20201134825 Raadsinformatiebrief Reactienota concept RES incl. bijlage

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Reactienota concept RES Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Bestemd voor:

2020/1134825 Datum college 15 december 2020 Berkhout, R.A.H. 4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling PG J. van Keulen 023-5114918 jvankeulen@haarlem.nl Het college stuurt deze raadsinformatiebrief ter kennisname naar de commissie Beheer. Bijlagen Reactienota Noord-Holland Zuid Het college heeft kennisgenomen van de reactienota Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid. In de Reactienota staat hoe er wordt omgegaan met de wensen en bedenkingen in de uitwerking van de RES NHZ 1.0. De reactienota wordt ter kennisname aangeboden aan de commissie beheer. In mei komt de RES 1.0 ter bespreking in de commissie. De belangrijkste onderdelen voor de gemeente Haarlem zijn: • De beantwoording van de wensen en bedenkingen (reactienota blz. 50 t/m 51) • De reacties die zijn ontvangen over specifieke locaties en of over lokaal beleid gaan (reactienota blz. 182 t/m 183). Tijdlijn: 21 april 2020

Concept-RES in college Haarlem en andere - na behandeling in alle colleges NHZ, en van waterschappen en provincie gemeenten in de regio Noord-Holland-Zuid wordt de concept RES digitaal aangeleverd aan de gemeenteraden.

Mogelijkheid voor stellen technische Vanaf 19 mei vragen over de concept-RES door 2020 raadsleden Uiterlijk 7 juli Concept-RES wordt aangeboden aan NP 2020 RES NHZ, waaronder gemeente Haarlem, half augustus ontvangt ‘doorgerekende’ voorlopige 2020 concept RES van NP RES (en PBL) September 2020 1 oktober december 2020 nov 2020 – feb 2021 mei 2021 1 juli 2021

- online via de website van energieregio NHZ - ter voorbereiding op de wensen & bedenkingen procedure in september 2020 - voorlopige versie Concept RES zonder wensen en bedenkingen voor doorrekening naar NP RES/ PBL - voorlopige haalbaarheid landelijk opgave van 35 TWh duidelijk

- ophalen wensen en bedenkingen van gemeenteraad met ondersteuning Raadsprocedure ‘Wensen & Bedenkingen’ van programmabureau RES Noord-Holland- Zuid, raadsstuk met aanvullende notitie doorrekening PBL Concept-RES wordt aangeboden aan NP - definitieve versie concept RES (inclusief opgehaalde wensen en RES bedenkingen) - alle reacties van deelnemers, alternatieve plannen en visies, en de Reactienota NP RES wensen en bedenkingen van raden worden behandeld in de reactienota. - verder uitwerken van zoeklocaties naar projectlocaties met Participatietraject naar een RES 1.0 belanghebbenden, vertegenwoordigers en omwonenden. Behandeling en vaststelling RES 1.0 in gemeenteraad Aanbieden RES 1.0 aan NP RES Na vaststelling gemeenteraad

Kenmerk: 2020/1134825

1/5

Aanleiding Voor de totstandkoming van de concept-RES Noord-Holland Zuid is er door de betrokken overheden intensief samengewerkt met belanghebbenden, maatschappelijke organisaties, inwoners, ondernemers en volksvertegenwoordigers. De concept-RES Noord-Holland Zuid is het resultaat van vele onderzoeken, gesprekken en bijeenkomsten. In de zes deelregio’s hebben gemeenten, provincie, waterschappen en netbeheerder samen met inwoners, ondernemers, energiecoöperaties, maatschappelijke organisaties op het gebied van natuur, milieu en land- en tuinbouw gekeken naar waar grootschalig wind- en zonne-energie opgewekt zou kunnen worden. In de energieregio zijn 70 lokale bijeenkomsten gehouden waaraan meer dan 1.500 mensen hebben deelgenomen. De uitkomsten van deze bijeenkomsten zijn vertaald in de concept-RES NHZ. Na het publiceren van de concept-RES NHZ (april 2020) konden betrokkenen en volksvertegenwoordigers reageren op de concept-RES: er was een digitale consultatie voor betrokkenen en via het democratisch proces kon de volksvertegenwoordiging wensen en bedenkingen meegeven aan hun bestuurders. Op 03-09-2020 heeft het college de concept-RES vastgesteld en deze aangeboden aan de gemeenteraad voor het uiten van wensen en bedenkingen. De uitkomsten van de digitale consultatie en de wensen en bedenkingen zijn samengebracht in de reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’.

Deze leiden tot: • Tekstuele veranderingen voor de RES 1.0 ten opzichte van de concept RES, zoals het toevoegen van onderwerpen of aanvullingen en verbetering van bestaande teksten. • Veranderingen op de kaart met zoekgebieden. • Onderzoeksvragen (thematafels) De colleges van gemeenten, Gedeputeerde Staten en de dagelijks besturen van de waterschappen nemen kennis van deze reactienota. De aanpassingen worden verwerkt op weg naar de RES 1.0. Volgens de bestaande planning wordt de RES 1.0 in mei/juni 2021 voor besluitvorming voorgelegd aan gemeenteraden, Provinciale Staten en de algemeen besturen van de waterschappen. Reactienota De betrokkenheid bij de RES is groot. Er zijn 122 reacties ontvangen op de concept-RES. De Natuur en Milieu Federatie heeft kaarten ingebracht waarin zij kenbaar maken waar zij mogelijkheden zien voor het opwekken van zonne- en windenergie, Staatsbosbeheer heeft de mogelijkheden en onmogelijkheden van grootschalige opwek met zon- en windenergie op hun grondgebied aangegeven en LTO heeft een aanbod gedaan vanuit de agrariërs. Daarnaast hebben alle gemeenteraden, de Provinciale Staten en de algemeen besturen van de waterschappen wensen en bedenkingen meegegeven op de concept-RES. Deze reactienota voor Noord-Holland Zuid bestaat uit vier hoofdonderdelen. In hoofdstuk 2 is een samenvatting van de reacties en wensen en bedenkingen gegeven.

Hoofdstuk 3 bevat een samenvatting van de wijzigingen die verwerkt worden in de RES 1.0. De wensen en bedenkingen en de reacties daarop zijn opgenomen in hoofdstuk 4. De reactienota is een coproductie van de deelnemende gemeenten, provincie, de waterschappen en de RES-programma-organisatie. De antwoorden op wensen en bedenkingen en reacties die gaan over specifieke zoekgebieden of lokaal beleid zijn in samenspraak tussen de gemeente(n), provincie en/of waterschap tot stand gekomen.

Kenmerk: 2020/1134825

2/5

Doorkijk naar RES 1.0 De vaststelling van de reactienota is een tussenstap richting de RES 1.0. Naast de aanpassingen die in de reactienota zijn opgenomen, zullen nog meer aspecten van invloed zijn op de inhoud van de RES 1.0: • De uitkomsten van de thematafels • De concretisering van de zoekgebieden (nader onderzoek, participatie met belanghebbenden) • De vertaling van de inzichten uit de zienswijze van Liander • De doorrekening van PBL en het advies van NP RES o.b.v. de concept-RES (oplevering 1 februari 2021) Thematafels Voor onderwerpen waarover nog geen besluit kan worden genomen omdat nog niet alle kennis of informatie vergaard is, of waarvoor nog afstemming moet plaatsvinden, worden zogenaamde thematafels ingericht. In de aankomende maanden worden de thematafels georganiseerd over de volgende onderwerpen (zie bijlage 1 voor een nadere toelichting): 1. Ontwikkelprincipes zonne- en windenergie 2. Energietransitie: kansen voor agrariërs 3. Ruimtelijke samenhang 4. RES in uitvoering (lokaal eigendom, stimulerend beleid) 5. Jongeren 6. Warmte uit water (warmte, TEO, TEA, TED) 7. Energie-infrastructuur 8. Innovaties (NHZ) Tijdens deze thematafels worden onderwerpen inhoudelijk verder verkend, door verschillende betrokken partijen in het RES-proces. De uitkomsten hiervan worden verwerkt in de RES 1.0.

