Document · PDF

20201100933 Corona Impact Monitor gemeente Haarlem November 2020

commissie Bestuur 14 januari 2021, gemeente HaarlemBij agendapunt: (Regionale) Corona Impact Monitor november 202019.303 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Ook het aantal woningaanpassingen en het gebruik van de RegioRijder daalde tijdens de eerste golf. Tijdens de tweede golf is er nauwelijks sprake van deze ontwikkelingen.

Instroom en uitstroom aantal Wmo-cliënten in de gemeente Haarlem 700 600 500 400 300 200 100 0 Q1

2018

2019 Instroom

2020

Uitstroom

Ontwikkeling (%) actieve cliënten Wmo (Q1 2018=100) 115 110 105 100 95 Q1

Q3 2018

Q3 2019

Q2 2020

Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Sociaal-maatschappelijk: meldingen overlast jeugd Ontwikkeling (%) meldingen overlast jeugd gemeente Haarlem (Q1 2018=100)

Landelijke politiecijfers laten zien dat er in maart – toen de lockdown ingesteld werd – 127% meer meldingen van overlast door jongeren dan in februari. Hoewel gedurende het jaar richting de zomer het aantal meldingen ook in de voorgaande jaren toenam, is dit meer dan normaal.

400

Ook in Haarlem is er een forse stijging van het aantal meldingen. In het tweede kwartaal van 2020 waren dit er 158% meer dan in het voorgaande kwartaal. In vergelijking met een jaar eerder steeg het aantal meldingen met 22%.

200

Het derde kwartaal was er een daling van 43% ten opzichte van kwartaal 2, maar desondanks is het aantal meldingen nog duidelijk hoger dan dezelfde periode in 2019.

300

100

0 Q1

2018

Betrokkenen geven aan dat de algemene toename van meldingen waarschijnlijk een combinatie is van factoren. Er is daadwerkelijk iets meer overlast omdat jongeren weinig te doen hadden, onder andere door sluiting van scholen en sportclubs, en daardoor op straat rondhingen. Daarbij wordt er sneller melding gemaakt omdat anderen ook meer thuiszitten en daardoor vaker vermeende overlast waarnemen. Mogelijk dat het aantal meldingen – door de extra maatregelen die ingingen in oktober – weer toeneemt in het vierde kwartaal.

2019

Q2 2020

Aantal meldingen overlast jeugd 2019 Haarlem

2020

156

231

261

164

489

356

Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Sociaal-maatschappelijk: meldingen openbare overlast De ontwikkelingen van meldingen van openbare overlast nemen net als meldingen van jeugdoverlast toe, zij het minder sterk. Landelijk waren er in maart (de maand van de lockdown) 40% meer meldingen van openbare overlast dan in februari. Vergeleken met maart 2019 waren dit 31% meer meldingen.

130

Ontwikkeling (%) meldingen openbare overlast* gemeente Haarlem (Q1 2018=100)

120

110

In Haarlem is het aantal meldingen in het tweede kwartaal 13% hoger dan een jaar eerder. In vergelijking met het voorgaande kwartaal is er een stijging van 10%. De cijfers voor het derde kwartaal worden in de grafiek nog niet gepresenteerd. Deze zijn nog onvolledig, omdat het aantal meldingen van verwarde personen ontbreekt in de politiecijfers. Deze meldingen vormden in eerdere kwartalen ruim de helft van het totaalaantal meldingen van openbare overlast. Daarmee is een vergelijking niet mogelijk. In de achterliggende data is wel te zien dat de andere overlastmeldingen toenemen in het derde kwartaal.

100

80 Q1

2018

Q2 2020

2019

Drugs/alcohol

60%

Aantal meldingen openbare overlast*

Haarlem 23%

*2019 bij openbare overlast gaat het om openbare dronkenschap, overlast van verwarde personen, alcohol- en drugsoverlast en overlast door zwervers.

Verwarde personen

13%

Q3 2019

Verdeling overlastmeldingen januari-juni 2020 gemeente Haarlem 4%

2020

423

525

574

537

592

Zwervers Dronkenschap

Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Sociaal-maatschappelijk: bekeuringen gerelateerd aan coronamaatregelen In he begin van de coronacrisis was er veel onduidelijkheid over de regels. Mede daardoor verschilde de handhaving van de coronamaatregelen per gemeente. Zo bleek begin juli uit een inventarisatie van Nieuwsuur dat meer dan 80 gemeenten geen enkele boete uitdeelden. Terwijl in andere gemeenten tot 187 boetes per 10.000 inwoners werden uitgedeeld.

Aantal door de gemeente uitgedeelde coronaboetes* Maart April Mei Juni Juli Aug. Sep. Okt. Totaal Per 10.000 inwoners Haarlem

131

*het overzicht bevat niet alle boetes omdat de politie naast de gemeentelijk boa’s ook boetes uitdeelt. Deze worden deels apart geregistreerd.

De boetes onder de noodverordening COVID-19 boetes vallen onder code D526 worden uitgedeeld bij verboden samenkomsten, het niet in acht nemen van veilige afstand, het aanwezig zijn op verboden gebieden en locaties of het niet opvolgen van de aanwijzingen. Net als in Nederland zijn in Haarlem vooral boetes aan het begin van de coronacrisis in april en mei uitgedeeld, toen de regels ook strenger waren. Zo mocht men maar in kleine groepen buiten zijn. De verwachting is dat er met de aangescherpte maatregels en de strengere handhaving het aantal uitgedeelde boetes toeneemt. Inmiddels zijn de regels en de handhaving aangescherpt. Zo zijn begin november in Nederland tientallen boetes uitgedeeld bij illegale feesten. Eerder werden de feesten veelal beëindigd zonder bekeuringen uit te delen. Ook in Haarlem slingerde de politie eind oktober jongeren op de bon.

Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Sociaal-maatschappelijk: diefstal en inbraak Persbureau AP meldde in april dat er door de coronacrisis minder criminaliteit plaatsvond. Ook de politie in Nederland registreerde minder inbraken, fietsendiefstal en zakkenrollerij. Verschillende media berichtten in juli op basis van politiecijfers dat de criminaliteit weer terug was op het oude niveau. De politie waarschuwt voor babbeltrucs waarmee de coronapandemie wordt gebruikt om bij mensen binnen te komen. Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid waarschuwt vooral voor toegenomen cybercriminaliteit.

Aantal geregistreerde incidenten diefstal, inbraak en zakkenrollerij gemeente Haarlem

In Haarlem namen woninginbraken, bedrijvendiefstallen en zakkenrollerij na de lockdown in het tweede kwartaal met ongeveer 60% af. Alleen op het aantal winkeldiefstallen had corona in het tweede kwartaal weinig effect. In het derde kwartaal nemen juist de winkeldiefstallen af, maar stijgt het aantal andere geregistreerde incidenten. Vermoedelijk omdat mensen in het derde kwartaal ook weer minder thuis waren. Dit maakt in elk geval woningbraak en zakkenrollerij makkelijker. Met een gedeeltelijke lockdown is de verwachting dat het aantal incidenten weer afneemt.

Diefstal/inbraak bedrijven enz. 200

Diefstal/inbraak woning

Winkeldiefstal Zakkenrollerij

100

0 Q1

Q3 2018

Q3 2019

Q2 2020

Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Sociaal-maatschappelijk: meldingen huiselijk geweld De Rijksoverheid is eind april gestart met een landelijke campagne tegen huiselijk geweld tijdens de coronacrisis. De achterliggende gedachte was dat mensen meer thuiswerken en leven. Dit terwijl sociale contacten en afleiding afnamen. De kans op spanningen thuis – en daarmee de kans op huiselijk geweld – is daardoor groter. Daarbij is de kans op detectie juist kleiner doordat mensen elkaar minder treffen bij sociale gelegenheden als verjaardagen, school of sport. Uit een onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut blijkt nog geen effect van corona op huiselijk geweld.

