20201130271 4. Bijlage C Factsheet Haarlem, WiMRA 2019

Wonen in de Metropoolregio Amsterdam

Factsheet Wonen in Haarlem 2019

Haarlem in het kort Veertig procent van de huishoudens in Haarlem bestaat uit alleenwonenden. Gemiddeld in Zuid-Kennemerland is dit 38% en gemiddeld in de MRA 39%. In Haarlem wonen iets minder 55-plussers dan gemiddeld in de deelregio. 42% van de Haarlemmers is 55 jaar of ouder, tegenover 47% gemiddeld in Zuid-Kennemerland. Net als gemiddeld in de MRA heeft 41% van de huishoudens in Haarlem een laag inkomen tot €38.035. In Zuid-Kennemerland ligt dat aandeel met 38% iets lager. In vergelijking met de deelregio hebben huishoudens iets minder vaak een hoog inkomen (41% tegenover 44%). Het koopwoningbezit ligt in Haarlem wat lager dan gemiddeld in Zuid-Kennemerland. In Haarlem bestaat de woningvoorraad voor 53% uit koopwoningen, tegenover 57% in de deelregio. Dit verschil zit vooral in de koopwoningen met een WOZ-waarde van boven de €409.000. In Haarlem bestaat 8% van de woningvoorraad uit deze woningen, gemiddeld in Zuid-Kennemerland gaat het om 12%. Ruim een kwart (27%) van de woningvoorraad in Haarlem bestaat uit corporatiewoningen met sociale huur. Gemiddeld in de deelregio gaat het om 25% en in de MRA om 30%. Van de recent verhuisde huishoudens heeft 23% een corporatiewoning met sociale huur betrokken in Haarlem en 37% een koopwoning. Relatief vaak werd een huurwoning in de vrije sector betrokken (29%). In totaal bestaat 13% van de woningvoorraad uit vrije sector huur.

Kerncijfers Haarlem, 2019 Haarlem

Z.Kennemer -land

Z.Kennemerland/IJmond

totaal huishoudens (abs. bron: CBS)

77.813

108.014

175.132

1.185.892

woningvoorraad (abs. bron: CBS)

75.632

107.768

175.462

1.149.815

aantal respondenten enquête (abs.)

4.186

5.806

9.693

48.256

alleenwonenden

40%

38%

36%

39%

stel zonder kinderen

25%

27%

28%

26%

eenoudergezin

8%

8%

8%

8%

stel met kinderen

26%

27%

28%

26%

18-34 jaar

19%

16%

16%

20%

35-54 jaar

39%

37%

36%

36%

55-75 jaar

33%

37%

37%

35%

75 jaar en ouder

9%

10%

10%

9%

lage inkomens tot huurtoeslaggrens |*|

20%

18%

19%

23%

inkomens v.a. hts-grens |tot €38.035|

21%

20%

19%

18%

laagste middeninkomens |€38.035 - €42.436|

5%

6%

6%

6%

lagere middeninkomens |€42.436 - €47.544|

3%

3%

3%

3%

MRA

middeninkomens |€47.544 - €57.053|

9%

9%

10%

9%

hogere inkomens |€57.053 - €76.070|

10%

10%

11%

11%

hoogste inkomens |> €76.070|

31%

34%

31%

30%

sociale huur, corporatie

27%

25%

27%

30%

sociale huur, particulier

7%

7%

6%

8%

vrije sector huur, corporatie**

4%

3%

3%

3%

vrije sector huur, particulier

9%

9%

7%

11%

koopwoning |WOZ < €175.000|

13%

13%

11%

9%

koopwoning |WOZ €175.000 - €279.000|

20%

19%

20%

16%

koopwoning |WOZ €279.000 - €409.000|

12%

12%

14%

13%

koopwoning |WOZ > €409.000|

8%

12%

11%

10%

*eenpersoonshuishoudens €22.700, meerpersoonshuishoudens €30.825. **indeling op basis van huurprijs, inclusief woningen met een sociaal contract.

