20210133105 1. Vaststellen actieplan woonwagenstandplaatsen 2021
Tekst van het document
Collegebesluit
Onderwerp Vaststellen actieplan Woonwagens 2021-2022 Nummer 2021/133105 Portefeuillehouder Meijs, M.-Th. Programma/beleidsveld 4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling Afdeling ECDW Auteur Nuijens, F.K.N./Kessels, B.J.H. Telefoonnummer 023-5113657 Email knuijens@haarlem.nl Met dit actieplan Woonwagens geeft de gemeente invulling aan de oproep uit het Kernboodschap Rijksbeleidskader gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid om de woonwagencultuur te erkennen en het beleid over woonwagenstandplaatsen te herzien. Het actieplan beschrijft tien acties. Dit actieplan is een gezamenlijk product van de woningcorporaties (Elan Wonen, Pré Wonen, Ymere), woonwagenbewoners (vertegenwoordigd door Woonwagenbelangen Haarlem (WWBH) en de gemeente Haarlem. Ook de uitvoering vindt in nauwe samenwerking plaats. Het actieplan is er op gericht om te komen tot een: • •
Kwalitatief en kwantitatief passend huisvestingsklimaat voor (toekomstige) woonwagenbewoners Genormaliseerde situatie op bestaande woonwagenlocaties op het gebied van (brand)veiligheid, toegankelijkheid en leefbaarheid
Behandelvoorstel voor commissie
Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie Ontwikkeling.
Relevante eerdere besluiten
-
Besluit College d.d. 23 maart 2021
Informatienota Rijksbeleidskader gemeentelijk woonwagen enstandplaaatsenbeleid, 2019/352607 - Informatienota Voortgang actieplan Woonwagenstandplaatsen, 2020/588561 1. Het actieplan Woonwagens 2021-2022 vast te stellen met uitzondering van actie 8 ‘Uitvoering verbeterplan per woonwagenlocatie’. 2. Uitvoering te geven aan de acties uit het actieplan Woonwagens 2021-2022 in nauwe samenwerking met de corporaties en woonwagenbewoners, verenigd in Woonwagen Belangen Haarlem. 3. Financiële consequenties in beeld te brengen voor de genoemde vervolgacties en voor actie 8 per woonwagenlocatie en deze ter besluitvorming voor te leggen. de secretaris,
Kenmerk: 2021/133105
de burgemeester,
1/6
1. Inleiding Het bijgevoegde actieplan Woonwagens 2021-2022 heeft een relatief lange aanloop gehad. In 2019 is voor het eerst aangekondigd om tot een actieplan Woonwagens te komen waarmee we toewerken naar de beoogde resultaten (zie punt 3). COVID-19 heeft voor de nodige vertraging gezorgd in het samenwerkingsproces met woonwagenbewoners en woningcorporaties. Zorgvuldigheid heeft in dit proces de boventoon gevoerd boven snelheid. Begin 2021 is overeenstemming gevonden over de inhoud van het actieplan tussen de drie betrokken partijen, te weten woonwagenbewoners en spijtoptanten, woningcorporaties en het college van B&W. In dit besluit wordt het actieplan vastgesteld zodat kan worden gestart met de uitvoering.
2. Besluitpunten college Het college besluit: 1. Het actieplan Woonwagens 2021-2022 vast te stellen met uitzondering van actie 8 ‘Uitvoering verbeterplannen’. 2. Uitvoering te geven aan de acties uit het actieplan Woonwagens 2021-2022 in nauwe samenwerking met de corporaties en woonwagenbewoners, verenigd in Woonwagen Belangen Haarlem. 3. Financiële consequenties in beeld te brengen voor de genoemde vervolgacties en actie 8 per woonwagenlocatie en deze ter besluitvorming voor te leggen. 3. Beoogd resultaat Het actieplan is er op gericht om te komen tot een: - Kwalitatief en kwantitatief passend huisvestingsklimaat voor (toekomstige) woonwagenbewoners - Genormaliseerde situatie op bestaande woonwagenlocaties op het gebied van (brand)veiligheid, toegankelijkheid en leefbaarheid 4. Argumenten 1.1 Door het actieplan vast te stellen kan uitvoering worden gegeven aan tien acties welke bijdragen aan het beoogd resultaat. Onderstaande actiepunten zijn in de loop van 2020 opgehaald en afgestemd met Haarlemse woonwagenbewoners en spijtoptanten, woningcorporaties en verschillende afdelingen van de gemeente Haarlem. Er zijn diverse gesprekken gevoerd waarin deze actiepunten verder zijn gedefinieerd en uitgewerkt, wederom in samenspraak met bovengenoemde partijen. In deze gesprekken is een beter wederzijds begrip ontstaan voor ieders situatie.
