20210068406 Raadsinformatiebrief Evaluatie Jaarwisseling 2020-2021

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Jaarwisseling 2020-2021 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Bestemd voor: Bijlagen

2021/68406 Wienen, J. 6.3 Openbare orde en veiligheid Veiligheid en handhaving S.H. van der Mark 023-5114249 smark@haarlem.nl Commissie Bestuur -

Datum college 9 februari 2021

Inleiding Om de jaarwisseling 2020-2021 in Haarlem zo soepel mogelijk te laten verlopen, zijn in aanloop naar dit evenement met verschillende samenwerkingspartners voorbereidingen getroffen. Naast de reguliere risico’s die spelen tijdens de jaarwisseling, werd het coronavirus een extra uitdaging waar in de voorbereiding veel aandacht aan is besteed. Daarnaast besloot het kabinet om een vuurwerkverbod tijdens de jaarwisseling in te stellen, wat onder andere effect had op de manier van controleren en verbaliseren voor politie en handhaving. Om te voorkomen dat jongeren toch zouden samenkomen tijdens de jaarwisseling, is door de gemeente en verschillende jongerenwerkorganisaties zeer intensief samengewerkt om passende activiteiten voor jongeren te bedenken en te organiseren. Het verloop van de jaarwisseling in Haarlem is op 12 januari jl. met dezelfde samenwerkingspartners geëvalueerd. Onderstaand treft u een overzicht aan van de getroffen voorbereidingen en uitkomsten van de afgelopen jaarwisseling. Voor de zomer ontvangt u een voorstel naar aanleiding van de motie ‘Vuurwerk bij de jaarwisseling’ (2020/623922). Voorbereiding Het verloop van de jaarwisseling wordt in de werkgroep ‘Oud en Nieuw’ voorbereid. Het doel van de werkgroep is om op een multidisciplinaire wijze risico’s in kaart te brengen en maatregelen te treffen in de aanloop van het evenement.

Daarnaast vindt er 72 uur voor de jaarwisseling een laatste afstemmingsoverleg plaats waarin de getroffen maatregelen nogmaals worden besproken en de bereikbaarheid van de hulpdiensten wordt gecheckt. De volgende voorbereidingen worden in de werkgroep besproken: - het in kaart brengen van aandacht locaties en evenementen; - het opstellen van een lijst met risicopanden; - het opstellen van strategieën voor het voorkomen van branden;

Kenmerk: 2021 68406

1/4

- het opstellen van een communicatie strategie; - het bedenken van scenario’s t.a.v. de coronamaatregelen; - openbare orde maatregelen. Voorbeelden van maatregelen zijn het plaatsen van camera’s op aandachtslocaties, handhaving inzetten om risicovolle objecten tijdig van de openbare weg te verwijderen, het in kaart brengen van hangplekken en buurtruzies, het organiseren van evenementen voor de jeugd tijdens de jaarwisseling en het informeren van bedrijven over het tijdig verwijderen van containers. Evaluatie Meldingen en klachten Er zijn vanaf 1 december 2020 tot en met 18 januari 2021 104 meldingen1 over vuurwerkoverlast en vandalisme bij de gemeentelijke meldkamer binnengekomen. Er is één oproep gedaan aan de gemeente om over te gaan tot een definitief vuurwerkverbod in Haarlem. De politie heeft over dezelfde periode ongeveer 87 meldingen binnengekregen. Inzet handhaving Vanaf begin december is handhaving druk geweest met het oppakken van meldingen en klachten omtrent vuurwerk. Daarnaast zijn handhavers in de maand december regelmatig een aantal hotspots afgereden waar vaak vuurwerk werd afgestoken. Bij signalering van het afsteken van illegaal vuurwerk, werd de politie direct ingelicht. Hierdoor is er veel vuurwerk in beslag genomen. Er zijn twee Halt-verwijzingen uitgedeeld voor het afsteken van illegaal vuurwerk op 31 december.

Sinds november zijn handhavers op pad geweest om risicogoederen zoals kerstbomen, autowrakken, autobanden en pallets van de straat te halen. Tevens werden risicopanden, panden met een grote opslag of met leegstand, doorgegeven. Vanaf 24 december is handhaving druk geweest met het weghalen van open grote containers. Na het uitdelen van waarschuwingsbrieven hiervoor zijn er nog een klein aantal containers weggesleept op oudjaarsdag. Gedurende de dag is handhaving oplettend geweest voor open vuren en op het juist naleven van de Tijdelijke COVID-wet. Er zijn op 31 december twee waarschuwingen, twee boetes en twee Halt-verwijzingen uitgedeeld voor het niet naleven van de coronamaatregelen. Inzet politie Gezien de ontwikkelingen rondom de coronamaatregelen en het vuurwerkverbod, is de beschikbare capaciteit van de politie in grotere mate ingezet. Nog meer dan in de voorgaande jaren vroeg de jaarwisseling om een goed gecoördineerde operationele aansturing. Alle mogelijke scenario’s zijn vooraf uitvoerig met de verschillende samenwerkingspartners besproken en er zijn duidelijke afspraken gemaakt over het eventueel inzetten van de Mobiele Eenheid en/of het toepassen van noodbevoegdheden. Ondanks de aangescherpte maatregelen en de daarbij verwachte orde 1

(01-12-2019 t/m 21-01-2020: 168 meldingen)

Kenmerk: 2021 68406

2/4

verstoringen is het relatief rustig gebleven in Haarlem. Er vonden in totaal 68 incidenten plaats. Meest opvallend was het incident in stadsdeel Noord waarbij rond 00.45 uur acht woningen en een school zijn beschadigd door een vuurwerkbom. Ook zijn in die buurt meerdere brandjes gesticht. Gezien het incident, zal deze locatie in de nieuwe voorbereiding meegenomen worden als risicolocatie. Daarnaast was het in het Rozenprieel een tijd onrustig en stond de Mobiele Eenheid paraat om in te grijpen. Uiteindelijk is er geen inzet nodig geweest. Op het Voortingsplantsoen zijn de hulpdiensten meermaals aanwezig geweest om te bemiddelen bij verschillende brandjes op het plein. Van 31 december 22.00 uur tot 1 januari 07.00 uur vonden er 68 incidenten plaats. Dit is een kleine stijging van het aantal incidenten ten opzichte van vorig jaar2. Verder zijn er twee aanhoudingen geweest en zijn er drie meldingen van geweld richting een politieambtenaar opgemaakt. Er vonden tijdens de jaarwisseling geen woninginbraken plaats. Inzet camera’s Op basis van ervaringen uit voorgaande jaren zijn er op de volgende vier hotspots camera’s geplaatst op basis van artikel 2.77 van de APV: Floris van Adrichemlaan, de Berlagelaan, het Teylerplein en het Voortingsplantsoen. Vorig jaar waren er enkel op twee locaties cameratoezicht.

Het Teylerplein en het Voortingsplantsoen waren voor deze jaarwisseling toegevoegd omdat hier gedurende het jaar al meerdere incidenten hebben plaatsgevonden. Daarnaast zijn het Teylerplein en het Voortingsplantsoen al eens eerder aangewezen als risicolocatie. Naast de preventieve werking van de camera’s, zijn een aantal dreigende situaties duidelijk in beeld gebracht. Op basis van deze beelden heeft de politie goed en bemiddeld kunnen optreden. Inzet brandweer De brandweer heeft tijdens de jaarwisseling 36 uitrukken gehad voor brand, waarvan één autobrand. De autobrand vond plaats in het Rozenprieel. Het aantal uitrukken voor brand is iets minder dan vorig jaar3. Ook de brandweer geeft aan dat zij deze jaarwisseling als relatief rustig hebben ervaren. Inzet Spaarnelanden Ook Spaarnelanden geeft aan een relatief rustige nacht te hebben gehad tijdens de jaarwisseling. Na een eerste analyse geeft Spaarnelanden aan dat de schade ongeveer gelijk is aan voorgaande jaren4. Er is schade ontstaan aan ongeveer 60 afvalbakken en vijf containers. Het schadebedrag is hoger dan vorig jaar. De kosten worden geschat op €50.000,-. Daarnaast is de schade aan speelvoorzieningen aanzienlijk gedaald. De kosten bedragen ongeveer €2000,-. Vorig jaar was er een heel speeltoestel vernield (€20.000,-).

