20210101189 2. Bijlage 1 participatieverslag
Tekst van het document
Participatieverslag
Locatie onderzoek voor DomusPlus en Skaeve Huse 15 maart 2021 Projectteam DomusPlus en Skaeve Huse en SH
Inhoudsopgave 1.
Op zoek naar een locatie
4
2.
Plekken in de stad
4
2.1
5
3.
Gesprekken in de stad 2.1.1
Haarlemmers werden geïnformeerd met een panelgesprek op 9 november 5
2.1.2
Inbreng uit de wijken in buurtgesprek op 7 en 14 december
5
2.1.3
Gesprek met wijkraadsvoorzitters op 18 februari
5
2.1.4
Informatie via projectpagina op gemeentelijke website
6
2.1.5
Overige communicatiemiddelen
6
Wat is opgehaald?
6
3.1
Boerhaavewijk
6
3.1.1
Buurtgesprek 7 december 2020
7
3.1.2
Inbreng van de politie
7
3.1.3
Reactie vanuit het veld/partners Maatschappelijke ondersteuning
8
3.2
3.3
3.4
Vondelkwartier
8
3.2.1
Buurtgesprek 7 december
8
3.2.2
Inbreng van de politie
9
3.2.3
Reactie vanuit het veld/partners Maatschappelijke ondersteuning
10
Parkwijk en Zuiderpolder
10
3.3.1
Buurtgesprek 14 december 2020
10
3.3.2
Reactie NS en ProRail
11
3.3.3
Inbreng van de politie over de Nieuweweg 2
11
3.3.4
Inbreng van de politie over de Robertus Nurksweg
13
3.3.5
Reactie vanuit het veld/partners Maatschappelijke ondersteuning
13
De mailbox
14
4.
Hoe nu verder?
15
5.
Bijlagen
16
2
5.1
Bijlage 1: actief informeren van de omgeving over het locatieonderzoek
16
5.1.1
Oproep per mail aan Haarlemse wijkraden
16
5.1.2
Bewonersbrief over informatiebijeenkomst op 9 november 2020
17
5.1.3
Folder over buurtbijeenkomsten
18
5.2
Bijlage 2: nieuwsberichten van de gemeente Haarlem over het locatieonderzoek20
5.3
Bijlage 3: lijst met veel gestelde vragen en antwoorden
27
5.3.1
Algemene vragen over DomusPlus en Skaeve Huse
27
5.3.2
Vragen over het proces, de inspraak en de toetsingscriteria
29
5.3.3
Vragen over veiligheid, exploitatie en over de doelgroep
33
5.3.4
Vragen over de vier beoogde locaties
36
5.3.5
Overige vragen
40
3
1.
Op zoek naar een locatie DomusPlus is een beschermde woonvorm waar 24 mensen komen te wonen. Deze mensen leven nu op straat of in een bestaande opvangvoorziening waar zij niet de zorg en begeleiding krijgen die zij nodig hebben. Cliënten met een verslaving, psychosociale of psychiatrische problematiek en vaak ook een verstandelijke beperking, krijgen in DomusPlus langdurige ondersteuning en dagbesteding. Skaeve Huse zijn kleine, eenvoudige woningen voor Haarlemmers die zich niet aan een gewone woonomgeving aanpassen, omdat ze dit niet kunnen of niet willen. Om te voorkomen dat deze mensen langdurig op straat komen te leven, komen er in Haarlem maximaal 6 Skaeve Huse en een DomusPlus. Vanuit het werkveld van de maatschappelijke opvang komt al enige jaren het signaal dat er een opvangvoorziening nodig is voor deze meest kwetsbare groep dak- en thuislozen. Volgens de Wet Maatschappelijke Ondersteuning is de gemeenten hiervoor verantwoordelijk. Om aan dit verzoek gehoor te geven, heeft het college op 24 juni 2018 besloten de Nieuweweg 2 aan te kopen. Deze locatie werd door het college geschikt geacht voor het realiseren van DomusPlus. De gemeenteraad heeft in de vergadering van de commissie Samenleving op 10 januari 2019 het college verzocht een breed locatieonderzoek te verrichten en Haarlemmers daarbij te betrekken alvorens tot een definitieve keuze te komen.
Van de communicatie en participatie die er is geweest rondom het locatieonderzoek, is dit verslag gemaakt.
2.
Plekken in de stad Er is een aantal stappen gezet om invulling te geven aan de wens van de gemeenteraad om inwoners te betrekken bij het locatieonderzoek. Eerst is door het college op 26 maart 2019 het voorbereidings- en besluitvormingsproces om te komen tot een locatiekeuze voor het realiseren van DomusPlus en Skaeve Huse in Haarlem, vastgesteld. Daarna zijn op 11 juli 2019 door de gemeenteraad de toetsingscriteria voor potentieel kansrijke locaties om deze voorzieningen te realiseren, vastgesteld. En heeft de raad aan het college opdracht gegeven het onderzoek naar potentieel kansrijke locaties voor DomusPlus en maximaal 6 Skaeve Huse te starten. Het is geen eenvoudige opgave om locaties te vinden voor deze voorzieningen. Aan inwoners van Haarlem is daarom gevraagd hierover mee te denken en suggesties te doen voor beide projecten. Tot 1 oktober 2019 konden Haarlemmers locaties voorstellen die naar hun mening geschikt zijn voor een DomusPlus of Skaeve Huse. Om Haarlemmers te bereiken zijn nieuwsberichten verstuurd, is een mail aan alle wijkraden verstuurd en is op facebook aandacht besteed aan het locatieonderzoek. Op de uitvraag zijn veel reacties gekomen die, samen met inbreng vanuit de gemeentelijke organisatie, hebben geleid tot een zogenaamde longlist van circa 60 locaties in Haarlem.
Al deze locaties zijn getoetst aan de door de raad vastgestelde toetsingscriteria met als doel te komen tot een eerste selectie van locaties. Op basis van de toets is het merendeel van de voorgestelde locaties afgevallen. Tegelijkertijd kwam uit de toets een aantal locaties naar voren. Op 22 oktober 2020 heeft de gemeenteraad 4 locaties, die zij mogelijk geschikt acht, aangewezen voor het vervolgonderzoek. Via de website (haarlem.nl/opvang) is de rapportage van het locatieonderzoek beschikbaar en in te zien.
4
De rapportage dateert van 12 maart 2020. In verband met corona is de voorgenomen besluitvorming over de vier locaties in maart 2020 uitgesteld. Omdat na het zomerreces van 2020 er geen zicht was op het beëindigen van de maatregelen rondom corona en omdat de behoefte aan de woonvoorzieningen onverminderd groot bleef, is besloten het project weer op te pakken. Op 22 oktober 2020 is over het project besloten in de gemeenteraad en een week daarna is gestart met het informeren en betrekken van bewoners rond de locaties. De gesprekken hadden nadrukkelijk niet de insteek om bewoners een keuze te laten maken voor één van de locaties. De gesprekken hadden tot doel om te horen wat er speelt in de omgeving van de beoogde locaties en waar de gemeente rekening mee moet houden in geval van de vestiging van één van de voorzieningen.
2.1 Gesprekken in de stad 2.1.1 Haarlemmers werden geïnformeerd met een panelgesprek op 9 november De eerste stap na besluitvorming over de 4 locaties was een panelgesprek dat tot doel had om antwoord te geven op vragen als: waarom is een opvang nodig, wie zijn de bewoners, wat is het verschil tussen Domus Plus en Skaeve Huse, hoe is het regime op de locatie etc. etc.? In verband met maatregelen rondom corona kon niet gekozen worden voor een fysieke bijeenkomst. Daarom werd een panelgesprek in een kleine groep georganiseerd dat via een livestream digitaal gevolgd kon worden door geïnteresseerden. Het panelgesprek werd gevoerd door twee medewerkers van het Leger des Heils, betrokken wethouders en de procesmanager en onder leiding van een onafhankelijke gespreksleider. Belangstellenden konden via de chat vragen stellen. De chat leverde ontzettend veel reacties op, er werden ook vragen gesteld. De vragen werden geclusterd en direct aan de panelleden voorgelegd. Er keken zo'n 540 mensen naar de uitzending. Het doel was informatie te geven zodat Haarlemmers beter weten wat DomusPlus en Skaeve Huse zijn en wie de toekomstige bewoner zijn. Zo komen zij in het vervolgproces, bijvoorbeeld in de buurtgesprekken, beter beslagen ten ijs en kunnen gerichte vragen stellen en het gesprek voeren.