Concretisering zoekgebieden De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het nader onderzoeken en concretiseren van zoekgebieden voor zonne-energie en/of windenergie. Hierbij worden inwoners en andere belanghebbenden betrokken. Dit is maatwerk en de uitvoering en het niveau van participatie is daardoor verschillend. Ook is de prioritering van de zoekgebieden verschillend. Voor een aantal zoekgebieden kan al gestart worden met de concretisering, de uitkomsten hiervan worden verwerkt in de RES 1.0. Andere zoekgebieden vragen meer tijd om nader te onderzoeken en worden in de RES 2.0 concreter uitgewerkt. De concretisering van de zoekgebieden loopt door na de vaststelling van de RES 1.0. De programma-organisatie van de RES NHZ biedt ondersteuning bij het nader onderzoeken en concretiseren van de zoekgebieden. Zoekgebieden Haarlem In Haarlem worden de zoekgebieden die gelegen zijn rondom de stad momenteel al verder geconcretiseerd. In het noordelijk zoekgebied Schoteroog werken de initiatiefnemers aan plannen voor wind en zonne-energie. Ook de mogelijkheden voor de plassen in Schalwijk worden momenteel onderzocht. Samen met het RESconsortium wordt voor deze zoekgebieden gewerkt aan diverse ontwerpen en varianten. Ook zijn er ateliers georganiseerd om samen met lokale stakeholders tot gedragen projectlocaties te komen. De uitkomsten worden meegenomen in de RES 1.0.

Kenmerk: 2020/1134825

3/5

Zienswijze Liander Naast de ontvangen reacties, heeft Liander voor de deelregio’s in Noord-Holland Zuid een aantal concrete aanbevelingen opgesteld om de systeemefficiëntie te vergroten. Het gaat onder meer om: • Verdeel opwek zoveel mogelijk over beschikbare capaciteit van bestaande stations; • Pas slimme oplossingen toe voor systeemefficiëntie; • Kom tot een gezamenlijk uitvoeringsprogramma. Hoe omgegaan kan worden met deze aanbevelingen, zal meegenomen worden in de nadere concretisering van de zoekgebieden. Beoordeling door Nationaal Programma RES Het Nationaal Programma RES (NP RES) maakt samen met het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een doorrekening van het aanbod van de regio. Ook geeft het NP RES advies voor de verdere uitwerking naar de RES 1.0. Het beoordelingskader hiervoor bestaat uit vier onderdelen: 1. Kwantiteit (het bod van de regio, als bijdrage aan de landelijke opgave van 35 TWh) 2. Ruimtelijke inpassing 3. Maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak 4. Systeem efficiëntie De concept-RES is op 6 oktober voor doorrekening en advies aangeboden aan het NP RES en PBL. Daarbij is meegestuurd: • De wensen en bedenkingen van volksvertegenwoordigers; • De reacties van de deelnemers aan de bijeenkomsten. Op deze wijze wordt recht gedaan aan een open en transparant proces.

Het Nationaal Programma RES kan hiermee tot een afweging komen van het bestuurlijke en maatschappelijke draagvlak voor de concept-RES van Noord-Holland Zuid. De analyse van het NP RES en PBL wordt uiterlijk 1 februari 2021 afgerond en kan leiden tot aanpassingen die worden verwerkt in de RES 1.0. Participatie De participatie ten behoeve van de RES is, net als ontwikkeling en uitvoering van de RES, een voortdurend proces. In de RES Noord-Holland Zuid zit participatie in het hart van het proces. Hierbij wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de bestuurlijke en inhoudelijke complexiteit van de energietransitie, de beperkte beschikbare tijd om tot de RES 1.0 te komen en de fases nadat de RES 1.0 is afgerond. Doel van de participatie is om stap voor stap te bouwen aan draagvlak voor de RES door: 1. een gemeenschappelijk vertrekpunt te creëren door alle (on)mogelijkheden en belangen in beeld te brengen; 2. bij te dragen aan een zorgvuldige besluitvorming door gemeenten, provincie en de waterschappen; 3. stimuleren van lokaal eigendom in energieprojecten. De reactienota draagt bij aan de eerste 2 punten. Het 3e punt is één van de kaders uit de startnotitie, hiervoor wordt onder andere een thematafel georganiseerd waarvan de uitkomsten worden opgenomen in de RES 1.0. Zie voor verdere toelichting over participatie bijlage 2 van de reactienota.

Kenmerk: 2020/1134825

4/5

Juridische aspecten • De digitale consultatie is één van de participatie-onderdelen in het RES-proces. Hoewel er geen wettelijke verplichting bestaat om in een RES-proces een participatietraject te volgen, is het wel wenselijk in het kader van het verdrag van Aarhus1. • De gevolgde werkwijze wensen en bedenkingen is vermeld in art. 169, vierde lid, Gemeentewet. Financieel Het opstellen van de RES 1.0, incl. de verwerking van de uitkomsten van de reactienota, vragen geen financiële bijdrage van de gemeente. Deze kosten worden gedekt uit het programmabudget RES NHZ, afkomstig uit een landelijke bijdrage en cofinanciering door de provincie NH. Daarnaast worden de kosten van het nader onderzoeken en concretiseren van de zoekgebieden grotendeels gedekt vanuit het programmabudget. Vooruitkijkend naar de periode vanaf de RES 1.0 zijn extra uitvoeringslasten voor gemeenten te verwachten. Denk daarbij aan bijvoorbeeld participatie trajecten, borging in omgevingsbeleid en vergunningverlening van de RES-projecten. De VNG doet een artikel 2-onderzoek2 naar de ‘extra uitvoeringslasten Klimaatakkoord’, dit onderzoek wordt in december 2020 afgerond. Communicatie Publiciteit collegebesluit reactienota - Vanuit het programma RES wordt een persbericht verstuurd, na het openbaar worden van de reactienota door het eerste collegebesluit in de regio.

- De website www.energieregionhz.nl, de nieuwsbrief van de energieregio NHZ en social media (LinkedIn en Twitter) zijn de centrale communicatiemiddelen van de RES. De reactienota wordt op de website worden gepubliceerd. Dit wordt via de nieuwsbrief en social media gedeeld. Daarnaast wordt een Q&A over de reactienota op de website gezet. - De reactienota wordt toegestuurd aan de stakeholders en de indieners van de reacties. de secretaris,

de burgemeester,

1 https://wetten.overheid.nl/BWBV0001700/2005-03-29

2 https://vng.nl/artikelen/onderzoek-naar-uitvoeringslasten-klimaatakkoord

Kenmerk: 2020/1134825

5/5

0 Reactienota Noord-Holland Zuid

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ............................................................................................... 3 1.1 RES NHZ .................................................................................. 3 1.2 Ontvangen reacties, visies en initiatieven .................................. 3 1.3 Doel van deze nota ................................................................... 4 1.4 Afbakening van de RES ............................................................. 4 1.5 Vervolgstappen op weg naar RES 1.0 ........................................ 5 1.6 Leeswijzer ................................................................................ 6

2

Samenvatting van wensen en bedenkingen en reacties .......................... 7 2.1 Wensen en bedenkingen ............................................................. 7 2.2 Digitale consultatie ................................................................... 8

3.

Samenvatting van wijzigingen, te verwerken in RES 1.0 ....................... 13

4.

