20200410820 2. Bijlage 1 bij informatienota voorgang SPA voorjaar 2020

Voortgang Strategisch Plan Afvalscheiding, voorjaar 2020 1. Inleiding De gemeenteraad heeft in juni 2016 ingestemd met het Strategisch Plan Afvalscheiding (SPA). Ze spreekt daarmee de ambitie uit om het afvalscheidingspercentage te verhogen naar 68% en het restafval per Haarlemmer te verlagen naar maximaal 130 kg in 2023. Daarmee sluiten we aan op de landelijke ambities. In 2015 zat Haarlem nog op een scheidingspercentage van 37% en bijna 300 kg restafval per inwoner per jaar. Met de tot nu toe genomen SPA-maatregelen om de bronscheiding te bevorderen liggen we meer dan goed op koers om de bronscheidingsdoelstelling te halen. In 2023 zijn we met SPA een heel eind op streek maar we zijn er nog niet. Het streven is immers om het restafval tot een minimum te beperken. Hiervoor dient het vigerende SPA-beleid een opvolger te krijgen. SPA is met het scheiden van afval slechts een schakel in de keten om restafval te verminderen. Enerzijds zou de productie van consumptiegoederen geen restafval moeten opleveren, anderzijds zouden ingezamelde grondstoffen volledig recyclebaar en vermarktbaar moeten zijn. Deze voortgangsrapportage bevatten de definitieve cijfermatige resultaat van SPA tot 1 januari 2020, wat daarvoor gedaan is en wat er verder nog op stapel staat.

We gaan in op de maatregelen in de Oude Stad, de aanpassingen als gevolg van de Corona-crisis, de communicatie en participatie, de nog uit te voeren bronscheidingsmaatregelen en we geven een vooruitblik op het vervolg van SPA. 2. SPA-ambitie bron- en nascheiding De scheidingsdoelstelling van 68% uit het beleidplan SPA (2016) is opgebouwd uit bronscheiding, nascheiding en een beloningssysteem (zie bijgaande figuur). Bij het vaststellen van het SPA-beleid is afgesproken dat we alleen inzetten op bronscheiding en dat vanaf 2018 het restafval ook nagescheiden wordt. De hiermee behaalde resultaten worden gemonitord. Toegezegd is ook om eind 2020 de raad in de gelegenheid te stellen een besluit te nemen over het eventueel introduceren van een beloningssysteem voor het scheiden van afval. Met alleen bron- en nascheiding is in het beleidsplan uitgegaan van een scheiding van 61%. Het restafval wordt daarmee terug gebracht tot 185 kg per inwoner per jaar. NB: in 2018 is het bijgestelde implementatieplan (2018/411308) vastgesteld waarin 1 jaar extra is opgenomen om de bronscheidingsmaatregelen uit te voeren (doelstellingsjaar is 2023 i.p.v. 2022).

1

3. Bronscheiding ligt op koers

sep-…

nov…

apr-…

jun-…

jan-…

aug…

mrt…

okt-…

44000 42000 40000 38000 36000 34000 32000

mei…

tonnage restafval 2019

tonnage

Door de SPA-maatregelen blijft het scheidingspercentage toenemen en neemt het restafval steeds verder af. Met de bronscheiding liggen we goed op koers. Dit deel kunnen we beïnvloeden met vooral voldoende inzamelmiddelen, communicatie, afvalcoaches en handhavers. Maar ook door bijvoorbeeld het PBD (plastic/blik/drinkpakken) over te slaan bij Spaarnelanden waar het vervuiling wordt verwijderd en dat afkeur van grondstoffen voorkomt.