Het was voor het panel lastig om zich een goed beeld te vormen van de vragen en emoties die speelden bij mensen thuis. Op de chat gaven veel mensen aan dat ze zich door het panel niet goed gehoord voelden. De bewonersbrief is in dit verslag opgenomen in bijlage 1. Het digitale panelgesprek is terug te zien op de website www.haarlem.nl\opvang 2.1.2 Inbreng uit de wijken in buurtgesprek op 7 en 14 december Vervolgens zijn door de wethouders drie gesprekken gevoerd met een afvaardiging van de buurten rond de locaties, Vondelkwartier, Boerhaavewijk en Parkwijk-Zuiderpolder. Twee locaties zijn gelegen in de Zuiderpolder en werden in één gesprek met de buurt besproken. De gesprekken vonden plaats met een passende samenstelling van bewoners, organisaties en ondernemers en waren onder leiding van een onafhankelijke voorzitter. Over de te betrekken deelnemers werd afgestemd met de wijkraden en de gebiedsverbinders. In verband met corona was er een kleine afvaardiging per buurt, namelijk maximaal 6 personen. De buurtgesprekken konden via een livestream digitaal bekeken worden door de bewoners van de wijk. Tijdens de buurtgesprekken konden belangstellenden opnieuw een reactie geven of vraag stellen via de chat. Gemiddeld keken er tussen de 40 en 90 bewoners mee naar de verschillende uitzendingen. De informatieavond en de buurtgesprekken zijn terug te kijken via haarlem.nl/opvang.
2.1.3 Gesprek met wijkraadsvoorzitters op 18 februari De voorzitters van de betrokken wijkraden hebben de betrokken wethouders gevraagd om een gesprek op het stadhuis over het locatieonderzoek. De gemeente wilde graag het gesprek voeren over de vier locaties, de betekenis voor de wijk en de voorwaarden om op deze locaties tot een geslaagd project te komen. De wijkraadsvoorzitters redeneerden dat binnen hun wijken er nu
5
eenmaal op weinig draagvlak onder de inwoners gerekend kan worden. Omdat zij niet tegen DomusPlus of Skaeve Huse in Haarlem zijn, willen zij meedenken over andere locaties in de stad. Een gesprek over de voorwaarden waaronder deze projecten juist in de beoogde wijken kunnen slagen was op dit moment niet mogelijk. Ondanks dat de meningen over de locaties op dit moment tegengesteld zijn, blijven gemeente en wijkraden met elkaar in gesprek hierover. 2.1.4 Informatie via projectpagina op gemeentelijke website Om belangstellenden te informeren over DomusPlus en Skaeve Huse en over het locatieonderzoek is een projectpagina ingericht: haarlem.nl/opvang Hier is alle informatie te vinden is rond het proces van het locatieonderzoek. Er is een filmpje en infographic gemaakt om het proces rond het locatieonderzoek te verhelderen. Ook is een lijst met veel gestelde vragen en antwoorden op de pagina geplaatst. Daarnaast zijn op de projectpagina de diverse nieuwsberichten terug te vinden en de stukken die ten grondslag liggen aan besluitvorming rondom DomusPlus en Skaeve Huse. De infographic is huis aan huis verspreid met de uitnodiging voor de buurtgesprekken. De lijst met veel gestelde vragen en antwoorden is aan dit verslag toegevoegd als bijlage 2.
2.1.5 Overige communicatiemiddelen Een uitnodigingsbrief voor de informatieavond/panelgesprek en een folder met een uitnodiging voor de buurtgesprekken zijn in de omgeving van de 4 locaties bij totaal ruim 7000 adressen bezorgd. De brief en folder zijn ter informatie aan dit verslag toegevoegd in bijlage 1. Daarnaast zijn in diverse artikelen verschenen in de media over de woonvoorzieningen en het proces rond het locatieonderzoek. Er is een e-mail adres (opvang@haarlem.nl) geopend waar Haarlemmers vragen konden stellen over het locatieonderzoek en hun zorgen konden delen. Daarvan is zeer veel gebruik gemaakt. Enkele Haarlemmers stelden hun vragen per telefoon of stuurden een brief.
3.
Wat is opgehaald? Vanaf de allereerste informatiebijeenkomst waren bewoners duidelijk: geen DomusPlus of Skaeve Huse in hun omgeving. Tegelijkertijd wordt door alle partijen de noodzaak en het nut van dergelijke woonvoorzieningen wel erkend. Er waren algemene vragen over het proces. Veel Haarlemmers vonden het opmerkelijk dat zij wel een locatie aan konden dragen maar vervolgens niet werden betrokken bij de beoordeling daarvan of bij de keuze voor vier potentiele locaties. Deze keuze werd immers gemaakt door de gemeenteraad. Ook kwamen er opmerkingen over de vastgestelde criteria, bijvoorbeeld over de minimale afstand van 100 meter tot bestaande woningen. Bij alle locaties was de mogelijk te verwachten overlast maar ook overlast zoals deze in de huidige situatie door omwonenden wordt ervaren een belangrijk, zo niet het belangrijkste onderwerp. Het gaat dan vooral om overlast van hangjongeren, zwerfafval en dealen en gebruik van lachgas en drank of drugs. Tot slot werd veelvuldig een pleidooi gehouden voor de vestiging van locaties in de Waarderpolder. Hierover heeft de gemeente veel mails ontvangen maar bijvoorbeeld ook een brief namens 5 wijkraden. In de volgende paragrafen zijn de belangrijkste onderwerpen per wijk samengevat.
3.1 Boerhaavewijk De locatie in de Boerhaavewijk ligt aan de Boerhaavelaan 57, op het terrein van de AWZI in Schalkwijk. De bedoeling is dat de AWZI in de nabije toekomst ontmanteld wordt.
6
3.1.1 Buurtgesprek 7 december 2020 Op 7 december was er een buurtgesprek tussen een van de wethouders en een afvaardiging uit de wijk bestaande uit een vertegenwoordiger van de wijkraad, de hockeyclub, een van de volkstuinverenigingen en een aantal inwoners uit Boerhaavewijk. Hen werd gevraagd wat zij de gemeenteraad willen meegeven bij het nemen van een besluit over een locatie voor DomusPlus en een locatie voor Skaeve Huse. Hieronder volgt een samenvatting van de inbreng uit het buurtgesprek. Het buurtgesprek is terug te zien via www.haarlem.nl\opvang Veiligheid en handhaving Vanuit de Boerhaavewijk komt het signaal dat ook nu al overlast wordt ervaren en dat de gemeente in de beleving van de bewoners niet in staat is om adequaat in te grijpen. Het gaat om hangjongeren, parkeeroverlast, achtergelaten afval en overlast gerelateerd aan het gebruik van lachgas en mogelijk drugs. Op de parkeerplaats van HC Saxenburg, en ook bij de Van Voorthuijsenschool, ligt ieder weekend veel afval in de vorm van lege bierblikjes, lachgaspatronen en -ballonnen etc. De hockeyclub geeft aan dat ouders van jonge kinderen hun kinderen 's avonds niet alleen naar de club durven te laten fietsen. De kinderen en ouders zijn bang voor de jongeren die daar hangen en de handel in lachgas en mogelijk (soft)drugs.
Men geeft aan dat de komst van een Domus Plus of Skaeve Huse tot een nog groter gevoel van onveiligheid zal leiden. Ook op de parkeerplaats bij het CBR wordt overlast ervaren. Hier gaat het voornamelijk om parkeer- en geluidsoverlast maar ook om jongeren die daar rond hangen. Sowieso ervaren omwonenden van het CBR veel overlast van de auto's die af en aan rijden en zijn ze daarover teleurgesteld omdat zij eerder hadden begrepen dat met de komst van het CBR er geen extra overlast zou komen. Op de buurtbijeenkomst wordt uitgesproken dat men er geen vertrouwen in heeft dat de gemeente (en politie) met de komst van een voorziening in staat zal zijn handhavend op te treden, dat is nu namelijk ook al niet het geval volgens de bewoners. Ongedeelde stad De laatste jaren wordt veel gebouwd in de Boerhaavewijk waarbij de ambitie is om een meer gemengde samenstelling van bewoners in de buurt te realiseren. Er wordt aangegeven dat fysieke en sociale verbeteringen in de buurt waarneembaar zijn. Men heeft het idee dat dit met de komst van DomusPlus of Skaeve Huse weer teniet wordt gedaan. Daarover zijn veel zorgen en boosheid. De mening is dat de Boerhaavewijk er geen kwetsbare bewoners bij kan hebben. Bouwen in groen De locatie ligt volgens veel bewoners van de Boerhaavewijk te dicht bij de hockeyclub Saxenburg, Buitenschoolse Opvang Cool After School en de Van Voorthuijsenschool.