Wensen en bedenkingen ...................................................................... 16 Amstelland .................................................................................... 17 Amsterdam .................................................................................... 21 Gooi en Vechtstreek ....................................................................... 33 Haarlemmermeer ........................................................................... 43 IJmond & Zuid-Kennemerland ........................................................ 46 Zaanstreek/Waterland ................................................................... 58 Provincie Noord-Holland ................................................................ 75 Waterschappen .............................................................................. 80

Bijlagen ..................................................................................................... 83 Bijlage 1: Thematafels ............................................................................... 84 Bijlage 2: Beantwoording van reacties over het proces en het bod .............. 90 Bijlage 3: Beantwoording van reacties over energiebronnen en -dragers ..... 96 Bijlage 4: Beantwoording van reacties over de uitvoering en overige zaken 101 Bijlage 5: Beantwoording van reacties over zoekgebieden ......................... 108 Amstelland .................................................................................. 109 Amsterdam .................................................................................. 114 Gooi en Vechtstreek ..................................................................... 164

1 Reactienota Noord-Holland Zuid

Haarlemmermeer ......................................................................... 175 IJmond & Zuid-Kennemerland ...................................................... 176 Zaanstreek/Waterland ................................................................. 188 Bijlage 6: Overzicht ontvangen reacties .................................................... 195

2 Reactienota Noord-Holland Zuid

1. Inleiding In de periode juni tot en met september 2020 hebben volksvertegenwoordigers, belanghebbenden, stakeholders en inwoners de mogelijkheid gehad te reageren op de concept-RES voor de energieregio Noord-Holland Zuid. De volksvertegenwoordigers hebben dit gedaan via wensen en bedenkingen. De andere betrokkenen via reacties. De concept-RES NHZ is een gedeeltelijke uitwerking van het Klimaatakkoord, dat op 28 juni 2019 door het kabinet is gepubliceerd. Het Klimaatakkoord is de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). We gaan met elkaar de CO2-uitstoot sterk verminderen: in 2030 met de helft ten opzichte van 1990. Een van de afspraken is dat dertig energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. De opgave is om met de dertig energieregio’s ten minste 35 TWh aan hernieuwbare energie op te wekken, gebruikmakend van bewezen grootschalig toepasbare technieken voor duurzame energieopwekking zoals het gebruik van zonnepanelen en windturbines, maar ook welke warmtebronnen te gebruiken zijn zodat wijken en gebouwen van het aardgas af kunnen.

1.1 RES NHZ De concept-RES Noord-Holland Zuid (NHZ) is het resultaat van onderzoeken, gesprekken en bijeenkomsten. In de zes deelregio’s hebben gemeenten, provincie, waterschappen en netbeheerders samen met inwoners, ondernemers, energiecoöperaties, maatschappelijke organisaties op het gebied van natuur, milieu en land- en tuinbouw, gekeken naar waar grootschalig zonne- en windenergie opgewekt zou kunnen worden. In de energieregio zijn zeventig lokale bijeenkomsten gehouden waaraan meer dan 1.500 mensen hebben deelgenomen. Deze gezamenlijke inspanning leidde tot de concept-RES.

1.2 Ontvangen reacties, visies en initiatieven Na de publicatie van de concept-RES en vaststelling in de colleges van Noord-Holland Zuid konden betrokkenen reageren. Raden konden reageren via het instrument ‘wensen en bedenkingen’. Bijna alle gemeenteraden, Provinciale Staten en de algemeen besturen van de waterschappen hebben

3 Reactienota Noord-Holland Zuid

wensen en bedenkingen meegegeven op de concept-RES. Ook andere betrokkenen konden reageren middels een digitale consultatieronde. Er zijn meer dan 120 reacties ontvangen op de concept-RES via de digitale consultatie. Daarnaast heeft Staatsbosbeheer de mogelijkheden en onmogelijkheden van grootschalige opwek met zonne- en windenergie op haar grondgebied aangegeven, en heeft Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO) een aanbod gedaan vanuit de agrariërs. Ook de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland heeft met een aantal natuurorganisaties een tweetal kaarten ingebracht met daarop hun visie op de locaties voor opwek van hernieuwbare energie.

1.3 Doel van deze nota In deze reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’ zijn de wensen en bedenkingen van de gemeenteraden, Provinciale Staten en algemeen besturen van de waterschappen alsmede de reacties van deelnemers integraal tegen elkaar afgewogen. Deze afwegingen leiden tot: •

tekstuele veranderingen voor de RES 1.0 ten opzichte van de conceptRES, zoals het toevoegen van onderwerpen of aanvullingen op en verbetering van bestaande teksten;

•

veranderingen op de kaart met zoekgebieden;

•

onderzoeksvragen die verdere uitwerking krijgen via thematafels.

In hoofdstuk 3 zijn alle voorstellen tot aanpassing opgenomen. De reactienota wordt via de colleges verzonden aan de volksvertegenwoordigers van gemeenten, provincie en waterschappen. Daarna kunnen deze worden verwerkt in de RES 1.0.

1.4 Afbakening van de RES De afbakening en kaders van de RES (grootschalige opwek van zonne- en windenergie op land en vraag en aanbod van warmte) hebben tijdens het proces regelmatig tot discussie geleid. In de wensen en bedenkingen en binnengekomen reacties (van bewoners, maatschappelijke organisaties, etc.) zijn hier dan ook veel vragen over gesteld. Om ook deze reacties en vragen van een reactie te voorzien, is ervoor gekozen om ook in te gaan op de vragen over onderwerpen die buiten de kaders van de RES vallen (zie bijlage 3 en bijlage 4). Een diepgaande uitwerking van deze onderwerpen zal echter niet binnen het RES-proces worden gebracht.

4 Reactienota Noord-Holland Zuid

1.5

Vervolgstappen op weg naar RES 1.0

Voor onderwerpen waarover nog geen besluit kan worden genomen omdat nog niet alle kennis of informatie beschikbaar is, worden zogenoemde thematafels ingericht. In de maanden oktober 2020 tot en met januari 2021 worden de eerste thematafels georganiseerd over de volgende onderwerpen (zie bijlage 1 voor een nadere toelichting): 1. Ontwikkelprincipes zonne- en windenergie 2. Energietransitie: kansen voor agrariërs 3. Ruimtelijke samenhang 4. RES in uitvoering (lokaal eigendom, stimulerend beleid) 5. Jongeren 6. Warmte uit water (warmte, TEO, TEA, TED) 7. Energie-infrastructuur 8. Innovaties De (tussentijdse) uitkomsten van de thematafels worden verwerkt in de RES 1.0. Daarnaast zijn de deelregio’s Amstelland, Amsterdam, Gooi en Vechtstreek, Haarlemmermeer, IJmond & Zuid-Kennemerland en Zaanstreek/Waterland bezig met de voorbereiding van de concretisering van zoekgebieden (zie ook bijlage 2 over het proces en de participatie). Dit kan, naast de wijzigingen die uit deze reactienota voortvloeien, eveneens tot aanpassingen leiden van de concept-RES en de daarbij behorende kaarten. Deze wijzigingen zijn nog niet opgenomen in deze reactienota maar worden wel verwerkt in de RES 1.0. Ambitie De betrokken overheden bij de RES Noord-Holland Zuid nemen de energie- en warmtetransitie blijvend serieus.

Zij werken hiervoor aan concrete plannen en (stimulerings-)instrumenten en zijn gestart met het verder uitwerken van de zoekgebieden en de Regionale Strategie Warmte (RSW) uit de concept-RES. Deze worden de komende periode verder geconcretiseerd en richting uitvoering gebracht. De overheden in de regio committeren zich aan de in de concept-RES opgenomen ambities door gezamenlijk de juiste randvoorwaarden te creëren, aan te jagen en te zorgen voor de passende beleidskaders. Hierbij wordt, waar mogelijk, naar nieuwe en aanvullende mogelijkheden gezocht om zo de in de concept-RES neergelegde ambitie te kunnen vasthouden onderweg naar de RES 1.0.

5 Reactienota Noord-Holland Zuid

De concept-RES, met in de bijlagen alle wensen en bedenkingen en reacties, is begin oktober 2020 aangeboden aan het Nationaal Programma RES (NPRES) voor de doorrekening en analyse door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Deze analyse wordt uiterlijk 1 februari 2021 afgerond en kan leiden tot aanpassingen die vervolgens worden verwerkt in de RES 1.0. Volgens de bestaande planning wordt de RES 1.0 in mei/juni 2021 ter besluitvorming voorgelegd aan gemeenteraden, Provinciale Staten en de dagelijks besturen van de waterschappen.

