20210091105 2. Bijlage Presentatie C-District

C-District – update en vervolgstappen 5 maart 2021

Bas Froon

kwartiermaker C-District

Gebiedsoverzicht C-District Spaarnelanden: circulaire hotspot Logistiek & Mobiliteit

Cementbouw betonrecycling

Bouwlab R&Do Demo: circulaire slopen & bouwen Domus Labs & Experimenteerwoning Shared Flexible Factory Modulair Bouwen met hout MAAK: Uitbreiding off-grid bedrijfslocaties voor ‘innovatieve makers’ Experimenteerlocatie energiesystemen

MAAK: Innovatieve Maaktechnieken 3D / digitaal / ontwerp / nieuwe materialen / hergebruik materialen

ABI: robotica & motion control

3DMZ Smart Industry Fieldlab 3D printen en IoT, Smart Makers Education (ism Nova) en INHolland

Kavel (reserveren voor hoog innovatief bedrijf?)

C-District: bijzondere clustering rond circulariteit en innovatie

Bijzondere clustering van ondernemers en bedrijven rond circulariteit en innovatie: • • •

innovatieve maaktechnieken slimmer gebruik digitale technieken efficiënter grondstoffengebruik

(bijv houtbouw met robots BouwLab) (bijv lokaal 3D printen 3DMZ, Mergent) (bijv reduceren afval Spaarnelanden)

Unieke locatie tussen stad en de grote Waarderpolder met ruimte voor nieuwe en kleinere initiatieven. Kansrijk: Circulair als economisch groeimodel - focus op schaalbare technieken (impact ondernemen). Haarlem kan zicht goed positioneren binnen de MRA rond Innovatieve Maakindustrie Locatie, projecten en thema’s die geven invulling aan ambities uit lokale en nationale agenda’s: • • • • •

Economische Visie Haarlem, “Creatieve stad van Toegepaste Innovatie” Toekomstvisie Waarderpolder Nationale Agenda’s: Smart Industry Fieldlabs, Transitieagenda’s Circulaire Economie Haarlem Circulair 2040 Europa: Green Deal (inzet op grote industriële transitie)

Versnelling van innovatie gaat niet vanzelf

Thematische afbakening is belangrijk (‘circulair’ is te breed). Aanwezige bedrijven en projecten hebben compleet verschillende ecosystemen – zoek samenwerking op inhoud. Echt innovatieve en vernieuwende maakbedrijven aantrekken gaat niet vanzelf. Regionale geldstromen hebben grote impact. Circulaire economie vraagt om nieuwe innovatieve oplossingen: deze zijn per definitie risicovol.

Wat kunnen we leren van andere clusters voor het C-District?

Doel van het cluster bepaalt vaak de drijvende kracht erachter

Innovatiedistrict: vaak grotere gebiedsontwikkeling, minder thematisch Campus: vaak op en rond onderwijsinstellingen

LAB/HUBS: vaak geconcentreerd rond locatie en/of specifiek thema

Waar liggen kansen voor Haarlem?

Voorbeeldcasus: circulair en efficiënte houtbouw met robots Toekomstconcept vanuit Universiteiten en industrie: een fabriek waarin robots verschillende onderdelen voor woningen maken voor verschillende klanten. Duurzaam en betaalbaar.

Proefopstelling ETH Zurich

C-District als economische impuls voor innovatief en circulair ondernemen Impact en groei Lange termijn ambitie >500 fte. Bedrijven transformeren Ruimte hoeft geen beperkende factor te zijn. Intensivering bestaande locaties (bijv MAAK/3DMZ) en organische groei bestaande bedrijven Waarderpolder. Focus op nieuwe initiatieven Aantrekken van nieuwe bedrijven, projecten en samenwerkingsverbanden (hubs) die uitblinken in een specifiek thema binnen de innovatieve maakindustrie. Vliegwieleffect Met deze kennisintensieve bedrijvigheid wordt een vliegwieleffect nagestreefd waarmee ook bestaande ondernemingen kunnen innoveren en verduurzamen.

Nieuwbouw ABI Robotics

Ontwikkelrichtingen: hoe gaan we de ambities realiseren?

doelstelling bepaalt manier van organiseren: aanpak op drie niveaus 1. C-District (innovatiedistrict) faciliteren / aanjagen / verbinden 2. HUBS & LABS thematische clusters / samenwerkingen / fysieke locaties BouwLab

MAAK

ENZ Remake

3DMZ

+3 hubs…

3. PROJECTEN tastbare projecten en resultaten 'Experimenteer woning’

Houtbouw (CLT)

Circulaire Hotspot

robotisering productie

beton (recycling)

+10 projecten..

stimuleren en faciliteren van het ecosysteem

Economische activiteiten: de bedrijven, instellingen en organisaties waar de economische activiteit plaatsvind (innovaties, banen, omzet, onderzoek, onderwijs)

Fysieke voorzieningen: innovatie faciliterende gebouwen, broedplaatsen, flexibel en betaalbaar vastgoed, laboratoria, infrastructuur, bereikbaarheid, flexibele wet- en regelgeving

Ecosyteem: procesbegeleiding en conceptbewaking

Bron: Brookings Institute

netwerk voorzieningen: relaties tussen personen en bedrijven door o.a. community building, thematische samenwerkingen, incubator programma’s, ontmoetingsplekken en gedeelde faciliteiten voor het ontwikkelen van prototypes.

2021: focus op belangrijke bouwstenen C-District

Top drie prioriteiten om C-District te kunnen lanceren voor Q1 2021

Er is samen met partners een uitgebreide set acties, projecten en ideeën uitgewerkt die de basis vormen van een succesvol innovatiedistrict. Vertrouwen in samenwerking is nu prioriteit – onderstaande top 3 gaat hier concreet in bijdragen. Fysieke voorzieningen: ontwikkelingsplan MAAK terrein Gezamenlijke plan van gemeente en ondernemers op de ontwikkeling van het ‘MAAK’ terrein passend bij ambities van Haarlem. Creëren ‘gedeelde faciliteiten’ voor ondernemers Focus op samenwerkingsvorm met zichtbaar resultaat in 2021 Programma: hulp bij aantrekken financiering Komende 3 maanden gaan veel EU fondsen open: ondersteuning van ondernemers bij verwerving projectfinanciering. Focus op het ‘binnenhalen’ van 2-3 grote projecten naar Haarlem in 2021

C-District breed (ecosysteem): Organisatie en bestuur C-District (projectleider, boegbeeld), communicatie ter ondersteuning van draagvlak (intern en extern): laten zien dat we er zijn en aantrekken nieuwe partners. Liaison MRA, MinEZK, RvO

Bas Froon +31 6 53504235 bas@basfroon.nl