Bovendien vindt een aantal mensen dat het AWZI terrein deel uit maakt van de groene zoom of daar (in de toekomst) deel van uit zou moeten maken en dat daar niet gebouwd mag worden. Algemeen De vestiging van DomusPlus of Skaeve Huse kan andere wensen die spelen in de wijk, zoals bijvoorbeeld het uitbreiden van de hockeyclub met een extra veld of het verplaatsen van volkstuinen naar het AWZI terrein, in de weg staan. 3.1.2 Inbreng van de politie In de nabije omgeving van deze locatie zijn jaarlijks ongeveer 2 tot 3 overlast incidenten voor omwonenden en ondernemingen / voorzieningen bekend bij de politie. Dit aantal is de laatste jaren stabiel. Door de politie wordt het volgende geadviseerd:
7
laag houden overlast voor omwonenden en omliggende ondernemingen • opstellen van goede afspraken over gedragsregels op en om de woonlocatie; • een centraal meldpunt voor omwonenden te realiseren dat 24u per dag bereikbaar is, alsmede het opstellen van afspraken over adequate opvolging van meldingen en terugkoppeling over het resultaat. kans op overlast en hinder verkleinen • het realiseren van een eigen oprit over de Boerhaavevaart specifiek voor de woonlocatie. rekening houden met het volgende • de nabijheid van volkstuinen; • de nabijheid van recreatiegebied Poelpolder; • begroeiing rondom de potentiële woonlocatie waardoor het zicht vanaf de openbare weg tijdens reguliere politiesurveillance afneemt; • de ligging langs een drukke doorgaande weg en het ontbreken van een door verkeerslichten geregelde oversteekplaats ter hoogte van de potentiële woonlocatie. 3.1.3 Reactie vanuit het veld/partners Maatschappelijke ondersteuning Er is een gesprek over de locaties geweest met de veldregisseur van de GGD, de coördinator brede centrale toegang en een trajectmanager van het Leger des Heils in Haarlem. Zij waren het er over eens dat wat hen betreft de locatie Boerhaavelaan 57 niet de voorkeur heeft vanwege de ligging nabij de hockeyclub en kinderdagverblijf.
'Mocht daar met een kind iets gebeuren, dan hebben de bewoners van DomusPlus of Skaeve Huse altijd de schijn tegen (ongeacht hun betrokkenheid)'. Daarnaast gaat het nu eenmaal om een kwetsbare doelgroep (kinderen) dus als je het kunt vermijden daar in de buurt Skaeve Huse of DomusPlus te realiseren dan zou je dat moeten doen.
3.2 Vondelkwartier Op 7 december was er een buurtgesprek tussen één van de wethouders en een afvaardiging uit de wijk bestaande uit een vertegenwoordiger van de wijkraad, de hockeyclub, de volleybalclub, een ondernemer en een aantal inwoners uit het Vondelkwartier. Hen werd gevraagd wat zij de gemeenteraad willen meegeven bij het nemen van een besluit over een locatie voor DomusPlus en een locatie voor Skaeve Huse. Hieronder volgt een samenvatting van de inbreng uit het buurtgesprek. Het buurtgesprek is terug te zien via www.haarlem.nl\opvang 3.2.1 Buurtgesprek 7 december Veiligheid en overlast Er bestaat zorg dat met de komst van een DomusPlus of Skaeve Huse de overlast in de buurt zal toenemen. Deze bestaat nu voornamelijk uit overlast door hangjongeren, die veel rommel zoals lege flessen en blikjes achterlaten, op de sportterreinen. Daarnaast ervaren sommige buurtbewoners overlast van de in de wijk gehuisveste statushouders, of vrezen voor overlast daarvan. Vooral het feit dat de verschillende sportclubs via de Vergierdeweg ontsloten worden en dat kinderen dan mogelijk langs de opvangvoorziening moeten fietsen leidt tot ongerustheid. Ook laten bewoners weten dat in de woningen in de wijk regelmatig wordt ingebroken: dat geeft een onveilig gevoel. De eventuele komst van DomusPlus of Skaeve Huse versterkt dat gevoel.
Bij de komst van één van de voorzieningen vraagt hockeyclub Haarlem dan ook de garantie van meer toezicht en handhaving. Een belangrijke zorg is dat er een vaste groep van (hard)drugsgebuikers in de wijk komt wonen, die er nu niet is. De inwoners van het Vondelkwartier vragen zich af welke effecten dit heeft op de
8
omgeving en hoe de gemeente ervoor gaat zorgen dat de mensen uit de wijk en met name de kinderen die naar hun sport gaan zich veilig voelen. Op de Vondelweg en Vergierdeweg wordt volgens omwonenden vaak te hard gereden door auto's. Gevreesd wordt dat het daar drukker wordt als er drugsgerelateerd verkeer bij komt. Bouwen in groen Een veel geuite zorg is hoe de gemeente om zal gaan met de landschappelijke waarde en met de historische waarde van de monumentale boerderij. Crematorium en begraafplaatsen Naast en tegenover de beoogde locatie liggen verschillende crematoria en begraafplaatsen. Hier komen mensen om te rouwen en herdenken. Daar is stilte voor nodig, en een bepaalde ambiance die niet overeenkomst met DomusPlus of Skaeve Huse. Bij de eigenaar van Sterrenheuvel zijn dan ook zorgen over de continuering van het bedrijf als DomusPlus of Skaeve Huse daarnaast wordt gerealiseerd. 3.2.2 Inbreng van de politie Het jaarlijks aantal bij politie bekende overlast incidenten voor omwonenden en ondernemingen / voorzieningen in de nabije omgeving van deze locatie is nihil. Dit is de laatste jaren stabiel.
Door de politie wordt het volgende geadviseerd: kans op hinder en overlast voor omwonenden en ondernemingen verkleinen • beperkingen op te leggen voor het gebruik van geluids(versterkende) apparatuur op de woonlocatie; • afspraken te maken over overige gedragingen die in deze context tot overlast kunnen leiden, als bijvoorbeeld schreeuwen; • beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die hier 24u p/d op toezien. beperken van de interactie of veiliger maken reisbewegingen tussen deze locatie en Velserpoort, • afspraken te maken met de bewoners van locatie Vergierderwerg die de interactie met cliënten van de Velserpoort beperken (vooral rondom de toegangstijden van de Velserpoort, te weten van 18:00u tot 22:00u); • fysieke maatregelen te treffen om gebruik van de (verkeersonveilige) looproute door de groenstrook langs de Vondelweg voor voetgangers te beperken of onmogelijk te maken; • afspraken te maken met cliënten van Velserpoort om eventuele overlast voor omwonenden langs de looproute tussen Velserpoort en locatie Vergierderweg te beperken; • beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die cliënten van Velserpoort de toegang weigeren.
Rekening houden met het volgende • het door gebrekkige straatverlichting ’s avonds/’s nachts slechte zicht op de potentiële woonlocatie tijdens reguliere politiesurveillance; • de nabijheid van HVO De Velserpoort; • mogelijke overlast voor omliggende ondernemingen; • mogelijke verkeersgevaarlijke situaties op de Vondelweg; • de nabijheid van een tweetal begraafplaatsen, uitvaartcentra en een crematorium; • de nabijheid van het vogelhospitaal; • de nabijheid van sportvelden en sportverenigingen; • sentiment van omwonenden en gebruikers van omliggende ondernemingen jegens bewoners DomusPlus/Skaeve Huse;
9
• het realiseren van een centraal meldpunt voor omwonenden en ondernemingen dat 24u per dag bereikbaar is, alsmede het opstellen van afspraken over adequate opvolging van meldingen en terugkoppeling over het resultaat. 3.2.3 Reactie vanuit het veld/partners Maatschappelijke ondersteuning Er is een gesprek over de locaties geweest met de veldregisseur van de GGD, de coördinator brede centrale toegang en een trajectmanager van het Leger des Heils in Haarlem. Zij waren van mening dat de locatie Vergierdeweg geschikt lijkt voor Skaeve Huse omdat deze (zoals ingetekend op het voorbeeld) hier min of meer natuurlijk uit het zicht liggen. Vanuit het oogpunt van de toekomstige bewoners is dit een prettige woonomgeving waar zij bijna niemand tot last kunnen zijn. De boerderij zelf kan mogelijk ingezet worden als beheerderswoning of kantoor. De toekomstige Skaeve Huse bewoners zijn voor het merendeel reeds bekend bij de zorgverleners. Net als de cliënten van DomusPlus zijn zij verslaafd aan drugs. Van de toekomstige Skaeve Huse bewoners kan niet verwacht worden dat zij meedoen aan dagbesteding of andere interactie met de omgeving. Wel zal de omgeving cliënten regelmatig tegen komen op straat. Bijvoorbeeld als zij een paar keer per dag heen en weer lopen naar de supermarkt om een biertje te kopen. De ervaring leert dat zij in hun eigen woonomgeving weinig rottigheid uithalen.
