20200452680 bijlage 3 - VNG update 6 - financiën

Bijlage 3 bij brief aan raad d.d. 30 april

Onderwerp: Update van de VNG nr 6 - financiën

Terugkoppeling Bestuurlijk Overleg Financiële Verhoudingen 23 april 23 april is in het Bestuurlijk Overleg Financiële verhoudingen (BOFv) gesproken over de voortgang van de compensatie voor gemeenten voor de coronacrisis. De financiële positie van gemeenten staat flink onder druk en de coronacrisis verslechtert deze positie verder door hogere kosten en derving van inkomsten. Het maken van goede afspraken met het kabinet om de financiën van gemeenten te verbeteren heeft de absolute prioriteit van het VNG-bestuur. Compensatie van het Rijk Met het kabinet zijn afspraken gemaakt hoe te komen tot compensatie van de kosten en inkomstenderving van gemeenten in deze crisis. Daarvoor worden de cijfers in beeld gebracht door een onlangs ingestelde werkgroep van experts van departementen en de koepels van decentrale overheden. In het BOFv is afgesproken om in mei de voorlopige opbrengsten van de werkgroep bestuurlijk te bespreken. De VNG heeft met de bewindspersonen overeengekomen dat gemeenten voor de uitgaven die zij in het kader van corona moeten doen en voor de derving van de inkomsten worden gecompenseerd. Hoewel de berekening van deze kosten een doorlooptijd zal hebben van enkele maanden is de afspraak gemaakt dat zo snel mogelijk een eerste deel van deze compensatie zal worden uitgekeerd. In de maand mei zal hierover duidelijkheid ontstaan.

In de meicirculaire zullen gemeenten geïnformeerd worden over (het proces van) de gesprekken over compensatie. In de 2 bestuurlijke overleggen - het eerste was op 8 april jl. - , heeft het kabinet aangegeven dat gemeenten er niet op achteruit mogen gaan en dat er een reële compensatie komt voor de kosten en inkomstenderving van gemeenten. De VNG heeft verder aangedrongen op snelheid, eenvoud, en goede afstemming tussen de departementen. Het is belangrijk om goede integrale afspraken te maken om te voorkomen dat er via verschillende deelakkoorden elkaar tegenwerkende afspraken worden gemaakt. De coronacrisis leidt tot veel financiële onzekerheid, terwijl er bij gemeenten juist behoefte bestaat aan rust en stabiliteit. Om die reden is in het BOFv ook gesproken over nadere afspraken rond de systematiek van samen trap op, samen trap af. Om te zorgen voor financiële stabiliteit in het gemeentefonds is besproken om het accres voor de rest van deze kabinetsperiode te bevriezen. In de komende 2 weken zal bekeken worden hoe dit het beste kan worden vormgegeven. Voorzitter Jan van Zanen heeft benadrukt dat gemeenten ook zonder de extra uitgaven en gederfde inkomsten van de coronacrisis er financieel niet goed voorstaan. Denk aan de tekorten in het sociaal domein. Ook dit onderwerp mag niet van de agenda vallen. Minister Ollongren heeft bevestigd dat de lopende onderzoeken naar o.a.

de structurele tekorten in de Jeugdzorg op de agenda blijven. In mei volgt nader bestuurlijk overleg met het kabinet over de compensatie van de kosten van de Coronacrisis. Daarnaast lopen de onderzoeken naar de structurele kosten voor de Jeugdzorg, de resultaten worden in het najaar verwacht. De financiële positie van gemeenten en de interbestuurlijke verhoudingen is zoals al eerder gemeld prioriteit bij de inzet voor de volgende kabinetsperiode.

1/2

Corona en de Kadernota Het coronavirus heeft zowel lokaal, als landelijk een grote financiële impact. De VNG overlegt nog volop met het kabinet over de compensatie van de financiële gevolgen. De VNG heeft gemerkt dat door deze onzekere financiële situatie voor zowel de lasten als de baten, veel gemeenten ervoor kiezen om een sobere of beleidsarme kadernota uit te brengen, in overleg met de gemeenteraden.

Tijdelijk niet innen eigen bijdrage Wmo Minister De Jonge van VWS heeft dinsdag 21 april besloten dat in verband met de coronacrisis de eigen bijdrage voor in ieder geval de maanden april en mei collectief niet worden geïnd. Dit geldt voor alle Wmo-cliënten, behalve de cliënten met de voorzieningen beschermd wonen intramuraal en opvang. Reden voor dit besluit is dat door de coronamaatregelen veel hulp niet of gedeeltelijk, of anders gegeven wordt. In het regulier proces zou, wanneer er een maand geen hulp gegeven wordt een gemeente de bijdrage moeten stoppen, middels een stopbericht aan het CAK (op basis van een bericht van een aanbieder). In een normale situatie zou het om een beperkt aantal mutaties gaan. Nu met de crisis gaat het om veel meer mutaties en daarmee een grotere administratieve last voor gemeenten en aanbieders. De VNG is met VWS in gesprek over compensatie van gemeenten voor de gederfde inkomsten over deze 2 maanden. De VNG maakt zich zorgen dat hoe langer het duurt dat het CAK volledig operationeel is, de kans op fouten, stapelfacturen en correcties toeneemt. Daarom had de VNG eerder bij het ministerie van VWS gepleit voor een landelijk besluit tot het niet innen van de eigen bijdrage tot het moment waarop het CAK klaar is. Gemeenten zouden voor die periode dan gecompenseerd moeten worden. Het ministerie is hier niet in meegegaan.

Het aantal mutaties wordt nu wel minder omdat er voor de maanden april en mei geen eigen bijdrage wordt geïnd. De VNG blijft in gesprek met het CAK en VWS over de vervolgstappen. De link naar de gehele ledenbrief: ledenbrief VNG coronacrisis update nr 6

2/2