20210014639 2. Bijlage 1. Uitvoeringsprogramma Vergunningen, Toezicht en Handhaving 2021
Tekst van het document
4.2.3
Het opstellen van een nieuw Beleidsprogramma VTH 2022-2026
Het huidige beleidsprogramma VTH is ingegaan in 2019 en zou normaal gesproken (uitgaande van de vierjaarlijkse cyclus) lopen tot 1 januari 2023. In het huidige beleidsprogramma hebben wij echter al aangekondigd dat het nieuwe beleidsprogramma eerder zou komen. Dit vanwege de invoering van de Omgevingswet en de invloed daarvan op de werkzaamheden en de inrichting van de VTH processen. Uiteraard zullen daarin ook de gevolgen voor het VTH beleid vanuit andere Haarlemse initiatieven (denk bijvoorbeeld aan de versnelling in de woningbouw) opgenomen worden. Daarnaast zal er een korte evaluatie van het huidige Beleidsprogramma worden opgesteld. 4.2.4
Woon- en adresfraude, project Lelie
In bepaalde gebieden in Haarlem is er gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak. De keuze voor deze aanpak heeft te maken met specifieke problemen of ontwikkelingen die ter plaatse spelen. Een voorbeeld hiervan is het project Lelie. Op basis van de resultaten uit de afgelopen jaren binnen dit project is gebleken, dat er steeds meer gegevens boven water komen die opvolging vereisen. Ongewenste activiteiten als huisjes-melken, prostitutie en drugshandel komen goed in beeld door een gerichte analyse van het gebruik en de mutaties in gebruik van fysieke locaties. Relevant is verder nog, dat er steeds meer raakvlakken zijn met ondermijning waardoor de fysieke adrescontroles meer tijd en kennis op dit gebied vergen van de toezichthouders. Op advies van het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) is besloten om voor een langere periode dit integraal project uit te voeren, in samenwerking, tussen gemeente, politie eenheid Noord-Holland, Openbaar Ministerie Noord-Holland en de Belastingdienst. Dit project is in de Actieprogramma's Integrale Veiligheid en Handhaving opgenomen onder het geprioriteerde thema “Ondermijning door georganiseerde criminaliteit”.
Voor dit project is vanuit de afdeling VTH de volgende capaciteit in het Uitvoeringsprogramma 2021 opgenomen: - Twee bouwinspecteurs, elk ieder een dag per week (dus 16 uur op weekbasis) - Een of twee procesmanagers, samen voor 12 uur per week. - Een of twee juristen met gemiddeld twee zaken per week (aantal uren afhankelijk van de complexiteit van de voorliggende zaak). 4.2.5 Illegale bewoning in de Waarderpolder De bedrijvigheid in de Waarderpolder is van groot economisch belang voor Haarlem. Het is niet gewenst dat dit belang wordt beperkt doordat in het betreffende gebied ook wordt gewoond. Uitgangspunt van het vigerende bestemmingsplan is het bieden van nieuwe bedrijvigheid. Wonen past daar niet in.
In 2018 is gestart met de aanpak van het illegaal wonen (in strijd met het bestemmingsplan) in het industriegebied Waarderpolder. Dit project wordt gezamenlijk uitgevoerd door de toezichthouders van team Toezicht en Handhaving en de juristen van het team Procedures en Projecten van afdeling VTH. Het gaat hier om een handhavingstraject dat zorgvuldig maatwerk vereist. Uiteraard is het doel van dit traject de illegale bewoning in de Waarderpolder te beëindigen. Maar daarbij zal per geval worden bekeken of er, (naast uiteraard de eigen verantwoordelijkheid van de betrokken bewoners om andere woonruimte te vinden) ondersteuning of hulp vanuit de gemeente moet worden aangeboden; het zogenoemde maatwerk. Voor het verloop van dit project tot nu toe, wordt verwezen naar de tussenevaluatie van dit project (2019/946520) en naar de bijgevoegde evaluatie VTH 2020. Dit project heeft vanwege corona afgelopen jaar op een lager pitje gestaan. Op de adressen die aangeschreven zijn is de (onrechtmatige) bewoning gestaakt en de inschrijvingen in de Basisregistratie Personen zijn daarop aangepast. In 2021 wordt dit project voortgezet (voortgang met fase 2 en 3 van de handhaving). 4.2.6 Funderingsherstel In Haarlem is in verschillende wijken een aantal woningen met zorgwekkende funderingsproblemen. De constructeurs en inspecteurs van VTH hebben hierin een adviserende en een toezichthoudende rol.