Als zij dat wel doen dan wordt er door de zorgverlener opgetreden, zo is de ervaring bij andere opvangvoorzieningen. Het vestigen van beide voorzieningen op 1 locatie/naast elkaar wordt gezien als zeer ongewenst, de doelgroepen zijn erg verschillend en gaan niet goed samen. Dat de Vergierdeweg in de buurt ligt van Velserpoort kan volgens de gesprekspartners mogelijk een nadeel zijn.
3.3 Parkwijk en Zuiderpolder In deze omgeving zijn twee locaties aangewezen: de groenstrook bij de Robert Nurksweg en Nieuweweg 2. Op 14 december was er een buurtgesprek tussen een van de wethouders en een afvaardiging uit de wijk bestaande uit vertegenwoordigers van de wijkraad en de winkeliersvereniging Beatrixplein, een ondernemer en een aantal inwoners uit Parkwijk en Zuiderpolder. Hen werd gevraagd wat zij de gemeenteraad willen meegeven bij het nemen van een besluit over een locatie voor DomusPlus en een locatie voor Skaeve Huse. Hieronder volgt een samenvatting van de inbreng uit het buurtgesprek. Het buurtgesprek is terug te zien via www.haarlem.nl\opvang
3.3.1 Buurtgesprek 14 december 2020 Proces Er is bij de bewoners van Parkwijk en Zuiderpolder veel scepsis over de transparantie van het proces van het locatieonderzoek. Rondom de aankoop van de Nieuweweg 2 in 2018 is door de gemeente al met omwonenden gesproken over de mogelijkheid om daar DomusPlus te vestigen. De wijkraad en omwonenden hebben toen laten weten geen DomusPlus op deze plek te willen. Zij zijn het er niet mee eens dat dit adres nu toch uit het locatieonderzoek als een van de mogelijke opties naar voren is gekomen. Men is kritisch over de vastgestelde beoordelingscriteria op basis waarvan tot de locaties is gekomen, over de weging daarvan en over keuzes om locaties af te laten vallen. De wijkraad is van mening dat hierover meer overleg tussen de gemeente en wijkraad had moeten zijn. Veiligheid en overlast
10
Omwonenden zijn bezorgd over de veiligheid van kinderen in de wijk en oudere buurtbewoners uit bijvoorbeeld het Reinaldahuis. De wijkbewoners zijn van mening dat de wijk in de lift zat, door de nieuwbouw die er is gekomen en door het opknappen van het Reinaldapark dat veel geld heeft gekost. De plannen voor DomusPlus en Skaeve Huse staan in hun beleving haaks tegenover de plannen voor het geven van een nieuwe impuls aan de wijk. Cliënten van DomusPlus en Skaeve Huse zouden niet in de wijk passen omdat er al veel kwetsbare inwoners in Parkwijk en Zuiderpolder zijn. De afvaardiging uit de buurt vraagt zich af of de gemeente hiervoor wel voldoende oog heeft. Volgens de aanwezigen is al regelmatig bij de gemeente aandacht gevraagd voor het feit dat wijkbewoners veel overlast ervaren door handel in en gebruik van lachgas en (soft)drugs en prostitutie in en om het Reinaldapark en bij het Stastokviaduct. DomusPlus en Skaeve Huse komen bovenop de moeilijkheden die door bewoners van de wijk nu al ervaren worden. De twee locaties liggen op (min of meer) afgelegen plekken waar als gevolg van DomusPlus of Skaeve Huse risico's worden voorzien voor mensen die hier recreëren of langs fietsen naar werk, school of sport. Ook wordt gevreesd voor overlast door cliënten van DomusPlus en Skaeve Huse in het winkelcentrum.
Men vraagt zich af welke garantie de gemeente kan geven over veiligheid in de wijk. Enkele buurtbewoners maken zich veel zorgen omdat zij ervan uitgaan dat de cliënten van DomusPlus en Skaeve Huse gevaarlijk en psychotisch zijn. 'Als je in het drukke centrum zo iemand tegen komt is er sociale controle en krijg je hulp.' 'Als je in je eentje met je kind door het Reinaldapark loopt en wordt aangevallen dan ziet niemand je.' De betrokken buurtbewoners vinden dat bij huidige overlastmeldingen nu al vaak niet wordt gereageerd door handhaving van de gemeente of door de politie. Er zijn zorgen over een mogelijk te kort aan mensen bij de politie. Bewoners bellen regelmatig de politie bij calamiteiten maar ervaren dat de politie te laat komt. Enkele bewoners zijn ervan overtuigd dat in Haarlem de politie minder bevoegdheden heeft dan in andere steden, waar overlast wel goed kan worden aangepakt. Bouwen in het groen Bewoners vragen zich af of de locaties nu wel of geen onderdeel uit maken van de groene zoom. Ze liggen in ieder geval binnen een recreatiegebied en fietsrondje. De mensen in de Zuiderpolder en Parkwijk willen dat het daar groen is en dat er niet gebouwd wordt. 3.3.2 Reactie NS en ProRail Omdat de locatie bij de Robertus Nurksweg in de buurt van het spoor en station Spaarnwoude ligt, is een gesprek gevoerd met NS en ProRail.
Zij zagen nu geen bijzondere redenen om van deze locatie af te zien. Mocht de locatie aan de Robertus Nurksweg gekozen worden, dan worden NS en ProRail betrokken bij de verdere uitwerking. Het gebruik van drugs, dat met name veel voorkomt bij de cliënten van DomusPlus, kan een extra risico vormen voor spoorgerelateerde ongevallen. 3.3.3 Inbreng van de politie over de Nieuweweg 2 In het Reinaldapark (en nabije omgeving) zijn jaarlijks ongeveer 10 tot 15 overlast incidenten voor zowel gebruikers van het park als ook voor omwonenden bekend bij de politie. Dit aantal is de laatste jaren stabiel. Door de politie wordt het volgende geadviseerd: Overlast voor gebruikers van het park en omwonenden verkleinen • beperkingen op teleggen voor het gebruik van geluidsversterkende apparatuur zowel op de woonlocatie als ook in het Reinaldapark;
11
• het gebruik van alcoholhoudende drank in het Reinaldapark te verbieden en daar sancties met betrekking tot het gebruik van hun woonlocatie aan te verbinden; • het gebruik van (soft)drugs in het Reinaldapark te verbieden en daar sancties met betrekking tot het gebruik van hun woonlocatie aan te verbinden; • te verbieden om in kennelijke staat van dronkenschap in het Reinaldapark te verkeren en daar zo nodig sancties met betrekking tot het gebruik van hun woonlocatie aan te verbinden; • beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die: o bewoners hierin begeleiden o bij goed weer (voorjaar/zomer) actief toezicht houden in het Reinaldapark • gedragsregels voor de bewoners in en om het Reinaldapark vast te stellen, inbegrepen de wijze van interactie met gebruikers van het Reinaldapark en omwonenden; • een convenant op te stellen met afspraken over passende opvolging van misdragingen van bewoners op de locatie van de voorziening en in/om het Reinaldapark door gemeente, zorginstellingen, politie en andere relevante partners, inclusief de daarvoor relevante (privacy gevoelige) informatie-uitwisseling.