Aanvullend op bronscheiding passen we nascheiding toe. Uitgangspunt was om met nascheiding 10% extra afvalscheiding te realiseren. Dit wordt niet gehaald omdat de resultaten van de nascheiding achter blijven bij de prognose (zie ook paragraaf 10). Het jaar 2019 is afgesloten met een scheidingspercentage van 49%. Dit komt omgerekend neer op 213 kg restafval per Haarlemmer per jaar. Het jaar 2019 is afgesloten met een scheidingspercentage van 49%. Dit komt omgerekend neer op 213 kg restafval per Haarlemmer per jaar. In totaal zaten we eind 2019 zaten we al onder de 36.000 ton restafval. Tegenover de daling van restafval staat een stijging van gft, glas, papier en karton en PBD. De maatregelen

in de laag- en hoogbouw werpen dus hun vruchten af. Hiermee liggen we tot nu toe mooi op koers zoals uit de onderstaande grafieken blijkt.

2

We scheiden de belangrijkste grondstofstromen, die zich nog in het restafval bevinden, steeds beter zoals de onderstaande grafieken weergeven. GFT (groente, fruit, tuinafval en etensresten) laat een duidelijke stijging zien in 2019. Effect van de standaards in de openbare ruimte worden zichtbaar. Er is een stabieler aanbod (minder seizoen effecten en fluctuaties). Ook de inzameling van papier en karton stijgt, ondanks de landelijk trend die dalende is. De uitrol van de 30.000 duocontainers is effectief. De hoeveelheid karton neemt toe ten opzichte van papier. Hierdoor neemt het volume meer toe dan het gewicht.

3

Ook de inzameling van papier en karton stijgt, ondanks de landelijk trend die dalende is. De uitrol van de 30.000 duocontainers is effectief. De hoeveelheid karton neemt toe ten opzichte van papier. Hierdoor neemt het volume meer toe dan het gewicht. Het PBD (plastic, blik en drinkpakken) neemt sinds de invoering van de duocontainers het sterkst toe, vooral in volume. Bewoners ervaren dit ook zo. PBD is echter veel lichter materiaal dan gft en papier, vandaar dat de gele lijn veel lager is in de grafiek.

4. De gevolgen van Covid-19 voor SPA Voordat een wijk in uitvoering gaat, wordt een informatiebijeenkomst georganiseerd waar bewoners vragen kunnen stellen en hun zienswijzen kunnen indienen. Deze bijeenkomsten worden voorlopig niet meer op de gebruikelijke manier op locatie georganiseerd. Hiervoor is in de werkgroep communicatie van SPA een aangepaste opzet uitgewerkt. Een bijkomend effect van de in verband met het coronavirus ingestelde maatregelen is dat extra veel afval wordt aangeboden omdat bewoners voornamelijk aan huis gebonden zijn. De containers die in het kader van SPA zijn bijgeplaatst komen nu goed van pas. De afvalinzameling is een aangewezen cruciale taak en gaat gewoon door. Uiteraard kan het coronavirus ook gevolgen hebben voor het personeel van Spaarnelanden. In dat geval treedt het crisisplan van Spaarnelanden in werking. Ook het programma SPA ontkomt niet aan de gevolgen van het Coronavirus. De bestaande planning blijft het uitgangspunt. Het Houtvaartkwartier en Indischewijk zijn in het eerste kwartaal van 2020 uitgevoerd. Slachthuiswijk en Leidsebuurt staan voor mei gepland. Dit wordt mogelijk een maand later als gevolg van de latere levering van materialen. De uitrol in de Oude Stad staat gepland voor na de zomer. Een latere levering van containers kan ook hier voor enige vertraging zorgen.

Aan het eind van dit jaar staat de Waarder/Veerpolder gepland en volgend jaar zijn de Amsterdamsewijk, Spaarndam en de rest van Schalkwijk aan de beurt. Op dit moment verwachten we hiervoor geen wijzingen.

5. Uitrol SPA-maatregelen in de Oude Stad De inzamelvoorzieningen die in het kader van SPA in de stad worden geplaatst, zijn goed zichtbaar en daarmee ook herkenbaar en effectief. We willen de bewoners van de Oude Stad (zo goed als mogelijk) eenzelfde service bieden als elders in de stad. De Oude Stad bestaat uit zes buurten, te weten de Stationsbuurt, de Bakenes, de Burgwal, Heiliglanden, de Vijfhoek en de Binnenstad.