1.6

Leeswijzer

Deze reactienota voor Noord-Holland Zuid bestaat uit vier hoofdonderdelen. Hoofdstuk 2 vormt een samenvatting van de wensen en bedenkingen en van de reacties die via het reactieformulier zijn binnengekomen. Dit is een thematische beschrijving op hoofdlijnen. Hoofdstuk 3 bevat een samenvatting van de wijzigingen die verwerkt worden in de RES 1.0. De wensen en bedenkingen en de reacties daarop vindt u in hoofdstuk 4. Vragen over onderwerpen die vaak aan bod zijn gekomen en zoekgebieden worden in de bijlagen beantwoord 1. Bijlage 1 bevat de onderwerpen waar speciale thematafels voor worden ingericht. Bijlage 2 gaat in op de wijze waarop de participatie is vormgegeven. In bijlage 3 wordt ingegaan op de thema’s ‘energiedragers’ en ‘energiebronnen’. Vragen over de uitvoering en overige thema’s worden in bijlage 4 beantwoord. In bijlage 5 vindt u de beantwoording van de reacties die over specifieke locaties en/of lokaal beleid gaan2. Bijlage 6 bevat een overzicht van alle ontvangen reacties. Deze reacties zijn binnengekomen via het reactieformulier op de website en per email. Tot slot vindt u hier ook het advies van de Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie m.e.r.).

1 De reacties uit het reactieformulier 3, 4, 5, 11, 12, 14, 23, 26, 27, 30, 31, 38, 41, 43, 44, 45,

46, 48, 49, 51, 52, 60, 69, 70, 75, 83, 90, 95, 96, 102, 113 en 116, kunnen een antwoord op de reactie terugvinden in de algemene teksten van deze reactienota (bijlage 1, 2, 3 en 4). 2 Dit betreft de wensen en bedenkingen en de volgende reacties uit het reactieformulier: 1, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 24, 25, 28, 29, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 39, 40, 42, 47, 50, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 61, 62, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 71, 72, 73, 74, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 91, 92, 93, 94, 97, 98, 99, 100, 101, 103, 104, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 114, 115, 117, 118, 119, 120, 121, 122.

6 Reactienota Noord-Holland Zuid

2 Samenvatting van wensen en bedenkingen en reacties In de afgelopen periode is tijdens het opstellen van de concept-RES intensief contact gezocht met volksvertegenwoordigers, stakeholders, belanghebbenden en inwoners. Dit hield niet op bij het proces tot aan de publicatie van de concept-RES. Ook na de publicatie konden betrokkenen nog reageren op de concept-RES, onder meer door middel van een digitale consultatieronde. Na de vaststelling van de concept-RES door de colleges, kwam de volgende stap in het democratisch proces: via het instrument ‘wensen en bedenkingen’ konden de volksvertegenwoordigers hun inbreng over de concept-RES meegeven aan hun bestuurders. In dit hoofdstuk geven we een samenvatting van de wensen en bedenkingen en de reacties die via de digitale consultatie zijn binnengekomen op de concept-RES NHZ. Het gaat hierbij om de hoofdlijnen van de thema’s en onderwerpen die vaak worden aangehaald. Deze samenvatting bevat geen uitputtende lijst van alle wensen en bedenkingen en reacties. Daarvoor verwijzen we u naar bijlage 6.

2.1 Wensen en bedenkingen Bij de behandeling van de concept-RES in de raads-, Staten- en algemeen bestuursvergaderingen konden de volksvertegenwoordigers wensen en bedenkingen meegeven aan hun bestuurders. Bijvoorbeeld over aanpassing van een zoekgebied of over een onderzoeksvraag voor een zoekgebied dat binnen het gebied van hun gemeente valt. Ook konden zij wensen en bedenkingen meegeven voor onderwerpen die voor hun gemeente (en provincie, waterschappen) relevant zijn. In nagenoeg alle deelregio’s is hier gebruik van gemaakt en zijn wensen en bedenkingen ingediend. In hoofdlijnen gingen de wensen en bedenkingen in op onder meer de volgende thema’s: •

het participatieproces van de RES;

•

de wens voor eigenaarschap bij de ontwikkeling van zonne- en windenergie;

•

het aanwijzen van aanvullende zoekgebieden;

•

het verwijderen van zoekgebieden;

7 Reactienota Noord-Holland Zuid

•

wensen en bedenkingen die vragen om geen grootschalige opwekking van energie in een gemeente toe te staan;

•

vragen om extra onderzoek te doen naar de effecten op de biodiversiteit van zonneweides en windturbines;

•

verzoeken om technieken als aquathermie en geothermie mee te nemen als vorm van duurzame bronnen in de RES;

•

verzoeken om meer aandacht te geven aan innovatie binnen de RES bij het zoeken naar mogelijkheden om aan de doelstelling te voldoen.

Een verdere uitwerking van de wensen en bedenkingen vindt u in hoofdstuk 3 en hoofdstuk 4.

2.2

Digitale consultatie

De betrokkenheid van de inwoners en (maatschappelijke) organisaties in Noord-Holland Zuid is terug te zien in de verscheidenheid van de in totaal 122 reacties. De reacties geven een beeld van de verschillende standpunten en belangen die spelen in de regio. Hieronder vindt u een samenvatting van de reacties; een overzicht van álle reacties vindt u in bijlage 7. De reacties worden beantwoord in bijlagen 1 tot en met 5. Periode Aantal reacties via

23 april 2020 – 30 september 2020 Totaal

122

Individuele inwoners

80

Inwonersorganisaties

12

Inzenders

Ondernemers

4

reactieformulier*

Raadsleden

3

Coöperaties

13

Maatschappelijke organisaties

25

Amstelland

22

Amsterdam

62

Gooi en Vechtstreek

20

Haarlemmermeer

5

IJmond & Zuid Kennemerland

16

Zaanstreek/Waterland

9

reactieformulier en mail

Deelregio**

8 Reactienota Noord-Holland Zuid

*Reactiegevers geven soms geen rol en soms meerdere ‘rollen’ aan waardoor het totaal niet volledig optelt. **Reactiegevers komen uit alle deelregio’s en refereren in hun reactie soms aan meerdere locaties waardoor het totaal optelt tot meer dan het aantal reacties.

Reacties over de afbakening van de RES Zoals in de inleiding al is aangegeven, leidt de afbakening van de RES regelmatig tot vragen en discussies. Reactiegevers stellen de vraag waarom een aantal onderwerpen niet in de concept-RES is meegenomen. Onderwerpen die daarbij worden genoemd zijn: kleinschalige opwek (<15 kW), kernenergie, waterstof, besparing, opwek via water en energieopslag. In totaal gingen circa 25 reacties over deze onderwerpen. Ook blijkt uit de reacties dat de reactiegevers vinden dat warmte nog onvoldoende aan bod komt in de concept-RES en worden er suggesties gedaan voor diverse warmtebronnen (warmtenetten, restwarmte van datacenters, buurtwarmte, aardwarmteprojecten). Er zijn circa vijftien reacties die in meer of mindere mate ingaan op het vraagstuk warmte en de representatie daarvan in de RES. Regelgeving Een aantal actieve inwoners en ondernemers geeft in de reacties aan waar zij in de regelgeving of vergunningverlening tegenaan lopen. Een terugkerend knelpunt is de onduidelijkheid in de politiek of ontoereikende regelgeving voor de plannen. In totaal zijn er circa tien reacties die de beperkingen of knelpunten van de huidige regelgeving beschrijven. Agrarische gronden In de reacties worden zorgen geuit over de mogelijke aantasting van het agrarisch gebied, maar wordt ook de kans gezien om agrarische gebieden in te zetten in de energietransitie.