Inkomensverdeling Haarlem, 2015-2019 (%)

Verdeling inkomens Het aandeel hoge inkomens in Haarlem is in 2019 hoger dan de jaren daarvoor. In 2019 gaat het om 31% tegenover 26% in 2017 en 28% in 2015. Het aandeel lage inkomens is met 41% hetzelfde als in 2017, maar wel lager dan in 2015 toen dit aandeel 44% betrof. tot €38.035

€38.035-€57.053

€57.053-€76.070

≥ €76.070

Samenstelling woningvoorraad De samenstelling van de woningvoorraad is tussen 2017 en 2019 stabiel gebleven. Ten opzichte van 2015 zijn er wel wat verschuivingen te zien. Zo zijn er zijn relatief minder koopwoningen en meer huurwoningen. Het aandeel particuliere vrije sectorwoningen is toegenomen van 4% in 2015 naar 9% in 2019. In totaal omvat de vrije sector 13% van de woningvoorraad: 8% is middeldure huur en 5% dure huur.

Bewoning sociale huur en vrije sector De sociale huurvoorraad in Haarlem wordt voor 79% bewoond door huishoudens met een laag inkomen tot €38.035. Gemiddeld in de deelregio gaat het om 78% en in de MRA om 82%.

Samenstelling woningvoorraad Haarlem, 2015-2019 (%)

sociale huur sociale huur corporatie particulier

Woonsituatie lage- en middeninkomens Huishoudens met een laag inkomen wonen in Haarlem relatief vaak in een koopwoning. In Haarlem gaat het om 31% tegenover 25% gemiddeld in de MRA. Bijna de helft (45%) van de huishoudens met een laag inkomen woont in een corporatiewoning met sociale huur. Dat is lager dan gemiddeld in de MRA (55%). Zes van de tien (59%) huishoudens met een middeninkomen wonen in een koopwoning. Gemiddeld in Zuid-Kennemerland gaat het ook om 59% en in de MRA om 56%.

koopwoning

Haarlem

51

28

6 1 6

5 3

Zuid-Kennemerland

50

28

6 2 7

5 3

Zuid-Kennemerland/IJmond

49

28

6 3 6 5 3

MRA

56

5 2 5 33 %

26

20

40

60

80

100

Bewoning vrije huursector, 2019 (%) Haarlem

6

23

5 3

13

16

34

Zuid-Kennemerland

5

22

7

4

12

16

33

Zuid-Kennemerland/IJmond

7

21

8

4

14

MRA

7

4

12

15

0

*Eenpersoonshuishoudens: €22.700 Meerpersoonshuishoudens: €30.825

vrije sector particulier

Bewoning sociale huurvoorraad, 2019 (%)

0

Huishoudens in de vrije huursector hebben in 50% van de gevallen een hoog inkomen. In vergelijking met de MRA is dat iets lager (55%). 29% van de vrije huursector wordt in Haarlem bewoond door huishoudens met een laag inkomen. Dat is hoger dan gemiddeld in de MRA (22%).

vrije sector corporatie

lage inkomens tot huurtoeslag -grens*

inkomens vanaf htsgrens tot €38.035

7 20

40

laagste middeninkomens (€38.035 €42.436)

lagere middeninkomens (€42.436€47.544)

17

29

16 60

39

%

80

100

middenhogere hoogste inkomens inkomens inkomens (€47.544- (€57.053 - (≥€76.070) €57.053) €76.070)

Woonsituatie huishoudens met een laag inkomen (tot €38.035), 2019 (%) Haarlem

45

13

2

8

31

Zuid-Kennemerland

47

12

2 7

32

Zuid-Kennemerland/IJmond

51

2 6

31

MRA

55

0

10

13

20

40

2 6

60

25

80

% 100

Woonsituatie huishoudens met een middeninkomen (€38.035- €57.053), 2019 (%) Haarlem