ongewenste neveneffecten van malafide nachtelijke praktijken in het Reinaldapark verkleinen • het beperken van reisbewegingen van en naar de woonlocatie tijdens de voor nachtrust bestemde uren; • het beperken van interactie tussen bewoners en nachtelijke bezoekers van het Reinaldapark en de Nieuweweg; • beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die hier ’s nachts op toezien; • toegangscontrole tot de woonlocatie in te regelen, zo mogelijk technisch, met een passend tijdslot waarbinnen alleen bewoners toegang hebben; • een convenant op te stellen met afspraken over passende opvolging van ongewenste nachtelijke praktijken in/om het Reinaldapark inclusief de (privacy gevoelige) informatie-uitwisseling. Beheersafspraken over (geluids)overlast • het gebruik van geluidsversterkende apparatuur; • overige gedragingen die in deze context tot overlast kunnen leiden, als bijvoorbeeld schreeuwen; • beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die hier 24u p/d op toezien. voorkomen dat honden ongewenst het terrein van de woonlocatie betreden • het plaatsen van een minstens 1 meter hoge omheining rondom de woonlocatie inclusief een automatisch sluitende in/uitgang.
de kans op escalatie (van sentimenten) jegens de voorziening te verkleinen • beheerafspraken te maken die gedragingen welke het sentiment van omwonenden negatief beïnvloeden te begrenzen; • het realiseren van een centraal meldpunt voor omwonenden dat 24u per dag bereikbaar is, alsmede het opstellen van afspraken over adequate opvolging van meldingen en terugkoppeling over het resultaat. Rekening houden met het volgende • het door gebrekkige straat- en parkverlichting ’s avonds/’s nachts slechte zicht op (de route naar) de potentiële woonlocatie tijdens reguliere politiesurveillance; • de nabijheid van Het Pannenkoekenparadijs; • de nabijheid van sportlocaties; • de nabijheid van een winkellocatie en supermarkt (en de mogelijkheid tot het inzetten van tijdelijke locatieverboden bij (aanhoudende) overlast); • de nabijheid van een Moskee; • sentiment van omwonenden en gebruikers van omliggende ondernemingen jegens bewoners DomusPlus/Skaeve Huse.
12
3.3.4 Inbreng van de politie over de Robertus Nurksweg Het jaarlijks aantal bij politie bekende overlast incidenten voor omwonenden en ondernemingen / voorzieningen in de nabije omgeving van deze locatie is nihil. Dit is de laatste jaren stabiel. Door de politie wordt het volgende geadviseerd: hinder en overlast voor omwonenden en ondernemingen verkleinen beperkingen op te leggen voor het gebruik van geluids(versterkende) apparatuur op de woonlocatie; • afspraken te maken over overige gedragingen die in deze context tot overlast kunnen leiden, als bijvoorbeeld schreeuwen; • het beperken van reisbewegingen tijdens de voor de nachtrust bestemde tijd van- en naar de potentiële woonlocatie en het ontvangen van bezoekers; • het inzetten van tijdelijke locatieverboden bij (aanhoudende) overlast door bewoners voor Total De Liede. • beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die 24u p/d op toezien op opvolging van beheerafspraken. • een centraal meldpunt voor omwonenden te realiseren dat 24u per dag bereikbaar is, alsmede het opstellen van afspraken over adequate opvolging van meldingen en terugkoppeling over het resultaat. Rekening houden met het volgende • de nabijheid van een woonwagenkamp; • de nabijheid van een populaire jeugdhangplaats, te weten onder het Stastokviaduct; • de ligging langs een drukke weg (A200).
3.3.5 Reactie vanuit het veld/partners Maatschappelijke ondersteuning Er is een gesprek over de locaties geweest met de veldregisseur van de GGD, de coördinator brede centrale toegang en een trajectmanager van het Leger des Heils in Haarlem. De locatie Nieuweweg 2 lijkt hen vanuit het oogpunt van bewoners en zorgverleners bij uitstek geschikt voor DomusPlus. Mede omdat er een combinatie gezocht kan worden met dagbesteding in en rond de boerderij. De toekomstige cliënten van DomusPlus willen daar waarschijnlijk graag aan mee doen. Zij voelen zich buiten gesloten en hebben vaak sinds hun jeugd al te horen gekregen dat zij niets kunnen. De omgeving zal cliënten regelmatig tegen komen op straat. Bijvoorbeeld als zij een paar keer per dag heen en weer lopen naar de supermarkt om een biertje te kopen. De ervaring leert dat zij in hun eigen woonomgeving weinig rottigheid uithalen. Als zij dat wel doen dan wordt er door de zorgverlener opgetreden. Gezien het feit dat er ook andere locaties in beeld zijn, wordt geadviseerd om beide locaties niet in één wijk te huisvesten. Als beide groepen gebruik maken van dezelfde voorzieningen, zoals winkels en openbaar vervoer, dan wordt de druk op de (voorzieningen in de) wijk onnodig groot. De hulpverleners zijn niet verbaasd dat er nu, gedurende het locatieonderzoek nog veel weerstand is in de omgeving. Dat ervaren zij bij andere projecten ook.
Mensen in de buurt zien de komst van DomusPlus of Skaeve Huse als een (extra) bedreiging. In een omgeving waar al problemen door ervaren overlast zijn, kan DomusPlus of Skaeve Huse ook juist een oplossing zijn. Er is immers levendigheid en meer toezicht. Het advies is om als de locaties bekend zijn opnieuw te proberen om omwonenden te betrekken. Dat er in de omgeving plekken zijn waar regelmatig gedeald wordt, wordt niet perse als negatief beoordeeld. De cliënten zullen hoe dan ook hun drugs halen en als dat dichtbij kan, is dat volgens de hulpverleners niet perse slechter dan wanneer de hele stad doorkruist moet worden. Je zou ook kunnen stellen dat de situatie juist meer gecontroleerd is als op loopafstand gescoord kan worden. Tenslotte wordt een
13
locatie nabij het spoor en station (Robertus Nurksweg) niet gezien als een probleem. Het advies is om wel NS en ProRail hierbij te betrekken.
3.4 De mailbox De afgelopen maanden zijn bijna 600 mails ontvangen en beantwoord. Er waren veel mails met vragen en veel mails met uitgesproken zorgen over reeds ervaren overlast. Daarnaast waren er mails waarin Haarlemmers hun mening gaven over het voornemen van de gemeente om DomusPlus of Skaeve Huse in hun wijk te realiseren. In veel gevallen was er geen draagvlak voor deze plannen in de eigen wijk, regelmatig werd wel begrip geuit voor nut en noodzaak van de opvanglocatie (op een andere plek) in Haarlem. Enkele Haarlemmers hadden er vertrouwen in dat een dergelijke voorziening in de eigen woonwijk gerealiseerd kan worden. De belangrijkste en meest voorkomende vragen en reacties waren: 1. Zorg om het ontstaan van onveilige situaties, vooral voor kinderen. Een aantal van de locaties ligt vlakbij een voorziening waar veel kinderen zijn, bijvoorbeeld bij een sportvereniging. 2. Er kwamen ook veel vragen over waarom deze specifieke locaties gekozen zijn en waarom andere locaties zijn afgevallen. 3. Er zijn veel suggesties gedaan om de opvang in de Waarderpolder te vestigen. 4. Andere vragen gingen dieper in op veiligheid en dan specifiek op begeleiding van de cliënten op het moment dat de voorzieningen zijn gevestigd. 5. Er waren ook vragen en meldingen over de huidige situatie in de wijken.
Er wordt aangegeven dat sommige plekken zijn verwaarloosd en de vraag was of daar dan iets aan gedaan gaat worden. 6. Een aantal vragen ging ook over de waarde van de woonhuizen in de buurt van de opvangcentra en de zorgen dat de waarde als gevolg van de voorzieningen mogelijk zou dalen. 7. Veel gevraagd werd of er niet al lang een besluit over de locaties genomen was. 8. Er waren veel vragen rondom het drugsgebruik van de cliënten: hoe komen zij aan hun drugs en waar mogen zij drugs gebruiken? 9. Tenslotte waren er enkele suggesties, bijvoorbeeld het uitvoeren van een risico-analyse, het maken van een beheerplan en ook heel concrete ideeën zoals het gebruik maken van een bezorgservice voor boodschappen of het eerste jaar 24/7 toezicht bij Skaeve Huse. Dit wordt meegenomen in het onderzoek. De reacties waren als volgt verdeeld over de locaties: Aantal beantwoordde mails locatie Aantal mails Nieuweweg 2 46 Robertus Nurksweg 36 Parkwijk/Zuiderpolder 163 Vergierdeweg 452/454 84 Boerhaavelaan 57 182 Niet locatie gebonden 70
14
4.
