20210179369 1. Vaststellen regionale Energie Strategie NHZ (RES 1.0)

Raadsstuk

Onderwerp Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid (RES NHZ) 1.0 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

2021/188288 Berkhout, R.A.H. 4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling PG Keulen, J. van 023-5114918 jvankeulen@haarlem.nl Haarlem werkt aan een duurzame stad door zoveel mogelijk zon- en windenergie op te wekken in 2030. Energie is nodig voor dagelijkse activiteiten als koken, vervoer en het gebruik van huishoudelijke apparaten. Duurzame energie opwekken doen we samen; veel Haarlemmers hebben al zonnepanelen op hun daken. De gemeente stimuleert dit op verschillende manieren met advies en groepsaankopen. De gemeente verduurzaamt de komende jaren de eigen panden, bijvoorbeeld door zonnepanelen te plaatsen. Ook in de openbare ruimte wordt naar slimme oplossingen gezocht om energie op te wekken, zoals op parkeerterreinen en in gebieden rondom de stad. De RES is een middel om dit te realiseren. De Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) voor Noord-Holland Zuid is gereed. De energieregio neemt de verantwoordelijkheid om in 2030 2,7 Twh aan opwek vermogen te realiseren met wind- en zonne- energie. In de RES wordt aangegeven waar en hoe deze energie kan worden opgewekt. Het is een bundeling van bestaande projectlocaties en nieuwe zoekgebieden. Een zoekgebied is nog geen projectlocatie, maar een eerste stap naar definitieve keuzes voor locaties van duurzame elektriciteit. Op deze manier wordt de omgeving in een zo vroeg mogelijk stadium meegenomen. De RES is een dynamisch proces.

Met instemming van de RES 1.0 worden de zoekgebieden opgenomen in de omgevingsvisie en worden deze verder uitgewerkt richting de RES 2.0 en daarna de 3.0. In lijn met het klimaatakkoord wordt gestreefd om zo veel mogelijk energie in lokaal eigendom te realiseren. De commissie Beheer wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. - Informatienota Versnelling van het Duurzaamheidsprogramma (2017/93567), commissie beheer 23 maart 2017. - Informatienota onderzoek naar een energiestrategie (2018/876579), commissie Beheer 14 februari 2019. Informatienota potentie en realisatie zonne-energie op daken (2019/951620), commissie beheer 27 mei 2020.

Kenmerk: 2021/188288

1/9

Besluit College d.d. 26 april 2021

- Concept Regionale Energie Strategie van Noord-Holland Zuid (Concept RES NHZ) (2020/391602), commissie beheer 18 juni 2020. -Informatienota Stand van zaken windmolens Schoteroog (2020/847228) -Informatienota Actieplan Schone Energie (2020/891686) Het college stelt het voorstel aan de raad vast. Het college besluit om de Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid (RES NHZ) voor te leggen aan de gemeenteraad voor besluitvorming; de RES NHZ aan te bieden aan het Nationaal Programma en de stuurgroep RES NHZ de opdracht te geven om een voorstel voor een regionaal uitvoeringsprogramma op te stellen. Het college besluit voorts: 1. Wethouder Thijs Kroese (als technisch voorzitter van de Stuurgroep RES NHZ namens de energieregio Noord-Holland Zuid) te machtigen om de RES 1.0 NHZ, na besluit van de gemeenteraad, aan te bieden aan het Nationaal Programma RES. 2. Vanuit het bovenlokale belang van de energietransitie de stuurgroep RES NHZ de opdracht te geven om een voorstel voor een uitvoeringsprogramma op te stellen, met daarin: a) Regionale samenwerkingsafspraken met betrekking tot: o De uitwerking van de zoekgebieden voor zon en wind. o De uitwerking van de Regionale Structuur Warmte. b) Afspraken, kaders en aanpak voor het proces naar de RES 2.0 c) Afspraken m.b.t. data en monitoring d) Afspraken over de inzet en verdeling van capaciteit en uitvoeringsbudget de secretaris,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. In te stemmen met de RES 1.0 NHZ als resultaat uit het regionale proces. Met als belangrijkste punten: a) De ambitie van de regio Noord-Holland Zuid van 2,7 TWh als uitgangspunt te hanteren voor opwek in 2030 in de regio Noord-Holland Zuid, en daarmee bij te dragen aan de landelijke opgave van 35 TWH hernieuwbare energie in 2030. b) De kaart met globale zoekgebieden voor opwek van grootschalige winden zonne-energie daarvoor als uitgangspunt te hanteren. 2. De uitkomsten van de RES 1.0, die effect hebben op gemeente Haarlem, mee te nemen bij de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor omgevingsbeleid.

