2 Bijlage Tussenrapportage Schone Lucht Akkoord Haarlem

Tussenrapportage Schone Lucht Akkoord

1. Inleiding De luchtkwaliteit is een belangrijke factor voor de gezondheid. In Nederland overlijden jaarlijks 11.000 personen aan de gevolgen van luchtverontreiniging. Verbetering van de luchtkwaliteit neemt daarom een belangrijke plaats in binnen het Haarlemse beleid. Dit is herkenbaar in de gezondheidsdoelstellingen voor luchtkwaliteit van de Omgevingsvisie voor de middellange termijn (2021/492095), en in het coalitieprogramma Actie!. Beleid en maatregelen zijn onder meer opgenomen in het Beleidsplan Luchtkwaliteit Haarlem (2006), het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (2009), en in de Informatienota Luchtkwaliteitsbeleid Haarlem (2016). Ook in de duurzaamheidsprogramma’s en in de Structuurvisie Openbare Ruimte (2017) speelde luchtkwaliteit een belangrijke rol. Daarnaast heeft Haarlem steeds het belang van regionale en landelijke samenwerking benadrukt. Dit werd onder meer gerealiseerd in de deelname aan het eerder genoemde Nationale Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en de regionale onderdelen daarvan. Belangrijkste aangrijpingspunt voor veel gemeentes om de luchtkwaliteit te beïnvloeden is mobiliteit.

Dat is ook in Haarlem het geval, met een beleid enerzijds gericht op het verminderen van autogebruik door bevorderen van lopen, fietsen, gebruik OV, ketentransport en autodelen en efficiënter maken van personenverkeer en logistiek, en anderzijds op het verschonen van autogebruik (en van bussen) door schonere brandstoffen (aardgas/ groen gas, elektriciteit). Deze maatregelen, die vaak ook vanuit klimaat-, stikstof- en andere duurzaamheidsdoelen relevant zijn, zijn verweven in het Haarlemse Mobiliteitsbeleid (2021/313959). Samen met de provincie en overige gemeenten in Zuid Kennemerland en IJmond, werken we aan een duurzame, slimme en veilige mobiliteit. Het schone lucht akkoord Alle beleid tezamen (Europees, nationaal, regionaal en lokaal beleid) heeft inmiddels geleid tot een vrijwel overal voldoen aan de wettelijke normen voor de luchtkwaliteit (de Europese grenswaarden); in Haarlem was dat vanaf 2012 het geval. In de loop der tijd is echter steeds duidelijker geworden dat luchtverontreiniging ook beneden de wettelijke normen nog gezondheidseffecten kan hebben, zeker bij gevoelige groepen (kinderen, ouderen, mensen met luchtweg- of hartklachten). In een gezamenlijk initiatief van landelijke politiek, Rijk en lagere overheden (ook Haarlem) en stakeholders (o.a.

Longfonds) is daarom voor de periode tot 2030 een nieuw Convenant tot stand gebracht in vervolg op het NSL: het Schone Lucht Akkoord. Het Schone Lucht Akkoord (SLA) tussen Rijk en medeoverheden is door Haarlem ondertekend op 13 januari 2020. Het aantal oorspronkelijke deelnemers van 35 gemeentes, 9 provincies en rijk is inmiddels gegroeid naar Rijk, alle provincies en 107 gemeentes. Het Rijk voert zelf een reeks maatregelen uit en faciliteert en financiert daarnaast een centrale ondersteuningsorganisatie voor het SLA, inclusief een platform SchoneLuchtAkkoord.nl voor kennisuitwisseling en communicatie. Recent hebben zij een tabblad monitoring aan de website toegevoegd.