De gemeente heeft in 2019 een stimuleringsregeling voor het herstel van funderingen ingesteld. Woningeigenaren die de fundering van hun bouwblok willen herstellen, kunnen financieel worden ondersteund, wanneer een bepaald percentage van de andere eigenaren in het bouwblok niet kan of wil meewerken aan het herstel. Verder wordt er geen leges geheven op de vergunningsplichtige werkzaamheden, voor zover het de funderingen betreft. Maar ook in de sfeer van handhaving krijgt dit aspect extra aandacht. Eigenaren kunnen worden aangeschreven en een last onder dwangsom opgelegd krijgen. Uiteraard zal bij acuut gevaar (zoals gebruikelijk) direct handhavend worden opgetreden.
4.2.7
Toezicht en handhaving Huisvestingsverordening en Airbnb
De gemeente Haarlem is met haar historische binnenstad een aantrekkelijke locatie voor toeristen. Overlast door tijdelijke gasten van huiseigenaren die gebruik maken van Airbnb en andere bemiddelaars, is een trend die zich nog steeds uitbreidt in de grote steden, al heeft de Corona-crisis daar vorig jaar wel een remmende werking op gehad (en wellicht geldt dit ook nog in 2021). Haarlem heeft vanwege het gebruik van de Airbnb’s al een aantal klachten binnen gekregen en heeft daarom in 2020 nadrukkelijk op toezicht en handhaving van Airbnb ingezet. Uiteraard beoordelen en behandelen we ook in 2021 in ieder geval alle klachten die binnenkomen, met toepassing van het ons beschikbaar gestelde wettelijk instrumentarium. Daarnaast wordt in 2021 het onderzoek naar de advertenties voortgezet; met name daaruit verwachten we ook in 2021 weer notoire overtreders beter in beeld te krijgen en zo nodig de stap naar handhavend optreden (het opleggen van een last onder dwangsom) te zetten.
4.2.8 Inspectiesignaal brandveiligheid gevels. De Minister van BZK heeft bij brief van 30 november 2018 alle gemeenten gevraagd om de meest risicovolle gebouwen in de gemeente te inventariseren en er vervolgens op toe te zien dat eigenaren van deze gebouwen onderzoek uitvoeren naar de brandveiligheid van de gevels en wanneer noodzakelijk maatregelen nemen om de veiligheid te waarborgen. Deze inventarisatie beperkt zich tot gebouwen met gevels waarvan de buitenzijde niet van beton of baksteen is. In 2019 is hiermee een begin gemaakt. In 2020 zou hiermee verder worden gegaan (inspectie door
inspecteurs gemeente heeft een lijst van 105 gebouwen opgeleverd, verder zou de VRK ondersteuning bieden), maar door Corona is dit doorgeschoven naar 2021. 4.2.9 Aanpassingen in digitaal systeem parkeren Het digitale systeem voor parkeren moet worden vernieuwd om alle gegevens up-to-date te hebben, zodat alle maatregelen die de afgelopen jaren op dit gebied zijn toegevoegd, probleemloos kunnen worden verwerkt. Het nieuwe systeem zal, voor ingebruikname er van, ook uitvoerig moeten worden getest. Iets wat een zware wissel trekt op de huidige medewerkers, die het werk maar net kunnen uitvoeren binnen de bestaande bezetting. 4.2.10 Aanpassing bomenverordening, en aanpassing proces vergunningverlening kappen. Verwachting was dat de Bomenverordening al in 2019 zou worden aangepast. De raad heeft uitgesproken dat deze verordening op een later moment in een bredere context zal worden behandeld, maar dan in samenhang met een aantal andere regelingen die het groen in de openbare ruimte betreffen. Verwachting is, dat dit in 2021 gebeurt. Dit kan leiden tot uitbreiding van de vergunningplicht voor het kappen en (als gevolg daarvan) meer bezwaren die door de afdeling moeten worden afgehandeld. Daarnaast moet het proces bij de afhandeling van kapvergunningen worden verbeterd.