Kenmerk: 2021/188288

2/9

de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding Landelijke opgave In het Klimaatakkoord is afgesproken dat 30 energieregio’s in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES) opstellen. Noord-Holland Zuid (NHZ) is een van de 30 energieregio’s. De energieregio’s maken in de RES afspraken om in 2030 samen 35 terawattuur (TWh) aan grootschalige hernieuwbare elektriciteit op land opwekken. Ook wordt in de Regionale Structuur Warmte (RSW) toegewerkt naar het maken van afspraken over de inzet van regionale duurzame warmtebronnen. De RES 1.0 is de uitkomst van een intensief proces van de afgelopen twee jaar. De gemeenteraad besluit over de RES 1.0. De katernen geven achtergrondinformatie, hierover wordt geen besluit genomen. De uitkomsten van het raadsbesluit worden door het college meegenomen in de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor het omgevingsbeleid. De RES is het instrument op regionaal niveau dat ervoor moet zorgen dat de omgevingsvergunningen voor zon- en windprojecten uit de RES in 2025 zijn verleend, zodat in 2030 de opgave van 35 TWh is gerealiseerd. De ambitie van Haarlem De gemeenten, de provincie en de waterschappen hebben elk eigen doelstellingen voor klimaatneutraliteit. De RES helpt om deze eigen doelstellingen te verwezenlijken. Het bod van de RES NHZ is tegelijkertijd een belangrijke bijdrage aan de landelijke opgave.

Haarlem werkt aan een duurzame stad door zoveel mogelijk zon- en windenergie op te wekken in 2030. Energie is nodig voor dagelijkse activiteiten als koken, vervoer en het gebruik van huishoudelijke apparaten. Duurzame energie opwekken doen we samen; veel Haarlemmers hebben al zonnepanelen op hun daken. De gemeente stimuleert dit op verschillende manieren met advies en groepsaankopen. De gemeente verduurzaamt de komende jaren de eigen panden, bijvoorbeeld door zonnepanelen te plaatsen. Ook in de openbare ruimte wordt naar slimme oplossingen gezocht om energie op te wekken, zoals op parkeerterreinen en in gebieden rondom de stad. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. In te stemmen met de RES 1.0 NHZ als resultaat uit het regionale proces. Met als belangrijkste punten: a) De ambitie van de regio Noord-Holland Zuid van 2,7 TWh als uitgangspunt te hanteren voor

Kenmerk: 2021/188288

3/9

opwek in 2030 in de regio Noord-Holland Zuid, en daarmee bij te dragen aan de landelijke opgave van 35 TWH hernieuwbare energie in 2030. b) De kaart met globale zoekgebieden voor opwek van grootschalige wind- en zonne-energie daarvoor als uitgangspunt te hanteren. 2. De uitkomsten van de RES 1.0, die effect hebben op gemeente Haarlem, mee te nemen bij de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor omgevingsbeleid. 3. Beoogd resultaat Het resultaat van de RES -regio is een ambitieus bod om 2,7 TWh hernieuwbare energie op te wekken in 2030. Dat is de uitkomst van een intensief, meerjarig samenwerkingstraject tussen gemeenten, waterschappen, provincie en netbeheerders. Het bod van Haarlem is 750TJ. Haarlem is een gemeente met een beperkt oppervlakte en dat betekent dat Haarlem maximaal circa 750TJ zal kunnen opwekken. In het actieplan schone energie is inzichtelijk gemaakt hoe er in 2030 750TJ kan worden opgewekt. 4. Argumenten 1. Het besluit past bij ingezet beleid De RES 1.0 is een actualisatie, verdieping en concretisering van de concept-RES (april 2020). De RES komt voort uit afspraken van het landelijk klimaatakkoord. Het Rijk wil weten hoe de Nederlandse doelstelling van 49% CO2 reductie in 2030 en de inzet die daarvoor nodig is gerealiseerd en lokaal ruimtelijk ingepast wordt. De RES geeft de locaties aan voor opwekking van duurzame elektriciteit door zon en wind.