De bewoners hebben de ruimte gekregen om te vertellen wat hun cultuur zo specifiek maakt en hoe dit actieplan kan bijdragen aan het behoud ervan Op die manier is het mogelijk om de acties aan te laten sluiten op de belevingswereld van de bewoners.
Kenmerk: 2021/133105
2/6
Elk actiepunt wordt apart toegelicht in het actieplan (zie bijlage). Door de acties met elkaar te verbinden, wordt een integrale aanpak mogelijk gemaakt. De 10 actiepunten zijn: 1. In kaart brengen van de behoefte aan verschillende typen woonwagens en -standplaatsen 2. Verbetering toewijzing standplaatsen 3. Locatieonderzoek nieuwe locaties 4. Ruimte in regels 5. Ontwikkeling methode integrale schouw 6. Uitvoering integrale schouw 7. Opstellen verbeterplan per woonwagenlocatie 8. Uitvoering verbeterplan per woonwagenlocatie 9. Beheer van standplaatsen en beheer van woonwagenlocaties 10. Eigendom van standplaatsen 1.2 Betrokken gesprekspartners zijn reeds akkoord met het voorliggende plan. Bewoners en woningcorporaties kennen een ander traject ten behoeve van vaststelling van het actieplan dan de gemeente Haarlem. Na het laatste overleg hebben zowel de corporaties en woonwagenbewoners aangegeven akkoord te zijn met voorliggend actieplan. Vaststelling door het Haarlemse college is daarom de laatste stap om tot uitvoering over te kunnen gaan. 1.3 Het actieplan past binnen de huidige koers In 2018 is het (Rijks)’beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid’ opgesteld (zie link) door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Naar aanleiding van dit beleidskader heeft het college de gelijknamige informatienota 2019/352607 vastgesteld en gedeeld met de commissie bestuur en ontwikkeling. In deze informatienota heeft het college geconstateerd dat er (1) een directe vraag is naar extra woonwagenstandplaatsen, (2) op diverse woonwagenlocaties problemen zijn op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en openbare orde en (3) de mogelijkheden voor uitbreiding van het aantal standplaatsen zeer beperkt zijn, gelet op diverse andere ruimteclaims in de stad. Het college zag daardoor aanleiding om de (on)mogelijkheden voor wijziging van het beleid ten aanzien van standplaatsen nader in beeld te brengen en hiervoor een actieplan op te stellen waarin de kaders voor het vervolgtraject worden geschetst. Over de stand van zaken is tussentijds geïnformeerd middels informatienota 2020/588561. Ook is in de geactualiseerde Woonvisie 2021-2025 ‘Samen Doorbouwen aan een Duurzaam (t)huis’ opgenomen dat een actieplan wordt opgesteld. Tot slot is in de meest recente prestatieafspraken 2020/1012332 vastgelegd dat gemeente en corporaties vanaf 2021 uitvoering gaan geven aan het actieplan Woonwagens.
Kenmerk: 2021/133105
3/6
2.1 Het actieplan vormt de basis voor verdere samenwerking tussen gemeente, corporaties en woonwagenbewoners Voorwaarde voor het actieplan is dat het gedragen wordt door de meest betrokken partijen: de woonwagenbewoners en de woningcorporaties. Hoofdstuk 2 van het actieplan bevat afspraken over de samenwerking. De organisatie van de uitvoering van het actieplan bestaat uit een stuurgroep, een projectgroep en diverse werkgroepen. Op alle niveaus zijn Woonwagen Belangen Haarlem, de corporaties en de gemeente vertegenwoordigd. Schematisch ziet de participatie er als volgt uit:
De bewoners hebben vanaf het begin hun interesse getoond om met de gemeente en de corporaties in gesprek te gaan. Zij hebben ook energie gestoken in hun eigen organisatie. In de loop van 2020 hebben zij de bewonerscommissie Woonwagen Belangen Haarlem opgericht. Alle 11 woonwagenlocaties zijn in deze bewonerscommissie vertegenwoordigd. Van de vertegenwoordigers wordt verwacht dat zij de bewoners van hun eigen locaties op de hoogte houden van ontwikkelingen. Ook de corporaties hebben zich aangesloten en meegewerkt aan het opstellen van het actieplan. Zij hebben daarbij aangetekend dat zij zich richten op de inkomensgroepen voor sociale huurwoningen en zullen bij eventuele investeringen rekening houden met de omvang van de groep woonwagenbewoners in relatie tot de totale omvang van de totale doelgroep die zij bedienen. De beoogde resultaten vragen om inzet van veel beleidsvelden binnen de gemeente. Vanuit de gemeente zijn de afdelingen/teams Wonen, Veiligheid, Vergunningverlening & Handhaving, Beheer & beleid openbare ruimte, Omgevingsbeleid, Vastgoed en Communicatie nauw betrokken bij het opstellen en uitvoeren van het actieplan. Financiën De bestaande begroting voorziet in de financiële dekking van de uitvoering van de acties voor 2021. Er kan dus direct worden gestart met verschillende actiepunten.
Naar verwachting zullen de resultaten van de integrale schouwen en het locatieonderzoek leiden tot extra kosten en
Kenmerk: 2021/133105
4/6
investeringen vanaf 2022. Deze zullen nodig zijn voor de uitvoering van actie 8 ‘Uitvoering verbeterplannen per locatie’ en voor de aanleg van eventuele nieuw woonwagenlocaties. Deze investeringen komen voor rekening van de gemeente en de corporaties/ Woonwagenbeheer Kennemerland BV. Op basis van de resultaten van de uitvoering van acties wordt in de loop van 2021 inzichtelijke gemaakt om welke bedragen het zal gaan en welke consequenties dit heeft voor de gemeente. Samen met de stakeholders verkennen we de mogelijkheden voor financiële dekking. Afhankelijk van de te maken keuzes wordt gezocht naar dekking vanuit grondopbrengsten door verkoop, (reguliere) onderhoudsbudgetten en andere middelen. Zo worden ook de mogelijkheden van subsidies bij Rijk en provincie onderzocht. De verbeterplannen worden inclusies financieringsvoorstel ter besluitvorming voorgelegd aan het college. Communicatie Het actieplan is gebaseerd op de inbreng en medewerking van woonwagenbewoners, corporaties en gemeente. Daarbij worden de bewoners vertegenwoordigd door Woonwagen Belangen Haarlem. Woonwagen Belangen Haarlem heeft op elke woonwagenlocatie een vertegenwoordiger. Deze partijen treffen elkaar regelmatig in de stuurgroep, projectgroep en werkgroepen. Van het actieplan wordt een populaire versie (plaatje + praatje) opgesteld die is gericht op de woonwagenbewoners.
Voor acties die worden uitgevoerd op de woonwagenlocaties vindt vooraf overleg plaats tussen Woonwagen Belangen Haarlem, corporaties en gemeente om de bewoners goed te informeren. Het opstellen en uitvoeren van de schouwen en herinrichtingsplannen vindt plaats in samenspraak met de bewoners op de verschillende woonwagenlocaties. 5. Risico’s en kanttekeningen Onderling vertrouwen blijft aandachtspunt Van oudsher is de relatie tussen gemeente en woonwagenbewoners gebaseerd op wantrouwen. Het Rijksbeleidskader gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid heeft geleid tot een andere kijk op woonwagenzaken binnen Haarlem. Dat geldt zowel voor de gemeente als voor de woningcorporaties. Door in gezamenlijkheid een actieplan op te stellen is een eerste toenadering tot stand gebracht. Die heeft geleid tot een begin van vertrouwen. Dat vertrouwen is gebaseerd op transparantie en ‘doen wat je zegt’. Zolang partijen zich hieraan houden, ligt er een basis voor een succesvolle uitvoering van het actieplan. Opvolging geven aan acties In het verlengde van ‘doen wat je zegt’ ligt ook het ‘opvolgen van acties’. In het verleden is het regelmatig gebeurd dat de gemeente handhavingsacties heeft uitgevoerd waarbij onvolkomenheden zijn geconstateerd. Door hieraan geen opvolging te geven is de geloofwaardigheid van de gemeente aangetast.
Voorwaarde voor een goede uitvoering van het actieplan zal zijn dat de acties en plannen worden uitgevoerd.
Kenmerk: 2021/133105
5/6
Financieel risico De uitvoering van het actieplan vraagt om extra inzet van middelen. De omvang wordt duidelijk in de loop van 2021 en is afhankelijk van de uitkomsten locatieonderzoek en schouwen. Dan moet ook de dekking worden geborgd. Mocht de gemeente geen financiële middelen beschikbaar stellen, dan zal dit de uitvoering van het actieplan beperken. Dit kan leiden tot een verslechtering van de relatie met woonwagenbewoners. 6. Uitvoering De uitvoering van het actieplan start meteen. Met name de schouwen en de uitvoering van het locatieonderzoek worden meteen opgepakt. Deze vormen de basis voor een aantal andere acties. In de loop van 2021 start ook de uitvoering van de andere acties. 7. Bijlage Actieplan Woonwagens 2021-2022
Kenmerk: 2021/133105
6/6