Doordat Spaarnelanden een aantal parkeermeters op risicolocaties preventief heeft laten beschermen met metalen kappen, zijn de kosten deze keer lager dan voorgaande jaren. Het bedrag wordt geschat op €2000,-. Verder bedragen de kosten aan bankjes en bomen ongeveer 2

(2019-2020: 59 incidenten, 2018-2019: 90 incidenten en 2017-2018: 104 incidenten) (2019-2020: 46 uitrukken voor brand). 4 (2019-2020: €76.716,39, 2018-2019: €74.900,- en 2017-2018: €84.460) 3

Kenmerk: 2021 68406

3/4

€5000,- en zijn er ongeveer 220 verkeersborden beschadigd (schadebedrag nog onbekend). JCDecaux geeft aan dat er 15 bushokjes zijn beschadigd. Dit aantal komt overeen met het aantal van vorig jaar. Naar aanleiding van het Strategisch Plan Afvalscheiding (‘Wij Haarlemmers scheiden afval’) zijn er de afgelopen jaren veel ondergrondse containers geplaatst. Veel van deze bakken werden rond de jaarwisseling afgesloten. Spaarnelanden constateerde echter vanaf maart een toename van afval en grondstoffen. Hierdoor is besloten om enkel de ondergrondse containers en afvalbakken in risicogebieden af te sluiten of weg te halen tijdens de jaarwisseling. Daarnaast heeft Spaarnelanden de dagen voor oud en nieuw de containers vaker geleegd om te voorkomen dat afval naast de container werd geplaatst. De stijging van de kosten van de beschadigde afvalbakken is niet inherent aan de keuze om enkel afvalbakken in risicogebieden te verwijderen. Het aantal beschadigde afvalbakken en containers is overeenkomstig met de voorgaande jaren. De kosten liggen hoger door de mate van beschadiging en de soort containers die zijn beschadigd. Geen enkele afvalbak is bestand tegen het steeds zwaarder wordende illegale vuurwerk dat op dit moment wordt gebruikt. Het vervangen van de beschadigde afvalbakken heeft lang geduurd, soms wel 14 dagen.

De aanpak van Spaarnelanden zal dit jaar geëvalueerd worden en waar nodig aangepast. In plaats van de jaarlijkse kerstbomeninzamelingsactie, is dit jaar gekozen voor een alternatieve inzameling waar de bomen per stadsdeel werden opgehaald. Hierdoor lagen er meer kerstbomen verspreid door de stad. Jeugdactiviteiten Om de jeugdoverlast op straat tijdens de jaarwisseling zoveel mogelijk terug te dringen, zetten we niet alleen repressief in met de politie en handhaving, maar ook preventief. Zo heeft de politie vooraf veel contact met jongerenwerkers over vermoedens van eventuele dreigende ordeverstoringen. Daarnaast vraagt de gemeente al een aantal jaren aan het samenwerkingsverband Jeugd om een programma te maken voor jongeren. Door de coronamaatregelen was het lang onduidelijk of er nog activiteiten voor jongeren georganiseerd konden worden. Uiteindelijk zijn er vanuit meerdere organisaties (Thriple Threat, Stichting Hatrick, SportSupport, Stichting STAD en Haarlem Effect) verschillende activiteiten georganiseerd. Zo werd er naast een aantal digitale activiteiten, ook een fysiek pannakooi (voetbal)toernooi in het Rozenprieel georganiseerd. Op oudejaarsdag zijn er meer dan 350 jongeren actief geweest bij de activiteiten van het jongerenwerk in Oost, Schalkwijk en Rozenprieel. Ik hoop u hierbij voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, drs. J. Wienen

Kenmerk: 2021 68406

4/4