De zoekgebieden van de RES 1.0 worden in de omgevingsvisie verankerd. 2. RES-proces Tijdens het proces tot aan de RES 1.0 zijn onderzoeken gedaan, scenario’s verkend, effecten onderzocht en vele bijeenkomsten georganiseerd en gesprekken gevoerd over de (on)mogelijkheden van zonne- en windenergie op land in de regio. Dit heeft geresulteerd in de 32 zoekgebieden zoals deze zijn opgenomen op de kaart van de RES 1.0. De ambitie van de regio is om zich in te zetten voor de realisatie van 2,7 TWh zon- en windenergie in 2030. Omdat de potentie van de zoekgebieden groter is (3,2 TWh), geeft dit ruimte om in de verdere uitwerking van de plannen op zoek te gaan naar de meest optimale oplossingen, gezien vanuit draagvlak, ruimtelijke inpassing en systeemefficiëntie. Hierdoor kunnen zoekgebieden worden aangepast, afvallen of worden toegevoegd. De zoekgebieden zijn richtinggevend voor het aanbod naar het Rijk, maar de precieze haalbaarheid, wenselijkheid en invulling worden nader onderzocht. Het RES-proces is dynamisch en de RES 1.0 geeft een tussenstand weer: het is een momentopname. In de online RES-viewer wordt de actuele stand van de zoekgebieden bijgehouden. Dit betekent dat nieuwe zoekgebieden aan de viewer kunnen worden toegevoegd volgend op de vaststelling van de RES 1.0.

Naast de zoekgebieden in de RES, kunnen bottom-up nieuwe ideeën en initiatieven ontstaan om op land hernieuwbare energie op te wekken. Het is belangrijk om ook dergelijke initiatieven te onderzoeken en de mogelijkheden en onmogelijkheden te verkennen. Initiatiefnemers doen daarvoor een eerste verkenning naar de haalbaarheid (onder andere naar draagvlak, netinfrastructuur, ecologie en goede ruimtelijke inpassing). Nieuwe initiatieven worden (los van besluitvorming over de RES) voorgelegd aan de raad. Na vaststelling worden ze meegeteld in de RES 2.0.

Kenmerk: 2021/188288

4/9

3. Concretisering van specifieke zoekgebieden rondom de stad Hoofdstuk 2.1 van de RES 1.0 geeft een toelichting op het aanbod en de zoekgebieden in NHZ. Bij de concretisering van de RES-zoekgebieden zijn eerste stappen gezet richting de uitwerking van de ‘specifieke zoekgebieden’. Voor Haarlem is dat de oostzijde van de Waarderpolder -een zoekgebied voor wind en zon- en de plassen in Schalkwijk -zoekgebieden voor drijvende zonnepanelen. Samen met onderzoeksbureaus van het RES-consortium is onderzoek verricht naar mogelijke ontwerpvarianten en uitgangspunten voor deze zoekgebieden. Tijdens diverse ateliers met lokale stakeholders is een eerste verkenning gedaan naar de mogelijkheden voor projecten. Voor de twee initiatiefnemers op Schoteroog waren de ateliers een eerste kans om met de omgeving in gesprek te gaan en heeft dit veel opgeleverd. Voor het project van de zonneweide heeft NV Afvalzorg vervolgens in maart de eerste reeks gesprekken gevoerd met de omgeving om vorm te geven aan een ruimtelijk ontwerp. Het traject voor het vervangen van de windturbines moet nog worden opgestart. Diverse belangrijke maatschappelijke belangen zijn al naar voren gekomen zoals de landschappelijke inpassing, impact op de leefomgeving, natuur en andere ontwikkelingen rondom de zoeklocaties. Ook zorgen omtrent geluid, zicht en schittering zijn geuit door omwonende.