4

Vooraf is geïnventariseerd wat de best werkbare methode is voor oude compacte binnensteden in binnen- en buitenland. Hieruit volgt dat alle ‘aan huis ophaal-pilots’ het meest effectief zijn maar, omdat ze ook zeer arbeidsintensief zijn, zijn ze nergens op grote schaal structureel ingevoerd. Uiteindelijk blijkt het plaatsen van verzamelcontainers de best haalbare en werkzame methode te zijn. In de tweede helft van dit jaar en begin volgend jaar vindt de uitrol plaats in de Oude Stad.

Het succes van gescheiden inzameling is vooral afhankelijk van een goed zichtbare afvalcontainer zo dicht mogelijk bij de woning. Omdat de binnenstad weinig voor GFT-rolcontainer en duocontainer geschikte woningen kent, moeten er verzamelcontainers in de openbare ruimte worden geplaatst. Extra objecten in de openbare ruimte van de Oude Stad staan op gespannen voet met de soms heel beperkte ruimte (boven- en ondergronds), het intensieve gebruik (niet alleen door bewoners maar ook door bezoekers van binnen en buiten de stad), de oude en monumentale omgeving evenals de binnenstad als toeristisch visitekaartje. In overleg met onder andere omgevingsbeleid en beheer is een aangepast locatieplan opgesteld dat dit voorjaar ter inzage wordt gelegd. Een extra aandachtspunt is het plaatsen van GFT-containers op een standaard in de Oude Stad. De ervaring leert dat je GFT-containers op een standaard niet in looproutes moet plaatsen omdat ze dan als afvalbak worden gebruikt. De Oude Stad bestaat echter voornamelijk uit looproutes. Daarom is er op en beperkt aantal goed uitgekozen plekken een GFTrolcontainer op een standaard voorzien. We kiezen voor deze methode omdat een GFT-rolcontainer het meest herkenbaar is en op korte afstand van woningen kan worden geplaatst, wat essentieel is voor een optimaal gebruik.

In een later stadium kunnen we dit op basis van ervaring verder uitbreiden of kunnen aanvullende maatregelen worden onderzocht. Na de invoering monitoren we de nieuwe situatie in de stad in samenwerking met de afvalcoaches en handhavers.

6. Communicatie en participatie In het najaar van 2016 zijn we begonnen met de SPA-campagne “Wij Haarlemmers scheiden ons afval”. Deze slogan en lay-out is consequent als afzender gebruikt bij alle correspondentie. Daarmee is de campagne herkenbaar geworden voor Haarlemmers. Vorig jaar was een doorvertaling van de eerste campagne te zien in de stad: “Samen scheiden werkt”. Er is een tiental korte informatieve filmpjes gemaakt met praktische tips voor in de keuken en over onder andere nut en noodzaak van afval scheiden. Deze filmpjes zijn via online media verspreid in Haarlem. Daarnaast was de campagne zichtbaar in diverse gedrukte media. Na een evaluatie van de campagne is ervoor gekozen om vanaf 2020 de campagnes nog verder te verdiepen. Uiteindelijk willen we dat de Haarlemmers vanuit hun intrinsieke motivatie hun afval gaan scheiden. Zodat we gaan bewegen van “moeten” naar “willen”. Was het doel van de campagne eerst

meer gericht op bewustwording, nu wordt nadrukkelijker ingezet op gedragsverandering. Dit willen we onder andere doen met activiteiten die een positieve associatie oproepen bij bewoners als het gaat

5

om afval. De voorbereidingen van de campagne in 2020 is in volle gang en we kijken er naar uit om dit te gaan inzetten.