Hoe nu verder? De gemeenteraad zal op basis van het voorstel van het college een definitieve keuze maken. Het college heeft kennisgenomen van dit verslag en de inhoud meegewogen in haar keuze naast de volgende andere criteria: - mogelijkheid tot verwerving van de grond binnen een redelijke termijn - risico's in relatie tot te volgen ruimtelijke ordening procedures en mogelijke bezwaarprocedures - effecten op ontwikkelingen in de omgeving - verschil in aanleg- en beheerkosten Vanuit het hele palet aan opgehaalde informatie; juridisch, technisch, financieel én vanuit het gebied, doet het college een voorstel dat ter besluitvorming aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Na de keuze voor locatie(s) wordt een omgevingsmanager aangesteld die samen met het gebiedsteam bewoners zal betrekken bij het bespreken van de randvoorwaarden en het maken van een ontwerp voor de woonvoorziening en het maken van een beheerplan, samen met de zorgverlener en in afstemming met de politie. Daarna zal samen met de aanbieder van de woonzorgvoorzienig en bewoners een beheergroep in het leven worden geroepen, waar ook de gemeente in zal participeren.
15
5.
Bijlagen 5.1 Bijlage 1: actief informeren van de omgeving over het locatieonderzoek 5.1.1 Oproep per mail aan Haarlemse wijkraden Het volgende mailbericht is verzonden aan alle Haarlemse wijkraden.
16
5.1.2 Bewonersbrief over informatiebijeenkomst op 9 november 2020 Ondergaande brief is huis-aan-huis verspreid bij circa 8.000 adressen rondom de vier locaties.
17
5.1.3 Folder over buurtbijeenkomsten Ondergaande folder is huis-aan-huis verspreid bij circa 8.000 adressen rondom de vier locaties.
18
19
5.2 Bijlage 2: nieuwsberichten van de gemeente Haarlem over het locatieonderzoek Gemeente zoekt locaties voor bouwen Domus (plus) en Skaeve Huse 12 juli 2019 De gemeente Haarlem wil twee woonzorgvoorzieningen bouwen: een Domus (plus) en een project Skaeve Huse. Het is geen eenvoudige opgave om hiervoor locaties te vinden in de stad. Daarom vraagt de gemeente ook aan inwoners om mogelijke voorstellen voor plekken kenbaar te maken. Domus (plus) is een woonvoorziening waar maximaal 25 mensen met een verslaving, een psychosociale of psychiatrische en vaak ook een verstandelijke beperking wonen. In deze voorziening is 24 uur per dag begeleiding en bewaking aanwezig. Zij krijgen langdurige ondersteuning en dagbesteding waardoor de mensen tot rust komen en de problematiek vermindert. Skaeve Huse zijn kleine, eenvoudige woningen voor mensen die zich niet kunnen aanpassen aan het leven in een normale woonwijk en daar veel overlast veroorzaken. Wethouder Marie-Thérèse Meijs: ‘Ook deze Haarlemmers hebben een plek in de stad nodig waar zij de juiste hulp ontvangen. Een plek voor mensen die anders dakloos zijn en op straat
20
rondzwerven. Of die nu in een bestaande woonvoorziening wonen waar ze eigenlijk niet op hun plek zitten en niet de juiste hulp krijgen die zij nodig hebben.’ Suggesties De gemeente stelt een lijst samen met mogelijke locaties voor de genoemde voorzieningen. Haarlemmers kunnen voorstellen hiervoor kenbaar maken via mailadres opvang@haarlem.nl Meer informatie over dit project is te vinden op www.haarlem.nl/opvang https://www.haarlem.nl/nieuws/gemeente-zoekt-locaties-voor-bouwen-domus-plus-en-skaevehuse/ Speciale zorg in Domus-plus opvang 29 augustus 2019 Voor mensen die te maken hebben met een opstapeling van problemen en een licht verstandelijke beperking is vaak geen geschikte opvang en zorg. De gemeente Haarlem is op zoek naar een locatie voor een passende woon- en zorgvorm en vraagt Haarlemmers mee te denken over een Domus-plus voorziening voor de regio. De zorg staat in Nederland op een hoog peil maar er blijft een categorie van mensen met een opstapeling van problemen voor wie niet altijd een plek is in de bestaande voorzieningen. Het Leger des Heils heeft elders in het land ervaringen opgedaan met een speciale opvang, Domusplus waar deze mensen veiligheid en zorg op maat krijgen. Haarlem zag een toename van het aantal mensen met zeer complexe multi-problematiek in de regio en is nu dringend op zoek naar een locatie voor vestiging van een Domus-plus.
Haarlemmers wordt gevraagd mee te denken over een geschikte locatie. Linda van Berkel en Sheila Slob van het Leger des Heils, Welzijns- en Gezondheidszorg Noord-Holland juichen het meedenken van harte toe. “Het onderwerp ligt gevoelig en is hét voorbeeld van een ‘dit-niet-in-mijn-achtertuin’. Begrijpelijk. Wie gaat googelen vindt gemakkelijk voorbeelden van verzet van buurtbewoners. Maar dat is niet de hele werkelijkheid. In onze opvang in Amsterdam gaat het goed, en zo ook in een villawijk in het Gooi. Buurtbewoners zijn betrokken en weten medewerkers te vinden als ze zich zorgen maken of zaken willen bespreken. Onderzoek heeft bovendien inmiddels uitgewezen dat opvang in een Domus de overlast op straat met negentig procent vermindert,” aldus Sheila Slob. Volledig herstel is vaak niet mogelijk, maar het is wel mogelijk hen rust en een menswaardig bestaan te bieden. Menswaardig bestaan Domus-plus biedt opvang aan maximaal 25 mensen die nergens anders terecht kunnen. Linda van Berkel: “Dan moet je denken aan mensen met meerdere diagnoses, verslaving waardoor ze ziek zijn, en bovendien met een licht verstandelijke beperking. Ze zijn niet in staat om voor zichzelf te zorgen, kunnen geen structuur in hun leven brengen, hebben moeite om zich te handhaven in de maatschappij, of snappen de wereld niet.
Als ze in een opvang zitten waar ze overdag niet terecht kunnen komen ze op straat, voelen zich opgejaagd en veroorzaken dikwijls overlast. Volledig herstel is vaak niet mogelijk, maar het is wel mogelijk hen rust en een menswaardig bestaan te bieden.” Wie daar onder anderen van profiteerde was Michel (49), die elders in Nederland in een Domus- plus woont. Met zijn uitgebreide drugsverleden waardoor hij zijn huis werd uitgezet, belandde hij enkele jaren op straat, sliep onder een afdakje bij een kerkhof. Tot een wijkagent werd getipt en hij opvang kreeg in Domus-plus. "Hier doe ik van alles, papier prikken in de buurt om de straat netjes te houden, op mijn laptop spelletjes doen en plaatjes kijken over Hindoeïsme. Ik droom van een eigen plekje, met een auto of een fiets voor de deur. En terug naar de stad." Zorg op maat
21
In een Domus-plus wordt zorg op maat geboden. De bewoners hebben een eigen kamer met toilet en douche. Per persoon wordt een dagprogramma opgesteld zodat er een structuur ontstaat. Dat kan dagbesteding in huis zijn, of enkele uren werk of scholing. Het blijkt positief te werken als zij samen het eten klaar maken en gezamenlijk eten. In Domus-plus woningen elders in het land zijn soms moestuinen waar in gewerkt kan worden, en in Amsterdam lopen zelfs twee hangbuikzwijntjes in de tuin die bewoners kunnen verzorgen. Bewoners die zo ziek zijn dat ze zich verwaarlozen en dreigen te verloederen krijgen in huis speciale aandacht: ‘bemoeizorg.’ Iemand die zegt: “dit moet gewoon, klaar”. Veiligheid voor hen zelf en de omgeving staat voorop in de Domus-plus. Suggesties locatie welkom In Domus-plus zijn altijd twee tot drie personeelsleden aanwezig, en in de nacht is er een nachtwaker. Ook zijn er gedragswetenschappers bij betrokken en uiteraard de wijkagent en partners in de zorg. Voor omwonenden is er dag en nacht iemand bereikbaar als er overlast wordt ervaren. Voor een optimaal klimaat in de omgeving wordt nauw samengewerkt met wijkagent, wijkraad en buurtregisseur. “Op alle meldingen wordt meteen opgetreden,” aldus Sheila Slob. “Het dringt nu echt. Er zitten nu mensen op plekken waar ze niet de goede zorg krijgen.