In de verdere uitwerking zullen deze goed onderzocht moeten worden. Daarnaast zijn er ateliers geweest om te verkennen of er mogelijkheden zijn om drijvende zonnepanelen op de plassen van Schalkwijk te plaatsen. Zonnepanelen inpassen op water staat nog in de kinderschoenen. Uit de ateliers met lokale stakeholders kwam dit ook duidelijk naar voren. Een ruimtelijke inpassing waarbij de recreatie, natuur, en ecologie allen een plek krijgen vraagt meer tijd. Dat betekent dat in de RES 1.0 de plassen niet nader worden onderzocht. Daarnaast is de Meerwijkplas afgevallen als zoekgebied vanwege de hoge ecologische waarden. De omvang en de urgentie van de opgave werd door de deelnemers van harte omarmt. Samen met de wijkraden van Schalwijk wordt in de RES 1.0 gewerkt aan het verzilveren van de kansen op de daken van bewoners, VvE’s, en utiliteitsgebouwen. 4. Wensen en bedenkingen Na publicatie van de concept-RES konden betrokkenen en volksvertegenwoordigers hierop reageren. De uitkomsten van de digitale consultatie en de wensen en bedenkingen zijn samengebracht in de reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’. In de gemeente Haarlem is onder meer aandacht gevraagd om zorgvuldig om te gaan met natuurgebieden, draagvlak en lokaal eigendom en vooral in te zetten op bewezen technieken. De uitwerking hiervan zal per zoekgebied worden uitgewerkt en voorgelegd aan de raad. 5.

Participatie en lokaal eigendom In bijlage 3: het katern ‘RES-proces: van startnotitie tot RES 1.0’ is een uitgebreide beschrijving van het doorlopen participatieproces opgenomen. Gemeenten geven hier zelf invulling aan. De gemeenteraad van Haarlem heeft in de wensen en bedenkingen aangegeven groot belang te hechten aan het lokaal kunnen benutten van duurzaam opgewekte energie en streeft om 50% van de opwek in lokaal eigendom te krijgen, waarbij gebruik kan worden gemaakt van lokale energiecoöperaties. Participatie stopt niet maar blijft doorlopen richting de RES 2.0. Het is aan initiatiefnemers om onder regie van de gemeente samen met belanghebbenden de zoekgebieden verder uit te werken. De gemeente stuurt

Kenmerk: 2021/188288

5/9

initiatiefnemers aan op 50% lokaal eigendom. Lokale participatie is daarin een gezamenlijke verantwoordelijkheid, en sluit aan op wat overheden rond participatie moeten regelen (in de geest van de Omgevingswet). 6. Regionale Structuur Warmte (RSW) De Regionale Structuur Warmte (RSW) van Noord-Holland Zuid is ook onderdeel van de RES. In de RSW zijn de bovengemeentelijke warmtebronnen en -infrastructuur geïnventariseerd en wordt ingegaan op de bovengemeentelijke samenwerking op het gebied van warmtebronnen, warmtevraag, warmteinfrastructuur en kennis. De RSW besteedt daarbij aandacht aan de onderwerpen die samen de werkagenda vormen en op de specifieke situaties in de deelregio’s. 7. Vervolg Het raadsbesluit reikt voor wat betreft de kaarten alleen over het grondgebied van Haarlem. U neemt een besluit over de RES 1.0 en de doorwerking daarvan in het omgevingsbeleid. De katernen geven achtergrondinformatie, hierover vindt geen besluitvorming plaats. Besluiten over zoekgebieden worden meegenomen in de verdere uitwerking van zoekgebieden, in de kaart van de RES-viewer verwerkt en ook in het gebiedspaspoort van het betreffende zoekgebied (gebiedspaspoorten zijn in te zien in de RES-viewer).