Aantal meldingen huiselijk geweld 2019 Haarlem

2020

%2019 Q1- %2019 Q2- %2019 Q3- %2020 Q1- %2020 Q2-

Q1 Q2 Q3 Q1 Q2 Q3

2020 Q1

2020 Q2

2020 Q3

2020 Q2

2020 Q3

117 150 127 127 148 121

-1%

-5%

17%

-18%

Het aantal meldingen van huiselijk geweld laat in de gemeente Haarlem in 2020 een stijging zien. Na de corona-uitbraak waren er in het tweede kwartaal 17% procent meer meldingen dan in het voorgaande kwartaal. In het derde kwartaal was er een daling van vergelijkbare grootte. In 2019 was er een soortgelijke ontwikkeling gedurende het jaar. In het derde kwartaal van 2020 waren er 5% minder meldingen dan in 2019. Dit betekent echter niet dat er daadwerkelijk minder geweldsincidenten zijn. Mogelijk is het ook lastiger om melding te maken omdat meer thuis wordt gewerkt. Als de geweldpleger in huis aanwezig is, is het lastiger om een melding door te geven. Daarom kan men dit sinds mei bij de apotheek doorgeven door ‘masker 19’ te bestellen.

Bron: Politie Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Hoofdstuk: Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen In dit hoofdstuk worden de volgende indicatoren behandeld:

WW-uitkeringen Vacaturemarkt Schuldhulpverlening en budgetondersteuning NOW Tozo TOGS Bijstandsuitkeringen Kwijtschelding belastingen

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: lopende WW-uitkeringen Eind maart werd de regeling NOW-regeling van minister Koolmees vastgesteld. Deze regeling was bedoeld om de lonen van werknemers te kunnen blijven betalen bij dalende omzet. Ondanks maatregel waren er in het tweede kwartaal 322.000 banen minder dan een kwartaal eerder (CBS). De CBS-cijfers voor het derde kwartaal laten een herstel van de arbeidsmarkt zien met een toename van 164.000 banen. Een vergelijkbare (tegengestelde) ontwikkeling is in Haarlem zichtbaar in het aantal WW-uitkeringen. In 2018 en 2019 was er alleen over de eerste maanden van het jaar meer instroom dan uitstroom in de WW. In 2020 zijn er echter duidelijk meer instromers dan instromers.

Vooral in april na de lockdown is er een grote instroom en nam het aantal WW-ontvangers met 18% toe ten opzichte van maart. In juli waren er 3.249 Haarlemmers die WW ontvangen, het meeste sinds 2018. Daarna nam het aantal met 9% af tot 2.966 in september. De instroom neemt af en de uitstroom neemt toe. Een deel van deze groep kwam in het voorjaar zonder werk te zitten en stroomt door naar de bijstand. Door de landelijke banengroei, zullen ook veel WW-ontvangers uitstromen naar betaald werk. Ook uit CBS-cijfers van over september blijkt dat de werkloos licht daalt. Het UWV en het CPB zien in de daling van WW-ontvangers ‘stilte voor de storm’. De verwachting is dat de werkloosheid de komende jaren nog sterk toeneemt.

Aantal lopende WW-uitkeringen, instroom en uitstroom gemeente Haarlem 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000

2018

2019 Cumulatieve instroom

Cumulatieve uitstroom

2020 Lopende WW-uitkeringen

Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

September

Juli

Januari

December

Juli

Januari

December

Juli

Januari

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: WW-uitkeringen per sector Het aantal WW-uitkeringen daalde tussen januari 2019 en januari 2020 in vrijwel alle sectoren in de gemeente Haarlem.

Aantal WW-uitkeringen per sector in gemeente Haarlem 2019

Tussen januari en juli is er echter in alle sectoren behalve zorg en welzijn een forse stijging. Vervolgens neemt het aantal WWuitkeringen tussen juli en september in vrijwel alle sectoren af. De grootste dalingen zijn in deze periode onder WW-ontvangers uit transport en logistiek beroepen (-15%), dienstverlenende beroepen (-14%) en technische beroepen (-11%). Het grootste deel van de uitkeringsgerechtigden had voorheen een bedrijfseconomisch beroep (23%) of was voorheen manager (15%).

2020

% jan. 2020- % jul. 2020-

jan 11

apr 11

jul 8

okt 9

jan 7

apr 13

jul 15

sep* 12

jul. 2020 114%

sep. 2020 -20%

Bedrijfseconomische en administratieve beroepen

595

526

515

556

566

646

724

674

28%

-7%

Commerciële beroepen

297

317

282

302

311

340

395

370

27%

-6%

Creatieve en taalkundige beroepen

109

110

102

107

134

167

158

56%

-5%

Dienstverlenende beroepen 187 69 ICT beroepen

176

138

150

141

261

328

282

133%

-14%

21%

-6%

379

382

366

383

400

439

432

15%

-2%

Openbaar bestuur veiligheid 56 en juridische beroepen 101 Pedagogische beroepen

37%

-2%

103

105

23%

Technische beroepen

252

236

208

190

219

265

295

258

35%

-13%

Transport en logistiek beroepen

135

116

106

112

173

201

170

79%

-15%

Zorg en welzijn beroepen

238

210

214

181

206

220

206

187

-9%

Onbekend

135

109

115

132

154

308

234

182

52%

-22%

Totaal

2.564 2.377 2.246 2.306 2.402 2.967 3.249 2.966

35%

-9%

Agrarische beroepen

Managers

*de cijfers voor oktober 2020 zijn nog niet beschikbaar

Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: openstaande vacatures per sector In het tweede kwartaal van 2020 (meest recente cijfers) zijn in de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond er 3.500 openstaande vacatures. Dit zijn er minder dan in de voorgaande kwartalen in 2020 en 2019. De daling werd al ingezet in het derde kwartaal van 2019 toen er nog 5.100 vacatures openstonden. Dat waren er 31% meer dan in het tweede kwartaal van 2020. In Nederland nam het aantal vacatures met 29% af in deze periode. Het aantal vacatures voor technische beroepen in arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond nam in absolute zin in deze periode het sterkst af (600 banen, 38% daling). Ook zijn er nu 400 vacatures minder (40%) voor bedrijfseconomische en administratieve beroepen. Het aantal vacatures in de ICT, openbaar bestuur en in de zorg. Landelijk ziet ook het CBS vacaturegroei bij de overheid en in de ICT. Verder bericht het CBS bericht dat er in het tweede kwartaal 26.000 duizend vacatures minder waren dan een kwartaal eerder. Vooral voor flexwerkers is er minder werk.

Aantal openstaande vacatures per sector in arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond 2019 Q1

2020

Agrarische beroepen

100

Bedrijfseconomische en administratieve beroepen

900

900 1.000 700

600

Commerciële beroepen

500

400

500

400

500

400

Creatieve en taalkundige beroepen

Dienstverlenende beroepen

400

500

400

300

200

ICT beroepen

200

100

200

100

200

Managers

200

100

Openbaar bestuur veiligheid en juridische beroepen

100

Pedagogische beroepen

200

100

200

Technische beroepen

1.300 1.300 1.600 1.200 1.000 1.000

Transport en logistiek beroepen

500

400

500

400

Zorg en welzijn beroepen

500

400

500

400

Totaal

4.900 4.700 5.100 4.400 3.700 3.500

Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: spanningsindicator Uit de regionale arbeidsmarktanalyse voor regio Zuid-Kennemerland en IJmond van UWV blijkt dat de regionale arbeidsmarkt flink geraakt wordt door corona. Over de hele breedte is het aantal WW-uitkeringen gestegen (p. 31). Toch wordt niet elke branche even sterk getroffen door de crisis.

In het tweede kwartaal (meest recente cijfers) is de krapte op de arbeidsmarkt in arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond afgenomen. Het is dus voor werkgevers makkelijker geworden om beschikbare arbeidskrachten te vinden. Alleen de markt voor ICT-beroepen en technische beroepen is nog krap. Zo is er in de ICT bijvoorbeeld meer vraag naar remote-afstand-technologie. Medio augustus bracht het UWV een lijst naar buiten met kansrijke beroepen om werkt te vinden. Het kabinet speelde hierop in door omscholing te stimuleren.

Een manier om dit in beeld te brengen is met de spanningsindicator. Hierin wordt de vraag naar arbeid (aan de hand van vacatures) afgezet tegen het aanbod (kortdurende WW) (zie de uitgebreide definitie in bijlage 1).