18

6

6

11

59

Zuid-Kennemerland

19

5

6

11

59

Zuid-Kennemerland/IJmond

20

4 6

8

62

MRA

19

6

0

sociale huur corporatie

6

13

20

40

sociale huur particulier

vrije sector corporatie

56

%

60

80

100

vrije sector particulier

koopwoning

Betaalbaarheid Huurders in Haarlem betalen gemiddeld €671 aan kale huur per maand. Dat is nagenoeg gelijk aan het gemiddelde in de deelregio en de MRA. Recent verhuisde huurders betalen gemiddeld €824. Er is veel verschil in gemiddelde huurprijzen tussen soorten huurwoningen. Zo betalen huurders in de particuliere vrije sector gemiddeld €1.109 en huurders van een particuliere sociale huurwoning gemiddeld €511. Huurders zijn, na aftrek van huurtoeslag, gemiddeld 29% van hun inkomen kwijt aan huur, net als gemiddeld in Zuid-Kennemerland en de MRA. Eigenaren zijn na belastingaftrek 17% van hun inkomen kwijt aan de hypotheek. Ook dat is gelijk aan het gemiddelde in de deelregio en de MRA.

Gemiddelde huur naar huursegment, Haarlem, 2019 (€) € 1.109 € 917

€ 537

sociale huur, sociale huur, vrije sector vrije sector corp. part. huur, huur, corp. part.

Verhuizingen*

€ 671

€ 679

€ 647

€ 682

Haarlem

Z.-K.

Z.-K./ IJmond

MRA

€ 511

Verhuizingen naar en in Haarlem naar huishoudenstypen, 2017-2019 (%) (verhuisd in twee voorafgaande jaren)

16.670 huishoudens in Haarlem zijn recent (in de periode 2017-2018) in of naar Haarlem verhuisd. Dat is 21% van alle huishoudens. Dat is vergelijkbaar met 2015-2016. Vooral jonge huishoudens onder de 35 jaar zijn verhuisd (57%). Zij komen het vaakst vanuit dezelfde deelregio of vanuit een andere MRA-deelregio. Het aandeel jonge huishoudens dat vanuit de rest van Nederland naar Haarlem is verhuisd is afgenomen van 13% naar 9%. Het aantal starters is afgenomen. Onder de recent verhuisden zijn er in 2017-2018 in totaal 2.780 starters, in 2015-2016 waren dit er 2.900.

Verhuizingen huishoudens vanuit gemeenten in de MRA naar Haarlem (grootste stromen), 2017-2018

vanuit zelfde deelregio verhuisd

vanuit andere MRA-deelregio verhuisd

vanuit rest Nederland verhuisd

vanuit buitenland verhuisd

Verhuisstromen van en naar Haarlem, 2017-2018

binnen Haarlem: + 7.870 vanuit overig MRA naar Haarlem: + 4.960 van buiten de MRA naar Haarlem: + 2.110 vanuit buitenland naar Haarlem: + 1.600 MRA-gemeenten van waaruit grootste instroom komt

*bron: CBS/ bewerking OIS

naar A’dam: - 1.080 vanuit A’dam: + 2.180 naar H’meer: - 680 vanuit H’meer: + 720 naar Velsen: - 700 vanuit Velsen: + 510 naar Heemstede: - 460 vanuit Heemstede: + 400

Verhuisgeneigdheid Van de huishoudens in Haarlem heeft 56% verhuisplannen: 27% wil zeker verhuizen en 29% misschien. Van de Haarlemmers heeft 44% geen verhuisplannen. De verhuisgeneigdheid is iets hoger dan gemiddeld in Zuid-Kennemerland (52%).

