2 Bijlage 1 - Voortgangsrapportage Economische Agenda 2023-2026

Voortgangsrapportage Economische Agenda 2023-2026 ➢ Onderstaand het overzicht van de (genummerde) acties, beoogde resultaten en beschrijving van de voortgang (medio 2025) per pijler. ➢ Naast tekst is de voortgang ook met een smiley-symbool weergeven in groen, oranje of rood

☺ = Actie gestart en voortgang in lijn met het beoogde resultaat  = Actie gestart en voortgang gedeeltelijk in lijn met het beoogde resultaat  = Actie niet gestart of wel gestart, maar voortgang (nog) niet in lijn met het beoogde resultaat 1. INLEIDING De Economische Agenda 2023-2026 is opgebouwd aan de hand van de vijf groeibepalende factoren ruimte, talent, innovatie, ondernemerschap en profilering en bijbehorende uitvoeringslijnen uit de Economische Visie Haarlem. Per onderdeel is zo transparant en concreet mogelijk aangegeven welke en acties we daarvoor uitvoeren, welke resultaten we daarbij beogen en wat (medio 2025) de actuele voortgang is. De rol van de gemeente bij de uitvoering van de Economische Agenda 2023-2026 richt zich op: • • • • • •

Ondernemerschap en werkgelegenheid behouden, stimuleren en aantrekken Zorgen voor een aantrekkelijk ondernemings- en vestigingsklimaat Innovatieve ontwikkelingen en initiatieven een impuls geven Kansen voor de circulaire economie en impact ondernemen signaleren en benutten Partijen verbinden en samenwerking bevorderen Beleidskaders stellen en toepassen

2. RUIMTE Ambitie: Voldoende aantrekkelijke werkgebieden. Strategie: Borgen ruimte voor werken. Uitvoeringslijnen: • Bestaande werkgebieden behouden en intensiveren. • Inzetten op nieuwe multifunctionele woon-werkgebieden. • Versterken economische structuur. • Wonen en werken dichter bij elkaar, waar dat kan.

Acties, beoogde resultaten en voortgang Actie

Beoogd Resultaat

Voortgang

☺

Deze beleidsregels zijn opgesteld en vastgesteld als ‘gedragsregels bij bestemmingsplan Waarderpolder’. Deze geven op specifieke locaties meer bouwhoogte en meer regelvrijheid voor stapelbare werkfuncties. Vanaf januari 2025 is gestart met een plan van aanpak en een participatieproces met eigenaren, ontwikkelaars en eindgebruikers dat moet leiden tot het vaststellen van een Ambitiedocument Zuidstrook eind 2025. In het ambitiedocument wordt ingegaan op de toekomstige economische propositie in combinatie met passende ruimtelijk-economische spelregels.

☺

De gemeenten in Zuid-Kennemerland en IJmond kennis en inzichten gedeeld over functiemenging bij OV-knooppunten. Tijdens deze gesprekken en verkenning naar onderzoeksvragen kwam naar voren dat de verschillen in ambities en gewenste ontwikkelrichtingen zodanig zijn, dat een gezamenlijke onderzoeksaanpak op dit moment niet het meest effectief is. De betrokken partijen hebben besloten om

☺

1.1. Intensiveren Waarderpolder 1.1.1.

Opstellen beleidsregels Waarderpolder. Vaststelling in 2023.

Intensiveren werkgebied en mogelijk maken van nieuwe initiatieven.

1.1.2.

Opstellen procesontwerp voor de ruimtelijk economische ontwikkeling in de Zuidstrook Waarderpolder. Vaststelling in 2023. Vervolgstappen afhankelijk van besluitvorming * o.v.b.extra capaciteit/middelen

Ontwikkelen hoogstedelijk en intensief werkgebied met een aantrekkelijk ondernemings-, vestigings- en verblijfsklimaat.

☺

1.2. OV-knooppunten 1.2.1.

Uitvoeren actie 7 van het Actieprogramma OVknooppunten van Provincie Noord-Holland, NS, ProRail en gemeenten in Zuid-Kennemerland/ IJmond i.s.m. gemeente Beverwijk. Opleveren marktonderzoek en inspiratiekader dat inzicht geeft in de kansen rondom OV-knooppunten en

Inzicht in de kansen voor het toevoegen van (kennis)intensieve werkgelegenheid rondom de OV-knooppunten NS-station Haarlem en NS-station Spaarnwoude.

Actie

1.2.2.