Bij het communiceren, stimuleren en uitdragen van de afvalscheidingsboodschap vervullen de afvalcoaches een heel belangrijke rol. Zij zetten een netwerk op en onderhouden dit in de wijken waar we actief zijn. Dit kan met wijkteams, woningcorporaties, (flat)beheerders, betrokken bewoners, belangenorganisaties, BUUV, sociale teams, scholen, contactpersonen VvE’s en handhaving Met de inzet van de afvalcoaches is ook een adoptantennetwerk opgezet van in totaal 24 adoptanten. Met elke nieuwe SPAwijk groeit dit aantal. Ze worden geworven door de contacten die de afvalcoaches hebben met bereidwillige bewoners die betrokken zijn bij afvalscheiding of zich ergeren aan hoe medebewoners bakken vervuilen of afval bijplaatsen rondom verzamelcontainers. Regelmatig komen de adoptanten bij elkaar om ervaringen uit te wisselen. Een afvalcoach begeleidt hen hierbij. 7. Handhaving Sinds november 2019 zijn twee handhavers expliciet belast met de handhaving op afval scheiden. De aanleiding was de moedwillige vervuiling op sommige locaties, waartegen de gemeente niet kon optreden, en het verzoek van bewoners om handhaving in interviews en enquêtes. De handhavers werken nauw samen met de afvalcoaches. De afvalcoaches hebben namelijk een signalerende functie. Soms ontstaat vervuiling door onwetendheid. Dan komt de afvalcoach in actie.

Alleen als de vervuiling moedwillig lijkt te zijn, worden de handhavers ingeschakeld. Er is hiervoor een kaartensysteem geïntroduceerd, geïnspireerd op een methode die de gemeente Tilburg met succes voor de laagbouw toepast. Bij een overtreding, zoals restafval in een GFT-container, wordt een gele kaart als signalering uitgedeeld. Blijkt de GFT-container toch nog vervuild dan volgt een oranje kaart met een waarschuwing in de brievenbus. Als daarna nog steeds vervuiling wordt aangetroffen dan deelt de handhaver een rode kaart uit met een bekeuring. Dit is al een beperkt aantal keren gebeurd. Uiteraard is de bedoeling dat het niet zover hoeft te komen en dat van de aanwezigheid van handhavers een preventieve werking uitgaat. In Haarlem passen we dit systeem in zowel de hoog- als laagbouw toe. Het goede nieuws is dat de handhavers pas kort aan het werk zijn maar dat het effect al merkbaar is. De resultaten worden gemonitord en geëvalueerd.

6

8. Er komen steeds meer mogelijkheden om afval te scheiden Waar ondergrondse restafvalcontainers bij elkaar staan, kan een deel worden vervangen door ondergrondse grondstoffencontainers voor papier en PBD. Waar slechts een enkele ondergrondse restafvalcontainer staat, daar plaatsen we grondstoffencontainers bij. Om zoveel mogelijk verzamelcontainers zo dicht mogelijk bij woningen te kunnen plaatsen, want dat levert het hoogste rendement op, gaan we uit van bovengrondse containers. Bijkomend voordeel van bovengronds is de snellere plaatsingsmogelijkheid (geen lange doorlooptijd en hoge kosten door het verplaatsen van kabels en leidingen e.d.). In uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld in de binnenstad, kiezen we vanwege capaciteits- en ruimtegebrek voor het ondergronds plaatsen. Het plaatsen van bovengrondse containers leidt enkele keren tot discussie met bewoners omdat de voorkeur (logischerwijs) uitgaat naar een ondergrondse container. Bij groot onderhoud van de openbare ruimte is een mogelijkheid om een bovengrondse containers alsnog ondergronds te brengen. Nadat het SPA-programma is uitgerold en de bewoners de kans hebben gehad om aan het nieuwe systeem te wennen, heffen we een aantal restafvalcontainers op, omdat ze door de afvalscheiding overbodig zijn geworden. Op die plekken brengen we een bovengrondse grondstofcontainer ondergronds.

Hiermee voorkomen/beperken we een desinvestering. Deze tabel toont de wijziging van het containerareaal in de openbare ruimte als gevolg van het SPAprogramma tot nu toe. OG staat voor ondergronds, BG voor bovengronds. 9. Scheiden aan de bron in de hoogbouw Dat op zo’n grote schaal voorzieningen worden getroffen in de hoogbouw is uniek in Nederland. Grotere steden gaan vaak over op nascheiding. In Haarlem hebben we gekozen voor een andere route. Bronscheiding en aanvullend nascheiding. Een belangrijke reden hiervoor is het toenemen van het bewustzijn van bewoners als zij zelf een verantwoordelijkheid hebben in het scheiden van afval. Het realiseren van een goede bronscheiding in de hoogbouw vergt tijd en aandacht. Niet zo gek want afvalscheiding in de hoogbouw is iets nieuws en het bewustzijn om afval te scheiden is nog niet dusdanig ingesleten zoals in de laagbouw, waar al veel langer de mogelijkheid bestaat om bijvoorbeeld GFT aan huis te scheiden. Het begint met het aanbieden van de juiste voorzieningen om afval te kunnen scheiden. Dat is inmiddels voor de helft van de Haarlemmers wonend in de hoogbouw het geval. Vervolgens is een goede communicatie, voorlichting en handhaving essentieel. Geen wijk in Haarlem is hetzelfde. In de ene wijk treffen we geen vervuiling aan in de hoogbouw. In de andere wijk komt dit wel voor.

In die wijken waar het voor komt nemen we maatregelen door afvalcoaches en handhaving in te zetten en operationele maatregelen te nemen. Zo zorgen we ervoor dat alleen schone grondstoffen naar eindverwerkers gaan voor de verdere verwerking en werken we in Haarlem aan steeds meer bewustwording. 7

10. Haarlem is voor 2/3 gereed In het voorjaar van 2019 zijn uiteindelijk alle 30.000 duocontainers uitgezet bij de daarvoor geschikte laagbouwwoningen. Sinds de vorige rapportage (najaar 2019) is de hoogbouw in Delftwijk en het Haarlemmerhoutkwartier voorzien van verzamelcontainers voor grondstoffen in de openbare ruimte. Het stadskaartje geeft de situatie per 1-1-2020 weer. Inmiddels zijn dit voorjaar ook Houtvaartkwartier en de Indische wijk uitgevoerd. Daarmee hebben we in totaal ca. 51.500 hoog- en laagbouwwoningen voorzien van inzamelmiddelen voor bronscheiding. Dit komt overeen met 67% van alle Haarlemse huishoudens. De Slachthuiswijk en Leidsebuurt staan in de startblokken om voor de zomer om te bouwen. Na de zomer volgt de Oude Stad. In 2021 worden de Amsterdamsewijk, Transvaalwijk, Spaarndam, Boerhaavewijk, Molenwijk en Europawijk voorzien van verzamelcontainers voor papier/karton, PBD en GFT/etensresten. 11. Stand van zaken nascheiding en AEB In Haarlem scheiden we aan de bron. Het ingezamelde restafval gaat bij het Afval Energiebedrijf Amsterdam (AEB) over een nascheidingslijn voordat het wordt verbrand. Het huidige aandeel van de nascheiding in het Haarlemse scheidingspercentage is slechts 2 a 3%. Het AEB heeft de nascheiding in 2018 in bedrijf genomen en kampt niet alleen met kinderziektes maar kent ook constructiefouten.