Verhuisgeneigdheid doorstromende huishoudens Haarlem, naar huishoudentype en inkomen, 2019 (%)

huishoudens zonder kinderen <35 jaar

55

gezinnen

24

huishoudens zonder kinderen 35-55 jaar

14

12 45

27

39

26

tot €38.035

Huishoudens met een inkomen boven de €76.070 zeggen minder vaak te willen verhuizen dan huishoudens met een lager inkomen.

31

33

huishoudens zonder kinderen >55 jaar

Huishoudens zonder kinderen die jonger zijn dan 35 jaar hebben het vaakst verhuisplannen: 55% wil zeker verhuizen en 33% misschien. Van hen zegt 12% niet te willen verhuizen.

33

60

33

26

41

28

31

41

26

33

41

€38.035-€57.053 €57.053-€76.070 ≥ €76.070

20

34

47

Haarlem

27

29

44

Zuid-Kennemerland

23

29

48

Zuid-Kennemerland/IJmond

22

28

50

MRA

25

29

46

%

80

100

0

wil zeker verhuizen binnen 2 jaar

20

wil misschien verhuizen binnen 2 jaar

40

60

wil niet verhuizen

Verhuiswensen Haarlem, 2019

Verhuiswensen De meeste huishoudens in Haarlem die willen verhuizen, willen in de eigen gemeente blijven (74%). Bijna een kwart (23%) van de huishoudens heeft de voorkeur naar elders, buiten de deelregio. Haarlemmermeer en Amsterdam worden hier vaak genoemd. Ongeveer 15.900 huishoudens in de MRA hebben interesse om naar Haarlem te verhuizen. Ongeveer 26.600 huishoudens die al in Haarlem wonen overwegen binnen de gemeente te verhuizen. Daarmee hebben in totaal ongeveer 42.500 huishoudens belangstelling voor een verhuizing in of naar Haarlem. Dit aantal is indicatief, en bevat zowel huishoudens die zeker willen verhuizen, als huishoudens die misschien willen verhuizen. De meeste huishoudens (71%) die in of naar Haarlem willen verhuizen zijn op zoek naar een koopwoning. Het gaat hierbij voor 28% om dure koop (€279.000-€409.000) en 26% duurste koop (> €409.000). Bijna een kwart (22%) is op zoek naar een sociale huurwoning. De voorkeur voor een woning in Haarlem gaat het vaakst uit naar een eengezinswoning (39%) en naar een woning met een oppervlakte van 60-100m2 (46%).

abs.

%

Waar willen verhuisgeneigde huishoudens uit Haarlem naartoe verhuizen? bij voorkeur in eigen gemeente blijven

26.600

bij voorkeur naar elders, binnen de deelregio

1.000

3

bij voorkeur naar elders, buiten de deelregio

8.300

23

abs.

%

74

Waar wonen huishoudens die naar Haarlem willen verhuizen nu? binnen de gemeente

26.600

buiten de gemeente

15.900

37

totaal

42.500

100

eengezinswoning

15.200

39

meergezinswoning

13.000

33

beide

10.500

27

sociale huur |huur tot €720|

8.200

22

middeldure huur |€720-€1.009|

2.100

6

63

Wat zijn hun woonwensen?

dure huur |€1.009 en meer|

600

2

betaalbare koop |tot €279.000|

6.500

17

dure koop | €279.000 - €409.000|

10.400

28

duurste koop |€409.000 en meer|

9.900

26

woonoppervlak tot 60m2

6.200

16

woonoppervlak 60-100m2

18.000

46

woonoppervlak >100m2

14.700

38

Redenen waarom men binnen/naar Haarlem wil verhuizen, 2019 (%)

Verhuisredenen: keuze voor Haarlem

vanwege de historie/sfeer, aantrekkelijke woningen, woonomgeving

De meest genoemde reden om naar of binnen Haarlem te willen verhuizen, is de historie/sfeer, aantrekkelijke woningen en woonomgeving. Vier van de tien (42%) huishoudens die in of naar Haarlem willen verhuizen geven deze reden. Daarna geeft 28% als reden er te zijn opgegroeid. Een kwart (24%) vindt Haarlem een goede plek voor kinderen om op te groeien en 22% geeft de voorkeur aan Haarlem om rustig(er) te kunnen wonen. Eveneens 22% zegt dichtbij kinderen/ouders/familie te willen wonen.

ik ben er opgegroeid

24

wil graag rustig(er) wonen

22

dicht bij kinderen/ouders/familie

22

ik wil graag groter wonen

20

dicht bij mijn (partners) werk

12

goede prijs/kwaliteit verhouding van de woningen

12

wil graag in een kleine(re) plaats wonen

7

wil graag in een grote(re) plaats wonen

4 11

%

Leefbaarheidscijfers Haarlem, 2019 (rapportcijfer 1-10)

In de figuur staat het gemiddelde van de rapportcijfers die bewoners van Haarlem geven aan hun woning en aan de verschillende aspecten van leefbaarheid in hun buurt. Net als gemiddeld in de MRA zijn Haarlemmers tevreden met hun woning. Gemiddeld wordt hiervoor een 8,0 gegeven. Ook over de buurt zijn Haarlemmers tevreden (7,6). In Duinwijk wordt hiervoor gemiddeld het hoogste cijfer gegeven, namelijk een 8,4. Net als in de MRA wordt het burencontact het minst goed beoordeeld (6,5). In Meerwijk wordt hiervoor het laagste cijfer gegeven (5,8). Haarlemmers geven gemiddeld een 7,6 voor de veiligheid ‘s avonds in de buurt, dat is vergelijkbaar met de MRA. In de Oude Stad ligt het gemiddelde rapportcijfer hiervoor het hoogst (7,9) en in Houtvaartkwartier met een 6,0 het laagst.

Passend wonen

28

goede plek voor mijn kinderen om op te groeien

anders, namelijk

Prettig wonen

42

Haarlem

MRA

Mate waarin huishoudens hun woninggrootte passend vinden, 2019 (%)

Tien procent van de Haarlemse huishoudens vindt hun woning te klein. Gemiddeld in de MRA gaat het om 9%. Gezinnen vinden hun woning het vaakst te klein (13%). Net als in de MRA vindt 3% van de huishoudens in Haarlem de woning te groot. Het zijn vooral stellen van 65 jaar en ouder die hun woning te groot vinden (7%).

11

13

11

11

10

9

7 3 alleenstaanden jonger dan 65 jaar

3

1

stellen jonger dan 65 jaar

te groot

gezinnen

3 alleenstaanden 65+

2 stellen 65+

te klein

3

3

Haarlem

MRA

Wonen en ouder worden

Geschiktheid woning om ouder in te worden naar huur/koop en leeftijd, 65-plussers, 2019 (%)

In Haarlem is een kwart van de huishoudens een 65-plus huishouden. Molenwijk kent de meeste vergrijzing, hier is 34% van de huishoudens 65-plus.

huurwoning

25

13

koopwoning

52

36

11

65-75 jaar

55

30

15

75 jaar en ouder

60

Haarlem

57

31

12

Zuid-Kennemerland

57

31

12

Zuid-Kennemerland/IJmond

58

31

12

MRA

54

Ruim de helft (57%) van de 65-plussers in Haarlem vindt de eigen woning geschikt om ouder in te worden. Ongeveer een derde (31%) vindt de woning na enige aanpassingen geschikt. Net als gemiddeld in de deelregio vindt 12% de woning niet geschikt om ouder in te worden. Gemiddeld in de MRA ligt dat aandeel met 16% iets hoger. 75-plus huishoudens vinden hun woning iets vaker geschikt om oud in te worden dan de 6575 jarigen. Acht procent van de 65-plussers vindt de woning niet levensloopbestendig, tegenover 15% van de 65-75 jarigen.