De in de RES 1.0 gemaakte afspraken worden, met inachtneming van de door u mogelijk ingediende moties en/of amendementen, door het college uitgewerkt en vastgesteld in de uitvoeringsinstrumenten van het gemeentelijk omgevingsbeleid, zoals de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning(en). Er wordt toegewerkt naar haalbare projecten met draagvlak en vergunningverlening in 2025. Bij de uitwerking van de RES in de uitvoeringsinstrumenten van het omgevingsbeleid, vindt de integrale afweging plaats van alle ruimtelijke opgaven. Het afwegingskader voor de RES (kwantiteit, draagvlak, ruimtelijke inpassing en net efficiëntie) heeft op verschillende momenten van het RES-proces geleid tot keuzes. Daarom helpen de uitkomsten uit het RES-proces bij het maken van integrale afwegingen in het omgevingsbeleid. Wijzigingen in het RES-document kunnen niet eerder dan in de RES 2.0 worden verwerkt. De RES 1.0 wordt op 9 juli 2021, samen met eventuele moties en amendementen, aangeboden aan het Nationaal Programma RES en het Planbureau voor de Leefomgeving voor doorrekening. Daarnaast wordt er een plan gemaakt voor een regionaal uitvoeringsprogramma, waarvoor na de zomer input bij u wordt opgehaald. In het regionaal uitvoeringsprogramma wordt vastgelegd: a. Regionale samenwerkingsafspraken met betrekking tot: De uitwerking van de zoekgebieden voor zon en wind.

De uitwerking van de Regionale Structuur Warmte. b. Afspraken, kaders en aanpak voor het proces naar de RES 2.0 c. Afspraken m.b.t. data en monitoring d. Afspraken over inzet en verdeling van capaciteit en uitvoeringsbudget 5.Risico’s en kanttekeningen Juridische risico’s

Kenmerk: 2021/188288

6/9

 



Juridische status RES: De in de RES 1.0 gemaakte afspraken krijgen een juridische status als deze worden uitgewerkt en vastgesteld in omgevingsrechtelijke instrumenten (het omgevingsbeleid). Er is daarom geen mogelijkheid tot beroep en bezwaar op de RES. MER-plicht: de RES is niet plan-mer-plichtig op grond van het Nederlandse recht. Er is nog geen jurisprudentie of de RES op grond van de Europese Strategische Milieu Beoordeling (SMB-Richtlijn) mer-plichtig is. Daarom heeft de energieregio deelgenomen aan een landelijke pilot en is op basis van de concept-RES NHZ advies gevraagd aan de ‘Commissie voor de MER’, om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de vereisten van een plan-mer, zonder deze formeel te doen. In het katern ‘MER en milieueffecten’ wordt hier dieper op ingegaan. Verdrag van Aarhus: er is geen jurisprudentie wat betreft de inspraakverplichtingen voor de RES volgens van het Verdrag van Aarhus. In het katern ‘RES-proces: van startnotitie tot RES 1.0’ is beschreven wanneer en op welke manier participatie is georganiseerd tijdens het RESproces.

Financiële aspecten RES-proces  Het budget voor het regionale RES-proces en de ondersteuning door de programmaorganisatie RES NHZ is tot de RES 1.0 geborgd door een landelijke en provinciale bijdrage voor de periode 2019 tot en met de eerste helft van 2021. Nu de RES 1.0 de besluitvormingsprocedure ingaat, loopt de bestaande opdracht van de huidige programmaorganisatie af. In de periode tussen 9 juli 2021 (opleveren RES 1.0) en begin 2022 (duidelijkheid over rijksbijdrage voor continuering RES-proces) gaat het werk aan de RES door. Ondersteuning vanuit het programma is ook in deze periode gewenst. Daarvoor wordt samen met de provincie een overbruggingsplan voor de activiteiten in 2021 opgesteld. Extra uitvoeringslasten gemeenten  Voor de uitvoering van de RES zijn vooral de gemeenten aan zet (o.a. borging in (omgevings-) beleid, vergunningverlening, lokale initiatieven faciliteren). Dit vraagt extra middelen. Voor de uitvoering van het Klimaatakkoord hebben gemeenten, provincies en waterschappen de komende drie jaar 1,8 miljard euro nodig. Dat adviseert de Raad voor het Openbaar Bestuur in het advies Van Parijs naar praktijk. De uitvoeringslasten voor gemeenten komen neer op circa € 600 miljoen per jaar. Een besluit hierover is aan het nieuwe kabinet en wordt niet eerder dan in de tweede helft van 2021 verwacht.