Er zijn vijf reacties waarin wordt gesproken over agrarische gronden. Zorgen over natuur, landschap en hinder De reacties over natuur, landschap en hinder zijn inhoudelijk divers maar bevatten eenzelfde lijn: er worden zorgen geuit over de gevolgen van het inzetten van natuurgebieden en landschappen voor zonne- en windenergie. De reacties bevatten zorgen over het verloren gaan van kernwaarden van die landschappen en de consequenties voor flora en fauna. Naast de zorgen,

9 Reactienota Noord-Holland Zuid

worden er ook suggesties gedaan voor opwek in bepaalde (natuur)gebieden. In bijna vijftig reacties wordt ingegaan op de natuur en het landschap. De zorgen om hinder en overlast komen ook terug in de reacties. De reacties bevatten zorgen om zowel geluidshinder als zichthinder voor omwonenden, maar ook voor passanten (het openhouden van zichtlijnen in het landschap). Het detailniveau van de inhoud verschilt. Enkele reacties bevatten algemene bewoordingen over de opstellingen langs snelwegen, terwijl andere reacties over specifieke locaties gaan. Consensus over de opgave Naast de zorgen zijn er ook positieve reacties ontvangen op de concept-RESNHZ. In de reacties wordt aangegeven dat de concept-RES er goed uitziet en dat men zich kan vinden in het plaatsen van windturbines en zonnepanelen op (diverse) locaties. Ook lijkt er consensus te bestaan over de noodzaak van duurzame opwek van energie. In een aantal reacties wordt de urgentie van CO2-reductie aangehaald, of wordt aangegeven dat de combinatie van zonneen windenergie nodig is om de doelstelling te behalen. Suggesties In een deel van de reacties worden ook suggesties gedaan. Denk hierbij aan het inzetten en innoveren met smart grids, een multifunctionele inpassing van zonnepanelen zoals zonnedakpannen en het combineren van geluidswallen met de opwek van energie om geluidsoverlast tegen te gaan.

Overige input voor de RES 1.0 De ontvangen reacties en wensen en bedenkingen geven een beeld van het maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak. Daarnaast zijn overige inzichten belangrijk voor de RES 1.0, zoals systeemefficiëntie (in verband met de uitvoerbaarheid en betaalbaarheid) en ruimtelijke inpassing. Richting de RES 1.0 wordt de balans tussen draagvlak, systeemefficiëntie en ruimtelijke inpassing verder geoptimaliseerd.

Netbeheerders Liander heeft namens de netbeheerders voor de deelregio’s in Noord-Holland Zuid een aantal concrete aanbevelingen opgesteld om de systeemefficiëntie te vergroten3. Het gaat onder meer om:

3 https://energieregionhz.nl/app/uploads/2020/10/Aanbevelingen-voor-systeemefficientie-

NoordHollandZuid-okt2020.pdf

10 Reactienota Noord-Holland Zuid

•

het combineren van zonne- en windenergie op een locatie;

•

het gericht investeren in zon op dak: daar waar opgewekte energie zo veel mogelijk direct kan worden gebruikt;

•

het clusteren van zoekgebieden in nabijheid van stations om duurzame opwek sneller en goedkoper aan te kunnen sluiten.

Nationale Omgevingsvisie Op vrijdag 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) verzonden aan de Tweede kamer. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die de inrichting van ons land de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. In de NOVI worden de voorkeuren vanuit Rijksperspectief uiteengezet. Deze zijn: 1. Voorkeur voor grootschalige clustering. Grootschalige clustering van de productie van duurzame energie vermindert de ruimtelijke afwenteling en draagt bij aan kostenreductie. Voorwaarden zijn wel de afweging tegenover andere waarden (onder andere natuur, veiligheid, draagvlak) en dat bewoners goed betrokken zijn en kunnen meeprofiteren in de opbrengsten. 2. Voorkeursvolgorde voor zon-pv; hierbij wordt de volgende volgorde gegeven: I.

Zonnepanelen op daken en gevels van gebouwen.

II.

Onbenutte terreinen in bebouwd gebied.

III.

Landelijk gebied. In dit geval gaat de voorkeur uit naar het zoeken van slimme functiecombinaties. Hoewel natuur- en landbouwgebieden daarbij niet volledig worden uitgesloten, ligt de voorkeur bij gronden met een andere primaire functie dan landbouw of natuur, zoals waterzuiveringsinstallaties, vuilnisbelten, binnenwateren of areaal in beheer van het Rijk (zoals Rijkswaterstaat, ProRail, Staatsbosbeheer).

PBL Het PBL heeft, op verzoek van het NPRES, een tussentijdse analyse gemaakt van de (voorlopige) concept-RES’en. Deze tussentijdse analyse dient ertoe alle betrokkenen vroegtijdig zicht te geven op wat er nog nodig kan zijn om tot een definitieve RES te komen.

11 Reactienota Noord-Holland Zuid

NVDE De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) heeft alle RES’en in Nederland geanalyseerd 4. Per RES-regio zijn conclusies gevormd en is een aantal aanbevelingen gedaan over de uitvoerbaarheid van de RES en de haalbaarheid van de zoekgebieden. De conclusies en aanbevelingen gaan onder andere over de volgende punten: •

Een groot aantal kleine(re) zoeklocaties zijn technisch of economisch niet haalbaar; onder andere kleine projecten met kleinere windturbines zijn niet zonder meer rendabel.

•

Gebieden met de grootste potentie zijn niet altijd meegenomen.

•

Voorkom het ‘rijk rekenen’ met zon op daken en parkeerplaatsen. Grote zonneparken op goedkopere gronden zijn nodig. Waar zou dit kunnen? Kansrijk lijken kleinschalige inpassingen van zonne-energie waarbij landbouwproductiviteit in stand blijft.

4 Zie dit document.

12 Reactienota Noord-Holland Zuid

3. Samenvatting van wijzigingen, te verwerken in RES 1.0 In dit hoofdstuk vindt u een samenvatting van de wijzigingen die worden verwerkt in de RES 1.0. De onderbouwing van deze wijzigingen vindt u terug in de bijlagen 2 tot en met 6. Besparing Besparing was geen onderdeel van de concept-RES. In de RES 1.0 zal voor het onderwerp ‘besparing’ een overzicht worden gemaakt van de lopende acties, programma’s en ondersteuning vanuit gemeenten, waterschappen en provincie. Klimaattafels De RES 1.0 wordt aangevuld met de actuele stand van zaken van de andere thema’s uit het Klimaatakkoord: mobiliteit, industrie en land- en tuinbouw. Uitvoeringsstructuur Met de vaststelling van de RES 1.0 wordt de basis gelegd voor de uitvoering ervan. Borging in ruimtelijk beleid is een belangrijke eerste stap, maar de uitvoering van de RES vraagt meer van de betrokken overheden en stakeholders. In de RES 1.0 wordt beschreven hoe uitvoering gegeven kan worden aan de RES; hierbij worden zo veel mogelijk belangrijke stakeholders betrokken. Uitkomsten van de thematafels Voor onderwerpen waarover nog geen besluit kan worden genomen omdat nog niet alle kennis of informatie vergaard is, of dilemma’s nog moeten worden opgelost, worden zogenoemde thematafels ingericht. Tijdens deze thematafels worden onderwerpen inhoudelijk verder verkend, door verschillende betrokken partijen in het RES-proces.

In de maanden oktober 2020 tot en met januari 2021 worden deze thematafels georganiseerd. De uitkomsten hiervan worden, voor zover deze dan beschikbaar zijn, verwerkt in de RES 1.0. Over onderwerpen die nog niet uitgewerkt konden worden, wordt aangegeven hoe hierop een vervolg wordt gegeven.

13 Reactienota Noord-Holland Zuid

Concretisering van de zoekgebieden Hieronder zijn de wijzigingen per deelregio beschreven. Deze wijzigingen kunnen leiden tot een aanpassing van het bod in de RES. De behandeling van de reactienota is een tussenstap richting de RES 1.0. Naast onderstaande aanpassingen zullen nog meer aspecten van invloed zijn op de inhoud van de RES 1.0 en de hoogte van het bod, waaronder: •

de uitkomsten van de thematafels;

•

de concretisering van de zoekgebieden (waaronder nader onderzoek, participatie met belanghebbenden, ruimtelijke effecten);

•

de vertaling van de inzichten uit de input van de netbeheerder;

•

de doorrekening van het PBL en het advies van NPRES op basis van de concept-RES (oplevering 1 februari 2021).

Wijzigingen zoekgebieden op basis van wensen en bedenkingen en reacties

Amstelland •

Op verzoek van de gemeente Aalsmeer worden de parkeerplaatsen Praamplein en Raadhuisplein verwijderd als onderdeel van zoekgebieden ‘Zon op parkeerplaatsen’ in Aalsmeer.

•

Op verzoek van de gemeente Aalsmeer wordt parkeerplaats nummer 6 Wijk Stommeer van de lijst te gehaald. Opwek op deze locatie wordt als onwenselijk ervaren vanwege de pleinfunctie en het behoud van de groene omgeving.

•

Zonne-opwek in zoekgebied 2, liggend in de gemeente Ouder-Amstel, zal worden verwijderd als zoekgebied. Daarbij zal op basis van de huidige technische voorschriften met betrekking tot afstand van woningen, het zoekgebied voor wind worden verkleind tot het gebied rondom de A9.

Haarlemmermeer •

De begrenzing van het zonne-carré wordt aangepast in de RES 1.0.

Gooi en Vechtstreek •

De zoekgebieden Gooimeer en Aetsveldsepolder, afslag 33 A27 en Stichtsebrug komen in de RES 1.0 te vervallen.

•

Het gebied gelegen tussen het wegdek en de geluidswal, langs de A27, ter hoogte van de wijk Blaricummermeent wordt als extra zoekgebied voor zon toegevoegd aan de RES 1.0.

•

Het initiatief van de Vereniging Naarderwoonbos wordt als te concretiseren zoekgebied opgenomen in het plan van aanpak om te komen tot de RES 1.0. De verwachting is dat het daarmee een plek krijgt in de RES 1.0.

14 Reactienota Noord-Holland Zuid

•

De wens ‘geen zoekgebieden voor zonne- en windenergie in gebieden in of grenzend aan beschermde natuurgebieden’ wordt overgenomen voor zover het om zoekgebieden in de gemeente Huizen gaat.

IJmond & Zuid-Kennemerland •

Het recreatieschap Spaarnwoude binnen de grenzen van de gemeente Velsen wordt als aanvullend zoekgebied aangewezen voor het realiseren van windturbines en/of zonnepanelen op bijvoorbeeld parkeerplaatsen.

Vanwege het belang om de zoekgebieden langs de A9 met elkaar in verband te brengen en te kijken of er regionale afspraken gemaakt kunnen worden, heeft de provincie het initiatief genomen om hierbij het voortouw te nemen.

Zaanstreek-Waterland •

In de gemeente Zaanstad komen de bedrijventerreinen voor zonneweides als zoekgebied te vervallen.

•

Het zoekgebied wind langs de A7 komt voor de gemeente Beemster te vervallen.

•

Het zoekgebied wind en zon langs de A7, op grondgebied van EdamVolendam, zal uit de RES 1.0 worden verwijderd.

•

De potentie van zonneweides, windturbines en biomassacentrales (BMC) op agrarische, natuur- of uitgeefbare industriegronden van de gemeente Edam-Volendam zal uit de RES 1.0 worden verwijderd.

•

Het Oostzanerveld komt te vervallen als zoekgebied.

•

Het zoekgebied voor het opwekken van windenergie langs de A7 in de gemeente Wormerland wordt uitgesloten als zoeklocatie en zal niet terugkomen als zoekgebied in de RES 1.0. Er zal uitsluitend nader onderzoek plaatsvinden naar de mogelijkheid van het opwekken van zonne-energie langs de A7 binnen de gemeente Wormerland.

•

In de gemeente Purmerend wordt de kaart voor ‘zon op parkeerplaatsen’ bijgewerkt. De Koemarkt is geen parkeerplaats meer en zonnepanelen zijn daar onwenselijk.

•

De gemeenteraad van Beemster spreekt zich uit tegen grondgebonden zonnepanelen.

15 Reactienota Noord-Holland Zuid

4. Wensen en bedenkingen In dit hoofdstuk vindt u de reacties van de gemeenten, provincie en waterschappen op de wensen en bedenkingen. De beantwoording is in de meeste gevallen gedaan door de gemeente(n) waar de reactie over gaat. Waar nodig, is een aanvulling gedaan door de provincie of de waterschappen. Sommige wensen en bedenkingen leiden tot wijzigingen ten opzichte van de concept-RES. In dit hoofdstuk zijn de teksten die wijzigingen in de zoekgebieden aankondigen onderstreept. Een overzicht van de wijzigingen vindt u in hoofdstuk 3. Een overzicht van alle door de raad meegegeven wensen en bedenkingen inclusief begeleidende brieven in de Energieregio Noord-Holland Zuid vindt u hier.

16 Reactienota Noord-Holland Zuid

Amstelland In dit hoofdstuk vindt u de reacties van de gemeenten in de deelregio Amstelland op wensen en bedenkingen. Sommige wensen en bedenkingen leiden tot wijzigingen ten opzichte van de concept-RES. In dit hoofdstuk zijn de teksten die wijzigingen in de zoekgebieden aankondigen onderstreept. Een overzicht van de wijzigingen vindt u in hoofdstuk 3.

17 Reactienota Noord-Holland Zuid

Gemeente Aalsmeer Wensen en bedenkingen Nr.

Wensen en bedenking Het college beschouwt de status van dit document (Concept RES) in deze fase louter als een eerste schets en verkenning en kan zich in die zin vinden in het concept

Reactie N.v.t.

2.

Het college beschouwt de zoekgebieden voor zonne- en windenergie als puur indicatief waar nog een concrete uitwerking over de wenselijkheid en haalbaarheid voor Aalsmeer gevormd moet worden. Het aanbod in deze fase kan dus niet als definitief beschouwd worden;

Concretisering van zoekgebieden moet leiden tot duidelijkheid welke zoekgebieden in aanmerking komen voor realisatie van energie-opwek. Gemeente Aalsmeer start de concretisering van de specifieke zoekgebieden pas na vaststelling van de RES 1.0.

3.

Het college kan voorlopig nog geen besluit nemen hoe wij als college Aalsmeer tegenover biomassacentrales staan. Hiervoor is meer informatie nodig over positieve en negatieve gevolgen voor samenleving en gezondheid en over de verschillende types centrales.

Het college en de gemeenteraad worden via een kennissessie nader geïnformeerd over de potentiële rol van Bio-energietoepassingen in de Energietransitie en de positieve en negatieve gevolgen van Bioenergietoepassingen op de leefomgeving en samenleving. Landelijke beleidsontwikkeling over de rol van biomassa in de Energietransitie volgen wij op de voet. Een onderdeel van de RES 1.0 is de Regionale Structuur Warmte. De Regionale Structuur Warmte (RSW) beschrijft het handelingsperspectief voor de bovengemeentelijk warmtebronnen.

Nr. 1.

Motie Aalsmeer voorbereid op de elektrische toekomst (zie bijlage)

2.

Aalsmeer volledig voorgelicht over de samenhang tussen zonne- en windenergie (zie bijlage)

3.

Aalsmeer en wat is eigenlijk een biomassacentrale (zie bijlage)

1.

Wensen en bedenkingen – Moties Reactie Het college geeft uitwerking aan deze moties door i.s.m. netbeheerder Liander kennissessies voor de gemeenteraad te organiseren waarbij de gemeenteraad optimaal wordt geïnformeerd aangaande bovenstaande moties. Wanneer relevant worden deze onderwerpen betrokken bij participatie trajecten in kader van de RES. Het college geeft uitwerking aan deze moties door i.s.m. netbeheerder Liander kennissessies voor de gemeenteraad te organiseren waarbij de gemeenteraad optimaal wordt geïnformeerd aangaande bovenstaande moties. Wanneer relevant worden deze onderwerpen betrokken bij participatie trajecten in kader van de RES. Het college geeft uitwerking aan deze moties door een kennissessies voor de gemeenteraad te organiseren waarbij de gemeenteraad optimaal wordt geïnformeerd aangaande de potentiële rol van biomassa in de energietransitie en de positieve en negatieve effecten op de samenleving en leefomgeving. Wanneer relevant worden deze onderwerpen betrokken bij participatietrajecten in kader van de RES.

18 Reactienota Noord-Holland Zuid

Gemeente Ouder-Amstel Wensen en bedenkingen Nr. 1.