Hierdoor blijft het rendement ver achter bij de verwachting. Het AEB heeft verbetermaatregelen aangekondigd, maar de verwachting is dat het huidige rendement hooguit verdubbelt. Dat is ongeveer de helft van de prognose uit 2017 en waar ook de SPA-prognose op is gebaseerd. Dit is aanleiding om nog meer in te zetten op de bronscheiding om de uiteindelijke doelstelling te kunnen halen. De crisis door achterstallig onderhoud bij het AEB van medio vorig jaar is inmiddels afgewend. Alle verbrandingslijnen zijn sinds afgelopen najaar weer in gebruik. De gemeente Amsterdam heeft besloten om het AEB in de markt te zetten. Eind van dit jaar zou bekend moeten zijn wie de nieuwe eigenaar is en wat de gevolgen hiervan zijn. De huidige Coronacrisis lijkt echter van invloed te zijn op deze planning. De insteek is dat alle lopende contracten ongewijzigd overgaan naar de nieuwe eigenaar. Het contract van Haarlem loopt tot 2023. Mocht de nieuwe eigenaar de contracten willen wijzigen dan kunnen ze in principe ontbonden worden en volgt er een nieuwe aanbesteding voor de verwerking van restafval.

8

12. De grondstoffenmarkt De grondstoffenmarkt voor gerecycled materiaal is sterk in beweging. Helaas en in contrast met de huidige duurzaamheidsdoelstellingen, niet in de gewenste richting. De kosten voor inzameling en verwerking van ingezamelde grondstoffen nemen toe, de afzetmarkt voor gerecycled materiaal is steeds ongunstiger. En door de coronacrisis is de afzet van grondstoffen nog lastiger geworden, vooral door het sluiten van de grenzen. Ook verhoogt het rijk de belasting op het verbranden van restafval. Dat laatste is overigens een prikkel om beter te gaan afval scheiden. Al deze ontwikkelingen zijn van invloed op de hoogte van de Afvalstoffenheffing. NB: Het niet scheiden van afval maakt deze situatie overigens niet beter. Nog afgezien van de duurzaamheidsdoelstellingen is het verbranden van restafval, ook door de hoge en toenemende verbrandingsbelasting, nog steeds een stuk duurder dan het verwerken van grondstoffen. 13. Plaatsingsprocedure containers Het college heeft richtlijnen voor de plaatsing van containers vastgesteld (2018/386054). Hierin is ook een procedure opgenomen met meer rechtszekerheid voor zowel de bewoners als de gemeente. De procedure bestaat uit de volgende stappen: 1. Op basis van een wijkanalyse en een ronde in de wijk wordt een voorlopig locatieplan opgesteld. Dit wordt besproken in het SPA-kernteam en met de Operatie van Spaarnelanden. 2.

De wijkbeheerder, stedenbouwkundige en verkeerskundige toetsen het voorlopig plan. Dit wordt verwerkt tot een concept locatieplan. 3. Er worden adressenlijsten opgesteld en belanghebbenden krijgen een brief met verwijzing naar het concept locatieplan op de site van Spaarnelanden en een inloopbijeenkomst, met de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen. 4. De zienswijzen worden beantwoord en wel/niet verwerkt in het definitief locatieplan. 5. Het definitief locatieplan met aanwijsbesluit wordt gepubliceerd in het gemeenteblad en staat zes weken open voor bezwaar. De indieners van zienswijzen zijn hierover bericht. 6. Twee weken voor de daadwerkelijke plaatsing krijgen belanghebbenden van Spaarnelanden een brief hierover met nog eens de verwijzing naar de bezwaarschriftmogelijkheid. 7. Het definitieve locatieplan wordt uitgevoerd. Dit wordt met bezwaarmakers besproken. Maatregelen kunnen indien nodig relatief eenvoudig worden teruggedraaid. 8. Ingediende bezwaren, voor zover niet al in overleg afgedaan, worden door de commissie Beroepen Bezwaarschriften behandeld. 9. Op basis van het advies van de commissie Beroep- en bezwaarschriften neemt het college een definitief besluit. Als het college het bezwaar 'toekent', wordt dit gemotiveerd in de beslissing op bezwaar. Voor de bezwaarmaker is de mogelijkheid om in beroep te gaan bij de Raad van State.