Gezien de complexiteit, de vele vragen, de aandacht en de benodigde checks op proces, inhoud en administratieve verwerking, alsmede op de juridische houdbaarheid, is hier extra capaciteit nodig (inschatting: 0,4 fte, schaal 10). 4.2.11 Inspectie woonwagenlocaties De afdeling is betrokken bij de uitvoering van het actieplan normalisatie woonwagenlocaties van team Wonen (afdeling ECDW). Dit project wordt uitgevoerd in samenwerking met de afdeling Veiligheid en Handhaving. Hiervoor zullen in 2021 alle woonwagen locaties worden geïnventariseerd. Na elke inventarisatie zal er gekeken worden wat er moet gebeuren om de locaties terug te brengen naar een genormaliseerde situatie. De bevindingen zullen worden gedeeld met de bewoners, met de insteek dat zij zelf orde op zaken gaan stellen. Dit met het doel om, na uitvoering hiervan, nieuwe plekken aan te wijzen. Als dit niet mogelijk is zal er een handhavingstraject ingezet worden.
5.
Uitvoering 2021 in cijfers prognose in risicoanalyse. Voor de verantwoording en prognose van de ureninzet in 2021 wordt verwezen naar de bijgevoegde risicoanalyse.
6.
Samenwerking 6.1 Verbonden partijen Voor de verbonden partijen (VRK en ODIJ) die taken uitvoeren binnen het VTH-werkveld geldt, dat hierover jaarlijks separaat aan de gemeenteraad stukken worden voorgelegd en over wordt gerapporteerd (begroting, jaarrekening). In deze paragraaf benoemen we dan ook alleen de algemene voortgang. Voor het overige verwijzen wij naar de stukken van de ODIJ en VRK zelf.
6.2 De Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) Taken: De ODIJ geeft voor de gemeente Haarlem uitvoering aan de volgende takenpakketten: - het basistakenpakket, exclusief de bodemtaken (enkel handhaving op verzoek); - het bedrijfsgebonden milieutakenpakket, exclusief milieuadvisering en beleidsvoorbereiding en -uitvoering; - toezicht bij enkele evenementen (op verzoek); - signaaltoezicht brandveiligheid bij bedrijven. Verantwoording 2020 De eerste en tweede bestuursrapportage (januari tot en met augustus 2020) van de ODIJ zijn inmiddels door het Dagelijks Bestuur vastgesteld. Zij zijn daarna doorgezonden naar de colleges van de deelnemende gemeenten. In Haarlem zijn deze stukken ter kennisneming naar de raad doorgezonden. Jaarplan 2021 Het uitvoeringsprogramma voor 2021 is inmiddels in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 16 december 2020 vastgesteld. De ODIJ zal in 2021 doorpakken op het toezicht en de handhaving op energiebesparing bij bedrijven. Ondermijning zal ook in 2020 een thema zijn voor Haarlem bij het toezicht en de handhaving. Daarvoor zal de ODIJ nauw samenwerken met gemeenten in de regio. Nieuw is dat er vanaf 2021, naast het algemene uitvoeringsprogramma voor het hele werkgebied, per gemeente een apart document is bijgevoegd over de werkzaamheden in die betreffende gemeente.