Motie De ambitie om in Ouder-Amstel de opwek van zon te realiseren op grote daken, op infrastructuur en parkeerplaatsen wordt onderschreven.

Reactie Dit uitgangspunt zal op deze manier worden verwerkt in de RES.

2.

De Duivendrechtesepolder, de Ronde Hoep, en het Landje van Geijsel dienen vrij te blijven van grootschalige opwek van zon en wind.

Deze gebieden zijn niet als zoekgebied voor de opwek van windenergie of zonne-energie aangewezen. Dit zal specifiek worden opgenomen in de teksten van de RES.

3.

Om in het aangewezen zoekgebied in Ouder-Amstel de opwek van zon en wind mogelijk te maken, is het van belang dat de provincie hier in haar regelgeving een mogelijkheid toe biedt. Het streven dat 50% van de duurzame energie die nieuw wordt opgewekt, in lokaal eigendom moet zijn, moet een belangrijkere rol in de RES 1.0 krijgen.

De provincie heeft inmiddels duidelijkheid gegeven over de RES en biedt inderdaad mogelijkheden voor het opwekken van energie door windmolens en zonneschermen.

5.

Het gebruik van grond voor de aanleg van zonneparken ongewenst is.

6.

Met aanvullende locatiekeuzes te komen indien blijkt dat het berekende opwekpotentieel van het huidige voorstel in de praktijk niet te realiseren is binnen het aangewezen zoekgebied. Een continu campagne te starten om het bewustzijn in de gemeente te vergroten over energiebesparingsmogelijkheden met het doel dat houding en gedrag positief verandert. Daarin zoveel mogelijk beloningselementen te verwerken (materieel en immaterieel) die energiebesparend gedrag stimuleren.

Met de blik gericht op een voorzichtige omgang met landschap, natuur en recreatiegebieden, zal het college uitvoering geven aan deze wens. Zonne-opwek zal dan ook uit het zoekgebied 2, liggend in de gemeente Ouder-Amstel, verwijderd worden. Daarom zal, op basis van de huidige technische voorschriften met betrekking tot afstand van woningen, het zoekgebied voor wind worden verkleind tot het gebied rondom de A9. Het college denkt echter dat stukken grond met weinig waarde voor landschap, natuur en recreatie onder omstandigheden wel geschikt kunnen zijn voor zonne-energie. Gegeven deze zienswijze zal de gemeenteraad actief betrokken worden bij dergelijke afwegingen. Op dit moment is nog niet berekend wat het effect is van aanpassen van het zoekgebied van Ouder-Amstel. Dit amendement zal verwerkt worden in de definitieve RES.

4.

7.

Dit streven zal op deze manier worden verwerkt in de RES. Het is wel belangrijk dat er een mogelijkheid komt om dit streven wettelijk af te dwingen, het is aan het Rijk om hiervoor een grondslag vast te stellen.

Het college voert dit uit. Dit jaar zijn er gratis energiescans en vouchers uitgedeeld. Dit zal de komende jaren worden door gezet. Voor de komende jaren wordt er een campagne duurzaamheid opgezet. De gemeente Ouder-Amstel wil graag haar inwoners overtuigen dat ze het verschil kunnen maken op het gebied van duurzaamheid en dat het nemen van maatregelen hen wat oplevert. In de portemonnee, qua

19 Reactienota Noord-Holland Zuid

comfort en voor Co2-besparing. Het doel van de campagne is dan ook dat ze concrete stappen gaan zetten in het verduurzamen van hun eigen leefomgeving. 8.

Technieken als aquathermie (Ouderkerkerplas) en ondiepe geothermie (WKO) worden meegenomen als mogelijke vormen van duurzame energiebesparing.

Deze twee onderwerpen krijgen een belangrijke plek in zowel de regionale als de lokale warmtetransitievisie. De regionale visie zal een plek krijgen in de definitieve RES.

20 Reactienota Noord-Holland Zuid

Amsterdam In dit hoofdstuk vindt u de reacties van de gemeenten in de deelregio Amsterdam op wensen en bedenkingen. Sommige wensen en bedenkingen leiden tot wijzigingen ten opzichte van de concept-RES. In dit hoofdstuk zijn de teksten die wijzigingen in de zoekgebieden aankondigen onderstreept. Een overzicht van de wijzigingen vindt u in hoofdstuk 3.

21 Reactienota Noord-Holland Zuid

Wensen en bedenkingen Nr. 1.

Wensen en Bedenkingen

Stadsdeel Centrum

Voor stadsdeel Centrum zijn er geen grote ruimtelijke consequenties vanuit de RES. Aandachtspunten vanuit het stadsdeel zijn: de integratie van zonnepanelen op daken van monumenten en de procesbeoordeling daarbij. Definitief Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders: Het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum zet in op, waar mogelijk, installeren van zonnepanelen op daarvoor geschikte dake n in stadsdeel Centrum. Het treedt graag in gesprek over een toekomstig kader voor het integreren van zonnepanelen op daken van monumenten en de procesbeoordeling daarbij. Het DB heeft geen aanvullingen op de concept RES voor Amsterdam. Door de ligging van het stadsdeel heeft het niet veel verdere consequenties.

2.

Stadsdeel Noord

Reactie Op 11 augustus 2020 zijn de definitieve adviezen van de stadsdelen per brief gestuurd naar het programma RES NHZ. In de brief is beschreven dat de stadsdelen achter de ambities van de concept-RES staan en dat zij een rol willen spelen bij de realisatie ervan. Als gedelegeerd bestuur hebben zij ook een aantal zorgen geuit. Deze zorgen worden meegenomen bij de afwegingen over de verschillende zoekgebieden. De gemeente Amsterdam handelt als volgt om de wensen en bedenkingen van de stadsdeelbesturen te verwerken in het RES-proces: • Bij het verwerken van de reacties op de conceptRES en het opstellen van de reactienota konden stadsdeelbestuurders input geven; • In november 2020 worden er digitale participatiesessies georganiseerd voor bewoners in en om de windzoekgebieden om advies te vragen waar de windmolens het beste passen. Stadsdeelbestuurders trappen de sessies af en luisteren mee. • Indien relevant worden inhoudelijke reacties van de stadsdelen voorgelegd op de thematafels die worden gefaciliteerd door het programma RES NHZ; Zie reactie 1.

Voor stadsdeel Noord zijn de voornaamste consequenties uit de RES dat er zoekgebieden voor windenergie worden aangewezen in e en strook ten noorden langs de A10, de Noorder IJplas en de voormalige haven. Het gebied Waterland en het IJmeer is benoemd als extra zoekgebied voor wind. De strook ten noorden van de A10, het IJmeer en de Noorder IJplas zijn benoemd tot extra zoekgebieden voor zon. Deze extra zoekgebieden vallen onder het ‘nee, tenzij’- principe; worden alleen in overweging genomen wanneer andere zoekgebieden niet voldoende blijken of wanneer er vanuit het Rijk een extra opgave opgelegd wordt.

22 Reactienota Noord-Holland Zuid

Definitief Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders: Stadsdeel Noord is positief over de concept Regionale Energie Strategie. De doelstellingen voor een duurzame energievoorziening worden onderschreven. Daarbij heeft het stadsdeel een aantal adviezen: - Het is wenselijk om goed te onderzoeken welke invloed de gebiedsontwikkeling voor de komende jaren heeft op de gestelde ambities. In heel veel gebieden in stadsdeel Noord wordt de komende tijd veel gebouwd en getransformeerd. De te realiseren bebouwing biedt kansen voor vooral zonne-energie maar tegelijkertijd is het niet realistisch om de grote daken van de huidige bebouwing mee te nemen als potentiele locaties aangezien deze volgens plannen getransformeerd gaan worden. - In de hele aanpak en realisatie moet er tijdige en afdoende participatie met bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden in Noord plaatsvinden. Het is van belang om zoveel mogelijk draagvlak te realiseren. Het stadsdeel stelt voor dat er een goede en duidelijke onderbouwing komt vanuit het College op basis waarvan wij als vertegenwoordigers het gesprek aan kunnen met bewoners en in staat gesteld worden de afwegingen tussen de verschillende vormen van energie opwekking goed uit te kunnen leggen. - Op het gebied van zonne-energie zien we stormachtige technologische ontwikkelingen.