Spanningsindicator naar beroepsgroep in arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond (kwartaal 1 2019-kwartaal 1 2020) 2019

Q1 Agrarische beroepen Bedrijfseconomische en administratieve beroepen Commerciële beroepen

2020

Typering

Spanning

Typering

Spanning

Typering

Spanning

Typering

Spanning

Typering

Spanning

Typering

Spanning

Zeer krap

5,71

Zeer krap

4,94

Gemiddeld

1,33

ruim

0,65

Krap

1,57

Krap

1,61

Krap

1,61

Gemiddeld

1,22

Gemiddeld

0,93

ruim

0,66

Gemiddeld

1,42

Gemiddeld

1,19

Krap

1,54

Gemiddeld

1,48

Gemiddeld

1,26

gemiddeld

0,73

Creatieve en taalkundige beroepen

Ruim

0,38

Ruim

0,34

Ruim

0,27

Ruim

0,27

Zeer ruim

0,15

zeer ruim

0,09

Dienstverlenende beroepen

Krap

1,61

Krap

2,94

Krap

2,82

Krap

1,96

Gemiddeld

1,1

ruim

0,43

ICT beroepen

Krap

3,14

Krap

2,17

Krap

2,86

Krap

2,78

Krap

1,71

krap

1,78

Managers

Ruim

0,63

Gemiddeld

0,7

Ruim

0,64

Ruim

0,58

Ruim

0,5

ruim

0,3

Gemiddeld

1,07

Gemiddeld

1,26

Gemiddeld

1,45

Krap

1,73

Gemiddeld

0,96

gemiddeld

0,73

Pedagogische beroepen

Krap

2,2

Krap

2,07

Krap

1,8

Krap

1,89

Gemiddeld

1,17

gemiddeld

1,22

Technische beroepen

Krap

3,91

Zeer krap

4,45

Zeer krap

6,09

Zeer krap

4,41

Krap

2,88

krap

2,05

Transport en logistiek beroepen

Krap

2,46

Krap

2,1

Krap

3,22

Krap

3,21

Krap

2,11

gemiddeld

1,01

Zorg en welzijn beroepen

Krap

2,17

Krap

2,32

Krap

2,3

Krap

2,61

Krap

1,68

gemiddeld

1,41

Totaal

Krap

1,72

Krap

1,8

Krap

2,03

Krap

1,75

Gemiddeld

1,16

gemiddeld

0,78

Openbaar bestuur veiligheid en juridische beroepen

Leeswijzer: een krappe markt betekent veel vraag en relatief weinig aanbod. Dit is in groen weergegeven. Een ruime markt betekent veel arbeidsaanbod en minder vraag. Dit is rood weergegeven. Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: schuldregeling en budgetondersteuning Aantal aanvragen schuldregeling

De gemeente Haarlem handelt de aanvragen voor schuldhulpverlening en budgetondersteuning af voor de gemeenten Haarlem, Zandvoort, Heemstede en Bloemendaal. In het tweede kwartaal van 2020 zijn de minste aanvragen voor schuldhulpverlening sinds begin 2018. In kwartaal 3 neemt het aantal iets toe, maar het is nog steeds lager dan een jaar eerder. Het is onduidelijk of hier sprake is van een corona-effect. De landelijke monitor schuldhulpverlening laat een vergelijkbaar beeld zien. Wel wordt een toename nog verwacht. De Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet gaf aan te verwachten dat een vijfde van de aanvragers van de eerste Tozo-regeling uiteindelijk in de schuldhulp terechtkomt. De cijfers voor budgetondersteuning (zie begrippenlijst) zijn vanwege de lage aantallen niet uitgesplitst naar gemeente. Inwoners doen minder aanvragen voor dan voor schuldregelingen. Dit geldt voor alle kwartalen vanaf 2018. In 2020 waren er tot nu toe 71 aanvragen.

2018

2019

2020

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Haarlem 121 131 136 135 126 112 135 147 150 103 122

Aantal aanvragen budgetondersteuning Haarlem, Zandvoort, Bloemendaal en Heemstede 2018

2019

2020

Totaal

Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: toekenningen NOW Vanaf eind maart tot 1 juni konden bedrijven aanspraak maken op de Eerste tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (NOW). Bedrijven met een omzetdaling konden hiermee een deel van de loonkosten vergoed krijgen. Het doel van de maatregel was om grootschalige werkloosheid te voorkomen. Eind juni werd een tweede ronde voor de NOWregeling bekendgemaakt.

Gebruik van NOW-steun Aantal Haarlem

Aandeel vestigingen*

NOW 1.0

NOW 2.0

NOW 1.0

NOW 2.0

1.590

765

34%

16%

*gebaseerd aantal vestigingen in 2019 exclusief zzp’ers

Uit cijfers van het CBS blijkt dat 1.590 bedrijven in de gemeente Haarlem gebruikmaakten van de eerste NOW-regeling. Dit is ruim een derde van alle bedrijfsvestigingen. De tweede NOW-regeling werd door een ongeveer twee keer zo kleine groep aangevraagd. In een UWV-enquête noemden bedrijven als belangrijkste reden dat het weer beter gaat met het bedrijf en de tegemoetkoming niet meer nodig is. Daarnaast werd het niet voldoen aan de voorwaarden genoemd. Een kwart (23%) van de aanvragers van NOW 1.0 in de Regio Kennemerland was zzp’er. Zij maken 26% uit van de aanvragers van NOW 2.0. Horecabedrijven deden 18% van de NOW 1.0- en 20% van de NOW-2.0-aanvragen in de gemeente Haarlem. Vanaf oktober loopt NOW3. Dit pakket is soberder, maar heeft een langere looptijd (tot 1 juli 2021). Gegevens over het gebruik van deze regeling zitten nog niet in deze rapportage. De verwachting is dat hier vanwege de strengere minder gebruik van gemaakt zal worden.

Bron: CBS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandigen (Tozo) Voor zzp’ers is eind maart de Tozo-regeling ingesteld. De Tozo is een speciale regeling voor ondernemers die in de problemen zijn gekomen door de coronacrisis. Met deze regeling kunnen zij een aanvulling krijgen op hun inkomen en op het bedrijfskapitaal. De Tozo bestaat uit twee delen:

Aantal ontvangers Tozo gemeente Haarlem mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

Tozo levensonderhoud 3.943 4.188 4.170 1.332 1.342 1.292 1.327 Tozo bedrijfskapitaal

% zzp'ers 11%

*gebaseerd op aantal zzp’ers in 2019

1. Een uitkering die het inkomen aanvult voor maximaal 7 maanden, uiterlijk tot eind september (Tozolevensonderhoud) 2. Een lening voor bedrijfskapitaal. Hiermee kunnen zzp’ers bijvoorbeeld de huur van bedrijfspanden betalen. Snel na de invoering van de Tozo kwamen er veel aanvragen binnen. Het aantal zzp’ers dat Tozo ontving was het grootst in april en mei. Daarna neemt het aandeel ontvangers in juni sterk af. Dit valt samen met de versoepeling van de coronaregels. Zo mocht vanaf 1 juni onder andere de horeca weer beperkt open. Daarnaast werden de eisen werden toen ook strenger vanwege de invoering van de partnertoets. Tussen juni en september blijft het aantal Tozo-ontvangers stabiel. Afgezet tegen het aantal zzp’ers (2019) ontvangt in september 11% van de zzp’ers Tozo. Er wordt minder gebruikgemaakt van Tozo voor het aanvragen van bedrijfskapitaal. In de maanden april tot en met juni waren er duidelijk de meeste aanvragen.

Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: tegemoetkoming ondernemers getroffen sectoren COVID-19 (TOGS) Naast NOW en Tozo konden bedrijven ook aanspraak maken op steun via de tegemoetkoming ondernemers getroffen sectoren COVID-19 (TOGS). Ondernemers die gebruikmaakten van de regeling kregen een eenmalige tegemoetkoming van €4.000. De regeling gold slechts voor een aantal sectoren die in het bijzonder getroffen werden door corona. Onder meer groot- en detailhandel, horeca en cultuur konden gebruikmaken van de TOGS. In totaal deden 2.270 bedrijven in Haarlem dit. De meerderheid (55%) van de TOGS-gebruikers was zzp’er, 22% zit in de horecasector. Vanaf juni is de TOGS opgevolgd door de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL).

Aantal vestigingen van bedrijven die gebruikmaken van TOGS in gemeente Haarlem Aantal 1 werkzame persoon

1.250

1+ werkzame personen

1.020

Horeca

505

Overige bedrijfstakken

1.760

Totaal

2.270

Bron: CBS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: bijstandsuitkeringen Naast de Tozo-regeling is er voor zzp’ers de reeds voor corona bestaande regeling Besluit Bijstand Zelfstandigen (Bbz) (zie bijlage 1 voor een uitgebreide omschrijving). In oktober 2019 maakten 28 bedrijven in Haarlem gebruik van de Bbz. Een jaar later zijn dit er nog 11. Mogelijk komt dit doordat ondernemers die anders Bbz zouden gebruiken nu terugvallen op de Tozo-regeling. De Tozoregeling is ook iets soepeler dan de Bbz, zo is er geen toets op de levensvatbaarheid van het bedrijf. Het gebruik van de reguliere bijstand is het afgelopen vrijwel onveranderd. Maar het bijstandsvolume reageert ook trager op conjuncturele ontwikkelingen dan bijvoorbeeld het WW-volume (monitor arbeidsmarkt). Wel is het gebruik van de Participatiewet met 1% toegenomen. Tussen oktober 2019 en oktober 2020 nam het aantal IOAW-ontvangers af van 165 naar 142.

Aantal actuele uitkeringen Bbz en reguliere bijstand gemeente Haarlem September Oktober 2019 (oktober) BBZ

Reguliere bijstand

3.534

3.510

3.502

Participatiewet

3.376

3.353

3.323

IOAW

144

142

165

IOAZ

-waarvan:

Als de economische malaise langer aanhoudt, zal het beroep op bijstand naar verwachting wel toenemen. Zo becijferde Berenschot dat het aantal mensen in de bijstand in Nederland met 210.000 kan stijgen naar 625.000 in 2022.

Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: Haarlempas De HaarlemPas is een steunmaatregel voor alle Haarlemmers die een inkomen hebben tot 120% van de bijstandsnorm en hun inwonende kinderen van 4 tot en met 17 jaar. De HaarlemPas wordt automatisch verstrekt aan gezinnen waarvan duidelijk is dat zij over een laag inkomen beschikken, bijvoorbeeld gezinnen met een bijstandsuitkering of die kwijtschelding op de gemeentelijke belastingen ontvangen. De HaarlemPas wordt toegekend per kalenderjaar. De HaarlemPassen voor het nieuwe jaar worden in het laatste kwartaal aan inwoners uit de Automatisch aan inwoners uit de doelgroep gestuurd. Inwoners met een HaarlemPas die niet automatisch in de doelgroep vallen, krijgen in het laatste kwartaal een voor-ingevuld formulier om de HaarlemPas voor het nieuwe jaar aan te vragen.

Aantal pashouders HaarlemPas 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 2015

2016

2017

Hoofdpashouders

2018

2019

2020 (t/m juli)

Passen gezinsleden

Vanwege verschillende administratieve redenen kan de ontwikkeling van het aantal HaarlemPassen het best per kalenderjaar vergeleken worden. In 2019 waren er 10.913 pashouders waarvan 7.138 hoofdpashouders. Ook in 2017 en 2018 waren er ruim tienduizend pashouders. In 2020 maken tot en met juli 9.528 Haarlemmers gebruik van de HaarlemPas. Pas na afloop van het kalenderjaar valt goed in te schatten in welke richting het aantal pashouders zich ontwikkelt.

Bron: gemeente Haarlem Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: werkloosheid Ontwikkeling werkloosheidspercentage

Het werkloosheidspercentage steeg tussen het eerste en tweede kwartaal van 2020 in de provincie Noord-Holland van 3,2% naar 3,8%. In Nederland gemiddeld is een vergelijkbare ontwikkeling. Voor Haarlem, waar alleen jaarcijfers voor bekend zijn, sloot het percentage de afgelopen jaren nauw aan bij dat van de provincie.

5% 4% 3% 2%

Een andere manier om werkloosheid in kaart te brengen, is het aantal bij het UWV geregistreerde werkzoekenden. In Haarlem waren dit er de afgelopen jaren steeds ongeveer 10.000. Tussen januari en juni 2020 nam dit aantal echter met 10% toe tot 10.934. Driekwart van de werkzoekenden (73%) heeft geen vast dienstverband. De toename lijkt een direct gevolg te zijn van de coronacrisis. Zo merkt ook het CBS dit aan als reden voor een grote krimp van het aantal banen. Inmiddels registreert het CBS in het derde kwartaal weer een stijging van het aantal banen.

1% 0% Q1

2018

2019 Nederland

2020

Noord-Holland (PV)

Aantal bij het UWV geregistreerde werkzoekenden gemeente Haarlem

Kanttekening bij de UWV-cijfers is dat niet alle werklozen zich bij het UWV registreren. Het gaat dan bijvoorbeeld om personen die geen recht op een uitkering hebben. Daarbij zal men minder snel geneigd zijn zich te melden als de verwachting om werkt te vinden beperkt is. Aan de andere kant bevatten de UWV-cijfers ook registraties van mensen die niet direct beschikbaar zijn voor betaald werk.

12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 Q1

2018 Zonder dienstverband

2019

Q2 2020

Met dienstverband

Bron: CBS en UWV Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: kwijtschelding belastingen Cocensus handelt de kwijtscheldingen van gemeentelijke belastingen voor de gemeente Haarlem af. De meeste verzoeken voor belastingkwijtschelding worden ingediend nadat de belastingaanslagen verstuurd worden. De wijze waarop kwijtschelding kan worden aangevraagd is bij iedere gemeente op andere wijze ingericht. Zo krijgt men in sommige gemeenten al een formulier voor kwijtschelding bij de aanslag meegestuurd. Iedere gemeente kan besluiten op geautomatiseerde wijze kwijtschelding te verlenen waarbij gebruik wordt gemaakt van het Inlichtingenbureau. Het beleid van de gemeente bepaalt ook waarvoor kwijtschelding mogelijk is.

Cijfers over kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2019

2020* Binnengekome Binnengekomen Toegekend n Toegekend Haarlem

6.699

69%

5.845

72%

*de cijfers voor 2020 geven de stand weer tot 1 juli.

Deze kanttekeningen maken het lastig om in de tijd en tussen gemeenten te vergelijken. Alle gemeenten leggen in principe de belastingaanslagen voor 99% op aan het begin van het belastingjaar (januari of februari). De piek voor wat betreft de kwijtschelding is bij iedere gemeente redelijk vergelijkbaar. Conclusies zijn op dit moment lastig. Aan het einde van het jaar is er meer inzicht, maar de eventuele gevolgen van corona zullen pas in de loop van 2021 zichtbaar worden. De verwachting is dat het aantal aanvragen mogelijk wel toeneemt. De werkloosheid is in 2020 gestegen en mensen hebben daardoor minder inkomsten. Daarmee voldoen ze ook aan de eisen voor belastingkwijtschelding.

Bron: Cocensus Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Hoofdstuk: vastgoed en woningmarkt In dit hoofdstuk worden de volgende indicatoren behandeld: Woningaanbod Huizenprijs Kantoor- en bedrijfsruimte Leegstand Bouwaanvragen en -vergunningen Nieuwbouw Woningzoekenden Sociale huur Maatschappelijke opvang

Vastgoed en woningmarkt: woningaanbod De huizenmarkt lijkt voorlopig nog weinig last te hebben van de coronacrisis. Uit cijfers van NVM blijkt dat de huizenmarkt in het derde kwartaal van 2020 verder is verkrapt. Dit wordt ook onderstreept in een analyse door huizensite Funda. In Haarlem komen er in de loop van 2020 juist steeds meer huizen op de markt. In januari werden 128 aangeboden en in oktober zijn het er 232. Het aanbod van huizen was sinds oktober 2018 niet zo groot.

Aantal aangeboden woningen gemeente Haarlem 250

200

150

100

0 Januari

April

Juli

Oktober

Januari

2018

April

Juli 2019

Oktober

Januari

April

Juli

Oktober

2020

Bron: Huizenzoeker.nl Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Vastgoed en woningmarkt: huizenprijs In oktober 2020 is de gemiddelde vraagprijs per vierkante meter van de te koop staande woningen in Haarlem is €4.359. Dat is 10% hoger dan in januari. In dezelfde periode steeg de vraagprijs van huizen met maar 2%. Hieruit valt op te maken dat de gemiddelde woninggrootte van het aanbod in oktober kleiner is dan in januari.

De vraagprijs voor huizen in Haarlem ligt in 2020 hoger dan in 2019. Aan het einde van het jaar is er een opvallende stijging. In januari 2020 is de prijs van aangeboden woningen(€480.000) een stuk hoger dan in oktober 2019 (€398.000). De gemiddelde prijs schommelt in 2020 tussen de €480.000 en €510.000. In 2019 was de gemiddelde vraagprijs per maand steeds tussen de €370.000 en €450.000.

Ontwikkeling vraagprijs huizen gemeente Haarlem 550.000 500.000 450.000 400.000 350.000 300.000 Januari

April

Juli

Oktober

Januari

2018

April

Juli 2019

Oktober

Januari

April

Juli

Oktober

2020

Bron: Huizenzoeker.nl Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Vastgoed en woningmarkt: kantoorruimte Kantorenaanbod gemeente Haarlem

De kantorenvoorraad bestaat uit de leegstaande en in gebruik kantoren. Op 1 januari 2018 was de kantorenvoorraad 475.000 m2. Een jaar later is dit 476.500 m2 .

35.000

(23)

(20)

25.000

Begin 2018 was er nog 32.796 beschikbaar m2 bij 23 kantoren. Aan het eind van het jaar neemt dat snel af. Waarschijnlijk komt dit deels door een sterke economische groei waardoor de vraag naar kantoorruimte toenam. Daarnaast is er in deze door de gemeente Haarlem strek op ingezet om incourant vastgoed te transformeren. In het eerste kwartaal van 2019 was er nog 12.052 m2 beschikbaar bij 12 kantoren. Daarna neemt het kantorenaanbod steeds toe. In het derde kwartaal is er 28.809 m2 beschikbaar bij 21 kantoorgebouwen. Een vijfde van deze kantoren (19%) wordt al langer dan 3 jaar aangeboden. Deze lang leegstaande kantoren beslaan ongeveer één procent van de totale kantorenvoorraad.

(21)

30.000 (17)

(18)

20.000 15.000

(12)

(15)

(18)

(17)

10.000 5.000 0 Q1

2018

2019

2020

Aanbod in m² (aantal kantoren)

In de toekomst zal het kantoorgebruik mogelijk anders zijn dan voorheen. Zo bleek uit onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid dat Nederlanders ook na de coronacrisis minder willen thuiswerken. Ruim een kwart van de werknemers (27%) verwacht ook na de coronacrisis meer thuis te werken. Een derde denkt meer op afstand te zullen vergaderen.

Bron: Brainbay Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Vastgoed en woningmarkt: bedrijfsruimte Bedrijfsruimteaanbod gemeente Haarlem

Een bedrijfsruimte wordt omschreven als een ruimtelijk zelfstandige eenheid die grotendeels in gebruik is voor productie en opslag in de sectoren bouw, transport en logistiek, lichte en zware industrie en groothandel. In Haarlem is het bedrijfsruimteaanbod in 2020 sterk toegenomen. In het derde kwartaal gaat het om 35 locaties en 46.820 m2. De toename begon eigenlijk al aan het einde van 2019, dus voor de coronacrisis. Er is geen structureel bedrijfsruimte-aanbod. De beschikbare bedrijfsruimte wordt dus nog niet zo lang aangeboden op de markt. Waarschijnlijk is een deel van het aanbod dus ook beschikbaar gekomen door de coronacrisis.

Ook de Rabobank geeft aan dat “veel signalen wijzen op een terugval in de bezettingsgraad van bedrijfsmatig vastgoed”. Veel bedrijven zitten in zwaar weer en proberen de kosten te verminderen door te besparen op huur. Dit kan door bedrijfsruimte af te stoten. Daarnaast is de bedrijfsruimte niet altijd meer goed te gebruiken omdat het bijvoorbeeld te beperkt kan voldoen aan de eisen van anderhalvemetersamenleving. Daarentegen zijn er ook sectoren die juist meer ruimte nodig hebben zoals distributiecentra. Uit cijfers van thuiswinkel.org blijkt namelijk dat consumenten sinds de coronacrisis meer online aankopen doen. Deze aankopen worden veelal in distributiecentra verwerkt.

60.000 50.000

(42)

(35)

(33) 40.000 30.000

(29) (30)

(31)

20.000

(28)

(37)

(41)

(37)

(25)

10.000 0 Q1

2018

2019

2020

Aanbod in m² (aantal bedrijfsruimten)

Bron: Brainbay Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Vastgoed en woningmarkt: leegstand Retailonderzoeker Locatus meldt in september dat de winkelleegstand in 2020 na de uitbraak van corona beperkt is toegenomen. In januari was er in Nederland 7,3% leegstand en in augustus 7,6%. In Haarlem waren er op 1 januari 2020 2.364 verkooppunten. Hiervan stond 5,8% leeg (137 verkooppunten). In Haarlem is dus minder leegstand dan in Nederland. Op provincie-niveau is nog minder leegstand (4,9%). Zowel in Haarlem, Noord-Holland als Nederland is er een toename ten opzichte van 2019. In het centrum van Haarlem nam de leegstand in deze periode juist iets af. In totaal hebben de 2.364 verkooppunten in Haarlem een winkelverkoopvloeroppervlak van 365.869 m2 waarvan 27.166 m2 (7,4%) leegstaat. In 2019 was het leegstaande vloeroppervlakte nog maar 3,6%. Een groot deel van de toename is te verklaren doordat Hudson’s Bay op 31 december 2019 uit het V&D-pand vertrok. Hudson’s Bay huurde zeven etages en een kelderverdieping, samen goed voor 8.250 m2 winkelvloeroppervlak. Inmiddels huurt HEMA de begane grond en de eerste verdieping. Dit is in de cijfers van 1 januari 2020 echter nog niet terug te zien. In het centrum van Haarlem staat begin 2020 4,8% van de 133.217 m2 leeg. In 2019 was dit 5,5%.

Aantal verkooppunten (peildatum 1 januari 2020) # # % % Leegstaand per Totaal Leegstand* Leegstand 2020* Leegstand 2019* 1.000 inwoners Gemeente Haarlem

2.364

137

5,8%

4,1%

0,8

Centrum Haarlem

1.266

4,8%

5,0%

Noord-Holland

38.739

1.882

4,9%

4,1%

0,7

Nederland

219.157

16.074

7,3%

6,7%

0,9

*de leegstand wordt bepaald als percentage van het totaal aantal verkooppunten (dus niet alleen het winkelaanbod)

Bron: Locatus Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Vastgoed en woningmarkt: bouwaanvragen en bouwvergunningen Aantal aanvragen omgevingsvergunningen*

In Haarlem waren in 2020 940 aanvragen voor omgevingsvergunningen in het eerste semester. In het eerste semester van 2019 waren dat er 994. De cijfers over de volgende kwartalen worden getoond in de volgende monitor. De cijfers van het CBS over verleende bouwvergunningen laten een sterke afname in het eerste kwartaal en tweede kwartaal van 2020 zien. In Haarlem werden 35 bouwvergunningen verleend. In 2018 en 2019 waren dat er respectievelijk 152 en 107. Het CBS concludeert ook dat de bouwsector last had van de coronacrisis, maar dat het effect minder was dan voor de Nederlandse economie gemiddeld. Toch is het lastig om goed in te schatten welk deel van de ontwikkelingen aan corona is te relateren. Zo heeft de bouwsector ook last van andere grote ontwikkelingen als de stikstof- en PFAS-crisis.

2019

2020

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Haarlem

461 533 185 0 461 479

*de cijfers gaan niet uitsluitend over nieuwe woningen, maar bijvoorbeeld ook over vergunningaanvragen voor dakkappellen.

Aantal verleende bouwvergunningen gemeente Haarlem 250

210 200 155

152 150 94

100

77 37

30 1

0 Q1

2018

Q3*

2019

Q4*

Q1*

Q2*

2020

*voorlopige cijfers

Bron: gemeente Haarlem en CBS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Vastgoed en woningmarkt: gereedgekomen nieuwbouwwoningen Net als het aantal verleende vergunningen is ook de ontwikkeling van het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen niet eenduidig. Het ene kwartaal worden er relatief veel woningen opgeleverd, waarna de productie weer inzakt. In elk geval is het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen in kwartaal 2 en 3 van 2020 een stuk lager dan in het eerste kwartaal. In de voorgaande jaren was alleen het eerste kwartaal van 2018 vergelijkbaar qua productie.

Aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen gemeente Haarlem 300

273

250

209

200 143

150

121 92

100

Betrokkenen geven aan dat er door de coronacrisis zeker minder opdrachten zijn, maar dat ook de stikstof- en de PFAS-crisis meespeelt. Daarnaast worden nieuwbouwwoningen regelmatig als onderdeel van een project met meer woningen gebouwd. In het kwartaal dat de oplevering van een project gepland staat, komen er dus veel woningen bij. Dit zorgt voor behoorlijke schommelingen in de cijfers.

85 35

0 Q1

2018

2019

Q1*

Q2*

2020

*voorlopige cijfers

Bron: CBS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Vastgoed en woningmarkt: actief woningzoekenden Vooral juni vanaf 2020 is er een sterke toename in het aantal woningzoekenden in Haarlem. Mogelijk heeft het lage aantal woningzoekenden in april te maken met een gebrek aan aanbod van woningen. In verband met corona was in elk geval het aanbod in Haarlem afgenomen. Deels werd er minder verhuisd en deels moesten corporaties nog een nieuw coronavriendelijk proces van woningbezichtiging instellen.

Via Woonservice worden de sociale huurwoningen van de woningcorporaties in de regio Zuid- en Midden-Kennemerland aangeboden. In totaal staan er in september 2020 62.339 woningzoekenden ingeschreven bij Woonservice, waarvan er 9.364 (15%) actief op zoek zijn naar een woning. Bijna 4.000 van deze woningzoekenden komen uit de gemeente Haarlem. Begin 2020 waren dit er nog 20% minder.

Aantal actief woningzoekenden sociale huur gemeente Haarlem 4.000

3.000

2.000

jan

feb

mrt

apr

mei

juni

juli

aug

sep

2019

okt

nov

dec

jan

feb

mrt

apr

mei

juni

juli

aug

sep*

2020

*de cijfers voor oktober 2020 zijn nog niet beschikbaar

Bron: Woonservice Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Vastgoed en woningmarkt: aanvragen urgentie sociale huur Woonservice behandelt ook de urgentieaanvragen voor sociale huurwoningen in de regio Zuid-Kennemerland. Daarbij wordt geregistreerd waar de aanvragers vandaan komen. Er zijn per kwartaal rond de 35 urgentieaanvragen vanuit Haarlem. Het beeld voor 2020 verschilt vooralsnog weinig van 2019.

Aantal aanvragen urgentie sociale huur gemeente Haarlem 50 40 40 30

20 10 0 Q1

2019

Q2 2020

Bron: Woonservice Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Vastgoed en woningmarkt: aanvragen maatschappelijke opvang In de maanden januari t/m oktober zijn er gemiddeld 40 nieuwe daklozen – dus die zich nog niet eerder gemeld hadden – die zich met een ondersteuningsvraag melden bij de Brede Centrale Toegang. De Brede Centrale Toegang (BCT) geeft informatie en advies aan dak- en thuislozen. De medewerkers van de BCT begeleiden daklozen die zich melden naar de benodigde zorg, diensten en zo nodig opvang. De BCT-cijfers geven inzicht in het aantal daklozen, maar het is niet het volledige beeld. Dit zijn alleen de daklozen die zich hebben gemeld bij de Brede Centrale Toegang. Het totale aantal daklozen is in werkelijkheid hoger omdat niet alle daklozen zich melden. Ook maakt niet iedereen gebruik van de maatschappelijke opvang, bijvoorbeeld omdat deze mensen nog een logeeradres hebben.

Aantal aanmeldingen maatschappelijke opvang bij BCT Kennemerland (jan. –okt.) 300 250 200 150 100 50 0

Tussen januari en oktober 2020 melden zicht 341 mensen bij de Brede Centrale Toegang in Haarlem. Hiervan kwamen er 176 uit gemeente zelf. Dit aantal is lager dan in dezelfde periode in 2019 (241 aanmeldingen) en 2018 (227). De afname van het aantal meldingen kan mogelijk verklaard worden door de extra afspraken die er op landelijk niveau gemaakt zijn in het kader van de coronamaatregelen. Eind maart maakte minister van Veldhoven afspraken met verhuurdersorganisaties en brancheverenigingen om geen huisuitzettingen te doen. Daarnaast kwam een spoedwet die het mogelijk maakte om tijdelijke huurcontracten voor een tijdelijke periode te verlengen. Het uitgangspunt was dat niemand door de coronacrisis op straat moet belanden. In oktober werden de afspraken hernieuwd.

2018 Gemeente Haarlem

2019

2020

Andere regiogemeenten*

Buitenregionaal of onbekend

De coronamaatregelen hebben daarnaast invloed op de uitstroom uit de voorzieningen voor maatschappelijke opvang mede omdat het aantal verhuisbewegingen in de stad is afgenomen. In januari tot en met oktober 2020 waren er 167 uitstromers bij de maatschappelijke opvang in Haarlem. Dit is lager dan in dezelfde periode in 2019 (192). Vooral in de maanden mei tot en met augustus is de uitstroom lager. Hierdoor zijn er in 2020 minder plekken vrijgekomen voor nieuwe daklozen in de maatschappelijke opvang dan 2019.

Bron: Brede Centrale Toegang Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Bijlagen Hierna volgen deze bijlagen: Begrippenlijst Niet-opgenomen indicatoren Relevante literatuur over corona

Bijlage 1: begrippenlijst Budgetondersteuning Vorm van hulp waarbij samen gekeken wordt wat men elke maand aan inkomsten en uitgaven heeft om zo beter budgetbeheer te leren. Kantoorruimte Een ruimtelijk zelfstandige eenheid die grotendeels in gebruik is voor bureaugebonden werkzaamheden of ondersteunende activiteiten. Kantoorruimten die deel uitmaken van bedrijfsgebouwen, universiteiten of ziekenhuizen worden niet als kantoor aangemerkt. Bedrijfsruimte Een ruimtelijk zelfstandige eenheid die grotendeels in gebruik is voor productie en opslag in de sectoren bouw, transport en logistiek, lichte en zware industrie en groothandel. Gemengde kantoor- en bedrijfsgebouwen zijn meegenomen indien het bedrijfsdeel meer dan 50% van het gehele complex uitmaakt.

Consumentenvertrouwen Het consumentenvertrouwen is een indicator die informatie geeft over het vertrouwen en opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie en hun eigen financiële situatie. Samen met de deelindicatoren economisch klimaat en koopbereidheid dragen deze bij aan de voorspelling van korte termijn schommelingen van de particuliere consumptie, met in het bijzonder de vraag naar en de aanschaf van duurzame consumptiegoederen. De indicator van het consumentenvertrouwen is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden, de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicator van het economisch klimaat is het gemiddelde van de saldi van het percentage van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden. De indicator van de koopbereidheid is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen.

De indicatoren kunnen een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten. De indicatoren zijn gecorrigeerd voor seizoensinvloeden en steekproefruis. Faillissementen In het algemeen worden onder faillissementen bedrijfsbeëindigingen verstaan als gevolg van een faillissementsverklaring van de rechter (gerechtelijk beslag op het vermogen). Faillissementen maken slechts een klein deel uit van het totaal aan bedrijfsbeëindigingen. De meeste bedrijven laten het niet zo ver komen en staken hun activiteiten al eerder. Daarnaast gaat er nog een periode overheen voordat een faillissement daadwerkelijk wordt uitgesproken. Faillissementen komen daardoor vertraagd in beeld. Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Bijlage 1: begrippenlijst (2)

Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen (IOAZ) Uitkering voor zelfstandigen van 55 jaar of ouder die onvoldoende inkomsten hebben uit hun bedrijf. Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Werknemers (IOAW) Uitkering voor oudere werklozen die sterk op de bijstand lijkt. Alleen wordt hierbij het eigen vermogen ongemoeid gelaten. Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) Door de coronacrisis is er een nieuwe regeling: de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW). De NOW is bedoeld om werkgevers die te maken hebben met omzetverlies tegemoet te komen. Hierdoor kunnen zij hun werknemers met een vast en met een flexibel contract doorbetalen. Tegemoetkoming schade COVID-19 (TOGS) Eenmalige tegemoetkoming van €4.000 per bedrijf voor specifieke door corona getroffen sectoren. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt.

En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Schuldhulpverlening Traject waarbij de gemeente probeert de schulden van individuen te regelen met al de schuldeisers. De gemeente kan hiervoor ook een schuldhulpverlener inschakelen. Een minnelijk traject betekent dat de schuldeisers vrijwillig meewerken aan een schuldregeling. Als schuldeisers niet willen meewerken, kan men beroep doen op het wettelijke traject.

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Bijlage 1: begrippenlijst (3)

Spanningsindicator De UWV Spanningsindicator Arbeidsmarkt wordt berekend door het aantal openstaande vacatures te delen door het aantal personen met een WW-uitkering met een verstreken WW-duur van minder dan een half jaar. Deze grootheden worden gebruikt als benadering van de openstaande vraag en direct beschikbaar aanbod. De Spanningsindicator Arbeidsmarkt kan een getal opleveren tussen 0 en oneindig. Hoe hoger het getal, hoe hoger de spanning op de arbeidsmarkt voor werkgevers. Bij een indicator van 0 is de arbeidsmarkt zeer ruim, want er zijn geen openstaande vacatures en wel kortdurend werklozen. Bij veel openstaande vacatures ten opzichte van het aantal kortdurend werklozen is de arbeidsmarkt zeer krap. Door een tijdreeksanalyse uit te voeren zijn de grenzen bepaald. Er wordt uitgegaan van een indeling in vijf categorieën: zeer ruim, ruim, gemiddeld, krap en zeer krap. De indeling en typeringen zijn als volgt: 0 tot 0,25: zeer ruim; 0,25 tot 0,67: ruim; 0,67 tot 1,5: gemiddeld; 1,5 tot 4,0: krap; 4,0 of meer: zeer krap. Ondernemersvertrouwen Stemmingsindicator voor het bedrijfsleven, die de richting aangeeft waarin de economie (het BBP) zich naar verwachting zal ontwikkelen. Vestigingendynamiek LISA brengt de aantallen vestigingen en het bijbehorend aantal banen in beeld.

Met het Handelsregister van de KvK wordt modelmatig bepaald wat voor LISA relevante vestigingen zijn waar betaald werk wordt verricht. De methode geeft bij benadering inzicht in het aantal nieuwe vestigingen en bedrijfsbeëindigingen en de daaraan gekoppelde banen. Werkgelegenheidsontwikkeling bij overige (niet nieuwe of beëindigde) wordt daarmee niet weergegeven. Werkeloosheidswet (WW) Als men geheel of gedeeltelijk werkloos wordt, kan men een Werkloosheidsuitkering (WW-uitkering) aanvragen. De WW is een tijdelijke uitkering om het verlies aan inkomen tussen 2 banen op te vangen.

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Bijlage 2: niet-opgenomen indicatoren

Een aantal indicatoren zijn niet opgenomen in deze eerste editie van de monitor. Het gaat om de volgende indicatoren. Afvalproductie Voor deze indicator geldt hetzelfde als voor Ov-gebruik. Wel is er contact gelegd met Spaarnelanden. Cliënten met dagbesteding De data maakt deel uit van een maatwerkaanvraag van VNG Realisatie bij CBS. De meest recente cijfers zijn van 2019. Zodra de cijfers van 2020 bekend zijn wordt deze indicator toegevoegd. Energiegebruik Voor deze indicator geldt hetzelfde als voor afvalproductie. Wel is er contact gelegd met Alliander. Huisuitzettingen Cijfers over preventie huisuitzettingen binnen de gemeente Haarlem ontvangen. Sinds 2019 is de registratie verbeterd. Voor 2020 zijn er sterke fluctuaties in de cijfers te zien, mogelijk komt dit deels door het wegwerken van administratieve achterstanden. Dit maakt het ontwaren van trends lastig. Daarom is besloten deze indicator niet op te nemen in de monitor. Kwetsbare leerlingen Hierover is contact geweest met Leerplein. De monitoringsmogelijkheden hangen erg af van de definitie. Daarnaast zijn er diverse kanttekeningen bij de cijfers. Leger de Heils Er is contact gezocht met het Leger des Heils over cijfers. Dit heeft echter vooralsnog niks opgeleverd. Ov-gebruik De meeste indicatoren bleken niet actueel of niet op gemeenteniveau beschikbaar.

Omdat het ook onduidelijk was hoe deze gegevens gebruikt konden worden om het beleid bij te sturen, is deze indicator vervallen. Passantentellingen Bureau RMC zou starten met tellingen d.m.v. 24 sensoren. Hiervoor is contact geweest met RMC, BIZ binnenstad en medewerkers van de gemeente Haarlem. Ze zijn echter nog steeds in gesprek. Vanwege privacy-issues is het nog niet gestart. Daarom is de indicator niet opgenomen. Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Bijlage 2: niet-opgenomen indicatoren (2)

Regeling broodnood De regeling broodnood blijkt door de aanwezigheid van andere regelingen vrijwel niet meer gebruikt te worden. Het voorstel is daarom om deze indicator niet meer op te nemen in de regionale monitor. Scenarioschets winkels Aanschaf van de data brengt aanvullende kosten met zich mee. De gewenste data bleek niet in voldoende mate aanwezig te zijn. Daarom is besloten deze indicator voorlopig niet op te nemen. Schoolverzuim Door de coronaomstandigheden is schoolverzuim van maart 2020 tot de zomervakantie niet als ongeoorloofd bestempeld. Daardoor zijn geen adequate cijfers aan te leveren over verzuim in de coronaperiode. Besloten is dan ook om af te zien van deze indicator in de monitor. In het Jaarverslag 2019-2020 van het Leerplein is inhoudelijke informatie met, waar mogelijk, cijfers te vinden over het ongeoorloofd verzuim over het schooljaar 2019-2020. Toerismebelasting Een aanslag wordt pas achteraf opgelegd dus tussentijds is er niets bekend. Meestal is pas einde van het kwartaal na afloop van het jaar bekend wat de opbrengst uit toeristenbelasting is geweest. Over 2019 waren nog geen cijfers omdat de betaling van gemeentelijke lasten is opgeschort. Voedselbank Voor de Voedselbank geldt hetzelfde als voor het Leger des Heils.

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Bijlage 3: relevante literatuur over corona In het rapport worden een aantal verwijzingen gemaakt naar andere rapporten of media. Hieronder een overzicht en daarnaast ook een link naar een niet uitputtende lijst van andere monitors over corona: Algemeen en andere monitors (bijgewerkt 13 november 2020) Financiële bijwerkingen van corona. Indicatie van de financiële effecten van de coronacrisis voor gemeenten – Andersson Elffers Felix Monitor vestigingendynamiek – LISA Impact-analyse en monitor economie – Provincie Noord-Holland Utrecht Monitor 2020 – Gemeente Utrecht Vakantie sentiment monitor – NBTC Holland Marketing Monitor internationale voorbeelden stedelijk aanpak corona – gemeente Amsterdam COVID-19 Monitor Flevoland – Provincie Flevoland Brabantse Monitor maatschappelijke effecten coronavirus – Provincie Noord-Brabant De economische impact van het coronavirus in de MRA en Groot-Amsterdam – Stichting Economisch Onderzoek Gelderse impactmonitor.