ODIJ beoogt daarmee om de raden van de betrokken gemeenten concreter te informeren over de lokale werkzaamheden. ODIJ heeft daarnaast begin 2021 een nieuw Bedrijfsplan opgesteld, dit om beter in te kunnen spelen op een andere manier van werken in verband met de van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb per 1-1-2022.
6.3 Veiligheidsregio Kennemerland, Brandweer De VRK geeft voor de gemeente Haarlem advies over brandveiligheid bij bestemmingsplannen, omgevingsvergunningsaanvragen activiteit bouwen, milieutechnische zaken en aanvragen voor evenementen. In het kader van toezicht op de brandveiligheid voert de VRK diverse soorten controles uit. Dit zijn voornamelijk de periodieke controles op de omgevingsvergunningen brandveilig gebruik en gebruiksmeldingen. Daarnaast voert de VRK controles uit op evenementen en andere tijdelijke inrichtingen. Verantwoording 2020/2021 Met een tussenrapportage en een jaaroverzicht informeert de Sector Risicobeheersing van de VRK de gemeente Haarlem twee keer per jaar (resp. kort na de eerste helft van het jaar (september) en vervolgens zo spoedig mogelijk na de jaarwisseling (eind januari)) over de bereikte resultaten in het betreffende jaar. De gerapporteerde activiteiten zijn als gevolg van het vele extra werk door de coronacrisis niet geheel volgens planning gegaan. Ditzelfde fenomeen verwachten wij ook weer voor een deel van 2021. Jaarplan 2021 Het activiteitenplan beschrijft op hoofdlijnen de werkzaamheden die de sector Risicobeheersing van de VRK voor de gemeente Haarlem gaat verrichten. In 2021 komt de VRK hiervoor met een format in 3 delen: een infographic, een beschrijving van ontwikkelingen en trends en planningscijfers op de belangrijkste producten.
6.4 Veiligheidsregio Kennemerland, GGD De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving kinderopvang. Eventuele handhavingsacties, voortvloeiend uit de inspecties, worden door de gemeente uitgevoerd. Taken GGD: De feitelijke uitvoering van de inspecties ligt bij de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst. Jaarlijks wordt hiervoor in samenspraak met de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst een werkplan opgesteld. Verantwoording 2020 Met het jaarverslag legt het college verantwoording af over het uitgevoerde toezicht en handhaving op de kwaliteit van de kinderopvang in het kader van de Wet Kinderopvang en kwaliteitseisen aan de Inspectie van het Onderwijs. De verantwoording 2020 wordt in mei of juni 2021 vastgesteld door het college van B&W. In 2020 heeft Haarlem wederom de A-status van het Rijk gekregen voor de uitvoering van de toezichts- en handhavingstaken kinderopvang.
Jaarplan 2021
Eind 2020 heeft de GGD een korte terugblik gegeven op 2020 en tegelijkertijd een voorstel voor de inspecties 2021 opgesteld. Aan de hand van dit voorstel is de opdracht verstrekt voor de inspectie kinderopvang die de GGD in 2021 voor de gemeente Haarlem uitvoert.
7.
Borging van middelen De VTH-taken vallen onder het beleidsveld 6 (Burger, bestuur en Veiligheid, blz 126 van de begroting 2021), om precies te zijn onder § 6.3 Openbare Orde en Veiligheid. De uitvoering van de VTH-taken in de gemeente Haarlem wordt deels betaald uit de algemene middelen en deels uit de inkomsten op de leges. De legesinkomsten en de personeelskosten staan vermeld in de begroting 2021. De salariskosten van de afdeling VTH staan vermeld op blz. 166 (onder § 5.6) De opbrengsten belastingen en heffingen (waaronder de leges en de precario) worden vermeld op blz. 182. De bijdragen aan de verbonden partijen zijn vermeld op blz. 204.
8.