1/11

Het SLA heeft als voornaamste ambitie/ doelstelling een halvering van de negatieve gezondheidseffecten van luchtverontreiniging uit binnenlandse bronnen in 2030 (t.o.v. 2016). Vertaald naar levensverwachting betekent dat een toename van levensverwachting met ongeveer 2,5 maanden gemiddeld over de hele bevolking. Nevendoelstelling is het in 2030 voldoen aan de gezondheids-advieswaarden, die de Wereld Gezondheid Organisatie WHO in 2005 heeft geformuleerd. Hierbij geldt de kanttekening dat de WHO haar advieswaarden in 2021 zeer fors heeft aangescherpt en recent strengere Europese grenswaarden zijn vastgesteld (oktober 2024), die ook in de Nederlandse wetgeving nog moeten worden geïmplementeerd. Deze zijn (nog) geen onderdeel van het SLA; de haalbaarheid wordt landelijk nog niet als haalbaar gezien voor 2030. Het SLA is nu richting halverwege haar looptijd (2020-2030). Recent heeft het SLA-platform een monitor uitgebracht en een berekening gemaakt of de gezondheidsdoelen van het SLA in zicht komen bij uitvoering van de getroffen maatregelen door alle partners. Deze rapportage geeft een tussenstand over hoe Haarlem uitvoering geeft aan het Akkoord.

2.

Integrale aanpak

Het SLA richt zich op het realiseren van gezondheidswinst voor iedereen door een permanente verbetering van de luchtkwaliteit. De partijen hebben daartoe een gezamenlijke uitvoeringsagenda (maatregelenpakket) opgesteld met overkoepelende afspraken over de wijze van implementatie. Een groot aantal maatregelen uit het SLA is verwerkt in het gemeentelijke beleid, verordeningen en/of aanbestedingsregels. Deze -formele- beleidsimplementatie heeft afgelopen jaren plaatsgevonden. Nu richten we ons op concretere acties en verdere aanscherping en uitvoering van duurzaamheidsdoelen en het maatschappelijk verantwoord ondernemen van de eigen organisatie. Bijvoorbeeld door eisen te stellen aan de inkoop, de realisatie van de uitvoeringsplannen, de actualisatie van de warmtevisie en bij de uitgifte van nieuwe ligplaatsen. Haarlem zet in op een sociale, groene en leefbare stad. Gezondheid en schone lucht zijn een volwaardig onderdeel van de integrale beleidsontwikkeling en verweven binnen de zes strategische keuzes uit de omgevingsvisie. Met de strategische keuze van Haarlem op Mengen & Verdichten werken we aan een compacte stad. Een compacte stad verkort de afstanden tussen wonen, werken en recreëren, waardoor de uitstoot per gemaakte reis lager wordt. De afhankelijkheid van de auto neemt af en andere -milieuvriendelijkere- vormen van vervoer worden aantrekkelijker of meer rendabel.

Compacter bouwen kan leiden tot een lager totaal energie verbruik en niveau van uitstoot. Helaas betekent dit niet automatisch dat elk individu aan minder vervuiling wordt blootgesteld, omdat de bevolkingsdichtheid toeneemt en de stedelijke functies ook mensen van buiten de stad aantrekt. Mobiliteit is een belangrijk onderdeel van het SLA. Onder de strategische keuze Vergroenen & Vernatten versterkt Haarlem de groen- en waterstructuur. Niet alleen stelt het de stad in staat de gevolgen van klimaatverandering beter op te vangen, het levert ook een gezonde leefomgeving op. Een groene omgeving nodigt uit tot het kiezen van ander vervoer dan de auto.

2/11

Op mobiliteit is in de raadscommissie Beheer de routekaart naar emissievrij vervoer besproken, als vervolg op de emissievrije zone voor vracht- en bestel per 1 juni 2025. Duurzame woningbouw en renovatie van de bestaande woningvoorraad is onderdeel van wijkaanpak en ontwikkelzones. En op afzienbare termijn gaat het college met de raad in gesprek over de volgende stap voor Haarlem Aardgasvrij.

Strategische lijn Omgevingsvisie

Relatie met gezondheid en schone lucht

Mengen & verdichten

Compacte stad, reductie automobiliteit, aandacht voor kwetsbare groepen, instellen nulemissiezone

Gezonde leefomgeving

Realisatie van 10-minuten netwerk van fiets- en of wandelroutes

Vergroenen & vernatten

Aandacht voor ventilatie, zuiveren lucht en bomen, aantrekkelijke fiets en wandelroutes

Mobiliteit

Emissiereductie (instellen NE-zones), OV-hubs, concentreren van parkeren

Energietransitie

Terugbrengen van emissies, Haarlem aardgasvrij, realisatie warmtenet

Buurtgericht werken

Stimuleren van deelauto’s en verminderen van parkeren, sociaal maatschappelijk draagvlak transities, burgermeting

Omgevingsvisie Haarlem en de relatie met gezondheid en schone lucht

3/11

3. Thema’s SLA Het SLA verschilt van zijn voorloper het NSL, behalve door het centraal stellen van de gezondheid, ook door een bredere en meer integrale aanpak wat betreft bronnen/sectoren en strategie. De -negatieve- bijdragen van binnenlandse bronnen aan de luchtkwaliteit zijn grof te verdelen over zeven categorieën, zie afbeelding. Het Landelijk uitvoeringsplan SLA is langs deze onderwerpen ingericht en voor deze tussenrapportage wordt ook deze indeling aangehouden. a. Mobiliteit: het verminderen, veranderen en verschonen van het verkeer. Minder autoverkeer, meer per fiets en te voet. b. Elektrificatie van mobiele werktuigen t.b.v. o.a. bouw en evenementen c. Binnenvaart en havens: infrastructurele werken, walstroom, elektrificeren d. Wonen, inclusief houtstook en citizen science: het meten van de luchtkwaliteit door burgers e. Industrie: emissie-eisen aanscherpen en het aanbrengen van toezicht en handhaving f. Landbouw: emissiebeperkingen en sanering g. Aansluiten op ambitieus internationaal luchtbeleid Landbouw komt niet terug in de rapportage omdat er in de gemeente nauwelijks landbouwbedrijven zijn en de gemeente hier geen apart beleid op voert. De gemeente heeft beperkte invloed op het internationale luchtbeleid. De ontwikkelingen rond Schiphol worden gevolgd, en daar waar aan de orde, agenderen we de Haarlemse belangen, waaronder schone lucht.

4/11

a. Mobiliteit Ongeveer de helft van de maatregelen uit het SLA- uitvoeringsplan is gericht op het terugdringen van de emissies en mobiliteit; elektrificatie van vervoer is een belangrijk alternatief. In de plannen van Haarlem wordt gestimuleerd het autogebruik te verminderen (mobiliteitsbeleid: aanscherpen parkeerregime en 80% van de verplaatsingen van 2,5 km per voet of fiets). Het centrum wordt als 0emissie gebied ingericht, voor bestel- en vrachtverkeer. In zuidwest Haarlem, bij de Schipholweg, ontwikkelen we een (nieuw) OV-knooppunt. En aan OVknooppunten bouwen we aan hoogstedelijke milieus. Vanwege de goede OV-verbondenheid zetten we hiermee op het verminderen van autogebruik. Zuidwest Haarlem wordt tevens verknoopt met de omliggende wijken en de rest van de stad door middel van aantrekkelijke verbindingen voor voetgangers, fietsers. De vergroening van de Amsterdamsevaart is mede geïnitieerd vanuit een bewonersinitiatief. Inmiddels is het aantal rijstroken op de weg gehalveerd en rijdt hier minder verkeer. Bij Oostpoort en in Schalkwijk zijn eveneens verkeersbesluiten in voorbereiding om de snelheid te verlagen en/of het aantal rijbanen te verminderen, als onderdeel van het mobiliteitsbeleid. Verbetering van luchtkwaliteit is een integraal onderdeel van de ontwikkelingen in Zuidwest, Schalkwijk en de Amsterdamsevaart.

De maatregelen zijn niet direct een gevolg van het SLA, maar dragen wel bij aan de strekking ervan en geven aan dat Haarlem actief werkt aan een gezonde en vitale stad. Door het instellen van de 0-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens per 1 juni 2025 is in 2030 sprake van een maximale verschoning van de nul-emissiezone na afloop overgangsregelingen: emissiereductie van 91% voor NOx en 38% voor PM2,5 ten opzichte van 2025. Dit betekent een geschatte verlenging van het leven van 6 maanden binnen de zone van 60 meter van wegen. Vaak gaat dit gepaard met een verbetering van de kwaliteit van het leven, omdat ernstige ziekten (longkanker, hart- en vaatziekten) meer afwezig blijven dan zonder een 0-emissiezone. De zone leidt ook tot een emissiereductie van 90 procent van CO2 uit de bewuste mobiliteitsgroep, als bijdrage aan het klimaatbeleid. De effecten treden vooral op binnen de nulemissiezone. Het college heeft, zoals hiervoor genoemd, een routekaart opgesteld, die als leidraad kan dienen voor verdere uitbreiding van emissiereductie.

5/11

Samenvatting acties en maatregelen SLA Mobiliteit Gezondheidsdoelen in verkeers- en vervoersplannen

Gezondheidsdoelen zijn verwerkt in de mobiliteitsvisie en zijn vast onderdeel van de uitvoeringsplannen.

Emissie-eisen aanbestedingen

luchtkwaliteits- en gezondheidsdoelen worden meegewogen in de aanbestedingen van voertuigen en transportdiensten.

Emissie-eisen in vergunningen

Luchtkwaliteits - en gezondheidsdoelen, in de vorm van emissie-eisen worden opgenomen in vergunningen van bedrijven en relevante activiteiten. De mogelijkheden hiervoor worden door partijen in het SLA verkend

Effectstudies luchtemissies

In de ontwikkelzones worden in de planfasen van het HRPP diverse milieu effectenstudies verricht, waaronder mobiliteit en afgeleide gezondheidseffecten van luchtemissies.

Regionale Haarlem agendeert de gezondheidsdoelen uit SLA-akkoord regionaal en mobiliteitsprogramma’s stuurt aan op het meenemen van de maatregelen in toekomstige herijkingen van het Regionaal Mobiliteitsprogramma Noord-Holland en Flevoland Schoner verkeer door milieuzonering / nulemissiezone

Haarlem heeft een emissievrije zone ingevoerd voor vracht en bestelwagen (juni 2025) en een routekaart in concept om ook andere oude vervuilende categorie voertuigen af te bouwen en schone alternatieven te stimuleren.

Schoner verkeer door bevorderen niet fossiele brandstoffen

Haarlem breidt gestaag het publieke laadnetwerk uit. Bijvoorbeeld: in samenwerking met de MRA-E worden er in 2024-25 6 snellaadlocaties gerealiseerd. Een visie op de laadinfra verschijnt in 2025

Autoverkeersreductie door bevorderen alternatieven, zoals fiets en OV

Verwijzing naar het actieplan fiets 2023-2027.

Schoner verkeer door stadslogistiek

Na pilots is o.a. HUB-Spaarnelanden in de Waarderpolder gerealiseerd. Er is een regisseur stadslogistiek aangesteld die bedrijven en

Goed OV is een speerpunt uit het mobiliteitsbeleid. Er komt een nieuw busstation (OV-knooppunt) op de Schipholweg in Haarlem. Het nieuwe knooppunt moet zorgen voor een goede bereikbaarheid van Haarlem en de regio, waar de komende jaren veel woningen worden gebouwd

6/11

ondernemers faciliteert in het omschakelen naar schone vervoer en stadslogistiek. b. Elektrificatie van mobiele werktuigen t.b.v. o.a. bouw en evenementen Haarlem heeft in augustus het convenant schoon en emissieloos bouwen getekend. Dat betekent dat er emissie-eisen kunnen worden gesteld aan het bouwmaterieel bij aanbestedingen en vergunningverlening van bouw-, onderhouds- en slooptrajecten. Daarmee voeren we in Haarlem gefaseerd emissie-eisen – vanaf 2025 - in voor mobiele werktuigen bij nieuwe aanbestedingen en bouw-omgevingsvergunningen. Het leidt tot minder vaak ronkende dieselaggregaten op de bouwplaatsen of bij evenementen het vaker toepassen van elektrisch materieel. Voor de laadinfrastructuur werken we samen met de Nationale Agenda laadinfrastructuur, bijvoorbeeld door de toekomstige laadbehoefte te delen. Het convenant draagt ook bij aan samenwerken aan kennisontwikkeling en in te spannen voor het verkrijgen van inzicht in vraagstukken rondom de inzet van schoon en emissieloos bouwen. Een richtlijn over de inzet van elektrisch materieel bij bouw- en groot onderhoudsprojecten met bijbehorende (financiële) consequenties wordt richting kadernota aan u voorgelegd.

Samenvatting acties en maatregelen SLA Mobiele werktuigen Emissie-eisen in Met het tekenen van het convenant Schoon en emissieloos bouwen aanbestedingen kunnen emissie-eisen en criteria in aanbestedingen van bouw- en groot onderhoudsprojecten en andere aanbestedingen waaronder die voor mobiele werktuigen worden opgenomen. Emissie-eisen in Voor evenementen, het groenbeheer en infrastructurele werken zijn we in vergunningen gesprek met de partijen om de emissies van de mobiele werktuigen af te bouwen al dan niet door eisen hiervoor op te nemen in de vergunningen. Gebruik schoner materieel door milieuzonering

Zie invoering nul-emissie vrachtvervoer

c. Binnenvaart en Havens Het elektrificeren van vaartuigen zet door. Haarlem heeft een pont die volledig elektrisch is. De rondvaartboot moet vanaf 2025 volledig elektrisch zijn. In 2025 wordt een elektrische werkboot in gebruik genomen. De stewardboot is al volledig elektrisch. Onlangs heeft de raad ingestemd met Wijzigingsverordening 2024 Haarlemse Wateren (2024/871451). De verordening maakt het mogelijk om aanvragen voor niet-emissievrije vaartuigen

7/11

te kunnen weigeren. Inwoners worden verplicht om emissievrij te varen, indien zij aanspraak wensen te maken op een (nieuwe) ligplaatsvergunning binnen de gemeente.

Samenvatting acties en maatregelen SLA Binnenvaart Stimuleren / Het gebruik van generatoren wordt ontmoedigd / afgebouwd. verplichten gebruik walstroom Aanbestedingscriteria Verwerken luchtemissies als belangrijk selectiecriterium, bij infrastructurele aanbesteding, wordt steeds vaker en daar waar mogelijk ingezet. werkzaamheden De elektrificatie van werk-vaartuigen op en rond het water komt op gang, maar kent een andere groeicurve dan dat van wegverkeer Aanbestedingscriteria Luchtemissies als belangrijk criterium bij aanbesteding van veerdiensten diensten en en vergunningen watertaxi’s; eisen stellen aan pleziervaart in gebieden pleziervaart met hoge blootstelling.

d. Wonen, inclusief houtstook en citizen science wonen Een onderdeel van de warmte & energietransitie gaat over hoe we onze woningen verwarmen en de warmwatervoorziening in het huishouden. Haarlem heeft de ambitie dat voor 2040 alle woningen aardgasvrij zijn en heeft hiervoor een transitie-pad uitgezet. De nieuwbouw wordt al niet meer aangesloten op aardgas en maakt gebruikt van alternatieve warmtebronnen, zoals warmte-koude opslag in de ondergrond. Hiermee is er een reductie van de fossiele verbranding en bijkomstige reductie uitstoot van fijnstof. Onder het thema wonen valt ook het stimuleren van het vervangen van oude cv-ketels. Qua gezondheidswinst wordt dat meegeteld. Het is nog onduidelijk hoe het -nieuwekabinet om zal gaan met een maatregel tot het -actief en verplichte- vervangen van cv-ketels, voor milieuvriendelijkere varianten, vooruitlopend op het definitief omschakelen naar geheel fossiele vrije warmtebron. houtstook In de raad is de afgelopen jaren, hetzij door insprekers, hetzij door de raad zelf, aandacht gevraagd voor houtstook. Er wordt gewerkt aan een aanpak die in 2025 aan de raad wordt voorgelegd. In de tussentijd is afgesproken dat de gemeente eraan werkt om bewoners te attenderen op de stookwijzer. De inzet is bewustwording bij houtstokers van de effecten van houtstoken op de luchtkwaliteit en de gezondheid.

Want los van de relatief grote fijnstof emissie door houtstook, leidt de plaatselijke, verhoogde concentratie tot hinder en gezondheidsklachten. Binnen het platform SLA wordt kennis ontwikkeld en gedeeld omtrent maatregelen houtstook, inclusief de juridische en uitvoeringsaspecten. Haarlem volgt dit actief en betrekt dit bij de op te stellen aanpak.

8/11

In de afspraken rond nieuwbouw wordt overigens al ingezet om geen rookkanalen meer aan te leggen; het is binnenshuis daarmee niet mogelijk om hout te stoken.

Citizen science; het meten van luchtkwaliteit door burgers De luchtkwaliteit wordt wettelijk vastgesteld op basis van berekeningen, gekalibreerd met zeer nauwkeurige metingen op een meetpunt van RIVM (Schipholweg). In aanvulling hierop worden door de gemeente en inwonersgroepen (burgerparticipatie) metingen uitgevoerd met eenvoudiger methoden en op een groter aantal plaatsen tegelijk. Hollandse luchten faciliteert de participatie door materiaal en kennis. Met de metingen kan worden gecheckt of berekeningen een voldoende beeld geven van de ruimtelijke verdeling van gehaltes over de stad en of er wellicht onverwachte knelpunten zijn die nader onderzoek en/of maatregelen vragen. Het draagt ook bij aan draagvlak voor maatregelen. Het project is meerjarig en wordt gefinancierd door de provincie, Rijk en gemeente. Samenvatting acties en maatregelen SLA Wonen, incl. houtstook en citizen science Kennis, voorlichting en Citizen science: Er is een actieve groep bewoners die mee doet in het communicatie burgermeetnet. Stookwijzer onder de aandacht te brengen bij de inwoners van Haarlem Regelgeving criteria houtstook

In onderzoek, kennisdeling met SLA-partners. Houtstook opnemen in bijvoorbeeld regels van het omgevingsplan Haarlem kijkt mee op de -juridische- uitvoeringsaspecten.

Houtstook arme/ vrije wijk

Bij nieuwbouwplannen wordt ingezet om geen rookkanalen voor houtkachels aan te leggen

e. Industrie Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) zet namens de gemeente extra in op het terugdringen van emissies van de lokale bedrijvigheid. Via het vergunningenstelstel worden vanaf 2021 emissie-eisen gesteld. De ODIJ heeft de handhavende bevoegdheid en verantwoord hier over. Samenvatting acties en maatregelen SLA Industrie Aanscherpen Met ODIJ maakt Haarlem afspraken over het -tijdig- actualiseren van het vergunningsbeleid vergunningenbestand om scherper te kunnen vergunnen. Emissie-eisen in vergunningen

9/11

Versterken toezicht en handhaving

4.

ODIJ en VTH hebben in 2024 training gevolgd over de nieuwe regels en regelgeving omgevingswet en luchtkwaliteit ter versterking van toezicht en handhaving

Waar staan we nu met het SLA

Het RIVM heeft berekend dat de gezondheidseffecten in Nederland als gevolg van luchtvervuiling in 2030 met 46 procent afnemen ten opzichte van 2016, mits de Uitvoeringsplannen volledig worden uitgevoerd. Dit kan oplopen tot 50% als ook de effecten van klimaat- en stikstofmaatregelen worden meegerekend. Uitgedrukt in maanden komt dit erop neer dat mensen in Nederland gemiddeld per persoon 2,5-3,5 maanden langer leven. Daarmee kan -bij volledige uitvoering van de plannenvoldaan worden aan de centrale doelstelling van het SLA. Dit geldt ook voor de ambitie om in 2030 te voldoen aan de gezondheidsadvieswaarden van de WHO uit 2005, die golden toen het SLA van start ging in 2020. Per oktober 2024 zijn de EU grenswaarden aangescherpt waaraan vanaf 2030 voldaan moet worden. De aanscherping gaat minder ver dan de aanpassing van de WHO-advieswaarden uit 2021. Hieraan zal voor fijnstof overal voldaan kunnen worden in 2030; voor stikstofdioxide zullen daarvoor in een beperkt aantal gebieden in Nederland aanvullende maatregelen nodig zijn.