De gevolgen van COVID-19 voor Gelderland – Provincie Gelderland Monitor Coronacrisis – Gemeente Almere Verwachte gevolgen van corona voor de opvattingen en houdingen van Nederlanders – Sociaal en Cultureel Planbureau Verslag Werkgroep Sociale Impact van de Coronacrisis – VNG Realisatie Economische Verkenningen 2020 – Metropoolregio Amsterdam Economie Scenario's economische gevolgen coronacrisis – CPB IMF: zware klap wereldeconomie door corona, in Nederland 7,5 procent krimp – NOS Economische ontwikkelingen en vooruitzichten – DNB Grootste economische krimp eerste halfjaar 2020 in Haarlemmermeer – CBS Economie krimpt met 8,5 procent in tweede kwartaal 2020 – CBS GDP up by 12.7% in the euro area and by 12.1% in the EU – Eurostat Eurozone: economisch herstel op twee snelheden – Rabobank Sectoren herstellen in 2021 maar gedeeltelijk van gevolgen coronacrisis – ING Gedeeltelijke lockdown om besmettingen terug te dringen – Rijksoverheid Beurzen schieten omhoog na nieuws coronavaccin – NOS Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Bijlage 3: relevante literatuur over corona (2)

Economie Laagste aantal faillissementen in 21 jaar tijd – CBS Impact van de uitbraak van het coronavirus op internationaal ondernemen – RVO Regio in Beeld: Zuid-Kennemerland en IJmond – UWV Ondanks corona meer starters dan stoppers bij Kamer van Koophandel – NPO Radio 1 Omzet detailhandel bijna 10 procent hoger in juni – CBS Omzet horeca daalt sterk in eerste kwartaal 2020 – CBS Coronacrisis: impact op de werkgelegenheid verschilt per sector – UWV Ontwikkelingen zzp – CBS Gedeeltelijke lockdown leidt tot minder drukke winkelstraten – Bureau RMC Just Eat Takeaway.com Q3 2020 Trading Update – Just Eat Takeaway.com Nederlandse online consumentenbestedingen stijgen in Q2 met 12% naar € 6,36 miljard – Thuiswinkel.org Ondernemers en corona: Resultaten op totaalniveau – Kantar Datablog: een (verkeerskundige) tweede lente? – Nationale Databank Wegverkeersgegevens Nieuwe inzichten mobiliteit en de coronacrisis – Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Corona en de regels voor culturele instellingen – Rijksoverheid Een tiental musea dreigt binnen half jaar te sluiten; uitvoering noodsteun moet beter – Museumvereniging Kabinet zegt toe: bieb en buurthuis voor uitzonderingen toch open – NOS Verblijfstoerisme in Nederland in 2020: Verwachting verblijfstoerisme in 3 varianten – NBTC Mobiliteit en de coronacrisis: Effecten van de coronacrisis op mobiliteitsgedrag en mobiliteitsbeleving –

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Bijlage 3: relevante literatuur over corona (3) Sociaal-maatschappelijk In de slipstream van corona: een secundaire crisis in de zorg – Gupta Strategists Coronacrisis en kinderen en jongeren in Nederland – UNICEF Instroom jeugdhulp met kwart gedaald – Binnenlands Bestuur Te vroeg voor harde conclusies jeugdzorgcijfers – Binnenlands Bestuur De zorg en de jeugdhulp tijdens de coronacrisis – Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Jeugdigen, jeugdhulp en Covid-19 – Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Inspectie: Corona had grote gevolgen voor jeugdhulp – Nederlands Jeugdinstituut Meerkosten in het sociaal domein ten gevolge van corona – Andersson Elffers Felix Monitor abonnementstarief Wmo – Significant Public Drie boa's deelden meer dan 300 boetes uit, grote verschillen per gemeente – NOS Naam genoteerd bij overtreding coronaregels, bij herhaling volgt boete – nu.nl Politie maakt einde aan illegale 'coronafeesten', meerdere boetes uitgedeeld – nu.nl Politie slingert 25 jongeren op de bon voor illegaal feestje bij Haarlem – nu.nl Opnieuw rellen in Haagse Schilderswijk, meer dan Twintig arrestaties – NOS Noodbevel en 23 arrestaties in Utrecht Overvecht na oproepen tot rellen – NOS Coronacrisis leidt wereldwijd tot veel minder criminaliteit – NOS Babbeltrucs in coronatijd – Politie Corona en veiligheid – Centrum voor criminaliteitspreventie en veiligheid Start landelijke campagne tegen

huiselijk geweld in coronacrisis – Rijksoverheid Drie onderzoeken naar huiselijk geweld in tijden van corona – Verwey-Jonker Instituut Kan huiselijk geweld echt stoppen? Kwestie van lange adem – Verwey-Jonker Instituut Welbevinden ten tijde van corona – Sociaal en Cultureel Planbureau

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Bijlage 3: relevante literatuur over corona (4) Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen Eerste tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid – Rijksoverheid Coronacrisis leidt tot ongekende daling aantal banen – CBS Meer banen en vacatures in het derde kwartaal – CBS Aantal nieuwe WW-uitkeringen stijgt minder hard, maar 'piek komt nog’ – NOS Werkloosheid licht gedaald – CBS Augustusraming – CPB Coronacrisis: Impact werkgelegenheid Zuid-Kennemerland en IJmond - UWV Aantal werklozen in juni gestegen tot 404 duizend – CBS Coronamonitor - Transport en Logistiek Nederland Inventarisatie van acute personeelstekorten en -overschotten – UWV Kansrijke en minder kansrijke beroepen – UWV NOW: Inspanningsverplichting – NL leert door – Rijksoverheid Monitor schuldhulpverlening in coronatijd – Divosa Tot 20 procent Tozo-aanvragers gaat richting schuldhulpverlening - BNR Regeling NOW 2.0 donderdag gepubliceerd – Rijksoverheid Factsheet aanvragen NOW-regeling 7 juli – UWV Factsheet aanvragen NOW 2.0-regeling – UWV Meer dan 65.000 aanvragen voor NOW 2.0 bij UWV – UWV Algemene informatie over NOW3 (vanaf oktober 2020) – Rijksoverheid Alles wat u moet weten over de Tozo: Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers – Rijksoverheid Tegemoetkoming schade COVID-19 (TOGS) – Rijksoverheid Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) – Rijksoverheid Corona-aanpak: de

volgende stap – Rijksoverheid Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) – Rijksoverheid Monitor Arbeidsmarkt April 2019 – Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Crisis werkt door in bijstandscijfers: stijging tot 625.000 in 2022 – Berenschot

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

Bijlage 3: relevante literatuur over corona (5) Woningmarkt ING Woonbericht: Vertrouwen woningmarkt hard geraakt door coronacrisis – ING Vraag naar woning overtreft het aanbod, overbieden geen uitzondering. NVM presenteert cijfers woningmarkt tweede kwartaal – NVM Makelaars Aanbod krimpt, consumenten blijven kopen, prijs verder omhoog – NVM Makelaars Funda Index Oktober 2020 – Funda De bedrijfsruimtemarkt gaat onzekere tijden tegemoet – Rabobank Op welk van de 2.500 winkelgebieden in Nederland is de impact van corona het grootst? – Locatus Economische krimp tijdens lockdown minder sterk in Nederland dan in België – CBS Na stikstof en PFAS treft ook corona deze sector keihard – VNO-NCW Landelijk huurbeleid zorgt voor langere wachttijden en hogere huren – Woonbond ‘Economisch daklozen’ vallen tussen wal en schip – VNG Realisatie Geen huisuitzettingen en verlenging tijdelijke huurcontracten – Rijksoverheid Hernieuwde afspraken met verhuurders over maatwerk – Rijksoverheid

Onderzoek Haarlem – Gemeentelijke Corona Impact Monitor november 2020

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12273333/1