samenwerking tussen medisch, sociaal en fysiek domein Partners: Gemeente Haarlem, GGD, SportSupport|JOGG Haarlem, Sociaal wijkteam, Dock, FysioExpert, Huisartspraktijk Puite

Werkgroep Gezonde Voeding Boerhaavewijk Doelstelling: samenwerken, voorlichten en krachten bundelen op gebied van gezonde voeding Partners: SportSupport|JOGG Haarlem, GGD, Dock, JGZ, NME, Hero

HBA spreekuur Doelgroep: patiënten van de huisarts met klachten van het Houdings- en Bewegings Apparaat Doelstelling: ontlasten van het spreekuur van de huisarts en JZOJP door HBA klachten bij HBA specialist te laten komen (Fysiotherapeut) Partners: FysioExpert, Huisartsenpraktijk Puite

Webinar 1x per kwartaal Doelgroep: 18+ en afhankelijk van onderwerp Doelstelling: informeren Partners: FysioExpert, Huisartsenpraktijk Puite, Focus Voeding, GGD

MDO zorg voor het kind Doelgroep: ouders en hun kinderen Doelstelling: integraal samenwerken Partners: Spaarne Gasthuis, kindergeneeskunde, Veilig Thuis Kennemerland, CJG, GGD, huisartspraktijk Puite, Sociaal Wijkteam, FysioExpert

Krachtige basiszorg Doelgroep: alle patiënten van huisartsenpraktijken in Schalkwijk en Haarlem Oost Doelstelling: zorg op de juiste plaats Partners: SEHO, Huisartsenpraktijk Puite, Gezondheidscentrum Schalkwijk, FysioExpert, Sociaal Wijkteam, Psychologen, Gemeente Haarlem, POH

Ontwikkelen/opzetten van een Leefstijlinstituut Doelgroep: inwoners van Schalkwijk met lichte leefstijl gerelateerde gezondheidsklachten die te verbeteren zijn door gezonder te gaan leven Doelstelling: het verbinden van professionals, werkzaam in curatie en preventie met als doel op gebied van leefstijl de bewoner in de wijk gezonder te maken. Partners: Fysiotherapeuten, Sociaal Wijkteam, SportSupport, Huisartsen, Dock, Diëtetiek, Psycholoog

Overzicht

Welbevinden

Volgende thema

Wat we doen

Huidige situatie

Ontmoetingsactiviteiten

Voorlichting

> Minder volwassenen ervaren in Schalkwijk (74%) hun eigen gezondheid als goed of zeer goed, dan andere Haarlemmers (82%).

Doelgroep: alle inwoners Doelstelling: verminderen en tegengaan van eenzaamheid Partners: Sociaal Wijkteam, SportSupport, Gemeente Haarlem, Scholen, Dock

Doelgroep: alle inwoners Doelstelling: vergroten kennis en kunde. Partners: Dock, Sociaal Wijkteam, Zelforganisaties, SportSupport, GGD, FysioExpert, Haarlem Effect

Inzet sleutelpersonen statushouders

Regelingen voor mensen met laag inkomen

Doelgroep: statushouders Doelstelling: brugfunctie tussen statushouders en organisaties Partners: GGD, Dock, Haarlem Effect, Gemeente Haarlem

Doelgroep: alle Haarlemmers Doelstelling: voorbeelden zijn gratis speeltuinabonnement, gratis bibliotheekpas, gratis ID-kaart, vergoeding van sportabonnement en cultuurlessen etc. Partners: Gemeente Haarlem, Jeugdfonds Sport & Cultuur Haarlem, SportSupport (Sportfonds volwassenen) e.a.

> Van de volwassenen in Schalkwijk is 55% eenzaam, t.o.v. 41% gemiddeld in Haarlem. Bij de 65-plussers is dat 57% versus 48%. > 49% van de volwassenen en ouderen heeft enig of hoog risico op angst en depressie, t.o.v. 43% in Haarlem. > Van de volwassenen in Schalkwijk heeft 31% enige of grote moeite met rondkomen, t.o.v. 24% gemiddeld in Haarlem.

Voorlichting Haarlemse statushouders Doelgroep: statushouders Doelstelling: kennis en kunde vergroten Partners: GGD, Gemeente Haarlem, Dock, Haarlem Effect

‘vuil prikken’ in de wijk / wandelen Doelgroep: inwoners Schalkwijk Doelstelling: bewegen en ontmoeten Partners: SportSupport|JOGG Haarlem, Dock, Sociaal Wijkteam, Pré Wonen

Ambitie > In contacten met inwoners uit Schalkwijk is altijd aandacht voor het welbevinden. > We voeren gesprekken met inwoners van Schalkwijk vanuit de positieve gezondheidsbenadering.

Kwiekroute Doelgroep: inwoners Schalkwijk Doelstelling: actief wandelen in de wijk met oefeningen onderweg, ontmoeten Partners: Dock, SportSupport, Sociaal Wijkteam

Wijs en Weerbaar Doelgroep: jeugd en jongeren Doelstelling: vergoten van de kennis/kunde en weerbaarheid. Partners: Brijder, KikiD, GGD, L&F

Gemeentelijke zorgpolis Doelgroep: 18+ers Doelstelling: toegang tot brede zorg zonder eigen risico waardoor zorgmijding wordt voorkomen Partners: Gemeente Haarlem, Zorg en Zekerheid, Univé

New Future Doelgroep: jongeren tot 27 jaar met schulden Doelstelling: het wegnemen van stress en bieden van toekomstperspectief door hulp bij schulden Partners: Gemeente Haarlem, CJG e.a.

Vroegsignalering schulden Doelgroep: 18+ Doelstelling: schulden vroeg signaleren waardoor grote betalingsachterstanden worden voorkomen en sociale problematiek eerder kan worden aangepakt Partners: Gemeente Haarlem, zorgverzekeraars, woningbouworganisaties e.a.

Visualisatie activiteiten en partners

Overzicht

Welbevinden

Terug naar thema

Partners     Gemeente Haarlem   

Activiteiten

   Dock   

Ontmoetingsactiviteiten

Inzet sleutelpersonen statushouders Voorlichting Haarlemse statushouders ‘vuil prikken’ in de wijk / wandelen

Kwiekroute

Wijs en Weerbaar

   SportSupport|JOGG Haarlem     GGD     Sociaal Wijkteam     Haarlem Effect   Brijder

Voorlichting

Regelingen voor mensen met laag inkomen

Gemeentelijke zorgpolis

 FysioExpert  CJG  Jeugdfonds Sport & Cultuur Haarlem  Kikid  L&F

New Future

Vroegsignalering schulden

 Pré Wonen  Scholen  Univé  Woningbouworganisaties  Zelforganisaties  Zorg en Zekerheid  Zorgverzekeraars

Overzicht

Rookvrije Generatie Huidige situatie > Van de volwassenen in Schalkwijk rookt 32%, t.o.v. 25% gemiddeld in Haarlem. > 8% van de kinderen in Schalkwijk groeit op in een huishouden waar gerookt wordt, t.o.v. 4% in Haarlem

Volgende thema

Wat we doen Gezonde Sportkantine Doelgroep: sportverenigingen en hun leden Doelstelling: gezonder aanbod in de kantine, rookvrij en verantwoord alcoholbeleid Partners: Sportverenigingen, SportSupport|JOGG Haarlem, Team Fit, Zorg en Zekerheid

Rookvrije omgeving Doelgroep: een rookvrije omgeving voor de jeugd zodat deze niet in de verleiding komen om zelf te gaan roken Partners: Gemeente Haarlem, scholen, bedrijven, organisaties, etc.

Stoppen met roken coach Doelgroep: rokers Doelstelling: zoveel mogelijk mensen succesvol helpen met het stoppen met roken Partners: GGD, ZONH, SEHO, Huisartsenpraktijk Puite, Zilveren Kruis

Rookvrij en fitter

Ambitie > We voorkomen zoveel mogelijk dat jeugd/jongeren gaan roken. > Voor inwoners in Schalkwijk die willen stoppen met roken is een passend en drempelloos aanbod beschikbaar.

Doelgroep: rokers Doelstelling: wandelen en coaching/ondersteuning met stoppen met roken Partners: SportSupport, GGD

Voorlichting Doelgroep: alle inwoners met focus op jeugd Doelstelling: jeugd is voldoende wijs en weerbaar waardoor zij niet starten met roken. Partners: Brijder, GGD, KikiD

Visualisatie activiteiten en partners

Overzicht

Rookvrije Generatie

Terug naar thema

Partners   GGD 

Activiteiten

  SportSupport|JOGG Haarlem   Sportverenigingen

Gezonde Sportkantine  Bedrijven

Rookvrije omgeving

 Brijder  Gemeente Haarlem

Stoppen met roken coach

Rookvrij en fitter

 Huisartsenpraktijk Puite  KikiD  SEHO

Voorlichting

 Organisaties  Team Fit  Zilveren Kruis  ZONH  Zorg en Zekerheid

Overzicht

Gezond gewicht Huidige situatie > 21% van de kinderen in Schalkwijk heeft overgewicht, t.o.v. 12% gemiddeld in Haarlem > 57% van de volwassenen en ouderen in Schalkwijk heeft overgewicht, t.o.v. 44% gemiddeld in Haarlem

Wat we doen Daily Mile

Nationale Diabetes Challenge

Doelgroep: kinderen 6-12 jaar Doelstelling: extra beweegmoment tijdens/rondom schooltijd Partners: SportSupport|JOGG Haarlem, Basisonderwijs

Doelgroep: mensen met Diabetes, COPD, Overgewicht etc. Doelstelling: samen wandelen en gezonder worden Partners: FysioExpert, Huisartsenpraktijk Puite, Dock, SportSupport|JOGG Haarlem, Sociaal Wijkteam

Kwiekroute

Steps to succes

Doelgroep: inwoners Schalkwijk Doelstelling: actief wandelen in de wijk met oefeningen onderweg, ontmoeten Partners: Dock, SportSupport, Sociaal Wijkteam

Doelgroep:18+ Doelstelling: Partners: Dock

Fittest

> Van de kinderen in Schalkwijk tussen 1 en 11 jaar speelt 35% minder dan een half uur per dag buiten t.o.v. 26% gemiddeld in Haarlem. > Van de volwassenen in Schalkwijk voldoet 51% aan de beweegrichtlijn, t.o.v. 63% gemiddeld in Haarlem en bij de 65-plussers voldoet 38% in Schalkwijk aan de beweegrichtlijn, t.o.v. 37% gemiddeld in Haarlem.

Doelgroep: 18+ inwoners Schalkwijk Doelstelling: gezondheidsmeting en advies op maat op gebied van sport, bewegen en gezondheid Partners: Alliantiepartners en Inholland

‘Vuil prikken’ in de wijk / wandelen Doelgroep: inwoners Schalkwijk Doelstelling: bewegen en ontmoeten Partners: SportSupport|JOGG Haarlem, Dock, Sociaal Wijkteam,Pré Wonen

> Voor alle inwoners van Schalkwijk, met overgewicht is een passend aanbod beschikbaar dat bijdraagt aan een gezond gewicht.

Doelgroep: inwoners Schalkwijk Doelstelling: ontmoeten en voorlichting over gezond eten Partners: Dock en Sociaal Wijkteam

Doelgroep: onderwijs Doelstelling: scholen ondersteunen en adviseren op verschillende thema’s o.a. voeding, sport & bewegen Doelgroep: GGD gezonde school adviseur, SportSupport|JOGG Haarlem, scholen

Programma Lekker in je Lijf Gezonde Sportkantine Doelgroep: sportverenigingen en hun leden Doelstelling: gezonder aanbod in de kantine, rookvrij en verantwoord alcoholbeleid Partners: Sportverenigingen, SportSupport|JOGG Haarlem, Team Fit, Zorg en Zekerheid

Plaatsen van binnen- en buiten watertappunten

GLI (Gecombineerde Leefstijl Interventie)

> Overgewicht wordt zoveel mogelijk voorkomen.

Eettafels / Gezonde Hap

Gezonde School aanpak

Doelgroep: organisaties en inwoners in Schalkwijk Doelstelling: waterdrinken stimuleren Partners: PWN, SportSupport|JOGG Haarlem, Gemeente Haarlem, Zorg & Zekerheid, sportverenigingen

Ambitie

Volgende thema

Doelgroep: inwoners Schalkwijk met overgewicht Doelstelling: coaching gericht op gezonde leefstijl Partners: FysioExpert, Huisartsenpraktijk Puite, Karen van den Brink en Eva Cornet van Leefstijlcoaching Haarlem, SportSupport|JOGG Haarlem

Doelgroep: 18+ met overgewicht (BMI >25) en met Gemeentezorgpolis van Zorg en Zekerheid Doelstelling: voorlichting en begeleiding naar een gezondere leefstijl Partners: FysioExpert, SportSupport, Zorg en Zekerheid, Gemeente Haarlem

Programma Voel je goed Doelgroep: laaggeletterden in Schalkwijk met overgewicht Doelstelling: gezondheidsvaardigheden vergroten Partners: Dock, Pharos, Sociaal Wijkteam, Huisartsenpraktijk Puite

Waterlessen en/of koken op de basisschool Doelgroep: kinderen op de basisschool Doelstelling: voorlichting en stimuleren gezonde leefstijl Partners: SportSupport|JOGG Haarlem, PWN, Inholland (Pabo), basisonderwijs, Superchef Jeroen, Jong leren eten

JOGG tassen (Sporttassen met spelmateriaal)

Groentepakketjes JGZ | schooltuinlessen | groentebeloningskaart

Doelgroep: kinderen Doelstelling: buitenspelen stimuleren Partners: SportSupport|JOGG Haarlem, Zorg en Zekerheid, Basisonderwijs

Doelgroep: 0-12 jaar Doelstelling: voorlichting over gezond eten Partners: SportSupport|JOGG Haarlem, GGD, JGZ, Sociaal Wijkteam, NME, Jong leren eten

Lessen “Gezond eten en bewegen” en ouderochtenden

Sport in de wijk

Doelgroep: kinderen en ouders op de basisscholen in Schalkwijk Doelstelling: voorlichting Partners: JGZ (jeugdverpleegkundige) van de GGD, basisonderwijs

Doelgroep: jeugd Doelstelling: sportparticipatie vergroten door gratis sportaanbod Partners: SportSupport, Sportverenigingen, Dock, Gemeente Haarlem

Visualisatie activiteiten en partners

Overzicht

Gezond gewicht Activiteiten Daily Mile Kwiekroute Fittest ‘vuil prikken’ in de wijk / wandelen

Gezonde Sportkantine Plaatsen van binnen- en buiten watertappunten

Terug naar thema

Partners       SportSupport|JOGG Haarlem            Dock       Sociaal Wijkteam       Basisonderwijs 

GLI (Gecombineerde Leefstijl Interventie)

   Zorg en Zekerheid 

JOGG tassen (Sporttassen met spelmateriaal)

  Gemeente Haarlem 

Lessen “Gezond eten en bewegen” en ouderochtenden Nationale Diabetes Challenge Steps to succes Eettafels / Gezonde Hap

  FysioExpert    Huisartsenpraktijk Puite    Sportverenigingen    GGD   Inholland

Gezonde School aanpak Programma Lekker in je Lijf Programma Voel je goed

  JGZ (GGD)   Jong leren eten   PWN  Alliantiepartners

Waterlessen en/of koken op de basisschool

 Leefstijlcoaching Haarlem  NME

Groentepakketjes JGZ | schooltuinlessen | groentebeloningskaart

 Pharos  Pré Wonen

Sport in de wijk

 Scholen  Superchef Jeroen  Team Fit