62

0

32

8

31

20

40

16

60

80

% 100

65-plussers die in Haarlem in een huurwoning wonen, vinden hun woning vaker geschikt om oud in te worden dan 65-plussers met een koopwoning. Wel zeggen kopers vaker dan huurders dat hun woning na enige aanpassingen geschikt is. ja, na enige aanpassingen aan de woning

ja

Bereidheid om te investeren in verduurzaming van de woning, of hier een hogere huur voor te betalen, naar segment, 2019 (%)

Wonen en duurzaamheid

Haarlem

7

29

koopwoning

64

28

totaal

44

21

huurwoning

6

40 64

27

totaal

44

18

huurwoning

62 42

17 6

37

45 65

23

43

14

ja

32

29

koopwoning

0

45

31 25

totaal

29

37

7

koopwoning

totaal

27

39 29

koopwoning

huurwoning

MRA

Kopers zijn vaker bereid te investeren in verduurzaming van de woning dan huurders. Van de kopers in Haarlem zegt 72% (misschien) bereid te zijn, tegenover 36% van de huurders. Gemiddeld in Zuid-Kennemerland en in de MRA is dit patroon ook te zien. Wel zijn de kopers in Haarlem iets vaker bereid tot verduurzaming dan gemiddeld in de MRA.

huurwoning

ZuidZuidKennemerland/ IJmond Kennemerland

Een vijfde (21%) van de Haarlemse huishoudens zegt bereid te zijn om te investeren in verduurzaming van de woning of hier een hogere huur voor te betalen. 39% zegt misschien hiertoe bereid te zijn. Deze bereidheid tot verduurzaming van de woning ligt in Haarlem iets hoger dan gemiddeld in de deelregio en de MRA. Gemiddeld in ZuidKennemerland zegt 18% hiertoe bereid te zijn en 37% misschien. In de MRA gaat het om 14% en 36%.

nee

34

36 20

50 40

ja, misschien

60

% 80

nee

100

Over het onderzoek

Wonen in de Metropoolregio Amsterdam 2019 De gegevens in deze factsheet zijn afkomstig uit het onderzoek ‘Wonen in de Metropoolregio Amsterdam’ (WiMRA), gehouden in 2019. Het onderzoek bestaat uit een enquête onder huishoudens in 31 gemeenten in de Metropoolregio Amsterdam en een verhuizingenbestand op basis van de microdata van het CBS. Het verhuizingenbestand bevat alle verhuisde huishoudens in de periode 2015/2016 en de periode 2017/2018. Voor beide periodes zijn de verhuizingen gekoppeld aan alle huishoudens die aan het eind van de periode woonachtig waren in de Metropoolregio Amsterdam. Meer uitleg over het onderzoek is terug te lezen in de onderzoeksverantwoording van WiMRA 2019. Alle publicaties van WiMRA 2019 zullen verschijnen op: data.amsterdam.nl/dossier/wonen Respons in Haarlem In Haarlem hebben er 4.186 respondenten meegedaan aan de enquête. Er hebben 883 huurders van sociale corporatiewoningen meegedaan. Er zijn 2.039 respondenten in Haarlem die hebben aangegeven (mogelijk) te willen verhuizen in de komende twee jaar en wat daarbij hun woonwensen zijn. Om over een groep te rapporteren is een ondergrens aangehouden van 50 ongewogen respondenten. De antwoorden op de vragen die in de enquête zijn gesteld, zijn representatief voor alle zelfstandig wonende huishoudens in de MRA.

Opdrachtgevers Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de Metropoolregio Amsterdam en de corporaties die vertegenwoordigd zijn de in de MRA, waaronder leden van het Platform Woningcorporaties Noordvleugel Randstad (PWNR).

Colofon Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) Weesperstraat 111-113 1012 GL Amsterdam https://data.amsterdam.nl/

Auteurs Hester Booi en Anne Huijzer e-mail: h.booi@amsterdam.nl telefoon: 06 22648042