Het aantal tot nu toe ingediende bezwaren beperkt zich tot circa 5 per wijk. Hoewel dit relatief erg weinig is, vraagt elk bezwaar uiteraard tijd en aandacht. 14. Vooruitblik op het vervolg van SPA In 2021 hebben we alle bronscheidingsmaatregelen getroffen in Haarlem. Volgens de prognoses uit het beleidsplan van SPA (2016) realiseren we daarmee minimaal 51% aan afvalscheiding. De nascheiding van restafval en het invoeren van een beloningssysteem dient dit percentage te verhogen naar 68%.

9

Zoals het er nu uitziet gaan we de bronscheidingsdoelstelling halen en mogelijk nog meer. De nascheiding is al eerder aangehaald. Deze blijft helaas achter bij de verwachting. De extra stijging, om de doelstelling te kunnen halen, zullen we op een andere manier moeten realiseren. Een maatregel om dit te doen is het invoeren van een financiële prikkel om afval te scheiden of om minder restafval over te houden. Maar zo zijn er meer maatregelen om zo veel mogelijk waardevolle grondstoffen uit het restafval te krijgen en om het restafval te verminderen, zoals het beperken van het aantal stortingen per week voor restafval. Dit voorjaar laten we een inventarisatie uitvoeren van de huidige beloningssystemen in vergelijkbare steden in Nederland en Vlaanderen. De positieve en negatieve ervaringen die daar zijn opgedaan, is belangrijke informatie voor een eventueel beloningssysteem in Haarlem. Ook monitoren we drie Haarlemse hoogbouwcategorieën op basis van de huidige concrete resultaten. Met deze informatie kunnen we een goede prognose maken voor de bronscheiding in 2022. Verder zoeken we uit welke middelen er nog meer mogelijk zijn om de bronscheiding te kunnen verbeteren en welk effect dit heeft voor Haarlem. Het idee is om al deze opgedane informatie in juni in een inspiratiesessie te bespreken met geïnteresseerde raadsleden. Hierover volgt nog informatie.

Op basis daarvan kan er in het najaar een vervolgsessie worden georganiseerd. Dit moet voldoende input opleveren om op basis daarvan aan het eind van het jaar een besluit over een pakket van maatregelen te kunnen voorleggen aan de gemeenteraad. De streven is om op termijn het restafval tot een absoluut minimum te beperken in een circulaire economie. Het voorgaande zal ook de basis vormen voor een vervolgbeleid ofwel SPA 2.0. Het huidige SPA is er vooral op gericht om uit het restafval, dat er nu eenmaal is, zoveel mogelijk waardevolle grondstoffen te halen. Maar hoe voorkom je aan de voorkant dat er (rest)afval ontstaat en wat gebeurt er aan de achterkant met de ingezamelde grondstoffen en materialen? De kwaliteit van grondstofstromen wordt steeds belangrijker. Alle maatregelen die we nemen moeten niet alleen zorgen voor minder restafval maar ook voor een goede kwaliteit van grondstoffen zodat ze herbruikbaar zijn. Het is een producentenverantwoordelijkheid om enerzijds geen verpakkingen danwel goed recyclebare verpakkingen (en producten) te produceren. Hier wordt op bovengemeentelijk niveau door onder andere de VNG met de producenten over gesproken. Als gemeente hebben we hier nauwelijks invloed op. Haarlem kan echter wel via het programma Haarlem Circulair invloed uitoefenen op het gebruik van grondstoffen en hergebruik en recycling stimuleren.

Een initiatief op dit gebied is de realisatie van een Ambachtscentrum (de zogenaamde ‘Circulaire Hotspot’) in de Waarderpolder. Bij het milieuplein kunnen diverse functies worden aangeboden, die beogen dat de inwoner van Haarlem minder restafval hoeft aan te bieden. Naast 33 stromen die na inzameling op het milieuplein apart worden verwerkt, zijn er nog andere bijzondere grondstoffen die het waard zijn om apart in te zamelen zoals batterijen, kurken en plastic doppen. Om product-hergebruik te stimuleren kan verder gedacht worden aan een kringloopwinkel, een repair-café of een (bouw)materialenhub.

10