Ook de mogelijkheden van het benutten van gevels en ramen voor energie uit zon moeten worden onderzocht en ingezet. - Het realiseren van windenergie in (toekomstige) woonwijken wordt praktisch nergens onderzocht. Er wordt hiervan afgeweken in zoekgebied 2 (toekomstige Havenstad, Noordelijke IJ-oevers). Het stadsdeel adviseert om bij ontwikkellocaties rekening te houden met korte en lange termijn perspectieven. - Binnen de groenboog moet met zorg worden omgegaan met de huidige gebruikers van het gebied. Eén van de vier focuspunten in het gebiedsplan van het gebied Noord Oost is het verbinden van deze groenboog waarbij er een toegankelijke, groene openbare ruimte ontstaat die ruimte biedt voor, cultuur, ontmoeting en sport en ontspanning. Met name windenergie zal grote impact kunnen hebben op de bewoners van tuinparken en de gebruikers van de diverse sportparken en het te realiseren openbare groen. Goede participatie met en draagvlak onder de gebruikers van deze groenboog is dan ook zeer wenselijk. - Landelijk Noord wordt gekenmerkt door een kwetsbaar ecosysteem en een wijds, open uitzicht. Ook in de gemeenteraad is meerder e malen uitgesproken om bij de enorme bouwopgaven waar de stad voor staat, Landelijk Noord uit te sluiten van nieuwe bebouwing. Daarom is het principe van ‘nee tenzij’ hier de juiste aanpak.

Het ‘tenzij’ kan dan ook alleen tot stand komen met zeer goede onderb ouwing en met voldoende participatie en draagvlak onder de bewoners, gebruikers en belangenorganisaties van dit unieke gebied. Ook dienen hier de consequenties voor broedvogels/trekvogels in het weidegebied goed te worden onderzocht. - Stadsdeel Noord maakt zich zorgen als er gesproken wordt dat het realiseren van deze plannen negatieve conseque nties kan hebben voor andere belangrijke doelstellingen van het college zoals de bouw van nieuwe woningen en het behoud van natuur. Graag de toezeg ging dat iedere mogelijke concessie op bestaande doelstellingen of programma’s wordt afgestemd met het verlengd bestuur van de stadsdelen waarop deze concessie betrekking heeft.

23 Reactienota Noord-Holland Zuid

- Er zijn nog extra kansen voor meer zonnepanelen op geluidsschermen in en rondom rijks- en provinciale en grotere gemeentelijke wegen in stadsdeel Noord (zoals de Nieuwe Leeuwarderweg en de Ring A10). Ook de daken van metrostations en de P&R in Noord bieden nog extra mogelijkheden. - Met name bij de realisatie van de doelstellingen zonnepanelen op huizen is het cruciaal om tot goede participatie met bewoner s te komen en te zorgen voor optimale toegang tot informatie. - Stadsdeel Noord ziet dat er meer steun is voor zonne-energie dan voor windturbines in Amsterdam Noord en adviseert dan ook maximaal in te zetten op zonne-energie. Voor de turbines adviseert de commissie om zoveel mogelijk te kijken naar de gebieden langs snelwegen en in de transitiegebieden waar pas na 2040 gebouwd gaat worden. Deze gebieden kunnen in tijdelijkheid worden gebruikt als plekk en voor zonne-weides en windturbines. - Veel van de braakliggende terreinen worden nu ingezet voor (tijdelijke) initiatieven. Dat kan beperkingen hebben voor de maatregelen zoals beschreven in de RES. - Het stadsdeel wil het cultuur-historisch landschap en de natuur en ecologische waarde in Landelijk Noord behouden en is blij dat dit buiten het zoekgebied is gebleven voor turbines en zonneweides.

Wel zijn er geluiden uit landelijk Noord dat men het jammer vindt dat Landelijk Noord geen zoekgebied is mbt zonnepanelen op daken van grote schuren. Bewoners, waaronder boeren willen graag bijdragen aan de energietransitie, alleen is het energienet hier nu niet sterk genoeg voor. De gemeente kan zich ervoor inzetten om het energi enet te verbeteren, al dan niet in combinatie met de aanpak voor de openbare ruimte. - In de zoekgebieden moet ook de invloed op flora en fauna goed worden onderzocht en meegewogen, zoals in de kwetsbare leefgebieden. - Daarnaast wil stadsdeel Noord graag uitspreken dat een adviesaanvraag altijd voor de vaststelling van het betreffende stuk in college dient te worden gedaan. Dat is nu niet gebeurd waardoor er (naast het reeds vastgestelde collegestuk) zeven losse adviezen van de stadsdelen worden meegezonden voor behandeling binnen de regio. Het risico hiervan is niet alleen dat het stuk minder samenha ngend is doordat alle stadsdeeladviezen separaat worden meegezonden maar vooral ook dat er onvoldoende aandacht zal zijn voor de inhoud elijke adviezen en bezwaren van de stadsdelen. Dat is niet alleen onwenselijk qua proces maar ook qua uitkomst want alle windmolens en alle zonnepanelen zullen straks ergens in een stadsdeel moeten worden geplaatst.

Daarvoor is kennis van het gebied en draagvlak on der haar bewoners en gebruikers een belangrijke voorwaarde. Het stadsdeel adviseert in samenspraak met de bewoners van Noo rd op zoek te gaan naar plekken voor de opwekking van duurzame energie. Het stadsdeel ondersteunt de aangenomen motie van de Raadsleden Bakker, Timman, Biemand en Groen inzake het financieel meeprofiteren van omwonenden. 3.

Stadsdeel Oost

Zie reactie 1.

Voor Oost zijn de ruimtelijke consequenties van de RES Amsterdam : zoekgebieden voor wind bij IJburg, het Zeeburgereiland, Science Park en Kop Amstelscheg (dit zoekgebied ligt in Stadsdeel Oost, maar is in de concept-RES ten onrechte als zoekgebied 7 in Zuid gesitueerd). Het IJmeer is benoemd tot extra zoekgebied voor zon en wind. Deze extra zoekgebieden vallen onder het ‘nee, tenzij’- principe; ze worden alleen in overweging genomen wanneer andere zoekgebieden niet voldoende blijken of wanneer er vanuit het Rijk een extra opgave opgelegd wordt.

24 Reactienota Noord-Holland Zuid

Definitief Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders: Het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost ondersteunt de ambities van de Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid, deel Amsterdam. Zij is zich bewust van het belang en de noodzaak om tot de RES te komen. Als stad kennen wij een enorme opgave en Stadsdeel O ost draagt graag bij waar dit mogelijk is aan het opwekken van duurzame energie. Zij kan zich vinden in de richting van de RES waarin een goede afweging is gemaakt tussen het belang van het opwekken van zoveel mogelijk duurzame energie en leefbaarheid. Het dageli jks bestuur benadrukt het belang van het actief betrekken van bewoners en het stimuleren van coöperatieve modellen voor eigenaarschap bij het opwekken van duurzame energie.

Zonne-energie

De zoekgebieden voor zonne-energie kunnen wij onderschrijven.

Windenergie

In algemene zin vinden wij hierbij de inpassing ten opzichte van woon- en recreatiegebieden van groot belang. Hieronder wordt ingegaan op de aangewezen zoekgebieden in Oost voor opwekking van energie uit wind.

IJburg en Zeeburgereiland

o Het dagelijks bestuur ondersteunt het aanwijzen van IJburg en Zeeburgereiland als zoekgebied. Inpassing in dit zoekgebied kan goed, gezien de positieve ligging van de woongebieden ten opzichte van het zoekgebied waar het gaat om lichttoetreding/schaduw en d e overwegende windrichting (zuid-west). Bij een eventuele keuze voor het Zeeburgereiland moet er wel rekening mee worden gehouden dat delen van het Zeeburgereiland, zoals de Baaibuurten, nog stedenbouwkundig ontwikkeld moeten worden.