Het liefst zouden we gisteren al gestart zijn met de Domus-plus in Haarlem. Een locatie aan de rand van een woonwijk, bereikbaar met openbaar vervoer is het meest geschikt.” De gemeente Haarlem wil óók plek bieden aan mensen die zozeer onaangepast zijn dat zij zelfs niet in een groepsvorm kunnen wonen. Dat kan in kleine eenvoudige woningen: Skaeve Huse. Haarlemmers die ideeën hebben voor een goede locatie voor een Domus-plus en of Skaeve Huse kunnen dat melden aan opvang@haarlem.nl. Lees meer op www.haarlem.nl/opvang https://www.haarlem.nl/nieuws/Speciale-zorg-in-Domus-plus-opvang/ Stap verder in onderzoek naar plek voor woonzorgvoorzieningen 14 september 2020 De gemeente Haarlem wil twee woonzorgvoorzieningen bouwen: een Domus(Plus) en een project Skaeve Huse. Het is geen eenvoudige opgave locaties te vinden voor deze voorzieningen. Aan inwoners van Haarlem is daarom gevraagd hierover mee te denken en suggesties te doen voor beide projecten. De gemeente onderzoekt welke locaties haalbaar zijn. In dit onderzoek is nu een volgende stap gezet. Domus(Plus) is een beschermde woonvorm waar 24 mensen wonen met een verslaving, psychosociale of psychiatrische problematiek, en vaak ook een verstandelijke beperking, die anders dakloos zijn en op straat rondzwerven.
In een Domus (Plus) krijgen de bewoners langdurige ondersteuning en dagbesteding waardoor zij tot rust komen en de problematiek vermindert. Er is 24 uur per dag begeleiding en bewaking aanwezig. Skaeve Huse zijn kleine, eenvoudige woningen voor mensen die zich niet kunnen aanpassen aan het leven in een normale woonwijk en daar veel overlast veroorzaken. Bij Skaeve Huse is sprake van beperkte begeleiding, met name gericht op beheer en handhaving. De gemeente voert een locatie-onderzoek uit en het is de bedoeling om in de eerste helft van 2021 te weten of er een geschikte plek in de stad is. Er wordt gezocht naar een plek voor Domus(Plus) en een andere plek voor maximaal zes Skaeve Huse. Tot 1 oktober 2019 konden Haarlemmers locaties voorstellen die naar hun mening geschikt zijn voor een Domus (Plus) of Skaeve Huse. De voorstellen zijn nu getoetst aan vastgestelde criteria. Op basis van de toets is het merendeel van de voorgestelde locaties afgevallen. Tegelijkertijd kwamen uit de toets zes kansrijke locaties naar voren. Deze zes blijven geheim totdat de gemeenteraad een besluit heeft genomen en betrokkenen geïnformeerd zijn. De gemeenteraad wordt gevraagd een besluit te nemen voor welke van deze zes kansrijke locaties
22
vervolgonderzoek wordt gedaan. Voor die locaties wordt vervolgens de inbreng gevraagd van betrokken wijkraden, inwoners en bedrijven uit de (directe) omgeving. Op basis van die inbreng kan de raad een definitieve keuze maken voor de meest geschikte locatie voor een Domus (Plus) en voor Skaeve Huse. https://www.haarlem.nl/nieuws/stap-verder-in-onderzoek-naar-plek-voorwoonzorgvoorzieningen/ Woonzorgvoorziening kwetsbare daklozen stapje dichterbij 12 oktober 2020 Om in onze samenleving een woonplek te vinden voor een kwetsbare groep mensen die dakloos is en door meerdere oorzaken niet meer in staat zal zijn zelfstandig te functioneren, is best een uitdaging. ‘Toch zijn we met onze zoektocht naar locaties voor Skaeve Huse en Domus(Plus) weer een stap verder,’ aldus wethouder Marie-Thérèse Meijs. ‘Ook deze kwetsbare daklozen horen bij onze maatschappij en verdienen een veilige plek.’ Domus(Plus) is een beschermde woonvorm waar 24 mensen wonen met een verslaving, psychosociale of psychiatrische problematiek, en vaak ook een verstandelijke beperking, die anders dakloos zijn en op straat rondzwerven. In een Domus(Plus) krijgen de bewoners langdurige ondersteuning en dagbesteding. Er is 24 uur per dag begeleiding en toezicht aanwezig.
Skaeve Huse zijn kleine, eenvoudige woningen voor mensen die zich niet kunnen aanpassen aan het leven in een normale woonwijk en daar veel overlast veroorzaken. Bij Skaeve Huse is sprake van beperkte begeleiding, met name gericht op beheer en handhaving. De juiste zorg Wethouder Marie-Thérèse Meijs (Zorg, Welzijn, Volksgezondheid, Wonen en Cultuur): “Het is belangrijk om Skaeve Huse en Domus(Plus) van de grond te krijgen; een veilige plek voor mensen die nergens anders naartoe kunnen. Want - zo blijkt uit onderzoek - wanneer je zorgt voor de juiste voorzieningen op de juiste plek, wordt het overlast gevende gedrag vaak minder en daarmee ook de overlast. Het is dus van groot maatschappelijk belang dat we deze relatief kleine groep mensen een veilige plek bieden. Een eindstation waar ze de rest van hun leven kunnen blijven. Nu vangen we kwetsbare daklozen op in voorzieningen als Velserpoort in Noord en in de Wilhelminastraat. Verre van ideaal omdat deze voorzieningen niet zijn toegerust op het bieden van de juiste zorg voor deze groep mensen. Zonder de juiste woonvoorziening en zorg creëren we meer problemen.” Locatie-onderzoek De gemeente voerde een locatie-onderzoek uit en het is de bedoeling om in de eerste helft van 2021 te weten of er een geschikte plek in de stad is.
Er wordt gezocht naar een plek voor Domus(Plus) en een andere plek voor een project Skeave Huse met maximaal 6 wooneenheden. Eerder is inwoners van Haarlem gevraagd om zelf met ideeën te komen voor mogelijke locaties. Henk Esselink, beleidsadviseur Maatschappelijke Ondersteuning. “Al de aangedragen locaties, meer dan zestig, zijn zorgvuldig onder de loep genomen en getoetst aan de vooraf opgestelde lijst met criteria. De gemeenteraad heeft deze lijst vastgesteld. Punten als veiligheid, afstand tot bewoning, scholen en de staat van een terrein, die we uiterst serieus hebben genomen.” Zo bleef uiteindelijk een lijst met zes kansrijke plekken over. Deze zes locaties blijven geheim totdat de gemeenteraad, naar verwachting eind oktober, een besluit neemt voor welke van deze zes kansrijke locaties vervolgonderzoek wordt gedaan. Voor die locaties wordt vervolgens de inbreng gevraagd van betrokken wijkraden, inwoners en bedrijven uit de (directe) omgeving. Op basis van die inbreng kan de raad een definitieve keuze maken voor de meest geschikte locatie voor een Domus(Plus) en voor Skaeve Huse.
23
Meer informatie vindt u op www.haarlem.nl/opvang/ https://www.haarlem.nl/nieuws/woonzorgvoorziening-kwetsbare-daklozen-stapje-dichterbij/ Vier mogelijke locaties voor vestiging woonzorgvoorziening bekend 29 oktober 2020 De gemeenteraad heeft vier locaties gekozen voor de mogelijke vestiging van een speciale woonzorgvoorziening. Begin 2021 hoopt de gemeente een plek te hebben voor een Domus Plus en een plek voor het project Skaeve Huse met maximaal zes wooneenheden. De vier plekken waar mogelijk een woonzorgvoorziening komt zijn: bij de monumentale boerderij Noord Akendam, aan de Vergierdeweg 452/454 op het groene perceel ten zuiden van het fietspad en de fly-over bij de Robertus Nurksweg aan de westzijde op het weiland dat behoort bij de boerderij aan de Nieuweweg 2 op het terrein van de afvalwaterzuiveringsinstallatie (AWZI) Schalkwijk, aan de Boerhaavelaan 57. Omwonenden, bedrijven en wijkraden van deze vier locaties zijn uitgenodigd voor een digitale informatiebijeenkomst. Ook organiseert de gemeente gesprekken met de buurt. De inbreng van de buurt wordt betrokken in het nader onderzoek naar de vier locaties. Zo kan de gemeente integraal en met oog voor alle belangen een keuze maken voor twee locaties waar de voorzieningen gaan komen.
