2 Bijlage 1 Witteveen en Bosverkeerssituatie Haarlem Zuid-West

Verkeersveiligheidsstudie Haarlem Zuid-West Verkeersveiligheid Pijlslaan en omgeving Gemeente Haarlem 13 februari 2025

Project Opdrachtgever

Verkeersveiligheidsstudie Haarlem Zuid-West Gemeente Haarlem

Referentie

Verkeersveiligheid Pijlslaan en omgeving Definitief 13 febrari 2025 142553/25-002.181

Projectcode

142553

Document Status Datum

Dit document is geautoriseerd en intern aantoonbaar vrijgegeven conform het kwaliteitsmanagementsysteem van Witteveen+Bos. Het kwaliteitsmanagementsysteem van Witteveen+Bos is gecertificeerd op basis van ISO 9001.

Adres

Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. Leeuwenbrug 8 Postbus 233 7400 AE Deventer +31 (0)570 69 79 11 www.witteveenbos.com KvK 38020751

© Witteveen+Bos Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt in enige vorm zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Witteveen+Bos noch mag het zonder dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Witteveen+Bos aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enigerlei schade die voortvloeit uit of verband houdt met het wijzigen van de inhoud van het door Witteveen+Bos geleverde document.

INHOUDSOPGAVE

MANAGEMENTSAMENVATTING

5

1

INLEIDING

7

1.1

Aanleiding

7

1.2

Doel van het project en scope

7

1.3

Proces

8

1.4

Leeswijzer

9

2

HUIDIGE SITUATIE

10

2.1

Pijlslaan

10

2.2

Leidsevaart

12

2.3

Westergracht (en De Ruijterweg)

14

3

BESCHRIJVING KNELPUNTEN

16

4

MEEST KANSRIJKE MAATREGELEN

21

4.1

Cluster korte termijnmaatregelen

22

4.2

Cluster kruispunt Pijlslaan - N208 - Lorentzkade

25

4.3

Cluster Pijlslaan rondom Thomsonlaan - spoor - rotonde

26

4.4

Cluster Pijlslaan rondom Geweerstraat en Leidsevaart

27

4.5

Cluster overig gebied

29

4.6

Pilot eenrichtingsverkeer

30

5

CONCLUSIES

33

Laatste pagina

33

Bijlage(n)

Aantal pagina's

I

Opgehaalde knelpunten en maatregelen eerste participatiemoment

18

II

Beoordeling alle mogelijke maatregelen per locatie

7

III

Output 2e participatiemoment

2

MANAGEMENTSAMENVATTING Naar aanleiding van het Masterplan Ontwikkelzone Zuid-West heeft de gemeenteraad de ‘Motie 22.02 Veilig en bereikbaar Zuidwest’ aangenomen. Omwonenden hadden namelijk tijdens de inspraakperiode hun zorgen geuit over de verkeersveiligheid. Om het deel van de motie met betrekking tot verkeersveiligheid te beantwoorden zijn verschillende participatiemomenten in samenwerking met communicatiebureau Beaumont georganiseerd, waarbij bewoners hun zorgen en ideeën konden delen. Deze verkeersveiligheidsstudie heeft als doel gehad om deze input te analyseren en te vertalen naar concrete maatregelen die de verkeersveiligheid op met name de Pijlslaan, maar ook op de Westergracht en Leidsevaart te kunnen verbeteren. De knelpunten en mogelijke maatregelen die bewoners hebben aangedragen, is verzameld en geanalyseerd. Uit deze analyse volgde een overzicht van mogelijke maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren. De lijst met maatregelen van de bewoners is aangevuld met maatregelen vanuit de gemeente en Witteveen+Bos.

Alle maatregelen zijn vervolgens getoetst aan de hand van vijf criteria: - oplossend vermogen (lost de maatregel het probleem naar verwachting daadwerkelijk op?); - STOMP (draagt het bij het STOMP-principe: Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Maas, Privéauto?); - duurzaamheid (draagt maatregel bij aan duurzaamheid, zoals verminderen uitstoot of verhard oppervlak?); - inpassing (is het fysiek mogelijk om de maatregel technisch in te passen?); - kosten (wat zijn de kosten om de maatregel te realiseren?). Na beoordeling van de maatregelen, is een overzicht met de meest kansrijke maatregelen ontstaan. Deze maatregelen zijn vervolgens onderverdeeld in een vijftal clusters. Eén cluster bestaat enkel uit kort termijn maatregelen die binnen een jaar gerealiseerd zouden kunnen worden. Deze maatregelen zijn het antwoord op de motie. De overige clusters zijn locatie afhankelijk en bevatten maatregelen op de middellange en lange termijn. De clusters zijn: - cluster korte termijn maatregelen; - cluster kruispunt Pijlslaan - N208 - Lorentzkade; - cluster Pijlslaan rondom Thomsonlaan - spoor - rotonde; - cluster Pijlslaan tussen Geweerstraat en Leidsevaart; - cluster overig gebied. Naast de maatregelen benoemd in de clusters, is aanbevolen om een pilot met éénrichtingsverkeer in de Pijlslaan tussen de Leidsevaart en rotonde te doen.

Het gemotoriseerd verkeer kan dan alleen in westelijke richting rijden. Eénrichtingsverkeer kan een deel van de verkeersveiligheidsknelpunten in de Pijlslaan oplossen, maar heeft ook invloed op alternatieve routes. Met een pilot kan het effect in de Pijlslaan en omliggende wegen goed onderzocht worden. De pilot zou op korte termijn uitgevoerd kunnen worden. Dat geldt ook voor de volgende maatregelen: - markering aanbrengen of verbeteren bij de kruispunten met Lorentzkade, Van Kinsbergenstraat en spoorwegovergang; - reclamebord verwijderen bij Van Kinsbergenstraat; - snoeien van groen ter hoogte van rotonde; - verbeteren openbare verlichting ter hoogte van zebrapad bij Thomsonlaan; - slingerhekken plaatsen op het voetpad naast het spoor tussen de Pijlslaan en Snelliuslaan inclusief extra geleidehekken in groenstrook en op het voetpad ten oosten van de spoorwegovergang. De verkeerslichtenregeling op het kruispunt Pijlslaan - Leidsevaart is eind 2024 al aangepast. De Van Oosten de Bruijnstraat is nu ook onderdeel van de verkeerslichtenregeling geworden, waardoor verkeer uit deze straat op een veilige manier de Pijlslaan en Leidsevaart op kan rijden. Voor fietsers zijn er ook aanpassingen in de verkeerslichtenregeling gedaan die verkeersveiligheid verbeteren.

Naast het uitvoeren van fysieke maatregelen, kan handhaving en educatie ook een positief effect hebben op de verkeersveiligheid. Het doel van deze studie is om antwoord te geven op een deel van de motie ‘Motie Veilig en bereikbaar Zuidwest’. Daarin is verzocht om met een nadere uitwerking te komen van korte termijn maatregelen om de

verkeersveiligheid te verbeteren (in het bijzonder op de Pijlslaan). De conclusie van deze studie is dat de uitvoering van de genoemde maatregelen in de verschillende clusters kan bijdragen aan de verbetering van de verkeersveiligheid op de Pijlslaan, Westergracht en Leidsevaart. Voor veel maatregelen is echter nog wel nader onderzoek nodig, dus de in deze rapportage genoemde maatregelen zijn nog niet definitief. Om te komen tot de definitieve concrete en realistische maatregelen is nader onderzoek nodig in de vorm van bijvoorbeeld kruispuntberekeningen of schetsontwerpen waarbij ook kabels en leidingen, eigendomsgrenzen, et cetera worden meegenomen.

1 INLEIDING 1.1

Aanleiding

Tijdens inspraakmomenten en bij de ingediende zienswijze op het Masterplan Ontwikkelzone Zuid-West heeft de omgeving aangegeven zich zorgen te maken over de verkeersveiligheid in en rondom de zone Zuid-West. In de huidige situatie wordt verkeersonveiligheid ervaren waarbij men vreest dat deze met de gebiedsontwikkeling zal toenemen. Op de raadsvergadering van 28 september 2023 is de Motie 22.02 ‘Motie Veilig en bereikbaar Zuidwest’ aangenomen en benadrukt de wens om extra aandacht te geven aan verkeersveiligheid. Naar aanleiding van de motie heeft Mobycon een verkennende studie uitgevoerd naar de mogelijkheden om de verkeersveiligheid te verbeteren (rapport Verkeersveiligheid Ontwikkelzone ZuidWest). Deze studie is destijds niet breed met de omgeving uitgevoerd. De gemeente wil nu met een brede participatie tot maatregelen komen om draagvlak en verbinding te vergroten. Aan Witteveen+Bos is gevraagd om het verkeerskundige deel hiervoor te verzorgen en Beaumont zal de communicatie/participatie op zich nemen. Ontwikkelzone Zuid-west Ontwikkelzone Zuid-West ligt ten westen van het spoor tussen de Westergracht in het noorden en de N208 in het zuiden. Dit gebied transformeert tot een volwaardige nieuwe stadswijk. Het wordt een aantrekkelijke wijk om in te wonen en werken met circa 1.500 woningen, winkels, voorzieningen, werkgelegenheid en groen.