Zodra duidelijkheid is voer de beschikbare middelen zal Haarlem het actieplan schone energie herijken. Infrastructuur: Er is beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet  De netwerkbeheerders Liander, Stedin en Tennet zijn continu bezig met het versterken van de energie-infrastructuur en zullen ook in NHZ het elektriciteitsnet moeten uitbreiden voor het RES aanbod. Dit dient zo efficiënt mogelijk te gebeuren, bijvoorbeeld door opwek te clusteren, zon en wind te combineren en door opwekvoorzieningen te plaatsen daar waar er ook vraag naar stroom is. Liander heeft een netimpactanalyse uitgevoerd voor de concept-RES en de RES 1.0. Deze analyses zijn waardevolle input voor de verdere concretisering van de zoekgebieden en het maken van samenwerkingsafspraken voor de uitvoering van de RES.

Kenmerk: 2021/188288

7/9

6. Uitvoering Na het raadsbesluit geldt voor het RES-proces geldt de volgende procedure: Juli 2021

Tweede helft 2021

2023

De RES 1.0 wordt uiterlijk op 9 juli 2021, samen met eventuele moties en amendementen, door de Stuurgroep RES NHZ aangeboden aan het Nationaal Programma RES en het Planbureau voor de Leefomgeving voor doorrekening. De afspraken voor regionale samenwerking en ondersteuning, zowel met betrekking tot participatie, de uitwerking en monitoring van de RES, als het toewerken naar de RES 2.0, worden uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsprogramma. RES 2.0

2025

Er wordt toegewerkt naar haalbare projecten met draagvlak en vergunningverlening uiterlijk in 2025.

2025

RES 3.0

2030

35 TWh hernieuwbare elektriciteit op land is gerealiseerd

Communicatie De website en nieuwsbrief van de energieregio NHZ zijn het centrale communicatiemiddel. Op de website zijn alle documenten gepubliceerd, waaronder de startnotitie, fotodocumenten, scenario’s, concept-RES en de reactienota. U kunt hier kennis van nemen via: www.energieregionhz.nl. U kunt zich ook inschrijven voor de nieuwsbrief. De voorlopige RES 1.0 NHZ is na het collegebesluit op 20 april 2021 openbaar gemaakt en gepubliceerd op www.energieregionhz.nl. Op 28 april is er een brede (online) informatiebijeenkomst voor eenieder, tijdens de bijeenkomst wordt een toelichting gegeven op de RES 1.0. 8. Bijlagen Leeswijzer Om de bijlagen te kunnen duiden wordt een beknopt weergegeven wat er in de bijlage staat en waarover wel of geen besluitvorming plaatsvindt. -

Bijlage 1: Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 (ter besluitvorming) Over deze bijlage vindt besluitvorming plaats. Hierin staat de ambitie van de gehele regio voor het aanbod grootschalige wind- en zonne-energie opwekking, en welke zoekgebieden in gezamenlijkheid zijn bepaald om deze te realiseren.

-

Bijlage 2: Netimpactanalyse Liander (hierover vindt geen besluitvorming plaats) In dit document wordt inzicht geboden in de impact die de RES heeft op het energienet en wordt advies gegeven over het verbeteren van systeemefficiëntie.

-

Bijlage 3: Katernen (hierover vindt geen besluitvorming plaats)

Kenmerk: 2021/188288

8/9

o

o

o

o

o

o

Katern thematafels: Verslaglegging van onderzoeksvragen over diverse thema’s om de RES te verrijken. Onder meer over lokaal eigendom, ruimtelijke ontwikkelprincipes en samenhang, rol van jongeren en thema’s m.b.t. innovatie. Katern rollen en beleidskaders: Rollen en beleidsinspanningen van de diverse gemeenten, provincie en waterschappen. Katern proces: Hier kunt u de processtappen die georganiseerd zijn om te komen tot de RES 1.0 teruglezen. Katern innovatie: Hierin wordt ingegaan op hoe ontwerp-gedreven innovatie kan bijdragen aan de uitvoering van de RES. Katern MER: In dit katern lees u hoe is omgegaan met milieu-informatie in het RES-proces. Onder meer wat het advies van de commissie luidt en hoe daar opvolging aan is gegeven. Katern energie-infrastructuur: Dit katern gaat in om de ontwikkelingen in de infrastructuur die nodig zijn voor de energietransitie, zoals vraag en aanbod, opslag en smart grids.

Kenmerk: 2021/188288

9/9