5

Tot slot

Luchtkwaliteit raakt ons allemaal; hoog gevoelige groepen, bijvoorbeeld mensen die lijden aan cara, vragen onze extra aandacht. Voor de bescherming van deze groepen liggen er kansen bij gebiedsontwikkeling van nieuwe gebieden en sanering van (te) zwaar belaste gebieden. Er ligt een advies vanuit het SLA hoe hooggevoelige groepen te beschermen. De kern van het advies is om afstand te houden tussen de bronnen van verontreiniging en de hooggevoelige functies: binnen 25 meter van drukke binnenstedelijke wegen en binnen 50 meter van provinciale wegen. Als dit niet mogelijk is om dan zoveel mogelijk afstand te houden en aanvullende maatregelen te nemen. In de compacte stad, die Haarlem is, is het advies niet altijd op te volgen. Echter, de gemeente gebruikt voor kleine projecten de NIBM-tool. Dat is een rekentool waarmee de bijdrage van kleinere ruimtelijke plannen en verkeersplannen aan de luchtkwaliteit kan worden beoordeeld en afgewogen. Grotere projecten worden op vele milieueffecten beoordeeld, als onderdeel van het Haarlems ruimtelijk planproces en/of wettelijke vereisten.

6

Conclusies

10/11

De tussenrapportage laat zien dat de gemeente op stoom ligt met maatregelen uit het SLA. Een groot aantal maatregelen is verwerkt in gemeentelijke beleid, verordeningen en inkoop of aanbestedingsregels. Daarmee is luchtkwaliteit en gezondheid in Haarlem een vast onderdeel van de beleids- en uitvoeringscyclus en het eigen handelingsrepertoire. Daarnaast brengen we het onder de aandacht bij en werken we aan de implementatie ervan bij onze ketenpartners en uitvoeringsorganisaties, zoals de omgevingsdienst ODIJ en Spaarnelanden. Het gaat vaak om (lokaal) maatwerk en onderzoek naar de beste beschikbare technieken (BBT). BBT staat voor de meest doeltreffende methoden die technisch en economisch haalbaar zijn om emissies en andere nadelige gevolgen voor het milieu van een bedrijf te voorkomen. Mobiliteit met fossiele brandstof heeft een groot negatief effect op de luchtkwaliteit. Met het Haarlemse mobiliteitsbeleid en de invoering van de 0-emissiezone voor vracht- en bestelwagens worden er flinke stappen naar een minder vervuilende lucht gezet. Ook op het water is de ontwikkeling naar elektrificatie ingezet, onder andere door onze eigen Havendienst. Maatregelen vragen de Haarlemmer ook steeds meer zelf verantwoordelijkheid voor een gezonde leefomgeving te nemen. Sinds kort zijn Haarlemmers verplicht elektrische boten aan te schaffen wanneer zij een ligplaats in de stad willen.

Met een uitbreiding van meer voertuigcategorieën in de 0-emissiezone wordt een nieuwe norm gezet. De stookwijzer geeft aan wanneer houtstook (te) grote nadelige effecten voor de directe omgeving oplevert. Dat leidt er toe dat de lucht schoner wordt. Uit de rapportage van het SLA-platform en berekeningen van het RIVM valt te concluderen dat met de maatregelen die zijn genomen en zullen worden genomen de beoogde doelen in 2030 worden gehaald. Het vereist wel blijvende inzet van alle deelnemers en Rijksmaatregelen. Waarbij leren, kennis delen en communicatie & participatie een belangrijk onderdeel is van de uitvoering.

11/11