Domus Plus en Skaeve Huse Domus Plus is een beschermde woonvorm waar 24 mensen wonen met een verslaving, psychosociale of psychiatrische problematiek, en vaak ook een verstandelijke beperking. In een Domus Plus krijgen de bewoners langdurige ondersteuning en dagbesteding. Er is 24 uur per dag intensieve begeleiding en toezicht aanwezig. Deze mensen verblijven nu op straat of in de bestaande voorzieningen, die onvoldoende in staat zijn de noodzakelijke zorg te bieden. Skaeve Huse zijn kleine, eenvoudige woningen voor alleenstaanden die zich niet kunnen aanpassen aan het leven in een normale woonwijk en daar veel overlast veroorzaken. Bij Skaeve Huse is sprake van beperkte begeleiding, met name gericht op beheer en handhaving. Uitgebreid onderzoek en vervolg De gemeente voerde een uitgebreid locatie-onderzoek uit en vroeg inwoners van Haarlem zelf met ideeën te komen voor mogelijk locaties. Deze oproep leverde tientallen plekken op. Deze zijn allemaal getoetst aan vastgestelde criteria. Punten als veiligheid, afstand tot bewoning, scholen en de staat van een terrein zijn bekeken. Uiteindelijk zijn er nu vier kansrijke locaties over en neemt de gemeente begin volgend jaar een besluit over de twee definitieve locaties. Nadat een definitieve keuze is gemaakt worden twee projecten gestart: één voor Domus Plus en één voor Skaeve Huse.
Dan worden de direct omwonenden betrokken bij de verdere ontwikkeling van de plannen en bij het opstellen van een beheerplan. Daarin staan afspraken tussen de gemeente, de zorgaanbieder en de politie over de leefbaarheid in de buurt. Voor meer informatie kijk op: www.haarlem.nl/opvang. https://www.haarlem.nl/nieuws/vier-mogelijke-locaties-voor-vestiging-woonzorgvoorzieningbekend/ 500 Haarlemmers aanwezig bij de livestream over Domus Plus en Skaeve Huse 12 november 2020
24
De gemeente Haarlem wil twee woonvoorzieningen bouwen voor kwetsbare mensen die echt nergens anders kunnen wonen: Domus Plus en Skaeve Huse. Maandag 9 november woonden ruim 500 Haarlemmers een online informatiebijeenkomst hierover bij, waar ook wethouders Meijs en Roduner bij aanwezig waren. Het valt niet mee om twee geschikte locaties te vinden voor Domus Plus en Skaeve Huse. Daarom heeft de gemeente haar inwoners gevraagd om hierover mee te denken. De 60 locaties die deze oproep opleverde, zijn getoetst aan criteria, zoals afstand tot omliggende woonwijken en bereikbaarheid. Er zijn 4 mogelijke locaties overgebleven. De inwoners die maandag inlogden voor de livestream, hadden veel vragen en zorgen, zoals: Wie komen er precies te wonen? En : Wie garandeert ons dat de buurt veilig blijft? Kwetsbare Haarlemmers Domus Plus is een beschermde woonvoorziening voor 24 mensen met een verslaving, psychosociale of psychiatrische problemen en vaak ook een verstandelijke beperking. Deze mensen verblijven nu op straat of in voorzieningen die onvoldoende in staat zijn de noodzakelijk zorg te bieden. Skaeve Huse zijn 6 kleine, eenvoudige woningen voor mensen die zich niet kunnen aanpassen aan het leven in een normale woonwijk. Betrokken buurtbewoners Gaat dit niet tot overlast leiden in de nabijgelegen woonwijken? De gemeente begrijpt deze zorg.
Ervaringen die zijn opgedaan met de eerste Domus Plus-voorziening in Amsterdam laten zien dat de meeste overlast veroorzaakt door drugs- en drankgebruik in de wijk minder wordt omdat het gebruik zich nu naar binnen verplaatst. Gebruik binnen, niet buiten, is de afspraak met bewoners. Daar komt bij dat de gemeente Amsterdam de bewoners vanaf het begin nauw betrokken heeft bij de komst van een woonvoorziening. Er zijn duidelijke afspraken gemaakt met bewoners en ondernemers in de buurt om de overlast tot een minimum te beperken. Is er toch iets aan de hand, dan is er een appgroep waarin dit gemeld kan worden bij de teamleider van de woonvoorziening die direct actie kan ondernemen. Extra beveiliging Er leven ook zorgen over de mogelijke overlast van dealers en andere aanloop. In de Domus Plus-voorziening is 24 uur per dag intensieve begeleiding en toezicht aanwezig. Ook bij Skaeve Huse is er een beheerder. Maar is dat genoeg? Extra beveiligers rondom de voorzieningen zorgen ervoor dat de wijkagent er geen extra werk bij krijgt. En ook hier geldt: korte lijntjes met de buurt zorgen ervoor dat overlast snel kan worden aangepakt. Deze ervaring heeft de gemeente Haarlem ook met de daklozenopvang in de Wilhelminastraat. De hechte samenwerking met de omwonenden en ondernemers heeft geleerd dat een betrokken buurt bijdraagt aan het succes van de woonvoorzieningen.
Waarom juist in ons stadsdeel? Uiteraard wilden de Haarlemmers maandag graag weten hoe de keuze voor deze 4 locaties tot stand is gekomen. Waarom juist Haarlem Oost (3) en Noord (1)? Hier wonen al zo veel kwetsbare mensen, is hun bezwaar. De gemeente heeft ruim 60 aangedragen locaties getoetst aan criteria die staan beschreven in het rapport Domus(Plus) en Skaeve Huse. Zo liggen de locaties aan de rand van de stad en wordt er ruim afstand gehouden tot bijvoorbeeld andere woningen en scholen. Een veel gestelde vraag was ook: waarom bouwt de gemeente deze voorzieningen niet op een bedrijventerrein als de Waarderpolder? De Waarderpolder is belangrijk voor de werkgelegenheid in Haarlem. Sommige bedrijven geven overlast door
25
bijvoorbeeld stank of geluid; wonen is hier niet verantwoord. De andere stadsdelen zijn te dicht bebouwd. Inspraak In de komende periode voert de gemeente gesprekken met wijkraden, bewoners en ondernemers uit de 4 wijken. Zij kunnen dan veel gerichter vragen stellen en ook laten weten waarmee de gemeente rekening moet houden bij de bouw van de locatie in hun wijk. In maart besluit de gemeenteraad waar de Domus Plus en de Skaeve Huse gebouwd gaan worden. Omwonenden van de gekozen locaties worden betrokken bij het project en kunnen bijvoorbeeld meedenken over een beheerplan. In dit plan staan afspraken tussen de gemeente, de zorgaanbieder en de politie over de leefbaarheid in de buurt. Als het ontwerp af is en de bouwvergunning rond, volgt een formele inspraakprocedure, waarbij bewoners nog bezwaar kunnen maken. De bewoners kunnen naar verwachting in 2023 hun intrek nemen. Op www.haarlem.nl/opvang leest u alles over de twee woonvoorzieningen. Hier kunt u ook de livestream van 9 november nog eens bekijken. https://www.haarlem.nl/nieuws/500-haarlemmers-aanwezig-bij-de-livestream-over-domusplus-en-skaeve-huse/
Bewoners en ondernemers praten mee over Domus Plus en Skaeve Huse in hun wijk 17 december 2020 De gemeente Haarlem heeft vier mogelijke locaties op het oog voor Domus Plus en Skaeve Huse. Op 7 en 14 december gingen de betrokken wethouders in gesprek met bewoners, verenigingen en ondernemers uit de wijk. Domus Plus is een beschermde woonvoorziening voor 24 mensen met een verslaving, psychosociale of psychiatrische problemen en vaak ook een verstandelijke beperking. Skaeve Huse zijn 6 kleine, eenvoudige woningen voor mensen die zich niet kunnen aanpassen aan het leven in een normale woonwijk. In de zoektocht naar twee geschikte locaties voor deze kleinschalige woonvoorzieningen zijn er vier overgebleven: één in het Vondelkwartier in Haarlem-Noord en drie in de Boerhaavewijk en Parkwijk-Zuiderpolder in Oost. Zoals afgesproken in de online informatiebijeenkomst op 9 november konden bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden nu in een gesprek met een van de twee betrokken wethouders hun wensen en zorgen uitspreken. Wat zouden ze de gemeenteraad willen meegeven in het besluitproces? Boerhaavewijk: Boerhaavelaan ter hoogte van de afvalwaterzuiveringsinstallatie Maandagmiddag 7 december kwam wethouder Marie-Thérèse Meijs samen met bewoners en afgevaardigden van Hockeyclub Saxenburg en de volkstuinen.