2 Bijlage Regioplan Kennemerland (IZA)

Naam initiatief

Betrokken partijen

Doelstelling

Draagt bij aan opgave (cijfer)

Status

Versneller Wachttijden

GGZ inGeest, KPMG, PsyQ (Parnassia Groep), Zilveren Kruis, Gemeente Haarlem. Huisartsen Zuid Kennemerland, Herstelacademie Haarlem en Meer, Buurts

Aanpak verminderen wachttijden

1, 2, 3, 4

In uitvoering tot eind 2023, wordt samengevoegd en herijkt qua opgaven met Mentale Gezondheidstafel

Platform jeugd

Sigra GGZ, gehandicaptenzorg, revalidatie, ziekenhuizen, jeugd (13 partijen)

De zorg voor het kind of de jongere en hun gezin goed én steeds beter te organiseren

1, 2, 5

Combikracht ZIJ

FamilySupporters, Het Huis Haarlem, Fibbe Studie Centrum voor Leerontwikkeling, De Zorgcoach, Leger des Heils W&G Noordwest, SIG, Zebra-Zorg, Unalzorg, Pluryn, Terwille, Timon, Terminal 18.

Het vergroten van eigen kracht en zelfredzaamheid

1, 2, 5

Hyperionhelpt

Nuhoff Psychotherapie, Megakids en Yes We Can Clinics, Stichting 's Heerenloo Zorggroep, Dyslexiecollectief, William Schrikker Stichting Gezinsvormen, Carehouse/Léveocare/De opgroeipraktijk, De Velse GGZ, Pedagogenpraktijk Ria Balm, Praktijk WIJS, Stichting Landzijde Youthcare, 1801 Onderwijsadvies

Opgroeien en opvoeden

1, 2, 5

Planet Young

Ons Tweede Thuis, Levvel, ZIJN, Parlan, De Opvoedpoli (onderdeel van iHUB) en GGZ-Noord Holland

Jeugdigen en gezinnen laten groeien met inzet van hulp die zo thuis als mogelijk is.

1, 2, 5

In uitvoering

In uitvoering

In uitvoering

In uitvoering

* Niet alle initiateven zijn meegenomen in dit overzicht. Initiatieven worden de komende periode nog aangevuld. Daarnaast kan het zijn dat initiatieven vanuit andere thematafels zijn verzameld.

Samenwerkingsinitiatieven, een paar voorbeelden verder uitgewerkt* NB Dit is een beknopte weergave van een excel met een uitgebreidere inventarisatie op de volgende onderdelen: regio, te betrekken partijen, status initiatief, contactpersoon, financiering, welk thema is in de lead, is het arbeidsmarktbesparend

Naam initiatief

Betrokken partijen

Doelstelling

Draagt bij aan opgave (cijfer) en doel (letter)

Status

Netwerk LVB

Buurts, huisartsen, VG instellingen, rode kruis

Aanpak overbelasting huisartsen en zorgstelsel voor deze zorgvorm

1, 2, 3, 4

In startfase

Huisartsenroute

HZK, gemeenten en CJG

Verbeteren samenwerking van jeugdzorg, huisartsenzorg en gemeenten

1, 2, 3, 4, 5

In uitvoering

Kenter Jeugdhulp, Youz en de Hartekamp Groep

Jongeren en hun families tijdig de hulp bieden die zij nodig hebben, binnen – en in samenwerking met – hun vertrouwde omgeving.

1, 2, 5

In uitvoering

Wijs en Weerbaar

Brijder, Kikkid, GGD Kennemerland en gemeente Haarlem

Aanpak welbevinden en mentale gezondheidsklachten onder kinderen en jongvolwassenen op scholen

1, 2, 5

Zerosuicide actieteam in samenwerking met 113

GGZ in Geest, Kenter en GGD Kennemerland

Suicïde samen aanpakken in Kennemerland

1, 2, 5

Sparq

In uitvoering

In uitvoering

* Niet alle initiateven zijn meegenomen in dit overzicht. Initiatieven worden de komende periode nog aangevuld. Daarnaast kan het zijn dat initiatieven vanuit andere thematafels zijn verzameld.

Werkagenda Mentale Gezondheid Volwassenen GGZ

Uit te voeren acties

1. Afstemming structuur en richting geven aan werkgroepen met juiste samenstelling

• Begin 2024 heldere afspraken tijdens thematafelbijeenkomsten (de thematafel komt iedere zes weken bij elkaar​) • Eerste stappen zijn: afstemming over vertaling van de opgaven uit het Regioplan naar opdrachten voor werkgroepen, incl. structuur en samenstelling

2. Herijking van doelstellingen per werkgroep en concrete opdrachtformulering

3. Uitwerking IZA opgave Mentale Gezondheidsvoorziening / Verkennend Gesprek / transfermechanisme

5. Uitwerking IZA opgave Laagdrempelige Steunpunten

7. Uitwerking IZA opgave Cruciale Zorg

• Organiseren inhoudelijke sessie/ bijeenkomt met bredere achterban (februari) • Opdrachtformulering, instellen stuur- en werkgroepen • Planvulling • Uitwerken en voorbereiding op mentale voorzieningen vanuit de thematafel Mentale Gezondheid. • Werkgroep vanuit het project “versneller wachttijden” geeft waarschijnlijk vervolg aan de uitvoering van deze opgave, wel wordt in Q1 gekeken naar herzieningen etc. • Evt. verkenning om tijdens uitwerking te starten met uitvoering in kleine verbanden, wordt meegenomen in deze opgave. • Eind 2023/ begin 2024 heldere afspraken over de kwantitatieve invulling (= landelijke richtlijn) • Er moeten nog procesafspraken worden gemaakt over de aanpak en uitwerking van deze opgave. Dit zal plaats vinden in Q1. •

2024

Start

Start

Start

2025

2026

Eind

Eind

Eind

Eind

Start

Deze opgave wordt in 2024 nader uitgewerkt vanuit de thematafel Mentale Gezondheid Start

Jeugd GGZ

Uit te voeren acties

1. Samenvoegen jeugd in thematafel Mentale gezondheid

• Onderzoeken hoe vanuit IZA kan worden aangesloten op regionale beleidspijlers voor jeugdhulp • Onderzoeken hoe de IZA opgaven voor jeugd uitgewerkt kunnen worden • Uitwerken ambitie jeugd

2. Vroegsignalering jongeren 13 – 23 jaar

• Een goede samenwerking opzetten tussen gemeenten, het onderwijs en jeugdhulp vanuit de daarin aanwezige zorgstructuur, bijv. vaste CJG-medewerkers per school aanstellen • Ontwikkeling van beleidsregels waarin jeugdhulp nadrukkelijker wordt afgebakend

Eind

Start

Start

Eind

Eind

Thema Gezondheidsverschillen

Leeswijzer thema gezondheidsverschillen

Regiobeeld en betrokken partijen

• Situatieschets / link naar regiobeeld • Overzicht betrokkenen thema • Processtappen

• Ambitie

Regio-opgaven

• Gewenste beweging (opgaven en doelen) • Opgaves verder uitgewerkt • Knelpunten + toelichting

Regio-afspraken

Klik op de onderstreepte inhoud om naar dat onderdeel te gaan

• Samenwerkingsinitiatieven • Werkagenda

De grote gezondheidsverschillen in de regio zetten druk op de zorg, een wijkgerichte sociale aanpak en versterking eerstelijn zijn nodig Grote verschillen op wijkniveau in de regio Kennemerland plus Uitdagingen deze context •

Negen van de tien gemeentes in Kennemerland plus hebben een (ruim) hogere SES dan het Nederlandse gemiddelde en Beverwijk zit net onder het gemiddelde.

•

Ingezoomd blijkt echter dat Heemskerk, Beverwijk, Velsen en Haarlem (Oost en Schalkwijk) een aantal wijken kennen waar de SES (ruim) onder het Nederlandse gemiddelde is.

•

De tien wijken met de laagste SES hebben gemiddeld een slechtere gezondheid, ongezondere leefstijl (uitgezonderd alcohol) en lagere participatie.

•

In Haarlemmermeer is verdere verdieping nodig, omdat binnen Hoofddorp, Zwanenburg en Rijsenhout specifieke buurten een lage SES hebben die wegvallen in de cijfers als alleen wordt gekeken naar het wijkniveau. Deze buurten hebben een slechtere gezondheid, ongezondere leefstijl en lagere participatie.

•

Verschil in SES, gezondheid leefstijl en participatie per wijk maakt dit een uitdaging op wijkniveau.

Gezondheidsongelijkheid is een belangrijke oorzaak van zorggebruik in de volle breedte. De kloof moet gedicht om de druk op de zorg te verminderen. Aandachtspunten zijn: 1. Monitoren van gezondheid en zorggebruik op regionaal niveau is onvoldoende, dit verhult problematiek in specifieke wijken en buurten. 2. Een sociale aanpak is nodig om bestaanszekerheid te vergroten en stress over o.a. financiën en huisvesting te verminderen.

3. Een sterke eerstelijn is juist in deze wijken en buurten extra hard nodig om de poortwachtersrol goed te vervullen. Uit: Regiobeeld Kennemerland 2023

Scope gezondheidsverschillen Het regiobeeld van Kennemerland laat zien dat de sociaal economische status (SES) in bepaalde wijken onder het landelijk gemiddelde ligt. Tegelijkertijd is te zien dat de inwoners van deze wijken met de laagste SES gemiddeld een slechtere gezondheid, een ongezondere leefstijl en een lagere participatie hebben. De thematafel gezondheidsverschillen richt zich op het verbeteren van de gezondheid, leefstijl en participatie van inwoners van wijken met een lage SES, en daarmee op het verkleinen van gezondheidsachterstanden in de regio Kennemerland. Dit vraagt om ongelijk investeren; onder andere door een wijkgerichte sociale aanpak en versterking van de eerstelijn in specifieke wijken.

Hierbij is aandacht voor: • Behoeften van de inwoners • Vergrijzing • Krapte op de arbeidsmarkt • Doelgroepen als benoemd in het IZA: • Mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden

• Mensen met psychische klachten • Mensen met (risico op) kanker • Mensen met (risico op) hart- en vaatziekten • Ouderen met een kwetsbare gezondheid

De tien wijken met de laagste SES in Kennemerland zijn hierbij het focusgebied: - In Haarlem: Meerwijk, Boerhaavewijk, Europawijk en Slachthuiswijk - In Beverwijk: Oosterwijk en Zwaansmeer en Kuenenkwartier - In Velsen: Velsen-Noord en Zee- en Duinwijk - In Heemskerk: Poelenburg en Oosterzij en Hofland, Oosterwijk en Zuidbroek Het is ook mogelijk dat initiatieven breder ingezet worden dan alleen in deze wijken. Wanneer het wenselijk is dat een initiatief verbreed wordt naar andere wijken met een lage SES, een hele gemeente of zelfs de regio zal deze mogelijkheid worden onderzocht.

Zorggebruik in relatie tot lage SES

“Ten opzichte van mensen met hoge SES hebben mensen met een lage SES een hogere kans op bijna alle risicofactoren voor gezondheidsproblemen, zoals overgewicht, roken en overmatig alcoholgebruik. Vooral alleenstaanden hebben een grotere kans op deze risicofactoren. Alleenstaanden hebben de hoogste kans om te roken, problematisch te drinken en drugs te gebruiken. Personen met een lage SES gebruiken vaker medicijnen voor gezondheidsproblemen dan personen met een hoge SES. Grote verschillen zijn vooral waargenomen in het medicijngebruik voor depressies en een hoge bloeddruk. Binnen de groep met een lage SES gebruiken paren met kinderen over het algemeen het minst vaak medicijnen voor gezondheidsproblemen. Paren zonder kinderen gebruiken weer het vaakst medicijnen voor gezondheidsproblemen. Uitschieters zijn hier diabetes en een hoge bloeddruk. Het gaat hier overwegend om een groep ouderen (50-65 jaar), die vaker kampen met dit soort fysieke gezondheidsproblemen. De profielen met een lage SES hebben aanzienlijk hogere maatschappelijke kosten dan de groep met een hoge SES. Dit scheelt gemiddeld ongeveer tussen de 9.000 en 16.000 euro per jaar. Het grootste verschil is waargenomen voor de groep alleenstaanden. Zowel de totale zorgkosten als de uitkeringslasten zijn voor deze groep hoger dan voor alle andere groepen.”

Bron: Gezondheidsproblemen personen met een lage sociaal-economische status - SEO Economisch Onderzoek

Betrokkenen thema Gezondheidsverschillen

Dit deelplan is geschreven door het themateam Gezondheidsverschillen. ​

​De organisaties, netwerken en personen waarmee in 2023 wordt samengewerkt en/of zijn betrokken.

Het team bestaat uit:

• Online sessie 28 november 2023: ​

Bestuurlijk trekkers: Jeannette Vader (Buurts) en Renate Beunder (HV-MK)​ Gemeenten: Ted Bruijn en Mariët Christiaans Zilveren Kruis: Freya Newton​ GGD Kennemerland: Carli Verheijen Procesbegeleider ZonH: Joyce van Tunen

Wij Heemstede, PP-ZK, FysiQ/FysioExpert, Welzijn Bloemendaal, Sport- en Beweegkliniek, ervaringsdeskundige, Coöperatie Leefstijlcoaching Midden- en Zuid-Kennemerland, Tandem, Pharos​​

• Input gegeven: ​ MET Heemskerk, IJmond Geboortezorg

De organisaties, netwerken en personen die in 2024 nog verder betrokken moeten worden Woningcoöperaties​, onderwijs, inwoners/patiënten, wijkteams/welzijnsorganisaties van alle gemeenten, JGZ Kennemerland, UWV, werkgevers, werk en inkomen partijen, betrokken afdelingen gemeente: schuldenaanpak, leefomgeving, sport- en beweegstimulering.

Sigra: Joceline Kranenburg

In Q1 2024 wordt bekeken welke partijen verder nog betrokken moeten worden om de doelen te behalen en worden deze partijen uitgenodigd.

De processtappen Stap 1 | Regiobeeld – zes thema’s

Stap 2 | Ambitie, opgaven, huidige initiatieven

Op basis van het regiobeeld zijn zes belangrijke thema's voor regio Kennemerland vastgesteld. Vervolgens is er per thema een themateam samengesteld. Dit team heeft de taak om in kaart te brengen waar de grootste opgaven liggen. Het themateam gezondheidsverschillen is één van deze teams.

Het themateam gezondheidsverschillen heeft als eerste de scope van het thema vastgesteld. Vervolgens is tijdens een aantal gezamenlijke sessies gebrainstormd over de ambitie, knelpunten, opgaven en doelen. Dit heeft geleid heeft tot een eerste concept.

1. Regiobeeld – zes thema’s

2. Ambitie, opgaven, huidige initiatieven

3. Regioplan gezondheidsverschi llen

Vervolg stappen

Stap 3 | Regioplan gezondheidsverschillen

Het regioplan is niet in beton gegoten en vraagt om nadere invulling in Q1 2024. Naast de inhoudelijke invulling moet de governance en de monitoring ook verder uitgewerkt worden. Het thema Gezondheidsverschillen gaat dwars door andere IZA-thema's. Hoe dat in die thema's bewaakt en geborgd kan worden, vraagt nadere aandacht.

Aan de hand van de input die tijdens en na de online sessie opgehaald is, heeft het themateam het regio-deelplan opgesteld.

Tijdens een online sessie is dit concept besproken met een bredere afvaardiging vanuit de regio. Na deze sessie is een aantal aanscherpingen doorgevoerd. Ook is tijdens de sessie een inventarisatie gedaan van samenwerkingsinitiatieven die bijdragen aan het behalen van de doelen.

Ambitie gezondheidsverschillen

De gezondheidsachterstanden in de regio Kennemerland worden kleiner.

Tien wijken met de laagste SES hebben gemiddeld een slechtere gezondheid, ongezondere leefstijl en lagere participatie. Landelijke cijfers laten zien dat mensen met een laag inkomen en een lage opleiding 15 jaar minder lang in goede gezondheid leven. Wij streven ernaar om de gezondheidsachterstanden van deze inwoners te verkleinen. Dit vraagt een brede sociale aanpak gericht op bestaanszekerheid, goede leefomgeving, gezondheid, participatie en leefstijl om de ambitie te realiseren. (Regiobeeld Kennemerland 2023)

Gewenste beweging Gezondheidsverschillen

Ambitie

Opgaven

De gezondheidsachterstanden in de regio Kennemerland worden kleiner.

1. Beter bereiken van inwoners

met gezondheidsachterstanden

A. Meer persoonsgerichte aanpak

B. Betere samenwerking tussen 0e, 1e, 2e en 3e lijn en de domeinen Doelen per opgave

C. Meer deskundigheid professionals

D. Meer passend preventief aanbod in de wijk

2. Versterken van eigen regie inwoners

F. Gezondheidsvaardigheden inwoners

G. Beter/groter (informeel) netwerk rondom inwoner

H. Minder armoedestress bij inwoners

I. Gezondere leefomgeving

E. Duidelijkere communicatie

Zie voor een verdere uitwerking opgaven Bijlage 2

Samenhang met initiatieven

Belangrijkste deelopgaven

1. Beter bereiken van inwoners met gezondheidsachterstanden A. Meer persoonsgerichte aanpak

B. Betere samenwerking tussen 0e, 1e ,2e en 3e lijn en de domeinen

Doelen per opgave

2. Versterken van eigen regie inwoners F. Gezondheidsvaardigheden inwoners G. Beter/groter (informeel) netwerk rondom inwoner

H. Minder armoedestress bij inwoners C. Meer deskundigheid professionals I. Gezondere leefomgeving D. Meer passend preventief aanbod in de wijk

E. Duidelijkere communicatie

Samenhang met initiatieven NB Dit is een beknopte weergave van een excel met een uitgebreidere inventarisatie op de volgende onderdelen: regio, te betrekken partijen, status initiatief, contactpersoon, financiering, welk thema is in de lead, is het arbeidsmarktbesparend Naam initiatief

Betrokken partijen

Draagt bij aan opgave (cijfer) en doel (letter)

Status

Financiën in de spreekkamer

Partijen moeten nog betrokken gaan worden.

1B: Betere samenwerking tussen 0e, 1e, 2e en 3e lijn en de domeinen 2H: Minder armoedestress bij inwoners

Bestaand - Wens vanuit gemeente Haarlem om te starten met kleine pilot in Schalkwijk

Trefpunt dementie voor inwoners met migratieachtergrond

Vrijwilligersorganisatie Alzheimer Nederland, regio Zuid-Kennemerland, Sint Jacob, Spaarne Gasthuis (geriatrie/geheugenpoli), Tandem, gemeenten Zuid-Kennemerland

1A: Meer persoonsgerichte aanpak 1D: Meer passend preventief aanbod in de wijk 1E: Duidelijkere communicatie 2I: Gezondere leefomgeving

Bestaand – Eerste bijeenkomst is geweest

Krachtige basiszorg (incl. theatertour positieve gezondheid)

HZK, gezondheidscentrum Schalkwijk, Leonard Springer, ZOED Schalkwijk, fysio Expert, MTC, Apotheker Schalkwijk, SWT gemeente Haarlem, Buurts

1A: Meer persoonsgerichte aanpak 1B: Betere samenwerking tussen 0e, 1e, 2e en 3e lijn en de domeinen

Bestaand

MDO zorg voor het kind

Huisartsenpraktijk Puite, kinderartsen SG, JGZ, Veilig Thuis, Buurts, Verloskundigepraktijk De Ooievaar, paramedici, CJG en jeugdarts

1B: Betere samenwerking tussen 0e, 1e, 2e en 3e lijn en de domeinen

Bestaand

Minimapolis gemeenten

Gemeenten, sociaal wijkteams, welzijnsorganisaties, zorgverzekeraar

1B: Betere samenwerking tussen 0e, 1e, 2e en 3e lijn en de domeinen 2H: Minder armoedestress bij inwoners

Bestaand

Geldzorgen en rondkomen

Gemeente Haarlem, Buurts, eerstelijn

1C: Meer deskundigheid professionals 2H: Minder armoedestress bij inwoners

Bestaand – nieuw en waarschijnlijk binnenkort ook in Zandvoort

Coördinator sociale verloskunde

IJmond Geboortezorg, gemeente Uitgeest, Beverwijk, Heemskerk en Velsen. Werkgroep Kansrijke Start (inclusief JGZ)

1A: Meer persoonsgerichte aanpak 1B: Betere samenwerking tussen 0e, 1e en 2e lijn en de domeinen 1C: Meer deskundigheid professionals 1E: Duidelijkere communicatie 2G: Beter/groter (informeel) netwerk rondom inwoner 2H: Minder armoedestress bij inwoners 2I: Gezondere leefomgeving

Bestaand

Lokaal Netwerk

Pluspunt Zandvoort, huisartsen, specialist ouderengeneeskunde, wijkverpleging, mantelzorg consulent, sociaal werkers, maatschappelijk werk, Team Sportservice, inwoner

1B: Betere samenwerking tussen 0e, 1e en 2e lijn en de domeinen 1C: Meer deskundigheid professionals

Bestaand

Voel je goed!

Welzijn Velsen, Gemeente Velsen, Taalhuis IJmond, Stichting Lezen en Schrijven

1D: Meer passend preventief aanbod in de wijk 1E: Duidelijkere communicatie 2F: Gezondheidsvaardigheden inwoners

Bestaand

De vijf preventieketens zoals omschreven in het GALA en IZA. Namelijk Valpreventie, Welzijn op Recept, GLI kinderen en jeugd, GLI volwassenen, en Kansrijke Start

Verschilt per keten. Denk aan huisartsen, paramedici (fysio, dietisten), specialisten ouderengeneeskunde, de Jeugdgezondheidszorg, verloskundigen, welzijnspartijen, gehele sociale basis, sportverenigingen, scholen enzovoort

1B: Betere samenwerking tussen 0e, 1e en 2e lijn en de domeinen 1D: Meer passend preventief aanbod in de wijk 2F: Gezondheidsvaardigheden inwoners 2G: Beter/groter (informeel) netwerk rondom inwoner

Bestaand en nog in oprichting*

*De preventieketens dragen ook bij aan bepaalde doelen van de andere thema’s

Samenwerkingsinitiatieven - toelichting Samenwerkingsinitiatieven In onze regio zijn veel bestaande initiatieven die (indirect) bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsachterstanden. Het is niet mogelijk om al deze initiatieven op te nemen in dit regioplan (zie vorige pagina voor een selectie). Daarom is gekozen om alleen een selectie van initiatieven op te nemen die: - zich in eerste instantie richten op het verkleinen van gezondheidsachterstanden - bijdragen aan een van de negen doelen die passen bij de twee opgaven

Transformatieplannen (en snelle toetsen) In het overzicht staan (nog) geen transformatieplannen en/of bijbehorende snelle toetsen benoemd, hoewel er wel degelijk plannen zijn die bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. Bij deze plannen is het verkleinen van gezondheidsachterstanden niet het hoofddoel, waardoor besloten is deze plannen te benoemen bij andere passende thema’s. Je kunt hierbij bijvoorbeeld denken aan: - Wijkgerichte aanpak - Buurt als ECO-systeem

Een overzicht van initiatieven in de regio die gezondheidsverschillen verkleinen Er zijn lokaal en regionaal veel samenwerkingsinitiatieven die bijdragen aan het verminderen van gezondheidsachterstanden. Vaak is dit niet het primaire doel van deze initiatieven, maar dragen de initiatieven (in meer of mindere mate) wel degelijk bij aan het verkleinen van gezondheidsachterstanden. Een inventarisatie heeft geresulteerd in een overzicht. Dit is samengevoegd met initiatieven van de andere themateams (zie Excel bestand; link invoegen). Hoewel dit overzicht niet volledig is, maakt dit wel inzichtelijk welke initiatieven bijdragen aan het behalen van de doelen. Het kan gebruikt worden ter inspiratie bij het ontwikkelen van plannen om de doelen te bereiken. Daarnaast is het een eerste stap richting het in kaart brengen van zogenoemde witte vlekken.

Samenvatting knelpunten Gezondheidsverschillen 1. We hebben onvoldoende oog voor en inzicht in de vraag/behoefte van inwoners; 2. Bewustwording van inwoners over wat ze zelf kunnen doen. Denk aan type voeding, laagdrempelige coaching/luisterend oor voor bij mentale tegenvallers die bij het leven horen en mogelijkheden om te bewegen. 3. Versplinterd ondersteunings- en zorglandschap. Dit vraagt het bouwen van bruggen en een duidelijke visie op de sociale basis in de regio. 4. Betere digitale informatie en data uitwisseling tussen zorgaanbieders en welzijnspartijen. Denk aan wat nodig is bij bijv. Welzijn op Recept. 5. Aansluiten bij de leefwereld van de betreffende inwoners. Veelal laaggeletterd, wantrouwend richting de overheid en met een migratieachtergrond. 6. Gebrek aan vertrouwen bij inwoners in professionals (bijvoorbeeld angst voor uithuisplaatsing kinderen en terugvordering toeslagen) waardoor hulpvraag uit blijft; 7. Gebrek aan kennis en handelingsperspectieven bij professionals; 8. De doelgroep als collectief betrekken bij (door) te ontwikkelen aanbod, vraagt een intensieve inzet en dus voldoende capaciteit en kennis.

Werkagenda Gezondheidsverschillen Planning

Doelen

uit te voeren acties

Het eerste kwartaal van

Randvoorwaardelijk - proces

• vormgeven en vastleggen van blijvende governance, inclusief bijbehorende werkafspraken, ondersteuningsstructuur, noodzakelijke betrokken partijen en mandaten. • deelplan verder uitwerken mbt bereiken van benodigde transformatie, oa prioriteiten en stappen. • afbakening thematafel Gezondheidsverschillen t.o.v. andere tafels en beleggen welk initiatief bij welke thematafel ligt. • hoe Pharos kan ondersteunen bij het gehele proces • hoe we het verkleinen van gezondheidsachterstanden op de agenda’s van de andere tafels krijgen en houden. • Sessies op wijkniveau organiseren mbt hoe de grootste transformatie bereikt gaat worden (ism Pharos) • Uitwerken van de monitoring van bestaande initiatieven en het integrale plan mbt de transformatie. Denk hierbij aan afname schuldenproblematiek, ervaren kwaliteit van leven, ervaren gezonde leefomgeving, afname chronische zieken, afname huisartsenbezoek • welke concrete hulpvragen we hebben op het gebied van digitalisering en arbeidsmarktproblematiek. • per wijk (n=10); hoe we het beste aansluiting kunnen vinden bij de 10 aandachtswijken. • per wijk (n=10); bewustwordingssessie voor professionals organiseren over gezondheidsverschillen. • Wat werkt goed in de preventie infrastructuur per gemeente. Hoe sluiten we hier goed bij aan en versterken we deze.

2024 wordt gebruikt om te onderzoeken waar inwoners behoeften aan hebben, zodat de daaropvolgende acties aansluiten bij deze behoeften. Daarnaast wordt er per doel gekeken welke partijen zich committeren aan het

1A. Meer persoonsgerichte aanpak

behalen van dit doel en hier dus actie op gaan ondernemen. Vervolgens vragen we deze partijen afspraken te maken.

1B. Betere samenwerking tussen 0e, 1e, 2e en 3e lijn en de domeinen

Ook kijken we hoe de

• • • • • •

waar de behoeften van de inwoners liggen op dit vlak. welke partijen zich committeren aan het behalen van dit doel. waar de behoeften van de inwoners liggen. waar de behoeften van de professionals liggen. hoe Pharos kan ondersteunen. welke partijen zich committeren aan het behalen van dit doel.

• zie uit te voeren acties bij 1A • Voor de implementatie van de vijf ketenaanpakken worden de landelijke richtlijnen en/of handreikingen als leidraad genomen. Daarmee wordt in 2024 gestart, inclusief de duurzame financiering hiervoor. Waar het kan, vindt regionale coördinatie plaats, zoals in 2023 al voor valpreventie. Lokaal maatwerk blijft daarbij mogelijk.

2024

2025

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

2026

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

Start

Eind

regio optimaal gebruik kan maken van het

1C. Meer deskundigheid professionals

• Zie uit te voeren acties bij 1A

Start

Eind

1D. Meer passend preventief aanbod in de wijk

• zie uit te voeren acties bij 1B

Start

Eind

1E. Duidelijkere communicatie

• Zie uit te voeren acties bij 1A

Start

Eind

2F. Betere gezondheidsvaardigheden inwoners

• Zie uit te voeren acties bij 1A Start

Eind

2G. Beter (informeer) netwerk rondom inwoners

• zie uit te voeren acties bij 1A Start

Eind

2H. Minder armoedestress bij inwoners

• zie uit te voeren acties bij 1A Start

Eind

2I. Gezondere leefomgeving

• zie uit te voeren acties bij 1A

Start

Eind

landelijk expertisecentrum Pharos, dat bijdraagt aan het terugdringen van grote gezondheidsverschillen

door nationale en internationale kennis te verzamelen, te verrijken en te delen.

Thema Acute zorg

Leeswijzer thema Acute zorg Regiobeeld en betrokken partijen

• Situatieschets / link met ROAZplan • Overzicht betrokkenen thema • Processtappen

• Ambitie

Regio-opgaven

• Gewenste beweging (opgaven en doelen) • Opgaves verder uitgewerkt • Knelpunten + toelichting

Regio-afspraken

Klik op de onderstreepte inhoud om naar dat onderdeel te gaan

• Samenwerkingsinitiatieven • Werkagenda

ROAZ-plan als onderdeel van regioplan Kennemerland Opdracht Dit regio/ROAZ-plan is de tweede opdracht die voorkomt uit het Integraal Zorgakkoord (IZA). In werkagenda C van het IZA staat dat elke ROAZregio een ROAZ-beeld en – daaruit voortvloeiend – een ROAZ-plan opstelt. Voor de regio Kennemerland kwamen de thema’s in het regiobeeld en ROAZ-beeld overeen en is door bestuurders de opdracht gegeven om zoveel mogelijk één document op te stellen waarbij de inhoud van regioplannen (niet-acute zorg) en ROAZ-plannen (acute zorg) wordt samengebracht. Daarmee wordt in samenhang naar de gezondheidszorg gekeken en wordt gebruik gemaakt van alle kennis, ervaring en bestaande samenwerkingen van de zorgaanbieders die samen het 'systeem' vormen in Kennemerland. Regio afbakening Voor de acute zorgketen is in het Sector ROAZ de afspraak gemaakt om te werken met sub regio's. Onder de sub regio Kennemerland wordt verstaan de Veiligheidsregio Kennemerland. Scope Het centrale thema dat hier wordt behandeld is acute zorg. Daarbij is het goed om te realiseren dat de zorgketen uit verschillende type zorgaanbieders bestaat en dat daarmee ook meerdere perspectieven van acute zorg naast elkaar bestaan: huisartsen(posten), ambulancediensten, v.v.t.- en ggz-instellingen, verloskundigenpraktijken en ziekenhuizen. Voor de opgeschaalde zorg is de GHOR betrokken.

Het gaat hier dus niet enkel om de ABCDE instabiele patiënten. Acute zorg gaat ook over kwetsbare ouderen die niet meer zelfstandig thuis kunnen wonen. Of mensen die lijden aan ernstige psychiatrische aandoeningen en met suïcidale gedachten rondlopen. Acute zorg start op het moment dat iemand aanspraak doet op de acute keten. Preventie (voorkomen van instroom) is in scope bij andere thema's. Hetzelfde geldt voor doorstroomproblematiek, hierbij focussen we ons alleen op acute doorstroom en niet op doorstroomproblematiek die algemeen van aard is.

Betrokkenen thema Acute zorg

Dit deelplan is geschreven door het themateam Acute zorg: •

(Bestuurlijk) trekkers: Ciska Scheidel (GGD), Judith Ferwerda (RKZ) en David Harten (RAV)

•

Gemeenten: Roy van Loon

•

Zilveren Kruis: Floor Burgers (inkoper MSZ)

•

Procesbegeleiding: Jeroen van Dalen (ROAZ) en Jeroen Dokter (ROAZ)

​ De organisaties, netwerken en personen waarmee in 2023 wordt samengewerkt en/of zijn betrokken (1/1)

De organisaties, netwerken en personen waarmee in 2023 wordt samengewerkt en/of zijn betrokken (1 / 2)

Bestuurlijk trekker • VAK / RAV Kennemerland / GGD Kennemerland Huisartsenzorg (HA) • Huisartsencoöperatie Zuid-Kennemerland (HCZK) • Huisartsenvereniging Midden-Kennemerland (HVMK) • St Gezondheidscentra Haarlemmermeer Geestelijke gezondheidszorg (GGZ) • GGZ InGeest • Parnassia Groep Regionale Ambulance Voorziening (RAV) • GGD Kennemerland • Witte Kruis • Ambulance Amsterdam Ziekenhuiszorg (ZH) • Rode Kruis Ziekenhuis • Spaarne Gasthuis

Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg (VVT) • Amstelring • Kennemerhart • Sint Jacob • ViVa! Zorggroep • Zorgbalans Veiligheidsregio (GGD/GHOR) • GHOR Kennemerland Gemeenten • Gemeente Haarlem, namens de gemeenten in Kennemerland Zorgverzekeraars (ZV) • Zilveren Kruis • Zorg & Zekerheid ROAZ-bureau • Netwerk Acute Zorg Noord-Holland/Flevoland

De processtappen Stap 1 | Denken in systemen Op basis van het ROAZ-beeld zijn een aantal belangrijke thema's voor de acute zorg binnen Kennemerland vastgesteld. Bij de (bestuurlijke) vaststelling daarvan hebben we ook met elkaar geconstateerd dat de onderliggende grondoorzaken voor sommige knelpunten nog onvoldoende helder in kaart was gebracht. Om dat belangrijke onderdeel alsnog af te ronden is in de werksessie gebruik gemaakt van de methodiek van systeemdenken en de 5x waarom-vraag stellen.

Stap 2 | Knelpunten en lopende initiatieven bij elkaar brengen 1. Het systeem in kaart brengen

4. Geboortezorg

Stap 4 | Geboortezorg Geboortezorg is betrokken door een interviewronde en digitale werksessies specifiek gericht op de situatie binnen Midden- en Zuid-kennemerland.

Vervolg stappen Q1 2024 | Governance en monitoring Om de verwachtingen goed te managen: het plan is niet dichtgetimmerd en bevat nog ruimte voor nadere invulling. In Q1 2024 volgt een werksessie waarin we met betrokkenen de governance en monitoring gaan uitwerken.

2. Knelpunten en lopende initiatieven

3. Ambitie en doelstellingen

Op basis de uitkomsten van de eerste werksessie aangevuld met het huiswerk hadden wij overzicht van de knelpunten, de oorzaken van de knelpunten en de gevolgen voor de acute zorgketen als systeem. Daarmee is invulling gegeven aan de opdracht om de het ROAZ-beeld verder te concretiseren. In de volgende stap is bekeken hoe de knelpunten zich verhouden tot de lopende projecten die er momenteel plaatsvinden in de regio Kennemerland. Hoe is dat gedaan? Voor alle knelpunten zijn de grondoorzaken in kaart gebracht. Voor de vier belangrijkste knelpunten is via een uitvraag op een kwalitatieve manier onderzocht in hoeverre de lopende projecten bijdragen in het wegnemen van deze grondoorzaken op een schaal van 0 (niet/n.v.t.) tot 3 (hoge mate). Let op! We hechten hier nadrukkelijk op te merken dat we geen oordeel geven, maar wel zaken willen constateren en benoemen. Dat sluit ook aan bij de uitspraak van de bestuurders in Kennemerland om lef te tonen en beslissingen te durven te nemen.

Stap 3 | Ambitie en doelstelling complementeren het ROAZ-plan In de derde werksessie zijn het ROAZ-plan en de ambitie opgesteld. Tevens zijn de doelen geformuleerd. Met gemeenschapszin en de wil om samen de klus te klaren.

Inzichten uit het ROAZ-beeld als inspiratie voor de ambitie De ambitie komt voort uit de volgende inzichten in het ROAZ-beeld sub regio Kennemerland: •

De bevolking stijgt, waaronder ook het aantal ouderen (22% in 2030). En dat terwijl de beroepsbevolking relatief klein (57% t.o.v. 61% ROAZ) is.

•

Kennemerland kent een hoog aantal HAP contacten (272) per 1000 inwoners in vergelijking met de totale ROAZ regio NH-FL (246). De verwachting is een stijging van 9,8% t/m 2030. En dat terwijl aan de norm voor telefonische bereikbaarheid op dit moment al niet kan worden voldaan.

•

Het aantal ambulance ritten per 1000 inwoners ligt in Kennemerland hoger (73) in vergelijking met de totale ROAZ regio (65). Het aantal ritten per inwoner ligt hoger (232) bij de leeftijdsklasse 75+. De verwachting is dat het aantal ritten met 14% gaat stijgen t/m 2030. Met name de leeftijdsgroep 75+ stijgt sterker met 26% t/m 2030 en 49% t/m 2050.

•

De regio heeft meer SEH-bezoekers per 1000 inwoners (121) in vergelijking met de totale ROAZ regio (108). Het aantal SEH bezoeken per inwoner is het grootst voor de leeftijdsklasse75+ (286). En dat terwijl een ziekenhuisopname bij ouderen leidt tot een neerwaartse spiraal en een cascade aan zorgvraag. Eén op de vijf ouderen is binnen een maand na een ziekenhuisopname weer op de spoedeisende hulp (SEH). Eén derde van de ouderen gaat blijvend achteruit in functioneren en nog eens één derde is binnen een jaar na opname overleden.

•

De norm om 90% van de multitrauma patiënten te behandelen in een level 1 traumacentrum wordt in de ROAZ-regio ruim niet gehaald. In Kennemerland zijn in 2022 43 multitraumapatiënten opgenomen (5% van totaal ROAZ).

•

Het aantal geboortes laat een forse stijging van rond de 26% zien in 2030, na verdere verdieping lijkt dit percentage lager te zijn. Rond de 15%, dit is nog steeds fors en vraagt daarom prioriteit in het ROAZ/regio plan.

Ambitie Acute zorg

Spoed = Spoed Niet noodzakelijke spoedvragen houden we door verbeteren van de (digitale) samenwerking buiten de spoedketen en worden op een andere passende manier opgevolgd. Zo houden we de spoedketen toegankelijk en zijn wij er nu en in de toekomst voor de patiënten met een zorgvraag die per direct behandeling vraagt. Wat vraagt deze ambitie van de regionale samenwerking? Dit vraagt een cultuur waarbij vergaande integrale samenwerking de norm is. Integrale innovatie gaat verder dan ketenzorg. Het leidt ertoe dat huisartsen(posten), ambulancediensten, vvt-, ggz-instellingen en ziekenhuizen als één team functioneren en continu nadenken wat de juiste plek voor de patiënt is. We zullen de eerste lijn moeten versterken, moeten vertrouwen op goede intenties van anderen, autonomie moeten loslaten en onzekerheid en ongemak moeten omarmen.

Gewenste beweging Acute zorg Gewenste beweging Acute Zorg

Ambitie

Spoed = Spoed Niet noodzakelijke spoedvragen houden we door verbeteren van de (digitale) samenwerking buiten de spoedketen en worden op een andere passende manier opgevolgd. Zo houden we de spoedketen toegankelijk en zijn wij er nu en in de toekomst voor de patiënten met een zorgvraag die per direct behandeling vraagt. Geboortezorg

Zorgcoördinatie

Opgaven

1. Instroom beheersen (ingang van de patiënt)

1.1 HAP/HA: • Verlagen aantal HAP contacten per inwoner • Verbeteren telefonische bereikbaarheid U1-3 vragen • Verminderen U4-5 oproepen • Optimaliseren acute dagzorg

1.2 MKA: • Optimaliseren triage JZOJP • Verminderen aantal onterechte inkomende 112 oproepen

Doelen per opgave 1.3 SEH: • Behouden laag aantal zelfverwijzers • Inzet valpreventie verstevigen

1.4 GGZ: • Wachtlijsten ggz verkorten waardoor relatief lichte problematiek niet leidt tot acute zorgvragen*

Initiatieven

Initiatieven opgave 1: • Spoed Eisende Medische Dienst (SEMD) • Spoedpost(en) Zuid-Kennemerland • Spoedpost Hoofddorp

2. Niet-noodzakelijke doorstroom (naar SEH, crisis GGZ, tijdelijk verblijf) voorkomen

2.1 RAV: • Meer inzetten mobiel zorgconsult zonder vervoer • Beter inzicht in ACP vóór vervoer* 2.2 HAP: • Net als overdag kan de HA(P) in ANW uren diagnostiek aanvragen en wordt patiënt daarmee niet overgenomen door de SEH 2.3 SEH: • Verminderen aantal SEH bezoeken per inwoner • Inzicht in en handelen naar ACP verhogen* • Voorkomen SEH-bezoek door opschalen telemonitoring* • Verminderen aandeel ouderen op SEH (d.m.v. inzet GEM-team)

3. Noodzakelijke doorstroom van de eerste lijn naar passende vervolgzorg (SEH, Tijdelijk verblijf, crisis GGZ) versnellen 3.1 VVT: Verbeteren inzicht in beschikbaarheid en verhogen inzet van tijdelijk verblijf vanuit HAP en RAV. Behoud van zeggenschap over opnames van de VVT blijft daarbij een uitgangspunt 3.2 Crisis GGZ: • Verbeteren bereikbaarheid en beschikbaarheid * In het bijzonder aandacht voor crisis GGZ

6. Behalen minimum normen multitrauma

7. Toegankelijk houden geboortezorg bij toenemende zorgvraag en zorgzwaarte

6.1 Verminderen multitrauma zorg door beide ziekenhuizen

7.1 Minimaliseren niet-medische contacten zonder vroeg-signalering uit het oog te verliezen

6.2 Behalen van de normen tijdkritische aandoeningen 24/7 (bijv. EVAR)

7.2 Dubbel werk verminderen en verbetering kwaliteit en effectieve zorg door betere samenwerking tussen eerste en tweede lijn

5. Efficiëntere inzet beschikbaar personeel voor acute zorgvraag

4. Uitstroom acute zorg versnellen

4.1 Verbeteren begeleide overgang naar huis

5.1 GGZ: • Grotere bijdrage behandelen acute zorg door kleine GGZaanbieders

4.2 Verkennen initiatieven die uitstroom vanuit het ziekenhuis kunnen versnellen

5.2 Functiedifferentiatie toepassen 5.3 Concentratie hoog complexe acute zorg / spreiding laag complexe acute zorg

4.3 Verlagen ‘verkeerde beddagen’ in ziekenhuizen*

3.3 RAV: • Optimaliseren planbare ambulance zorg om beschikbaarheid niet-planbare ambulance zorg te optimaliseren

7.4 Digitalisering: •Meer op afstand doen wat op afstand kan •Verbeteren informatieoverdracht (tussen eerste en tweede lijn en tussen regio’s) •Werken vanuit een gedeeld dossier

3.4 Algemeen: • Verbeteren bereikbaar voor ketenpartners (werkafspraken)

2.4 VVT: • Bepalen of opschaling acute wijkteam of technisch achterwacht team niet noodzakelijke doorstroom kan verminderen • Zo min mogelijk ‘s nachts verplaatsen van huis naar tijdelijk verblijf

Initiatieven opgave 2: • Spoed Eisende Medische Dienst (SEMD) • Doorontwikkeling en stretchen van CAZHEM/ATZA • Pilot Spoedpost Zuid Kennemerland/Zorgbalans • Digitale gegevens uitwisseling (Met Spoed Beschikbaar)

7.3 Beschikbaar personeel door middel van functiedifferentiatie (binnen eerste en tweede lijn) effectiever inzetten

7.5 Verbeteren inzicht, communicatie (intern, tussen 1ste en 2de lijn en tussen regio’s) en sturing op beschikbare capaciteit -> link met LPZ maken in verdieping 7.6 Efficiënt inzetten (eerste en tweede lijn) in ANW-uren

Initiatieven opgave 3: • Spoed Eisende Medische Dienst (SEMD) • Acute Zorg Coördinatie Coalitie (onderdeel van Coalitie Acute Zorg Haarlem en Meer) • Doorontwikkeling en stretchen van CAZHEM/ATZA • Digitale gegevens uitwisseling (Met Spoed Beschikbaar) • Concentratie IBS crisiszorg

Initiatieven opgave 4: • Spoed Eisende Medische Dienst (SEMD) • Doorontwikkeling en stretchen van CAZHEM/ATZA

Initiatieven opgave 5: • Concentratie hoog- risico acute zorg Spaarne Gasthuis • Samenwerking ANW – Wakker in de nacht

*doel is belegd bij ander themateam, zie slide ‘Vragen aan andere themateams’ voor details.

7.7 Verminderen capaciteitsproblematiek NEO De uitgangspunten m.b.t. Zorgcoördinatie zijn belegd op Noord-Holland/ Flevoland niveau maar de subregionale doorontwikkeling die hierin van belang is, is in de subregio Kennemerland verder uitgewerkt in opgaven en onderliggende doelen.

Zie voor een verdere uitwerking van de opgaven bijlage 3

Inventarisatie huidige samenwerkingsinitiatieven (1 van 2) NB 1 Dit is een beknopte weergave van een excel met een uitgebreidere inventarisatie op de volgende onderdelen: regio, te betrekken partijen, status initiatief, contactpersoon, financiering, welk thema is in de lead, is het arbeidsmarktbesparend

NB 2 De volwassenheid van elk initiatief verschilt. Voor sommige initiatieven geldt dat er al sprake is van een effectieve werkwijze, waarbij het voorstel is deze activiteiten uit te breiden. Terwijl voor andere initiatieven nog een verkenning, intentieverklaring, plan en/of business case moet worden opgesteld. Het gaat om een inventarisatie binnen Midden en Zuid Kennemerland.

Naam initiatief

Betrokken partijen

Doel / ambitie

Spoed Eisende Medische Dienst (SEMD)

RKZ, HVMK, ViVa-zorggroep, ggz InGeest, GGD (RAV Kennemerland), Parnassia Groep, HAP Beverwijk,

Acute Zorg Coordinatie Coalitie (is onderdeel van Coalitie Acute Zorg Haarlem en Meer)

Trekkers: Spaarne Gasthuis, Huisartsen Zuid Kennemerland Participanten: RAV Kennemerland, CAZHEM, GGZ InGeest, Huisartsen Haarlemmermeer worden geïnformeerd en betrokken waar nodig Trekkers: Zorgbalans en Kennemerhart, St.Jacob (uitbereiding: Amstelring en Cordaan)

1 loket voor acute zorg. Alle aangesloten aanbieders hebben daarin een gezamenlijke verantwoordelijkheid om de in-, door- en uitstroom te optimaliseren. Dit leidt tot passende acute zorg die begrijpelijk en goed vindbaar is voor patiënten. Stapsgewijze en incrementele verbetering van Zorgcoördinatie met de partners én elkaar beter leren kennen en korte lijnen creëren

Doorontwikkeling en stretchen CAZHEM (is onderdeel Coalitie Acute Zorg Haarlem-en-Meer)

Aanmeldportaal Tijdelijke Zorg Amstelland en Haarlemmermeer

Samenwerking ANW - Wakker in de nacht (Coalitie Acute Zorg Haarlem-en-Meer)

• Uitbreiding van de doelgroep: Bemiddeling vrijwillige inzet, particuliere inzet en andere innovaties in geval van uitval van de mantelzorger van de thuiswonende kwetsbare oudere. Geïnformeerd en betrokken waar nodig: Huisartsen Zuid Kennemerland, • Uitbreiding type zorg: opvolging 24u acute thuiszorg optimaliseren. Als via CAZHEM Spaarne Gasthuis, GGZInGeest Voor het 1e punt worden contacten gelegd acute thuiszorg is ingezet, wordt de cliënt gekoppeld aan het dichtstbijzijnde met de hospices in de regio. thuiszorgteam. Door de wijkverpleegkundige wordt beoordeeld of de cliënt vervolgzorg nodig heeft of dat de zorgorganisatie zich terug kan trekken. De inspanningen van de huisarts t.b.v. organiseren van de vervolgzorg na acute thuiszorg komt hiermee te vervallen (veelvuldige telefoontjes naar verschillende organisaties). • Uitbreiding werkgebied: Verkennen of de inzet van de werkwijze van CAZHEM wel / niet van waarde is voor het werkgebied Haarlemmermeer. En hoe implementatie kan worden gerealiseerd.

Na integratie deel Haarlemmermeer met CAZHEM samenwerking met Sint Koppelen Haarlemmermeer aan CAZHEM Jacob, Zorgbalans, Kennemerhart, Cordaan en Amstelring (SEH/HAP/Huisartsen als gebruiker) Spaarne Gasthuis en Zorgbalans “Zo weinig mogelijk mensen wakker in de nacht”; Bundelen van ANW functies Betrokken: alle partijen waar mensen wakker zijn in de nacht voor de • Low care spoedpost acuterie; HCKZ, Huisartsen Haarlemmermeer, RAV, GGZInGeest, • Samenwerking ANW uren VVT en huisartsen Kennemerhart • Optimalisatie inzet capaciteit nacht en weekend • VVT en huisartsen

Inventarisatie huidige samenwerkingsinitiatieven (2 van 2) NB 1 Dit is een beknopte weergave van een excel met een uitgebreidere inventarisatie op de volgende onderdelen: regio, te betrekken partijen, status initiatief, contactpersoon, financiering, welk thema is in de lead, is het arbeidsmarktbesparend

NB 2 De volwassenheid van elk initiatief verschilt. Voor sommige initiatieven geldt dat er al sprake is van een effectieve werkwijze, waarbij het voorstel is deze activiteiten uit te breiden. Terwijl voor andere initiatieven nog een verkenning, intentieverklaring, plan en/of business case moet worden opgesteld. Het gaat om een inventarisatie binnen Midden en Zuid Kennemerland. Naam initiatief

Betrokken Partijen

Doel / ambitie

Pilot Spoedpost Zuid Kennemerland/Zorgbalans Acuut wijkteam i.s.m. Spoedpost

Spaarne Gasthuis en Zorgbalans, Spoedpost ZK

Technisch Thuiszorg Acute Zorg Team + Team Alarmering van ZorgBalans kan technisch vpk handelingen verrichten na aanvraag vanuit Spoedpost ZK. Zodat HA niet hoeft te gaan.

Concentratie hoog- risico acute zorg Spaarne Gasthuis

Spaarne Gasthuis, met effect op: HAP en RAV

Toegankelijk houden van acute zorg door personeel efficient in te zetten middels centralisatie acute zorg

Met Spoed Beschikbaar (MSB)

Bij spoed data beschikbaar hebben (landelijke projectorganisatie stopt per maart 2024

Spoedpost Zuid Kennemerland

HCK, Spaarne Gasthuis in nauw contact met RAV, GGZ, dienstapotheek, VVT-organisaties

In de ANW-uren vanuit dezelfde locatie en organisatie door één poule van triagisten JZOJP leveren voor patiënten die 1ste of 2de lijns acute zorg nodig hebben.

Spoedpost Haarlemmermeer

HA Haarlemmermeer, Spaarne Gasthuis in nauw contact met RAV, GGZ, dienstapotheek en VVT-zorgorganisaties.

In de ANW-uren vanuit dezelfde locatie en gezamenlijke werkafspraken JZOJP leveren voor patiënten die 1ste of 2de lijns acute zorg nodig hebben.

Concentratie IBS crisiszorg

Amstelring, Cordaan, GGZ inGeest en Zorgbalans

Met nieuwe samenwerkingsafspraken wordt ervoor gezorgd dat cliënten met een IBS crisiszorgvraag uit de regio Haarlemmermeer worden opgenomen bij Zorgbalans. De regio Haarlemmermeer sluit vanaf 1 januari 2024 aan bij de werkwijze van regio Kennemerland.

Knelpunten Tijdens de werksessies zijn ca. veertig knelpunten naar voren gekomen. Deze zijn na analyse samengevat tot de onderstaande negen knelpunten. De grondoorzaken zijn door middel van een verdiepende analyse in kaart gebracht. Deze kwaliteitsslag is grotendeels uitgevoerd door de gezamenlijke partijen van het IZA-transformatie programma ‘de eerste SpoedEisende Medische Dienst (SEMD)’. De knelpunten voor acute zorg in subregio Kennemerland zijn: 1.

Vele schakels maken geen zorgketen​

2.

Meerdere (onduidelijke) ingangsloketten​

3.

Geen inzicht in en tekort aan capaciteit​

4.

Financiële prikkels en regeldruk beperken toegang​

5.

Tekort aan zorgprofessionals

6.

Geen inzicht in patiëntgegevens

7.

Te weinig aansluiting met sociaal domein & preventie

8.

Verwachtingen van patiënt en steunsysteem

9.

Stijgende en veranderende zorgvraag door veranderende populatie​

Knelpunten 1 t/m 4 zijn als belangrijkste knelpunten voor de acute zorg gekwalificeerd. In de navolgende slides worden de knelpunten nader beschreven waarbij de grondoorzaken en de gevolgen worden toegelicht.

Knelpunt 1 - Vele schakels maken geen zorgketen Toelichting: De acute patiënt heeft behoefte aan gecoördineerde, snel opeenvolgende zorginspanningen vanuit verschillende domeinen en aanbieders (schakels). De gezamenlijke regie ontbreekt daarbij, waardoor zorginspanningen niet adequaat zijn geïntegreerd en gebundeld binnen de keten. Aandachtspunten hierbij zijn de niet-overlappende regio's van de diverse partijen en de beperkte mogelijkheid tot het delen van data.

Oorzaken:

- Verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid zijn per schakel/sector georganiseerd; - Bekostiging is per schakel/sector georganiseerd (geen prikkel) [zie punt 7]; - Onvoldoende samenwerking en kennis van elkaars organisatie (structuur, aansturing en processen) bemoeilijken samenwerking; - Patiënt komt bij de verkeerde schakel terecht [zie punt2] en kan de acute zorgketen niet adequaat doorlopen (ook tegen het verkeer in of parallel); - Informatie kan niet of heel beperkt worden gedeeld [zie punt 5]; - De grootte en diversiteit van de regio Kennemerland;

- De vele tafels waar zaken rondom acute zorg worden besproken; - Sectorale regelgeving beïnvloedt de keuze van patiënten/cliënten en zorgprofessionals om de juiste zorg op de juiste plek te krijgen/te geven; - Onduidelijke (samenwerkings)afspraken omtrent overplaatsen van patiënt/cliënt naar andere zorgaanbieder in ander sector van de acute zorgketen.

Gevolgen: -Langere wachttijden/doorlooptijden;

-Verkeerde poort/bed problematiek; -Vertraging in informatieoverdracht en/of verlies van informatie; -Ontbreken inzicht in elkaars (mogelijke) zorginspanningen en capaciteit; -Onbekendheid met elkaars organisatie en werkprocessen, die kan leiden tot onbegrip en frustratie in samenwerking en vertrouwen.

Knelpunt 2 - Meerdere (onduidelijke) ingangsloketten Toelichting: De acute patiënt (of zijn steunsysteem) heeft op verschillende momenten van de dag verschillende ingangsloketten, kan zelf niet inschatten of acute zorg nodig is en/of bij welk loket de ingangsklachten het beste passen. De acute zorgketen bestaat daarnaast uit verschillende zorgaanbieders, die verschillende zorggerelateerde diagnoses stellen, aandachtsgebieden hebben en zorg bieden. Daarvoor bestaan er ook verschillende classificatiesystemen. Verschillende definities en regels bemoeilijken ketensamenwerking.

Oorzaken: - Verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid zijn per schakel/sector georganiseerd; - Acute zorg is tijdens kantooruren en ANW-uren via verschillende gescheiden (sectorgerichte) loketten georganiseerd of gebundeld; - Ingangsloketten zijn onvoldoende verbonden met andere systemen en triage [zie punt 1]; - Eerste- en tweedelijnszorg heeft overlappende loketten (je kunt tegelijkertijd naar de huisarts/HAP of SEH) die makkelijk bereikbaar zijn;

- Steeds frequentere combinaties van (somatische en mentale) ingangsklachten maken een eenduidige loketkeuze lastig; - Patiënt, cliënt, familie of naasten kunnen urgentie niet inschatten en belasten het loket met laag-urgente zorgvraag; - Patiënt, cliënt, familie of naasten maken onvoldoende gebruik van digitale zelfhulp/zelftriage; - Wachttijden zijn soms lang waardoor patiënten, cliënten, familie of naasten meerdere ingangsloketten proberen; - Bij doorverwijzing wordt de verantwoordelijkheid ‘los’gelaten; - Verschillende classificatiesystemen binnen de acute zorgketen, die (nog) niet naast elkaar (kunnen) worden gelegd c.q. ingezien.

Gevolgen: -Langere wachttijden/doorlooptijden; -Verkeerde-poort/bed problematiek; -Vertraging in informatieoverdracht en/of verlies van informatie; -Ontbreken inzicht in elkaars (mogelijke) zorginspanningen en capaciteit;

-Onbekendheid met elkaars organisatie en werkprocessen kan leiden tot onbegrip en frustratie in samenwerking en vertrouwen.

Knelpunt 3 – Geen inzicht en tekort aan capaciteit Toelichting: De acute patiënt kan schade of de behandeling vertraging oplopen door onvoldoende integraal inzicht in of onvoldoende beschikbaarheid van (vervolg)capaciteiten in de keten, zoals bedden, middelen of zorgprofessionals. Vanuit het perspectief van de GHOR is er niet altijd voldoende aandacht voor (de voorbereiding op) opgeschaalde (acute) zorg om patiënten te kunnen onderbrengen.

Oorzaken: -Actuele capaciteitsinformatie wordt gezien als gevoelige informatie en wordt soms door partijen niet vrijgegeven of gedeeld (totdat er een verplichtend karakter is); -Er zijn geen of onvoldoende concrete afspraken gemaakt in de regio over de uitwisseling van actuele capaciteitsgegevens en het centraal inzichtelijk maken van die gegevens;

-Er is een tekort aan bedden (Wlz, crisisdienst GGZ) en aan middelen binnen bijna alle domeinen in de acute keten. -Er is een tekort aan personeel in bijna alle domeinen binnen de acute keten [zie punt 5]. -Er wordt beperkt gebruikgemaakt van het op dal- en piekmomenten regionaal (her)verdelen van werklast en of groeperen van capaciteiten. -Er is een gebrek aan overbruggingsplekken en mogelijkheden voor cliënten om zelf aan te geven waar zij naartoe willen; -Het ontbreekt aan een juist aanbod van vervolgzorg (grotere vraag dan aanbod).

Gevolgen: -Coördinatie van in-, door-, en uitstroom verloopt stroef; -De druk op personeel neemt toe omdat zorgprofessionals kostbare tijd kwijt zijn met het vinden van beschikbare capaciteit en omdat de zorgzwaarte toeneemt omdat men langer heeft moeten wachten; -De toegankelijkheid van met name de thuiszorg, de geestelijke gezondheidszorg (GGZ, tekort aan Wlz W5 bedden) en de langdurige ouderenzorg staan onder druk, evenals de beschikbaarheid van thuiszorg in ANW-uren.

Knelpunt 4 – Financiële prikkels en regeldruk beperken toegang Toelichting: De zorg aan de acute patiënt kan vertraging oplopen (mogelijk leidend tot schade) doordat de financiers van zorg, regelgevers en de aanbieders van zorg niet allemaal gelijkgericht kunnen handelen, ofwel niet allemaal hetzelfde belang kunnen nastreven.

Oorzaken: -In de acute keten is sprake van verschillende financiers, zoals zorgverzekeraars, zorgkantoren en gemeenten. Elk heeft een eigen belang, eigen regels en eigen voorwaarden; -De huidige bekostiging bevat veelal een volumeprikkel, heeft in weinig gevallen een link met de kwaliteit van zorg, en biedt zorgaanbieders onvoldoende ruimte en flexibiliteit om zorgverlening en praktijkvoering gezamenlijk over de keten in te richten; -De huidige bekostiging geeft een financiële prikkel tot het leveren van tweedelijnszorg. De populatiebekostiging (vast bedrag per verzekerde, per periode) werpt mogelijk een financiële drempel op voor het leveren van eerstelijnszorg. Tegelijk zijn er soms verschillende tariferingen voor dezelfde prestatie in andere domeinen;

-Verschillende stelsels en wetgevende kaders zitten samenwerking vaak in de weg: tussen het medisch en het sociaal domein [zie punt 8], maar bijvoorbeeld ook tussen de huisartsenpost en de spoedpoli; -De inkoop (ook per zorgverzekeraar) geschiedt gesegmenteerd, in het verlengde van strakke budgettaire kaders. Dit stuurt onvoldoende op samenhang en samenwerking in de regio; -Er is geen prikkel om doelmatiger te werken en betere prestaties te leveren omdat efficiencywinst nergens wordt beloond. De doelmatigheidsprikkel wordt nog verder beperkt doordat veel budgetten op basis van nacalculatie worden verstrekt; -De (dubbele) administratieve lastendruk; -De bekostiging van acute zorg is nu op basis van geleverde zorg (marktwerking) en niet op basis van beschikbaarheid (bijvoorbeeld de bekostiging van D-ZEP en IBS, Wlz W5, is ontoereikend). Dat is niet meer passend bij de huidige actualiteit;

-Indicaties en bekostiging komen niet overeen en kortdurende constructies om deze verschillen te overbruggen zijn niet adequaat genoeg; -Er wordt in bepaalde situaties onvoldoende rekening gehouden met bevolkingsdichtheid en vergrijzingsgraad, waardoor verschillende gebieden in Nederland op dezelfde manier worden bekostigd. (Lees: er wordt een onjuiste rekenmethode gehanteerd.)

Gevolgen: -Suboptimale uitkomsten voor patiënten, onnodige zorguitgaven en beperkt werkplezier onder zorgverleners. -Extra betalen doordat bijvoorbeeld eigen risico anders bij HAP dan bij SEH is geregeld

-Marktwerking heeft onder andere als negatief resultaat dat wachtlijsten niet zijn verdwenen, van keuzevrijheid komt weinig terecht en het verplicht eigen risico is omstreden.

Knelpunt 5 – Tekort aan zorgprofessionals Toelichting: De acute patiënt ervaart problemen of vertragingen door te weinig zorgmedewerkers aan het bed, in de buurt, op de weg of in de spreekkamer. Er zijn te weinig professionals om aan de zorgvraag te voldoen. De arbeidsomstandigheden staan in toenemende mate onder druk en het verloop en de uitstroom zijn hoog. Zorgorganisaties vissen in dezelfde vijver met betrekking tot personeel. Oorzaken: -Toenemende zorgvraag (demografisch) en afnemende beroepsbevolking (vergrijzing en pensionering); -Hoge deeltijdfactor onder zorgpersoneel (het hoogste in Europa); -Hoge uitval door bovengemiddeld ziekteverzuim als gevolg van suboptimale arbeidsomstandigheden (tekort aan collega’s en gevolgen van corona, fysieke en mentale belasting); -Hoog verloop: er is flinke competitie op de arbeidsmarkt. De vacaturedruk (het aantal vacatures per baanzoekende) is in VVT het hoogst en ook in de GGZ, onder triagisten of ziekenhuispersoneel is die druk én de keuze groot. -De toename van het aantal zorgprofessionals in zzp-functies; -Hoge uitstroom: de uitstroom uit de sector lijkt met name door arbeidsomstandigheden, maar ook door de loonkloof, toe te nemen. Met een vergelijkbaar opleidingsniveau blijft er een significante loonkloof met overheid en marktsectoren (bijvoorbeeld VVT -7%).

Loopbaanperspectief, uitdaging in het werk en goed werkgeverschap zijn overigens belangrijkere vertrekredenen dan salaris. -Zeggenschap en autonomie: zorgprofessionals ervaren te weinig tijd en ruimte om hun stem te laten horen en ervaren de hiërarchie in de zorgorganisatie als belemmering; -Lage instroom en lage retentie: naast te weinig instroom zien we dat 43% van het nieuwe personeel (met name jongeren of zij-instromers) binnen twee jaar uitstroomt. Redenen zijn te hoge werkdruk, te veel administratieve taken, te weinig tijd voor professionele ontwikkeling en onvoldoende aandacht en erkenning vanuit leidinggevenden en management. -Tekort praktijkhouders: voor huisartsen geldt dat er te weinig nieuwe praktijkhouders bijkomen terwijl 18,5% van de praktijkhouders 60+ is en de praktijk zal moeten overdragen. In de afgelopen tien jaar is het aantal huisartsen met 30% toegenomen (naar 13.000) maar het aantal praktijkhouders is met 21% gedaald. -Praktijkvoering is nog te onaantrekkelijk, mede doordat er veel randzaken op de schouders van de individuele praktijkhouder terechtkomen. De praktijkhouder houdt zich liever bezig met zorgverlening aan de patiënt.

Doordat er te weinig huisartsen zijn voor de dagzorg, stijgt het aantal patiënten per huisarts en dat heeft gevolgen voor het aantal diensten waar een huisarts contractueel voor verantwoordelijk is; - Tekort gespecialiseerde verpleegkundigen (in Noord-Holland op iedere acht vacatures slechts één VP beschikbaar), triagisten en waarnemend huisartsen. Gevolgen: -Langere wachttijden en doorlooptijden; -Verkeerde-poort/bed problematiek; -Vertraging in informatieoverdracht en/of verlies van informatie; -Inzicht in elkaars (mogelijke) zorginspanningen en capaciteit ontbreekt; -Onbekendheid met elkaars organisatie en werkprocessen kan leiden tot onbegrip en frustratie in samenwerking en vertrouwen.

Knelpunt 6 – Geen inzicht in patiëntgegevens Toelichting: De acute patiënt kan schade of de behandeling vertraging oplopen doordat actuele en relevante medische informatie niet beschikbaar is vanuit verschillende domeinen. Of doordat die informatie niet kan worden gedeeld in een acute setting omdat systemen niet op elkaar aansluiten. Het niet direct hebben van de juiste informatie op de juiste plek vertraagt de (uiteindelijke) juiste zorg op de juiste plek. Oorzaken: -Geen real-time digitale gegevensuitwisseling gebaseerd op zorgstandaarden (HL-7 FHIR) en standaard koppelingen van dossiers; -Versnippering door veel verschillende en verouderde systemen die niet altijd geschikt zijn voor informatieoverdracht; -Een deel van de Nederlanders heeft geen toestemming gegeven om medische gegevens uit te wisselen; -De toestemming voor de professionele samenvatting van de huisarts geldt nu alleen voor de huisartsenpost, nog niet voor ambulance en SEH.

- Er zijn meerdere bij de behandeling betrokken partijen vanwege multi-problematiek, maar er is geen aansluiting van de systemen; -Er zijn veel wisselingen in (tijdelijk) personeel; -Er is onbekendheid over het vervolgtraject en de informatie over de overdracht die de ketenpartner nodig heeft en de afspraken die daar al dan niet voor zijn gemaakt; -Er is onbekendheid over het verschil tussen AVG en privacy en de uitwerking daarvan in regels en systemen; -Investeren in ICT heeft geen prioriteit, waardoor systemen altijd achterblijven; -Zorg-ICT-markten hebben inmiddels bepaalde kenmerken die maken dat deze niet goed werken en gevoelig zijn voor het ontstaan of versterken van marktmacht.

(1) Gevolgen: -Onveilige, omslachtige en vertraagde uitwisseling van gegevens (via briefjes of telefoon); -Onjuiste diagnose en onjuiste behandeling; -Kritieke diagnose-behandelinformatie, medicijngebruik en/of behandelwensen worden niet meegenomen in de besluitvorming; -Beschikbare capaciteit (ziekenhuizen, (acute) wijkverpleging, kortdurend verblijf, VVT-(crisis)bed) wordt niet benut; -De patiënt krijgt een te licht of te zwaar behandeltraject; -Onduidelijkheden en vertraging in informatie bij rampen en crises; -De ambulance krijgt geen inzicht patiëntgegevens van huisarts; -Overstappen naar een andere ICT-aanbieder blijkt duur en bovendien ingewikkeld te zijn voor zorginstellingen als er geen duidelijk afgesproken standaarden zijn. (1) Kamerstuk II 2021-2022, 27529 nr. 282.

Knelpunt 7 – Te weinig aansluiting met sociaal domein en preventie Toelichting: De acute patiënt is gebaat bij een betere aansluiting van het medisch en het sociaal domein om acute zorg te verlichten, de patiënt te ondersteunen of middels preventie, zelfmanagement en educatie de oorzaak gedeeltelijk of soms geheel te voorkomen. Oorzaken: -Acute zorg is vaak een gevolg. De oorzaak is onvoldoende investeren in het sociaal domein, te weten: welzijn, gezondheid, vrijwilligerswerk, mantelzorg, onderwijs(achterstanden), armoede, werk, inkomen en jeugd; -In de praktijk sluit het regelen van (informele en formele) zorg en ondersteuning thuis niet aan bij de snelheid waarmee een patiënt het ziekenhuis of de acute VVT / GGZ zou kunnen verlaten. Afstemming hierin ontbreekt; -Soms ligt er een sociaal-maatschappelijk probleem ten grondslag aan een acute zorgvraag en moet de oplossing ook daar gezocht worden. Snel schakelen tussen medische professionals en professionals in het sociale domein is dan cruciaal; -Het sociaal domein is verantwoordelijk voor de versterking van vrijwilligerswerk, mantelzorg en andere vormen van informele zorg. De vraag hiernaar wordt met de vergrijzing alleen maar groter.