De komende jaren worden diverse projecten uitgevoerd die het gebied steeds levendiger maken. Eén van die projecten is deze verkeersveiligheidsstudie Haarlem Zuid-West.

1.2

Doel van het project en scope

Het doel van dit project is om antwoord te geven op de een deel van de motie ‘Motie Veilig en bereikbaar Zuidwest’. Daarin is verzocht om met een nadere uitwerking te komen van korte termijn maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren (in het bijzonder op de Pijlslaan) en om een nadere concretisering en fasering te geven van lange(re) termijn maatregelen voor de bereikbaarheid van Haarlem Zuid-West. Dit project beantwoordt enkel het eerste deel van de motie, namelijk een nadere uitwerking van korte termijn maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren (in het bijzonder op de Pijlslaan). Hierbij dient uit te worden gegaan van de prioritering conform het vastgestelde Mobiliteitsbeleid (prioriteit voor voetganger, fiets en OV en pas daarna auto). De focus in dit project ligt bij de Pijlslaan. De Westergracht en Leidsevaart zijn ook onderdeel van de scope, want daar zijn ook verkeersveiligheidsknelpunten aanwezig. Het tweede deel van de motie over de bereikbaarheid is beantwoord in het Mobiliteitsplan Ontwikkelzone Zuid-West (Antea Group, 30 augustus 2023). In het verkeersveiligheidsbeleid, mobiliteitsplan van de gemeente Haarlem en bij de verkeerspolitie komen de Pijlslaan, Leidsevaart en Westergracht niet naar voren als knelpunten.

Vanuit het beleid heeft dit dan ook geen hoge prioriteit, maar omdat er in de omgeving en politiek wel zorgen zijn over de huidige situatie en toekomstige ontwikkelingen, wordt dit onderzoek uitgevoerd. De in de rapportage toegelichte maatregelen zijn de meest kansrijke, maar nader onderzoek zal nog uit moeten wijzen of deze maatregelen echt het gewenste effect geven en dat ze technisch inpasbaar zijn.

7 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

Afbeelding 1.1 toont een overzicht van de projectgrenzen behorende bij dit project.

Afbeelding 1.1 Projectgrenzen

1.3

Proces

Afbeelding 1.2 toont een diagram van het onderzoeksproces behorende bij dit project. Participatie is een belangrijk onderdeel van dit project. In samenwerking met communicatiebureau Beaumont is dit opgepakt. Er hebben twee participatierondes plaatsgevonden. In september 2024 vond de eerste ronde plaats, waarbij bewoners knelpunten en mogelijke oplossingen konden aandragen. Bewoners konden op verschillende manieren hun input leveren namelijk online (circa 115 mensen), bij een inloopavond (circa 30 mensen), bij een reactiewand in de wijk (circa 20 mensen) of bij de verkeertafelfiets die twee dagdelen in de wijk stond (circa 50 mensen). Medewerkers van Beaumont, gemeente en Witteveen+Bos waren steeds aanwezig om in gesprek te gaan met de bewoners. Alle knelpunten en mogelijke oplossingen zijn verzameld en geanalyseerd en verwerkt in deze rapportage. De twee participatieronde vond plaats in december 2024. Bij deze ronde konden bewoners alleen bij een inloopavond hun reactie geven. Het doel van deze avond was de bewoners informeren over wat voor reacties er allemaal zijn opgehaald en laten zien welke maatregelen het meest kansrijk zijn op de korte

8 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

termijn. De inloopavond is door circa 65 bewoners bezocht. Bewoners konden op een post-it een reactie schrijven.

Afbeelding 1.2 Diagram van onderzoeksproces

1.4

Leeswijzer

Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige situatie. In hoofdstuk 3 staat een overzicht van de genoemde knelpunten per locatie. De meest kansrijke oplossingsrichtingen komen aan bod in hoofdstuk 4. De conclusies van dit onderzoek staan in hoofdstuk 5. In de bijlagen zijn alle reacties uit de verschillende participatiemomenten opgenomen.

9 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

2 HUIDIGE SITUATIE Dit hoofdstuk toont de belangrijkste kenmerken van de bestaande situatie van de drie wegen in het studiegebied.

2.1

Pijlslaan

Verkeerskundige inrichting Op de Pijlslaan geldt een maximumsnelheid van 50 km/uur1. De weg heeft fietsstroken met aan beide zijden van de weg langsparkeerstroken. Tussen de Geweerstraat en de Leidsevaart is onvoldoende breedte voor volwaardige fietsstroken en rijbaan. Zie hiervoor afbeelding 2.1. Bij de kruispunten van de Pijlslaan met de Leidsevaart en Geweerstraat zijn verkeerslichten aanwezig. De Stephensonstraat en Dahliastraat sluiten met een rotonde aan op de Pijlslaan, waarbij fietsers voorrang hebben op het gemotoriseerd verkeer. Op circa 70 m van de rotonde is een spoorwegovergang aanwezig. Ter hoogte van de Thomsonlaan ligt een zebrapad en aan de westkant sluit de Pijlslaan aan op de N208 met een kruispunt met verkeerslichten.

Afbeelding 2.1 Smalle weggedeelte ter hoogte van Van Oosten de Bruijnstraat

1

Medio 2025 wordt op de Pijlslaan een maximumsnelheid van 30 km/u ingevoerd. Dit is in het kader van uitvoering van het mobiliteitsbeleid.

10 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

Geregistreerde ongevallen In de afgelopen vijf jaar van 2019 tot en met 2023 zijn er 23 ongevallen geregistreerd (BRON-data)1. De ongevallen zijn verspreid over de Pijlslaan gebeurd, dus er is geen specifieke locatie met relatief veel ongevallen aan te wijzen. Het betrof negen ongevallen met uitsluitend materiële schade en 13 letselongevallen. Negen ongevallen gebeurden tussen gemotoriseerd verkeer en (brom)fietsers en zeven ongevallen tussen gemotoriseerd verkeer onderling. De overige ongevallen betroffen enkelzijdige ongevallen of ongevallen tussen langzaam verkeer en/of voetgangers onderling. Flankongevallen zijn het meest voorkomend. Uit de ongevalsdata is niet af te leiden waarom flankongevallen het meeste voorkomen op de Pijlslaan. Een verklaring zou kunnen zijn dat weggebruikers bij drukte en langere wachttijden meer risico nemen bij het oversteken of oprijden vanuit een zijstraat. Een enkel ongeval was een kop-staart ongeval of frontaal ongeval. Bij de rest van de ongevallen is de aard onbekend. Afbeelding 2.2 toont de locaties van de verschillende ongevallen. Groene stippen ongevallen zijn ongevallen met uitsluitend materiële schade (UMS), blauwe stippen zijn ongevallen met letsel. Op sommige locaties hebben meerdere ongevallen plaatsgevonden. Hierin zijn twee verschillende kleuren te zien op één locatie.

De grootte van de stippen verschilt enkel om de dubbele locaties in kaart te brengen. Sommige stippen staan voor meerdere ongevallen op één plek. Het totaal aantal stippen komt dan ook niet uit op het totaal aantal ongevallen zoals hierboven beschreven.

Afbeelding 2.2 Locaties ongevallen Pijlslaan

Intensiteiten en snelheden In april/mei 2022 zijn verkeerstellingen uitgevoerd waarbij ook snelheden zijn gemeten. Op de Pijlslaan is geteld op twee onderzoekslocaties, ten oosten en westen van de Stephensonstraat. In tabel 2.1 zijn de intensiteiten opgenomen. Het percentage vrachtverkeer ligt op beide locaties rond de 3 %.

Tabel 2.1 Verkeersintensiteiten (Meetel, 2022) Wegvak

Etmaal (mvt/etm)

Ochtendspits 7-9u (mvt/2u)

Avondspits 16-18u (mvt/2u)

Etmaal (fiets/etm)

Pijlslaan ten westen van de Stephensonstraat

6.519

720

1.161

2.788

Pijlslaan ten oosten van de Stephensonstraat

5.404

654

931

2.252

1

Niet alle ongevallen worden geregistreerd, dit is met name het geval bij ongevallen met uitsluitend materiele schade, In de rapportage zijn enkel de geregistreerde ongevallen opgenomen.

11 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

Uit de metingen blijkt dat de gemiddelde snelheid in de Pijlslaan ten oosten van de rotonde met de Stephensonstraat 34 km/u is en de V851 47 km/u. Ten westen van de rotonde is de gemiddelde snelheid 32 km/u en is de V85 gelijk aan 40 km/u. Opvallend is dat er richting het oosten over het algemeen langzamer wordt gereden dan richting het westen (gemiddelde snelheid 26 km/u en V85 41 km/u richting het oosten). Mogelijk wordt dit veroorzaakt door de verkeerslichten bij de Geweerstraat net ten oosten van het telpunt aanwezig zijn.

2.2

Leidsevaart

Verkeerskundige inrichting Het wegvak van de Leidsevaart is gecategoriseerd als gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 50 km/uur. De weg heeft vrij liggende eenrichtingsfietspaden aan weerszijden van de weg. Parkeren is mogelijk aan één zijde van de weg in parkeervakken op trottoirniveau. Zie afbeelding 2.3.

Afbeelding 2.3 Situatie Leidsevaart

Lijnbussen maken gebruik van de Leidsevaart en halteren op de rijbaan ter hoogte van de Edisonstraat, Pijlslaan en het Emmaplein. Ter hoogte van de Schreveliusstraat bevindt zich de markering ‘school’ op het wegdek. Naast een waarschuwingsbord voor overstekende fietsers is er hier geen verdere aanpassing in het wegbeeld. Alle kruispunten met de Leidesevaart zijn vormgegeven met uitritconstructies. De Leidsevaart is hier de doorgaande weg. Er bevinden zich op dit stuk wegvak twee ’kruispunten met verkeerslichten: één ter hoogte van het Emmaplein en één ter hoogte van de Pijlslaan. Geregistreerde ongevallen In de periode 2019 tot en met 2023 zijn 26 ongevallen op de Leidsevaart geregistreerd die verspreid over de hele weg hebben plaatsgevonden. Bij 18 ongevallen was er sprake van uitsluitend materiële schade, bij zeven ongevallen was er letsel en er is één dodelijk ongeval met een fietser gebeurd. In de meeste gevallen (12x)

1

‘V85’ is de snelheid die door 85 % van de weggebruikers niet wordt overschreden. Ofwel: 85 % van al het verkeer rijdt gelijk aan of minder snel dan de V85-waarde.

12 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

betrof het ongevallen tussen gemotoriseerd verkeer en (brom)fietsers en acht keer betrof het een ongeval tussen motorvoertuigen onderling. De overige ongevallen waren éénzijdig (5x) of tussen (brom)fietsers onderling (1x). Flankongevallen zijn 13 keer voorgekomen en kopstaart-ongevallen vier keer. Van de overige ongevallen is de aard onbekend. Afbeelding 2.4 toont een overzicht van de locaties van de verschillende ongevallen (groen = UMS, blauw = letsel, rood = dodelijk). Ook hier kan één stip staan voor meerdere ongevallen op één locatie.

Afbeelding 2.4 Locaties ongevallen Leidsevaart

Intensiteiten en snelheden Op de Leidsevaart zijn ook in april/mei 2022 verkeerstellingen uitgevoerd op twee locaties, zie tabel 2.2. Op beide tellocaties is het percentage vrachtverkeer circa 5 %. De verkeerstellingen van de fietsers zijn uitgevoerd in de periode 8 november tot en met 24 november 2022.

Tabel 2.2 Verkeersintensiteiten (Meetel, 2022) Wegvak

Etmaal (mvt/etm)

Ochtendspits 7-9u (mvt/2u)

Avondspits 16-18u (mvt/2u)

Etmaal (fiets/etm)

Leidsevaart ten noorden van Pijlslaan

5.750

619

919

4.347

Leidsevaart ten zuiden van Pijlslaan

4.953

512

820

onbekend

13 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

Op het noordelijke deel van de Leidsevaart is de gemiddelde snelheid 47 km/u. De V85 komt uit op 56 km/u. Gemiddeld genomen is de snelheid richting het noordoosten zo’n 3 km/u hoger dan richting het zuidwesten. Op het zuidelijke deel komt de gemiddelde snelheid uit op 49 km/u en de V85 op 58 km/u. Hier is geen verschil te zien in de rijrichtingen. In de gemeten snelheidsverdeling is te zien dat er wel een noemenswaardig aantal weggebruikers is dat de maximumsnelheid overschrijdt, zowel in het noordelijke als zuidelijke deel van het wegvak. Dit kan te verklaren zijn door het feit dat dit wegvak een lange rechtstand kent en doordat het autoverkeer en fietsverkeer gescheiden zijn.

2.3

Westergracht (en De Ruijterweg)

Verkeerskundige inrichting De Westergracht gaat ter hoogte van het spoor over in de Ruijterweg. Beide wegen zijn in het mobilteitsbeleid gecategoriseerd als gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 30 km/uur. In de huidige situatie geldt nog een maximum snelheid van 50 km/u. Fietsverkeer bevindt zich op vrij liggende fietspaden aan weerszijden van de weg. Op bepaalde punten maakt fietsverkeer gebruik van een parallelweg. Ter hoogte van de Van Oostende Bruijnstraat gaat het eenrichtingsfietspad aan de zuidzijde over in een tweerichtings fietspad. Alle kruispunten in dit wegvak zijn vormgegeven als voorrangskruispunt, soms voorzien van een soort uitritconstructie. Het kruispunt met het Menno Simonszplein is één groot voorrangkruispunt, met een tweerichtings fietspad, verschillende opstelvakken en een zebrapad over de in/uitrit van het parkeerterrein. Zie afbeelding 2.5.

Afbeelding 2.5 Kruispunt Westergracht met Menno Simonszplein

Aan de oostkant sluit de Westergracht met een kruispunt met verkeerslichten aan op de Leidsevaart. Aan de westkant zijn ook verkeerslichten aanwezig waar de De Ruijterweg aansluit op de Westelijke Randweg N208.

14 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

Geregistreerde ongevallen Er zijn in totaal 22 ongevallen geregistreerd in de afgelopen vijf jaar (2019 tot en met 2023). Hiervan waren er negen met uitsluitend materiële schade, 12 met letsel en bij één ongeval is de afloop onbekend. Er zijn tien flankongevallen gebeurd, twee kopstaart-ongevallen en één frontaal ongeval. Van negen ongevallen was de aard onbekend. De meeste ongevallen (9x) waren tussen een motorvoertuig en (brom)fietser, gevolgd door éénzijdige ongevallen (7x). Motorvoertuigen onderling reden vier keer tegen elkaar aan en bij langzaam verkeer onderling was dit twee keer het geval. Afbeelding 2.6 toont een overzicht van de locaties van de verschillende ongevallen (groen = UMS, blauw = letsel). Ook hier kan één stip staan voor meerdere ongevallen op één locatie.

Afbeelding 2.6 Locaties ongevallen Westergracht

Intensiteiten en snelheden Op de Westergracht zijn ook in april/mei 2022 verkeerstellingen uitgevoerd tussen het spoor en de Leidsevaart, zie tabel 2.3. Het percentage vrachtverkeer circa 5 %.

Tabel 2.3 Verkeersintensiteiten (Meetel, 2022) Wegvak Westergracht

Etmaal (mvt/etm)

Ochtendspits 7-9u (mvt/2u)

Avondspits 16-18u (mvt/2u)

Etmaal (fiets/etm)

6.200

716

1.024

onbekend

De gemiddelde snelheid komt uit op 46 km/u, de V85 op 53 km/u. 21 % Van alle weggebruikers rijdt harder dan 50 km/u, 79 % zit hieronder. Er zijn geen verschillende te zien in gemeten snelheden tussen de verschillende rijrichtingen.

15 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

3 BESCHRIJVING KNELPUNTEN Dit hoofdstuk gaat in op de knelpunten die de bewoners tijdens de eerste participatieronde hebben aangegeven. De knelpunten zijn gegroepeerd per locatie (zie afbeelding 3.1). Per locatie is in dit hoofdstuk een beschrijving van de opgehaalde knelpunten opgenomen.

Afbeelding 3.1 Overzicht locaties

In totaal zijn 317 knelpunten opgehaald en bij de meeste knelpunten hebben omwonenden ook ideeën gegeven hoe de knelpunten opgelost kunnen worden. De maatregelen komen aan bod in hoofdstuk 4. De knelpunten zijn onderverdeeld in categorieën. In afbeelding 3.2 is te zien hoeveel knelpunten per categorie zijn opgehaald. Uit deze afbeelding valt te concluderen dat men de inrichting van de Pijlslaan en andere straten als grootste knelpunt ziet. Dit wordt gevolgd door ‘complexe situatie/veel conflicten’ en de hoeveelheid verkeer dat over de Pijlslaan en andere wegen rijdt.

16 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

Afbeelding 3.2 Aantal knelpunten per categorie

Hoeveelheid knelpunten per Categorie inrichting/smal/richtlijnen etc complexe situatie/veel conflicten hoeveelheid gemotoriseerd verkeer/fiets onoverzichtelijkheid/zicht te hoge snelheid afstelling/inrichting verkeerslichten gedrag fietser gedrag gemotoriseerd verkeer hoeveelheid vrachtverkeer oversteekbaarheid voetganger negeren kruis parkeerdruk beleid gemeente oversteekbaarheid fiets gedrag voetganger

95 49 48 45 38

31 25 24 18 14 12 9 7 7 2 0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

100

Locatie 1: kruispunt Pijlslaan - Westelijke Randweg (N208) Door bewoners is 28 keer een knelpunt genoemd op dit kruispunt. Het vaakst genoemde knelpunt bij deze locatie is de afstelling/inrichting van de verkeerslichten op het kruispunt. Bewoners benoemen een te korte groentijd, slechte doorstroming (opstoppingen) van het verkeer en een onlogische afstelling van de verkeerslichten. Zo benoemen verschillende bewoners dat rechtsafslaand verkeer op de Pijlslaan eerder groen licht krijgt dan verkeer dat rechtdoor of linksaf wil. Dit zorgt voor extra oponthoud omdat de opstelstroken kort zijn en het wekt onbedoeld gedrag uit (inhalen van de wachtrij om de stopstreep te kunnen passeren). Bewoners benoemen ook de grote hoeveelheid verkeer en de hoge cyclustijd van de verkeerslichten. Een enkele keer wordt nog genoemd dat verkeer te hard het kruispunt oprijdt, mogelijk om nog net door geel te kunnen rijden. Verder wordt meerdere keren genoemd dat de verkeerslichten voor fietsers en voetgangers ook niet prettig zijn afgesteld: deze kunnen niet gelijktijdig in één keer de Westelijke Randweg oversteken, wat leidt tot irritaties en het door rood fietsen of lopen. Locatie 2: kruispunt Pijlslaan - Lorentzkade Van alle kruispunten in dit studiegebied, is dit kruispunt het vaakst genoemd (48 keer).

Op het kruisingsvlak bevindt zich een afgekruist vlak om verkeer van en naar de Lorentzkade de mogelijkheid te geven om de wachtrij voor de verkeerslichten bij de Randweg te kunnen kruisen. Veruit de meeste opmerkingen gaan over het feit dat dit kruis vaak genegeerd wordt. Weggebruikers gaan vaak op het kruis staan als ze willen voorsorteren voor het kruispunt met de Westelijke Randweg. Hierdoor komt de doorstroming van de Lorentzkade in het geding en is het voor bewoners moeilijk om de Pijlslaan over te steken. De verkeerssituatie vinden bewoners complex door de vele kruisende stromen van fietsers, overstekende bussen (Lorentzkade is busroute) en wachtend en afslaand verkeer. Automobilisten worden ongeduldig en gaan toeteren, wat tot hinder leidt voor de bewoners aan dit kruispunt. Ook hebben voetgangers en fietsers moeite met oversteken.

17 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

Locatie 3: Pijlslaan tussen Lorentzkade en Thompsonstraat Over deze locatie zijn een stuk minder knelpunten benoemd dan bij de vorige twee locaties (7 keer). Op dit wegvak bevindt zich een uitritconstructie naar de Van Kinsbergenstraat. Bewoners hebben aangegeven dat de Van Kinsbergenstraat te smal is voor twee auto’s, Als er een voertuig uit deze straat rijdt en staat te wachten om de Pijlslaan op te rijden, kan een ander voertuig de Van Kinbergenstraat niet inrijden. Op de hoek van de Pijlslaan - Van Kinsbergenstraat is een tabakszaak aanwezig, waardoor er regelmatig voertuigen zijn die daar in de buurt even willen stoppen om wat te kopen of bijvoorbeeld een pakketje komen halen of brengen. Ter hoogte van de Van Kinsbergenstraat bevindt zich een afgekruist vlak om het in- en uitrijden van en naar de Van Kinsbergenstraat mogelijk te houden mocht de wachtrij voor de verkeerslichten bij de Westelijke Randweg tot hier staan. Volgens bewoners wordt dit kruis regelmatig genegeerd, waardoor verkeer van en naar de Van Kinsbergenstraat er niet langs kan en wat leidt tot irritaties en opstoppingen. Locatie 4: wegvak Pijlslaan tussen Thompsonstraat spoor Bewoners hebben voor dit wegvak 29 knelpunten aangegeven. De Thompsonstraat is onderdeel van een fietsroute voor schoolgaande kinderen. Tijdens drukke tijdstippen staan hier klaar-overs om te helpen bij het oversteken van de Pijlslaan.

Door bewoners is aangegeven dat fietsers vaak de klaar-overs negeren door over het voetpad te gaan fietsen (automobilisten luisteren hier vaak wel goed naar). Als er geen klaar-overs zijn wordt aangegeven dat het zebrapad vaak wordt genegeerd of over het hoofd wordt gezien. Automobilisten rijden vaak door en geven geen voorrang aan voetgangers die wensen over te steken. Ouders maken zich zorgen om hun kinderen die bij de Thompsonstraat de Pijlslaan moeten oversteken om naar school te gaan. Sommigen zeggen dat de snelheid van auto’s juist zorgt voor gevaarlijke situaties, maar veruit de meeste opmerkingen gaan over het negeren van het zebrapad (door automobilisten). Locatie 5: Pijlslaan - spoorwegovergang Rondom de spoorwegovergang zijn 24 knelpunten door bewoners benoemd. Door drukte op de Pijlslaan komt het volgens bewoners geregeld voor dat automobilisten ‘vast’ komen te staan op de spoorwegovergang. Een aantal bewoners heeft aangegeven dat de spoorwegovergang ook niet duidelijk zichtbaar is, en pleiten voor maatregelen als het aanbrengen van een gekleurd vlak ter plaatse van de overgang. Verder vertellen mensen dat fietsers rare manoeuvres uithalen om de slagbomen te omzeilen, zoals het afsnijden van voetgangers of aan het fietsen over het voetpad.

Locatie 6: rotonde en aansluiting Dahliastraat In totaal zijn er over de rotonde en aansluiting met de Dahliastraat 44 knelpunten benoemd. Bewoners benoemen slecht zicht op de rotonde en dan met name bij ’vrachtauto’s en bij de Eysinkweg ontneemt begroeiing het zicht. Verder wordt benoemd dat het voor fietsers lastig is om vanuit de Stephensonstraat de Resedastraat/Dahliastraat in te komen. Hierdoor snijden mensen vaak de bocht af (rijden door de berm, olifantenpaadjes) of fietsen tegen het verkeer in. Een aantal bewoners geeft aan bewust lopend over te steken (gebruikmaken van de zebrapaden), omdat ze fietsend niet veilig vinden. Verder staat het elektriciteitshuisje (Pijlslaan 32a) voor sommigen erg in de weg (hier is ook een olifantspaadje te zien op Google Maps. Hier wordt door fietsers dan ook veel de bocht afgesneden). Locatie 7: wegvak tussen rotonde en Geweerstraat Voor deze locatie worden 2 knelpunten benoemd. Het gaat om het oversteekprobleem tussen de Stephensonstraat en de Dahliastraat. Dit knelpunt is meegenomen bij locatie 6 (in verband met de relatie met de rotonde). Locatie 8: kruispunt Geweerstraat Door 12 bewoners is het kruispunt met de Geweerstraat of de directe omgeving daarvan als knelpunt benoemd. Volgens enkele bewoners werken de verkeerslichten niet goed en leveren ze overlast op door wachtende en optrekkende voertuigen.

Met name voor mindervaliden zou de groentijd te kort zijn om veilig

18 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

en comfortabel over te kunnen steken. De Geweerstraat is een éénrichtingsweg, maar volgens een bewoner houden mensen zich hier niet altijd aan. Locatie 9: wegvak Pijlslaan tussen Geweerlaan en Van Oosten de Bruijnstraat Bewoners hebben 21 keer een knelpunt aangedragen voor het wegvak tussen de Geweerlaan en Van Oosten de Bruijnstraat. Vrijwel alle opmerkingen gaan over versmalling, de ‘flessenhals’ zoals bewoners die noemen. Er is niet genoeg plek voor twee voertuigen en twee fietsers tegelijkertijd, wat leidt tot gevaarlijke situaties en gevoel van onveiligheid. De combinatie van vrachtverkeer en fietsers wordt ook als onwenselijk gezien op dit smalle weggedeelte. Bewoners verbazen zich ook over het feit dat hier nieuwbouw komt. Mensen vinden het ‘onbegrijpelijk’ dat de gemeente hier toestemming voor zou hebben gegeven, ze hadden liever gezien dat de ruimte gebruikt zou worden om te weg te verbreden. Verder wordt het voetpad als te smal gezien. Hier is niet genoeg ruimte voor een rolstoelgebruiker. Locatie 10: kruispunt Pijlslaan - Van Oosten de Bruijnstraat Door bewoners zijn voor dit kruispunt 15 knelpunten aangedragen. De toegang vanaf de Van Oosten de Bruijnstraat op de Pijlslaan wordt niet als goed beschouwd. Men kan nu niet correct voorsorteren voor het kruispunt met de Leidsevaart. Dan rijden ze een stuk de fietsvoorsorteerstrook (OFOS) op.

Verder wordt aangegeven dat men vaak lang staat te wachten om vanaf de Van Oosten de Bruijnstraat linksaf kunnen te slaan. Ook is het zicht vanuit deze straat niet optimaal door het krappe profiel van de Pijlslaan. Dit leidt tot gevoel van onveiligheid onder fietsers. Locatie 11: kruispunt Leidsevaart Bewoners benoemen 30 knelpunten bij het kruispunt Pijlslaan - Leidsevaart. Dit kruispunt wordt als te druk beschouwd, met te weinig opstelruimte voor zowel auto als fiets. Verder vinden mensen de huidige deelconflicten onveilig en komt het geregeld voor dat automobilisten het fietsopstelvak (OFOS) oprijden. Zeker omdat er ook vrachtverkeer op dit kruispunt zit. Bij het opstelvak aan de Pijlslaan zitten fietsers en automobilisten elkaar in de weg, vooral tijdens de spits als er veel kinderen fietsen. Locatie 12: gehele Pijlslaan en locatie 13: Pijlslaan tussen Randweg en spoor Bewoners hebben 73 keer een knelpunt aangedragen voor de Pijlslaan in z’n geheel en 25 keer voor het wegvak tussen de Randweg en het spoor. De genoemde knelpunten voor beide locaties komen vrijwel overeen, dus zijn ze gezamenlijk beschouwd. Een vaak genoemd knelpunt op de gehele Pijlslaan is de hoge verkeersintensiteit. Fietsers en (vracht)verkeer maken van dezelfde rijbaan gebruik en dat zorgt voor een onveilig gevoel bij bewoners.

Sommige bewoners melden dat vrachtverkeer de Pijlslaan als binnendoor-weg gebruikt om niet om te hoeven rijden. Dit verkeer zou hier dus eigenlijk niks te zoeken hebben, aldus die bewoners. Een ander punt dat vaak wordt benoemd is de hoge snelheid van het verkeer. Weggebruikers zouden geregeld te hard rijden (met name ’s nachts), wat voor verkeersonveilige situaties zorgt bij onder andere het oversteken van de Pijlslaan. Bewoners uiten ook hun zorgen over veranderingen in de toekomst. Omdat Haarlem steeds groter wordt zijn meerdere bewoners bang dat de verkeersintensiteit enkel blijft toenemen. Zeker met de reeds beschreven knelpunten (zoals de versmalling van locatie 9) zorgt dit voor onrustigheid onder bewoners. Locatie 14: overige knelpunten omgeving Pijlslaan + Haarlem Zuid-West algemeen Deze ‘locatie’ benoemt alle overige knelpunten die nog niet genoemd zijn in voorgaande locaties. Door bewoners zijn 29 knelpunten aangedragen. Over het algemeen wordt het sluipverkeer in de van Oosten de Bruijnstraat benoemd (hier moet iets mee gedaan worden) en wordt meerdere malen zorgen geuit over de nieuwbouwprojecten in de buurt. Dit zou kunnen zorgen voor (nog) meer verkeer.

19 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

Specifiek worden een aantal locaties genoemd die gevaarlijk zijn voor fietsers en/of voetgangers zoals de uitrit bij de Marconiestraat, kruispunt Stephensonstrat - Boogstraat en de Emmabrug. Een bewoner geeft daarnaast aan dat het zicht is slecht vanaf de Kogelstraat om de Leidsevaart op te rijden. De Eysinkstraat wordt genoemd vanwege de te grote hoeveelheid gemotoriseerd (vracht)verkeer en de Einsteinstraat is volgens een bewoner te smal voor de hoeveelheid verkeer dat van de straat gebruik maakt. Er zijn fietsers en voetgangers die de Einsteinstraat omzeilen vanwege de hoge snelheid van het verkeer. Een laatste specifieke locatie die genoemd is, is de Jan Stuytstraat. Bevoorradend verkeer naar de supermarkten gebruikt deze straat, maar kan de bocht vervolgens niet maken. Het bevoorradend verkeer zou via de Pijlslaan moeten rijden. Locatie 15: Westergracht Bewoners hebben voor de Westergracht 25 knelpunten benoemd. Het vaakst genoemde knelpunt is die bij de Plaza West (supermarkten en andere winkels). Hier bevindt zich een groot en onoverzichtelijk kruispunt waar veel verkeersstromen bij elkaar komen. Mensen benoemen ook ongeduldig en onoplettend gedrag door automobilisten die het parkeerterrein uit komen rijden. Een enkeling benoemd de slechte verlichting op de Westergracht als knelpunt, waardoor de zebrapaden niet altijd duidelijk zichtbaar zijn.

Ook vinden bewoners de Westergracht druk en wordt genoemd dat er hard wordt gereden. Locatie 16: Leidsevaart De Leidsevaart is 15 keer genoemd door bewoners. Een knelpunt is het fietspad langs de Leidsevaart. Deze wordt door sommigen gezien als te smal, gevaarlijk of als onduidelijk. Zeker bij de versmalling langs de waterkant. Het muurtje tussen het fietspad en de watergang wordt als te laag ervaren. Een ander genoemd punt is de te hoge snelheid van gemotoriseerd verkeer. Hierdoor ervaren mensen ook een onveiligheid bij het oversteken van de Leidsevaart op verschillende punten.

20 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

4 MEEST KANSRIJKE MAATREGELEN De bewoners hebben tijdens de eerste participatieronde naast knelpunten ook mogelijke maatregelen aangedragen en deze zijn aangevuld met ideeën vanuit de gemeente en Witteveen+Bos. Alle maatregelen zijn ingedeeld in categorieën. In onderstaande afbeelding 4.1 is te zien hoeveel maatregelen per categorie zijn opgehaald. Hierin zijn enkel de genoemde maatregelen vanuit de bewoners te zien.

Afbeelding 4.1 Aantal maatregelen per categorie

Hoeveelheid genoemde maatregelen per knelpunt Betere infra voor fiets/voetganger

88

Verkeerscirculatie/verbod bepaalde voertuigen

81

Herinrichten kruispunt

70

Snelheidsremmende maatregelen

69

Afstelling verkeerslichten

39

Handhaving

33

Bebording/markering

32

Verbeteren zicht

20

Stimuleren alternatieven voor auto

12

Educatie

11 0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

100

Uit de afbeelding valt te concluderen dat men voornamelijk behoefte heeft aan het verbeteren van fiets- en voetpaden (herinrichten), het instellen van verboden voor bepaalde voertuigen of het toepassen van verkeersregulatie en snelheidremmende maatregelen, zoals drempels of plateaus. Alle mogelijke maatregelen zijn beoordeeld op vijf criteria: - oplossend vermogen (lost de maatregel het probleem naar verwachting daadwerkelijk op?); - STOMP (draagt het bij het STOMP-principe: Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Maas, Privéauto?); - duurzaamheid (draagt maatregel bij aan duurzaamheid, zoals verminderen uitstoot of verhard oppervlak?); - inpassing (is het fysiek mogelijk om de maatregel technisch in te passen?); - kosten (wat zijn de kosten om de maatregel te realiseren?). De beoordeling gaat met een kleurenschaal van rood naar groen. Een maatregel die goed scoort krijgt een groene kleur en een slecht scorende maatregel krijgt een rode kleur. Per maatregel is aangegeven op welke termijn de maatregel uitgevoerd zou kunnen worden: korte termijn (binnen één jaar);

21 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

-

middellange termijn (binnen drie jaar); lange termijn (meer dan drie jaar).

Een overzicht van alle maatregelen inclusief de beoordeling is te vinden in bijlage II. Bijlage III bevat de output van het tweede participatiemoment. Hieruit kwamen vergelijkbare opmerkingen als bij het eerste participatiemoment. In de volgende fase van het project kunnen mogelijk enkele van deze opmerkingen meegenomen worden in de verdere uitwerken. Naar aanleiding van de beoordeling zijn de meest kansrijke maatregelen in clusters ingedeeld. Er is een cluster met kansrijke maatregelen voor de korte termijn, er zijn vier locatie gebonden clusters met kansrijke middellange termijn en lange termijn maatregelen. Daarnaast is het idee om een pilot te doen met gedeeltelijk éénrichtingsverkeer in de Pijlslaan. De meest kansrijke maatregelen en het idee van een pilot is met de verkeerspolitie besproken. De maatregelen per cluster zijn in de volgende paragrafen beschreven. Belangrijk om te benoemen is dat de beschreven maatregelen nog niet definitief zijn. Er is vaak nog aanvullende onderzoek nodig om te bepalen of de maatregelen echt gaan werken en of ze technisch inpasbaar zijn. Hierbij kan gedacht worden aan het uitvoeren van kruispuntberekeningen, een analyse van de openbare verlichting of het maken van een schetsontwerp waarbij ook de ligging van kabels en leidingen en eigendomsgrenzen worden meegenomen.

Bij de uitvoering van sommige maatregelen is afstemming nodig met bijvoorbeeld ProRail, afdeling beheer of de provincie Noord-Holland.

4.1

Cluster korte termijnmaatregelen

De korte termijnmaatregelen zijn de maatregelen die binnen één jaar gerealiseerd kunnen worden. De maatregelen waaraan gedacht wordt, zijn weergegeven op afbeelding 4.2. Deze maatregelen zijn relatief eenvoudig uitvoerbaar zonder complexe procedures of ontwerptrajecten.

Afbeelding 4.2 Kaart maatregelen korte termijn

Kruis aanbrengen op spoorwegovergang, slingerhekken plaatsen op twee voetpaden

Verbeteren zicht en duidelijkheid Door het zicht te verbeteren kunnen weggebruikers elkaar beter zien en op elkaar anticiperen wat een positief effect heeft op de verkeersveiligheid. Met het verduidelijken van de verkeerssituatie neemt de verkeersveiligheid ook toe, omdat weggebruikers dan minder gaan twijfelen en er bijvoorbeeld minder plotselinge (rem)bewegingen plaatsvinden. Maatregelen die het zicht en duidelijkheid verbeteren zijn: - markering aanbrengen of verbeteren bij de kruispunten met Lorentzkade, Van Kinsbergenstraat en spoorwegovergang;

22 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

-

reclamebord verwijderen bij Van Kinsbergenstraat; snoeien van groen ter hoogte van rotonde; verbeteren openbare verlichting ter hoogte van zebrapad bij Thomsonlaan; slingerhekken plaatsen op het voetpad naast het spoor tussen de Pijlslaan en Snelliuslaan inclusief extra geleidehekken in groenstrook en op het voetpad ten oosten van de spoorwegovergang.

Verbeteren verkeersafwikkeling De kansrijke maatregelen voor de verbetering van de verkeersafwikkeling op korte termijn liggen allemaal rondom het met verkeerslichten geregelde kruispunt Pijlslaan - Leidsevaart. - optimaliseren verkeerslichten bij Geweerstraat en Leidsevaart; - Van Oosten de Bruijnstraat opnemen in verkeerslichtenregeling; - eerder groen geven aan fietsers vanaf de Pijlslaan. Begin november 2024 zijn bovenstaande maatregelen al uitgevoerd. Verkeer vanuit de Van Oosten de Bruijnstraat heeft nu een eigen verkeerslicht en kan daardoor goed de Pijlslaan en Leidsevaart oprijden. Het knelpunt dat voertuigen uit de Van Oosten de Bruijnstraat niet goed konden voorsorteren is hiermee opgelost. Fietsers op de Pijlslaan staan voor de auto’s opgesteld op de OFOS. Door fietsers eerder groen te geven hebben zij meer tijd om het kruispunt over te steken voordat de achterop komende auto’s gaan optrekken. Deze maatregelen verbeteren de verkeersveiligheid. Educatie en handhaving Met educatie en handhaving kan de verkeersveiligheidssituatie mogelijk ook verbeterd worden. Bij handhaving kan worden gedacht aan snelheidscontroles of controles op gevaarlijk rijgedrag. Met educatie kan worden gedacht aan voorlichtingscampagnes voor ouders/weggebruikers over gewenst rijgedrag en over de risico’s van onveilig gedrag (zoals te hard rijden of niet gefocust rijden).

Handhaving is vaak kostbaar, maar kan wel effectief zijn. Educatie kan de bewustwording van weggebruikers vergroten, maar een groot effect op de verkeersveiligheid moet niet verwacht worden. Tabel 4.1 toont een overzicht van alle benoemde korte termijnmaatregelen inclusief beoordeling. De locatienummer zijn weergegeven in afbeelding 3.1.

markering inclusief afkruising verbeteren

kort

3

reclamebord verwijderen

kort

3

markering verbeteren

kort

4

onderhoud groen

kort

6

onderhoud groen

kort

4

verbeteren openbare verlichting

kort

5

afkruising spoorwegovergang

kort

8

verkeerslichten optimaliseren

kort

11

Van Oosten de Bruynstraat toevoegen aan verkeersregeling Leidsevaart

kort

11

verkeersregeling optimaliseren, voorstart fietsers vergroten

kort

12

handhaving op gedrag

kort

23 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

Kosten

2

Inpassing

Termijn

Duurzaamheid

Maatregel

Oplossend vermogen

Locatie

STOMP

Tabel 4.1 Overzicht korte termijnmaatregelen inclusief beoordeling

kort

5

slingerhekken plaatsen op voetpad tussen Pijlslaan en Snelliuslaan inclusief extra geleidehekken in groenstrook en op voetpad ten oosten van spoorwegovergang

kort

4

zichtbaarheid voetgangers bij zebrapad verbeteren

kort

Kosten

educatie

Inpassing

12

Duurzaamheid

Termijn

STOMP

Maatregel

Oplossend vermogen

Locatie

Voor de korte termijn maatregelen die nog niet zijn uitgevoerd, is een grove inschatting gemaakt van de realisatiekosten. De kosten zijn bijvoorbeeld afhankelijk van het wel of niet benodigd zijn van afzettingen en omleidingsroutes (bij aanbrengen markering en snoeiwerkzaamheden) of bijvoorbeeld het aanbrengen van een nieuwe of hergebruikt verkeersbord. Voor de aanpassingen aan de openbare verlichting zal eerst onderzocht moeten worden wat precies nodig is. Dit kan dan enkel een nieuw armatuur zijn of het toevoegen van een extra lichtmast. De daadwerkelijke kosten kunnen dan ook aanzienlijk variëren. De verwachte kosten zijn in categorieën aangegeven en geven slechts een indicatie. Voor educatie en handhaving zijn de kosten niet in te schatten, omdat dit afhankelijk is van hoe dit precies ingevuld gaat worden. Daar zal eerst duidelijkheid over moeten zijn voordat een inschatting van de kosten gemaakt kan worden.

Tabel 4.2 Grove inschatting realisatiekosten korte termijn maatregelen Locatie

Maatregel

Grove inschatting kosten in EUR

2

markering inclusief afkruising verbeteren

5.000,00 - 10.000,00

3

reclamebord verwijderen

< 1.000,00

3

markering verbeteren

5.000,00 - 10.000,00

4

onderhoud groen

< 1.000,00

6

onderhoud groen

< 1.000,00

4

verbeteren openbare verlichting

1.000,00 - 5.000,00

5

afkruising spoorwegovergang

5.000,00 - 10.000,00

8

verkeerslichten optimaliseren

is al uitgevoerd

11

Van Oosten de Bruynstraat toevoegen aan verkeersregeling Leidsevaart

is al uitgevoerd

11

verkeersregeling optimaliseren, voorstart fietsers vergroten

is al uitgevoerd

12

handhaving op gedrag

nog niet te bepalen

12

educatie

nog niet te bepalen

5

slingerhekken plaatsen op voetpad tussen Pijlslaan en Snelliuslaan inclusief extra geleidehekken in groenstrook en op voetpad ten oosten van spoorwegovergang

1.000,00 - 5.000,00

4

zichtbaarheid voetgangers bij zebrapad verbeteren

1.000,00 - 5.000,00

totaal

24 | 34

21.000,00 tot 48.000,00

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

4.2

Cluster kruispunt Pijlslaan - N208 - Lorentzkade

Dit cluster betreft het gebied tussen het kruispunt met de Randweg (N208) en het kruispunt met de Lorentzkade. Voor de middellange termijn zijn de meest kansrijke maatregelen weergegeven in afbeelding 4.3. Met de maatregelen wordt het kruispunt met de Lorentzkade compacter en daardoor krijgen de verschillende verkeerstromen een betere geleiding over het kruispunt. De fietspaden richting de verkeerslichten bij de Randweg komen verderop in de Lorentzkade te liggen (minder ‘gedoe’ op het kruisingsvlak met de Pijlslaan). De Lorentzkade ter hoogte van het kruispunt kan daardoor versmald worden en ontstaat er ruimte voor een veilige opstelplaats voor fietsers in de middenberm. Door de aansluiting van de Lorentzkade te versmallen ontstaat er meer opstelcapaciteit voor de verkeerslichten op de Pijlslaan. Voor autoverkeer gaat gelden dat zij de Lorentzkade alleen nog rechtsaf erin en rechtsaf eruit kunnen rijden. Linksaf slaan is dus niet meer mogelijk. Tijdens de participatiemomenten heeft een aantal bewoners aangegeven nu ook al een andere route te nemen omdat linksaf slaan vanaf de Lorentzkade in de spits vrijwel onmogelijk is. Over de Lorentzkade loopt een busroute. Bussen moeten dus nog wel de Pijlslaan kunnen oversteken.

Met de maatregelen verbetert de verkeersveiligheid, omdat het aantal afslagbewegingen en daarmee het aantal conflicten afneemt en fietsers beter de Pijlslaan kunnen oversteken. Door de iets grotere opstelcapaciteit wordt de doorstroming op de Pijlslaan iets verbeterd.

Afbeelding 4.3 Kaart kansrijke maatregelen middellange termijn kruispunt Pijlslaan - N208 - Lorentzkade

Tabel 4.3 toont een overzicht van alle maatregelen benoemd bij het cluster Kruispunt Pijlslaan - N208 Lorentzkade. De korte termijn maatregel staat in grijs, omdat deze al bij het cluster korte termijn maatregelen is opgenomen. Qua lange termijn maatregelen valt nog te denken aan het optimaliseren van de verkeerslichten en aan het concentreren van de fiets-voetgangersoversteken over de N208. Dit zijn er nu twee, maar mogelijk kan dit naar één. Hierdoor wordt de cyclustijd mogelijk verkort, wat een gunstig effect kan hebben op de wachttijd voor fietsers en voetgangers. Bij een lagere cyclustijd verbetert de verkeersafwikkeling en neemt de kans op rood lichtnegatie af, omdat de wachttijden over het algemeen korter worden. De provincie Noord-Holland is beheerder van het met verkeerslichten geregelde kruispunt Pijlslaan - N208. De gemeente kan daardoor niet zelf de maatregelen uitvoeren en zal een verzoek bij de provincie moeten indienen.

25 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

De maatregel verbeteren oversteekbaarheid ter hoogte van Lorentzkade 140 bestaat uit het aanleggen van een voldoende brede middenberm en kanalisatiestrepen, zodat voetgangers in twee etappes de Pijlslaan kunnen oversteken. De aanleg van een zebrapad zou naar verwachting juist extra onveiligheid met zich meebrengen, omdat het zebrapad in de wachtrij voor de verkeerslichten komt te liggen. Wachtende automobilisten hebben daardoor vooral oog voor de voertuigen voor zich en zien dan overstekende voetgangers snel over het hoofd. Wachtende auto’s in de wachtrij en de geparkeerde auto’s op de parkeerstrook blokkeren bovendien het zicht op eventuele overstekende (kleine) voetgangers.

verbeteren oversteekbaarheid ter hoogte van Lorentzkade 140

middellang

alleen rechtsaf in of uit naar Lorentzkade inclusief versmallen en verplaatsen fietspaden

middellang

markering inclusief afkruising verbeteren

kort

verkeerslichten optimaliseren

lang

fietsoversteken over randweg concentreren tot 1 oversteek

lang

4.3

Kosten

middellang

Inpassing

fietsersoversteekplaats toevoegen

Duurzaamheid

Termijn

Oplossend vermogen

Maatregel

STOMP

Tabel 4.3 Overzicht maatregelen cluster kruispunt Pijlslaan - N208 - Lorentzkade inclusief beoordeling

Cluster Pijlslaan rondom Thomsonlaan - spoor - rotonde

Dit cluster gaat over het gebied rondom Thomsonlaan, spoorwegovergang en de rotonde. Het zebrapad ter hoogte van de Thomsonlaan is onderdeel van route voor schoolkinderen. Door bewoners is aangegeven dat gemotoriseerd verkeer en fietsers niet altijd stoppen voor het zebrapad. De veiligheid bij het oversteken kan verbeterd worden door het zebrapad op een drempel te leggen. Het zebrapad valt daardoor beter op en de snelheid van het gemotoriseerd verkeer gaat naar beneden. Voor fietsers die de Pijlslaan willen oversteken, heeft dit ook een positief effect. Een vaak genoemd knelpunt is dat automobilisten stil komen te staan op de spoorwegovergang. Op de middellange termijn kunnen extra dynamische waarschuwingsborden toegevoegd worden (borden die bij filevorming de tekst ‘spoorweg vrijhouden’ tonen), waardoor je automobilisten alerter op de situatie maakt. Op de korte termijn kan het aanbrengen van markering op de spoorwegovergang mogelijk ook al helpen. Dit is beschreven in paragraaf 4.1. De zichtbaarheid van de fietsoversteken en zebrapaden op de rotonde kan worden verbeterd door ze verhoogd aan te leggen. Ze werken snelheidsverlagend voor het gemotoriseerd verkeer en hebben een attentieverhogende werking. De verkeersveiligheid verbetert hierdoor.

Door bewoners is vaak genoemd dat het voor fietsers lastig is om vanaf de Stephensonstraat naar de Dahliastraat te fietsen en vice versa. Veel fietsers gaan tegen het verkeer in op de rotonde. Door een tweerichtingen fietspad achter het elektriciteitshuisje langs te leggen wordt de fietsroute logischer. Zie voor een principeschets in afbeelding 4.4. Vanaf de Dahliastraat worden fietsers dan als vanzelf de goede kant op geleid en wordt tegen het verkeer in fietsen minder aantrekkelijk. Vanaf de Stephesonstraat kunnen fietsers langer op de rotonde blijven en dan via het nieuwe fietspad naar de Dahliastraat rijden. De onveilige oversteek naar de Dahliastraat zonder goede opstelruimte net ten oosten van de rotonde zal daardoor

26 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

minder gebruikt gaan worden. Wel kan dit mogelijk zorgen voor spookrijdende fietsers, die vanaf het westen van de Pijlslaan richting de Dahliastraat willen fietsen (steken de weg aan de verkeerde kant over).

Afbeelding 4.4 Principeschets met fietspad achter elektriciteitshuisje langs

Aanbrengen nieuw fietspad

Tabel 4.4 toont een overzicht van alle maatregelen benoemd bij het cluster Pijlslaan rondom Thomsonlaan spoor - rotonde. Sommige cellen zijn grijsgekleurd: dit zijn de korte termijnmaatregelen die in paragraaf 4.1 aan bod zijn gekomen in het cluster korte termijn maatregelen.

zebrapad ter hoogte van Thomsonlaan en ter hoogte van rotonde op drempel

middellang

extra waarschuwingsborden 'spoorweg vrijhouden', door middel van filedetectie

middellang

fietspad achter elektriciteitshuisje langs

middellang

snelheidsremmende maatregelen, zebrapaden/fietsoversteken verhogen

middellang

zichtbaarheid voetgangers bij zebrapad verbeteren

kort

4.4

Kosten

kort

Inpassing

handhaving gedrag

Duurzaamheid

Termijn

Oplossend vermogen

Maatregel

STOMP

Tabel 4.4 Overzicht maatregelen cluster Pijlslaan rondom Thomsonlaan - spoor - rotonde