Vooruitblik VTH beleidscyclus onder de Omgevingswet en nieuw Beleidsplan VTH 8.1 Omgevingsvisie. Onze stad is volop in ontwikkeling. Steeds meer mensen willen er wonen, werken en recreëren. Met die groei komen we voor nieuwe uitdagingen te staan. Mede daarom maken we een Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie schetst een toekomstbeeld voor de stad en alles wat zich hier afspeelt. Denk bijvoorbeeld aan hoe we wonen en werken, hoe we bereikbaar zijn en blijven en wat onze visie is rondom erfgoed of groen in de stad. De visie laat zien in welke richting we ons de komende jaren willen ontwikkelen.
8.2 Nieuw Beleidsprogramma VTH 2022-2026. Zoals hierboven al is aangegeven, zal in 2021 een nieuw Beleidsprogramma VTH 2022-2026 worden opgesteld. Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven onder de Omgevingswet aan moet worden voldaan.
8.3 Procescriteria beleidscyclus VTH-taken De procescriteria zijn de eisen die worden gesteld aan de beleidscyclus bij de taken van vergunningverlening toezicht en handhaving (VTH). De procescriteria zijn te vinden in het Omgevingsbesluit, artikelen 13.5 tot en met 13.11.
8.4 Twee cycli: beleidvormend en uitvoerend De procescriteria vormen twee cycli, een beleidvormende (strategische) cyclus en een uitvoerende (operationele) cyclus. Op het snijvlak van beide cycli ligt het uitvoeringsprogramma. De beleidvormende cyclus is voornamelijk het domein van de bevoegde gezagen. Hier worden de kaders geformuleerd voor het uitvoeringsprogramma. De uitvoerende cyclus ligt deels bij omgevingsdiensten en deels bij bevoegde gezagen zelf.
8.5 BIG-8 model is samenhangend geheel Het samenhangende geheel van beide cycli wordt ook wel BIG-8 genoemd. Dit model maakt vanuit een strategisch kader de vertaling naar operationeel beleid ten behoeve van kwaliteitsborging samen met een sluitende planning- en controlcyclus. Door deze cycli te volgen, wordt de cyclus, die begint bij het opstellen van het beleid en via de uitvoering uiteindelijk leidt tot het bijstellen van het beleid, gesloten.
8.6 De procescriteria volgens de Omgevingswet De procescriteria geven de elementen aan die minimaal aanwezig moeten zijn. Daarnaast moeten de criteria worden gebruikt bij het inrichten van de organisatie. De volgende procescriteria worden onderscheiden: de uitvoeringsstrategie (artikel 13.5 en 13.6) de handhavingsstrategie (artikel 13.5 en 13.6) het uitvoeringsprogramma (artikel 13.8) de uitvoeringsagenda (artikel 13.6) de uitvoeringsorganisatie (artikel 13.9) de borging van middelen (artikel 13.10) de evaluatierapportage (artikel 13.11)
8.7 Huidige regelgeving opgenomen via Invoeringswet Via de Invoeringswet Omgevingswet is de huidige regelgeving over VTH uit de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) opgenomen in paragraaf 18.3.2 (strategische en programmatische uitvoering en handhaving) van de Omgevingswet. Bij algemene maatregelen van bestuur (zoals het Omgevingsbesluit) stellen de betrokken bestuursorganen regels over de strategische en programmatische uitoefening van deze taken Dat doen zij in het belang van een doelmatige uitoefening van de uitvoeringstaak en de handhavingstaak.
8.8 Randvoorwaarden hogere kwaliteit handhaving In hoofdstuk 13 van het Omgevingsbesluit staan de randvoorwaarden voor gemeenten en provincies om tot een hogere kwaliteit van handhaving te komen. Met name de artikelen 13.5 tot en met 13.11 gaan dieper in op de procescriteria, de afzonderlijke onderdelen van de strategische en programmatische uitvoering en handhaving.
Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 6 januari 2020
________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl