2019973481 2. Benchmark Huishoudelijk Afval, peiljaar 2018
Tekst van het document
Haarlem
Inhoud Kernprestaties
3
Milieu
5
Kosten
9
Dienstverlening
10
Regievaardigheden
11
Basisgegevens
12
Over de benchmark
13
Datum: 16 oktober 2019 Status: definitief
De Benchmark Huishoudelijk Afval is een product van de NVRD en Rijkswaterstaat en wordt uitgevoerd door Cyclusmanagement.
Pagina 2 van 14
Hoe presteert Haarlem tov de benchmark?
Milieu Haarlem
KLASSE A
Restafval (kg/inw)
235
242
Scheidingspercentage (%)
45
42
148
200
223
230
19
15
.
Kosten Afvalbeheerkosten (€/aansl)
Dienstverlening Dienstverleningsniveau (score)
Regievaardigheden Regievaardigheid (score) Legenda
Toelichting Op de vier prestatiegebieden van de benchmarkdriehoek is weergegeven hoe Haarlem presteert ten opzichte van de benchmark. In de benchmark worden gemeenten vergeleken in hoogbouwklasses. Haarlem is ingedeeld in KLASSE A (50100% hoogbouw).
Pagina 3 van 14
Hoe kosten-effectief is Haarlem? 310 305 Den Haag
300 295
Rotterdam
290 285 280
Maassluis
275 270 265 260
Restafval incl. grof (kg/inw)
255
Amsterdam
Diemen
250 245 240 235
Haarlem
230 225 220
Capelle a/d IJssel
215 210
Vlaardingen Utrecht
205 200 195 190
Amstelveen
185 180 Schiedam
175 170 140
160
180
200
220
240
260
280
Afvalbeheerkosten (€ per huish) Basis Basis-plus Diftar Diftar-plus
Toelichting In dit figuur zijn alle gemeenten weergegeven uit KLASSE A (50-100% hoogbouw), onderscheiden naar toegepaste inzamelstrategie (kleur van de bol). Plus staat voor omgekeerd inzamelen, laag frequent inzamelen of een combinatie van beiden. De gemeenten die linksonder zijn weergegeven zijn het meest kosten-effectief: zij hebben de minste hoeveelheid restafval (kernprestatie Milieu) tegen de laagste afvalbeheerkosten (kernprestatie Kosten).
Pagina 4 van 14
Milieu Haarlem
KLASSE A
Restafval (kg/inw)
235
242
Scheidingspercentage (%)
45
42
CO2-reductie (kg/inw)
166
119
Restafval
Afvalscheiding
kg per inwoner
%
350
50
300
.
40
250 200
30
150
20
100 10
50
Haarlem KLASSE A
2018
2017
2016
2015
2014
2018
2017
2016
2015
0 2014
0
Haarlem KLASSE A
CO2-reductie kg per inwoner
Basis
Diftar
201
201
Schiedam
Capelle a/d IJssel
184
166
Amsterdam
Vlaardingen
166
Haarlem
126
Diemen
Amstelveen
114
Rotterdam
79
Maassluis
79
72
Utrecht
Basis-plus
Leidschendam-V
67
Delft
Den Haag
0
Rijswijk
55
100
62
200
149
300
Diftar-plus
Toelichting De hoeveelheid restafval (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval) geeft aan in welke mate afval is voorkomen dan wel als grondstof is teruggebracht in de keten. Het scheidingspercentage geeft aan hoeveel procent van de totale stroom huishoudelijk afval (inclusief grof afval) wordt gescheiden ten behoeve van hergebruik. Beide milieu-indicatoren zijn inclusief nascheiding en kunnen worden vergeleken met de landelijke VANG-doelstellingen. De CO2-reductie is de hoeveelheid CO2 die wordt voorkomen als gft, pmd, oudpapier, glas en textiel worden gerecycled in plaats van verbrand.
Pagina 5 van 14
Fijn huishoudelijk kg per inwoner Haarlem
KLASSE A
Fijn restafval
220
216
Groente-, fruit- en tuinafval
37
30
Oud papier en karton
33
31
Plastic, metalen en drankenkartons
19
14
Glas verpakkingen
20
16
Textiel
4
3
Klein chemisch afval
1
1
Luiers
0
Frituurvet
0
0
Nagescheiden stoffen
0
84
Metalen uit bodemas
6
5
Grof (verbouwings-)restafval
15
26
Grof tuinafval
3
6
Kringloopgoederen
0
10
Oud IJzer
2
4
.
Grof huishoudelijk kg per inwoner
Elektr(on)ische apparatuur
3
3
Hout A en B
25
18
Hout C
1
1
Puin
14
14
Overig brongescheiden
4
8
Nagescheiden
16
26
Huishoudelijk afval totaal (kg/inw)
423
422
Scheidings% fijn huishoudelijk afval
35
33
Scheidings% grof huishoudelijk afval
82
71
Totaal
Toelichting Per materiaalstroom is weergegeven hoe Haarlem presteert ten opzichte van de benchmark. De hoeveelheid restafval (fijn en grof) is gecorrigeerd voor nascheiding. Nagescheiden stoffen = minerale stoffen, biogranulaat, biobrandstoffen
Pagina 6 van 14
0
Haarlem KLASSE A
2018
0
2018
10
2017
10
2017
20
2016
20
2015
30
2014
30
2018
40
2017
kg per inwoner
40
2016
kg per inwoner
2015
Oud papier en karton
2014
Groente-, fruit- en tuinafval
Haarlem KLASSE A
Plastic, metalen en drankenkartons
Glas
kg per inwoner
kg per inwoner
20
25 20
15
15 10 10 5
5
Haarlem KLASSE A
2016
2015
2014
2018
2017
2016
2015
0 2014
0
Haarlem KLASSE A
Toelichting De trend geeft weer in welke mate de afvalscheidingsresultaten verbeteren danwel verslechteren in de tijd. Door de eigen trend te vergelijken met die van de benchmark, kan worden bepaald in hoeverre meer of minder progressie dan de benchmark wordt geboekt.
Pagina 7 van 14
Grondstoffen in het restafval kg per inwoner
191
195
199
211
215
Rotterdam
Den Haag
Maassluis
176
Diemen
144
173
Vlaardingen
144
167
149
Amsterdam
Leidschendam-V
134
Schiedam
132
Delft
131
Amstelveen
200
Haarlem
300
Basis
Basis-plus
Diftar
Capelle a/d IJssel
Utrecht
0
Rijswijk
100
Diftar-plus
kg per inwoner Haarlem
KLASSE A
Groente-, fruit- en tuinafval
90
89
Oud papier en karton
31
31
Plastic, metalen en drankenkartons
26
27
Glas verpakkingen
14
11
Textiel
12
12
Totaal
173
169
.
21% overig
41% gft 12% pmd
Haarlem heeft 173 kilogram per inwoner aan grondstoffen (gft, pmd, glas, papier en textiel) in het fijn restafval zitten. Dat is 79% van de totale hoeveelheid fijn restafval.
5% textiel 6% glas
14% opk
Toelichting De grondstoffen in het restafval geeft een indicatie van het afvalscheidingspotentieel. Het geeft aan hoeveel kilogram aan gft, oud papier en karton, pmd, glas en textiel nog in het restafval zit. Dit is bepaald op basis van de meest recent gehouden sorteeranalyse van het fijn huishoudelijk restafval.
Pagina 8 van 14
Kosten € per aansluiting Haarlem
KLASSE A
Inzamelkosten
71
94
Verwerkingskosten
57
64
Overige kosten
30
52
Vergoedingen Afvalfonds
-9
-12
Totale afvalbeheerkosten
148
200
.
Totale afvalbeheerkosten
202
238
Vlaardingen
196
229
Capelle a/d IJssel
194
Rotterdam
179
213
Maassluis
175
Schiedam
157
148
Den Haag
200
Amsterdam
300
267
Basis
Basis-plus
Diftar
Diemen
Amstelveen
Utrecht
Haarlem
Leidschendam-V
Delft
0
Rijswijk
100
Diftar-plus
Kosten per materiaalstroom € per aansluiting Haarlem
KLASSE A
Fijn restafval
75
94
Groente-, fruit- en tuinafval
19
10
Oud papier en karton
4
4
Plastic, metalen en drankenkartons
10
12
Glas verpakkingen
3
2
Textiel
2
0
Grof huishoudelijk afval (incl. bijplaatsing)
15
36
Fijn restafval
151
177
Groente-, fruit- en tuinafval
254
235
Oud papier en karton
56
77
Plastic, metalen en drankenkartons
244
312
Glas verpakkingen
59
75
Textiel
285
-112
.
€ per ton
Toelichting De totale afvalbeheerkosten zijn de kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke zorgplicht. Deze kosten bestaan uit inzamelkosten, verwerkingskosten (incl. op- en overslag) en overige afvalkosten (wo beleidskosten, voorlichting, handhaving en perceptiekosten). Kwijtscheldingsbeleid, btw-compensatie en kosten voor zwerfafval en bedrijfsafval maken geen deel uit van deze kosten. Om die reden kunnen de totale afvalbeheerkosten lager uitvallen dan de afvalstoffenheffing.
Pagina 9 van 14
Dienstverlening Kernprestaties Haarlem
KLASSE A
Dienstverlening grondstoffen (score)
223
230
Dienstverlening restafval (score)
82
59
Groente-, fruit- en tuinafval
26
32
Oud papier en karton
26
14
Plastic-, metalen en drankenkartons
26
24
Glas verpakkingen
0
Textiel
0
Fijn restafval
26
39
Groente-, fruit- en tuinafval
0
135
Oud papier en karton
370
345
Plastic, metalen en drankenkartons
626
877
.
Halen aan huis aantal ophaalrondes per jaar
Brengvoorzieningen aantal huishoudens per voorziening
Glas verpakkingen
706
499
Textiel
1673
2855
Milieustraat
76946
43125
Fijn restafval
50
42
Aantal afvalstromen milieustraat
21
23
Openingsuren doordeweeks
42
40
Openingsuren zaterdag
8
7
Milieustraat
Toelichting Het dienstverleningsniveau wordt in de benchmark gekwantificeerd met behulp van een vragen-score methodiek. Afhankelijk van de intensiteit (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) en de omvang (% huishoudens dat gebruik kan maken van de service) worden scores toegerekend. Er worden twee scores berekend: één voor de dienstverlening op grondstoffen (inclusief milieustraat) en één voor de dienstverlening op (grof) restafval. Een lage score voor restafval hoeft niet per definitie slecht te zijn (ivm het stimuleren van afvalscheiding).
Pagina 10 van 14
Regievaardigheden Kernprestatie
Score regievaardigheden
Haarlem
KLASSE A
19
15
.
Beleidsregie Haarlem Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerige beleidsevaluatie plaatsgevonden Er is een actueel afvalbeleidsplan voor huishoudelijk afval vastgesteld Kaders en ambities t.a.v. huishoudelijk afval zijn door de Raad vastgesteld Er worden regelmatig sorteeranalyses voor fijn restafval uitgevoerd Er worden regelmatig sorteeranalyses voor grof restafval uitgevoerd Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerig bewonersonderzoek plaatsgevonden
Burgerregie Gemeente onderhoudt actief contact met bewonersorganisaties Gemeente maakt gebruik van burgerpanels Op basis van bewonersconsultatie wordt de afvalinzameling geoptimaliseerd Er is een klachtenprotocol aanwezig Afvalklachten worden geregistreerd en regelmatig op soort geanalyseerd Kwaliteitseisen afvalinzameling zijn bekend bij de burgers
Informatiesturing Inzamelgegevens worden per deelstroom en inzamelwijze geregistreerd Er vindt registratie van aanbiedgedrag plaats (containermanagement) Er vindt registratie van milieustraatbezoekers plaats (aantal per dag) Prestatie-indicatoren maken deel uit van de Planning & Control cyclus Er vindt uren en kostenregistratie per inzamelactiviteit plaats Er bestaat goed inzicht in de doelmatigheid van de inzamelactiviteiten Gemeente voert actief contractmanagement met verwerkers en leveranciers Toelichting Er worden drie soorten regievaardigheden onderscheiden: - Beleidsregie: de mate waarin beleid wordt geëvalueerd en geformuleerd op huishoudelijk afvalbeheer. - Burgerregie: de mate waarin de burger wordt betrokken bij de beleidsontwikkeling en uitvoering van het afvalbeheer. - Informatiesturing: de mate waarin op basis van identificatie en registratie managementinformatie wordt gegenereerd en bijsturing plaatsvindt. De regiescore wordt bepaald door de som van de van toepassing zijnde regievaardigheden.
Pagina 11 van 14
Basisgegevens Algemeen Haarlem
KLASSE A
Aantal inwoners
159819
210865
Aantal aansluitingen
76946
104505
63
64
Aandeel hoogbouw (in %)
Beleid Doelstelling 2020 restafval (grof + fijn) (kg/inw)
185
Doelstelling 2020 afvalscheiding (%)
61
Diftar Omgekeerd inzamelen Frequentieverlaging restafval Nascheiding pmd zonder bronscheiding pmd Nascheiding pmd in aanvulling op bronscheiding pmd Nascheiding grof restafval
Tarieven Tariefsysteem
Huishoudgrootte
Afvalstoffenheffing (gemiddeld vastrecht in €/ aansl)
288
Diftar-tarief restafval (in cent/10 liter) Diftar-tarief gft (in cent/ 10 liter) Verwerkingstarief restafval (€/ton) incl. stortbelasting
86
88
Verwerkingstarief gft (€/ton)
62
45
Verwerkingstarief oud papier en karton (€/ton)
-83
16
Verwerkingstarief glas (€/ton)
-16
-4
Pagina 12 van 14
Over de benchmark Benchmarken is een vorm van prestatiemeting waarbij gemeenten en inzamelbedrijven aan de hand van vooraf vastgestelde indicatoren hun prestaties vergelijken. Doel van de benchmark is het inzicht in eigen functioneren en presteren te vergroten om op die manier handvatten voor verbetering te bieden. Zowel op beleids-strategisch gebied als op operationeel gebied. Gezocht wordt naar de factoren die van invloed zijn op de prestatie. Dit kan een strategie zijn (tarifering, acceptatie, etc.) of de keuze voor een inzamelwijze of inzamelmiddel. In deze rapportage worden de prestaties zoveel mogelijk in samenhang met de (prestatiebepalende) factoren weergegeven.
Methodiek In onderstaande driehoek en nevenstaande tabel is weergegeven welke prestatiegebieden en kernindicatoren centraal staan in de benchmark. De benchmark gebruikt de methodiek van de benchmarkdriehoek. De driehoek benoemt de belangrijkste stuurgebieden (MILIEU, KOSTEN, SERVICE en VAARDIGHEDEN) en symboliseert hun onderlinge afhankelijkheid: verandering op het ene gebied heeft gevolgen voor andere gebieden en vice versa. Per stuurgebied is een aantal prestatie-indicatoren benoemd. Deze indicatoren geven per stuurgebied snel en gestructureerd inzicht in een gemeentelijke beheer/beleidssituatie. Zo wordt het mogelijk om consequenties van gemeentelijk beleid en beheer te vergelijken en wanneer nodig gericht bij te sturen. (Zie voor uitgebreide toelichting en definities het handboek van de benchmark).
Vergelijkingsbasis De gemeenten en bedrijven die aan de benchmark meedoen worden zoveel mogelijk vergeleken op basis van dezelfde omstandigheden. Omdat het aandeel hoogbouw in een verzorgingsgebied zeer prestatiebepalend blijkt te zijn, en hierop nauwelijks kan worden gestuurd, zijn de deelnemende organisaties gegroepeerd naar hoogbouwklasse. De volgende hoogbouwklasses zijn gedefinieerd: Klasse A 50 t/m 100% hoogbouw Klasse B 30 t/m 49% hoogbouw Klasse C 20 t/m 29% hoogbouw Klasse D 0 t/m 19% hoogbouw
Deelnemersveld en dekking Aan de benchmark peiljaar 2018 hebben 90 deelnemers meegedaan die in totaal 156 gemeenten vertegenwoordigen (sommige inzamelbedrijven doen voor meerdere gemeenten mee). Daarmee beslaat de benchmark 41% van de Nederlandse gemeenten.
Pagina 13 van 14
.
Pagina 14 van 14