Cluster Pijlslaan rondom Geweerstraat en Leidsevaart

Dit cluster betreft het gedeelte van de Pijlslaan tussen de Geweerstraat en Leidsevaart inclusief de kruispunten met de Van Oosten de Bruijnstraat en Leidsevaart. Tussen de Geweerstraat en de Oosten de Bruijnstraat is de Pijlslaan versmald. Voor de korte termijn zijn in paragraaf 4.1 al een aantal maatregelen benoemd voor het met verkeerslichten geregelde kruispunt met de Leidsevaart. Door de voorgestelde maatregelen zal naar verwachting de

27 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

verkeersveiligheidssituatie toenemen en de afwikkeling verbeteren, omdat dit veel conflicten tussen verschillende verkeersdeelnemers weghaalt of vermindert. Voor de middellange termijn kan het instellen van éénrichtingsverkeer tussen de Leidsevaart en de Dahliastraat (van west naar oost, richting de N208) helpen om de verkeersveiligheidssituatie te verbeteren. Hierdoor krijgen fietsers meer ruimte in het smalle weggedeelte, omdat er nog maar ruimte hoeft te zijn voor gemotoriseerd verkeer in één richting. In de huidige situatie is de VRI van de Geweerstraat en Leidsevaart zo ingericht, dat deze het smalle deel van de Pijlslaan vrijhoudt voor tegemoetkomend gemotoriseerd verkeer. Verder kan het toevoegen van een snelheidsremmende maatregel op de Pijlslaan de verkeersveiligheid vergroten. Door een lagere snelheid van het gemotoriseerd verkeer voelen fietsers zich veiliger en wordt oversteken gemakkelijker. Een lange termijn oplossing is het aanpassen en verbreden van de middengeleider op het kruispunt met de Leidsevaart. Hierdoor krijgen fietsers en automobilisten meer opstelruimte, waardoor deze veilig op het tegemoetkomend verkeer kunnen wachten zonder zich opgejaagd te voelen. Zie voor een principeschets afbeelding 4.5. De Pijlslaan is onderdeel van een route voor exceptionele transporten. In het ontwerp van de middengeleider moet hier rekening mee gehouden worden.

Afbeelding 4.5 Principeschets verbreden middengeleider

Tabel 4.5 toont een overzicht van alle maatregelen benoemd bij het cluster Pijlslaan rondom Geweerstraat en Leidsevaart. De maatregelen in grijs zijn al eerder benoemd in paragraaf 4.1 bij het cluster korte termijn maatregelen.

eénrichtingsverkeer Pijlslaan tussen Leidsevaart en Dahliastraat richting N208

middellang

verkeersregeling optimaliseren, voorstart fietsers vergroten

kort

28 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

Kosten

kort

Inpassing

Van Oosten de Bruynstraat toevoegen aan verkeersregeling Leidsevaart

Duurzaamheid

Termijn

Oplossend vermogen

Maatregel

STOMP

Tabel 4.5 Overzicht maatregelen cluster Pijlslaan rondom Geweerstraat en Leidsevaart

middellang

4.5

Kosten

snelheidsremmende maatregelen

Inpassing

lang

Duurzaamheid

middengeleider aanpassen Leidsevaart

STOMP

Termijn

Oplossend vermogen

Maatregel

Cluster overig gebied

Dit cluster betreft het overig gebied rondom de Pijlslaan. Concreet gaat het hier over de Westergracht en over de Leidsevaart. Tabel 4.6 toont een overzicht van maatregelen benoemd bij het cluster overig gebied. Een vaak genoemd knelpunt op de Westergracht is het kruispunt ter hoogte van Plaza West. Het aantal geregistreerde ongevallen op dit kruispunt is beperkt, maar er is wel sprake van subjectieve verkeersonveiligheid (de ervaring van verkeersveiligheid onder weggebruikers). Met name voetgangers en fietsers spreken hier over een verkeersonveilige en onoverzichtelijke locatie. Een middellange termijn maatregel is hier mogelijk het verbeteren van de verlichting op de Westergracht. Hierdoor kunnen weggebruikers elkaar beter zien, wat ten goede komt van de verkeersveiligheid. Voor lange termijn maatregelen kan worden gedacht aan het verplaatsen van de slagbomen (meer het parkeerterrein op), waardoor er meer ruimte ontstaat voor langzaam verkeer en is er minder kans dat het zebrapad en fietspad geblokkeerd worden door wachtende auto’s. Ook voor de lange termijn kan onderzocht worden op welke wijze het gehele kruispunt bij Plaza West veiliger ingericht kan worden door bijvoorbeeld de in-/uitrit compacter vorm te geven, het rechtsafvak te verwijderen (onveilig in verband met afdekken zicht) en het twee richtingen fietspad duidelijker vorm te geven.

Een belangrijk punt om te vermelden is dat de gemeente Haarlem geen wegbeheerder is van dit terrein bij Plaza West. In het verleden zijn gesprekken geweest tussen de gemeente en de huidige grondeigenaar, maar daar is niks uitgekomen. Het aanbrengen van een extra zebrapad ter hoogte van de dierenwinkel met hierbij verkeersremmende maatregelen verbetert de oversteekbaarheid van de Westergracht. Nu is het voor voetgangers en fietser op drukke momenten soms lastig om de Westergracht veilig over te steken. Een ander genoemd knelpunt is de veiligheid en oversteekbaarheid van de Leidsevaart. Door snelheidsremmende maatregelen aan te brengen wordt de gereden snelheid op de Leidsevaart verlaagd en verbetert hierdoor de veiligheid en oversteekbaarheid.

de Westergracht beter verlichten (inclusief zebrapaden verlichten)

middellang

een extra zebrapad ter hoogte van de dierenwinkel en één, twee of drie verkeersdrempels en meer bebording met betrekking tot de maximumsnelheid op de Westergracht

lang

29 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief

Kosten

lang

Inpassing

slagbomen meer richting parkeerterrein, inclusief voetpad verbreden en fietspad verhogen

Duurzaamheid

Termijn

Oplossend vermogen

Maatregel

STOMP

Tabel 4.6 Overzicht maatregelen cluster overig gebied

4.6

Kosten

Inpassing

lang

Duurzaamheid

snelheidsremmende maatregelen

STOMP

Termijn

Oplossend vermogen

Maatregel

Pilot eenrichtingsverkeer

In 2023 heeft Mobycon onderzoek gedaan naar onder andere het instellen van éénrichtingsverkeer in de Pijlslaan. Het gaat dan alleen om éénrichtingsverkeer voor gemotoriseerd verkeer. Fietsers kunnen in twee richtingen de Pijlslaan blijven gebruiken. Uit de onderzoeken van Mobycon bleek dat éénrichtingsverkeer de verkeersveiligheidssituatie op de Pijlslaan kan verbeteren. Er komt dan meer ruimte voor fietsers, kan de Pijlslaan makkelijker overgestoken worden en neemt het aantal potentiële conflicten tussen weggebruikers af op het gedeelte waar éénrichtingsverkeer wordt ingesteld. Geconcludeerd werd dat het instellen van éénrichtingsverkeer van oost naar west tussen de Leidsevaart en rotonde de meest kansrijke variant is (zie afbeelding 4.6).

Afbeelding 4.6 Voorstel éénrichtingsverkeer tijdens pilot

Het verkeersmodel van de gemeente Haarlem is in 2024 geactualiseerd en met dit nieuwe model zijn ook verschillende varianten voor éénrichtingsverkeer doorgerekend. Hieruit bleek ook dat de beste variant van oost naar west is tussen de Leidsevaart en rotonde. Een groot nadeel van het instellen van éénrichtingsverkeer is dat verkeer in westelijke richting een andere route moet nemen en dat het op de Pijlslaan tussen de rotonde en randweg volgens het verkeersmodel juist drukker wordt. Ook op sommige smalle straten die als alternatieve route gebruikt gaan worden, neemt volgens het verkeersmodel de intensiteit toe. Het exacte effect is met een verkeersmodel lastig in te schatten, dus wordt voorgesteld om een pilot uit te voeren gedurende minimaal drie maanden. Zo is er voldoende tijd voor weggebruikers om te wennen aan de nieuwe situatie en kan het effect goed in beeld worden gebracht. Belangrijk is dat de pilot goed wordt uitgevoerd en dat alleen het plaatsen van verkeersborden met éénrichtingsverkeer niet voldoende is. Op de alternatieve routes moet vooraf onderzocht worden of er tijdelijke maatregelen nodig zijn om het toenemende verkeer te kunnen verwerken en zal de Pijlslaan tijdelijk anders ingericht moeten worden met bijvoorbeeld een vrij liggend fietspad achter een barrier.

30 | 34

Witteveen+Bos | 142553/25-002.181 | Definitief