Beoogd Resultaat dient als bouwsteen voor verdere ontwikkeling van deze locaties. Besluitvorming daarover vindt plaats via de desbetreffende projecten. Borgen kwantitatieve en kwalitatieve invulling van de werkfunctie rondom OV-knooppunten NS station Spaarnwoude, HOV Nieuw-Zuid en NS station Centrum door o.a. inzet accountmanagement en gerichte acquisitie.

Ontwikkelen hoogstedelijk en intensief woon-werkgebied met een aantrekkelijk ondernemings-, vestigings- en verblijfsklimaat met een bijpassend voorzieningenniveau.

Voortgang individueel verder te gaan met de ontwikkeling van hun eigen knooppunten. De provincie Noord-Holland blijft betrokken en sluit aan waar dat passend is. In de MRA Verstedelijkingsstrategie (NOVEX MRA) zijn deze drie OVknooppunten verankerd voor de ontwikkeling van multifunctionele woon-werkgebieden. Er is een verkenning Zuidstrook opgestart om nabij NS station Spaarnwoude een hoogstedelijk en kennisintensief gebied te realiseren. Daarnaast is een verkenning gestart om het gebied rondom NS Centrum beter te positioneren.

☺ 

1.3. Ontwikkelzones 1.3.1.

Borgen kwantitatieve en kwalitatieve invulling van de werkfunctie in de prioritaire ontwikkelzones door o.a. inzet accountmanagement en gerichte acquisitie.

Ontwikkelen woon-werkgebieden met een aantrekkelijk ondernemings-, vestigings- en verblijfsklimaat met een bijpassend voorzieningenniveau.

Commerciële metrages in nieuwe ontwikkelingen blijven onder druk staan. Onduidelijke tijdslijn van oplevering commerciële ruimtes in ontwikkelzones zorgen ervoor dat concrete matches nog niet gerealiseerd kunnen worden. Accountmanagement houdt hier vinger aan de pols, ook aangaande potentiële ruimtevragers. Daarnaast is extra capaciteit geworven om werkfuncties beleidsmatig beter te borgen in nieuwe planvorming. Het thema “Ruimte voor werk” gaan we verder uitwerken, inclusief een vertaalslag naar de ontwikkelzones en projecten. Concreet betekent dit: beter inzichtelijk maken van de ruimtebehoefte voor werk, koppeling met accountmanagement, borging in ruimtelijke kaders en opzetten monitoring werkfuncties i.s.m. OMB en PG.



Ontwikkelen woon-werkgebied met een aantrekkelijk ondernemings-, vestigings- en verblijfsklimaat met een bijpassend voorzieningenniveau. Verbetering van de kwaliteit en levendigheid van nog te ontwikkelen gebieden of panden, waardoor de aantrekkelijkheid en leefbaarheid wordt verhoogd.

Het Prinses Beatrixplein richt zich niet zozeer op werkfuncties, maar voornamelijk op verzorgende economische functies. Ontwikkelaar is eerste aanspreekpunt over de invulling en er is (vooralsnog) weinig ondersteuning vanuit Economie nodig geweest. Voeren van reguliere bedrijfshuisvesting – en vastgoedoverleggen. Er wordt een verkenning gedaan naar de tijdelijke invulling van het voormalige V&D pand. Daarnaast wordt er in Schalkwijk-Centrum gekeken wat er zich in de tijdelijkheid zou kunnen vestigen en kansen biedt voor startende ondernemers of circulaire initiatieven.

☺

1.4. Overige ruimtelijke ontwikkelingen 1.4.1.

1.4.2.

Borgen kwantitatieve en kwalitatieve invulling van de werkfunctie op het Prinses Beatrixplein door o.a. inzet accountmanagement en gerichte acquisitie. Faciliteren place making en pop up initiatieven. Afhankelijk van marktinitiatieven.

☺

2. TALENT Ambitie: Inclusieve en toekomstbestendige arbeidsmarkt. Strategie: Talent behouden, ontwikkelen en aantrekken. Uitvoeringslijnen: • Verbeteren aansluiting arbeidsmarkt en onderwijs. • Kwalitatieve match tussen beroepsbevolking en banen. • Talent boeien en binden. • Inspelen op internationalisering.

Acties, beoogde resultaten en voortgang Actie 2.1. Regionale aanpak arbeidsmarkt Zuid-Kennemerland en IJmond 2.1.1. Opstellen en uitvoeren Regionale Doe-agenda arbeidsmarkt Zuid-Kennemerland en IJmond 2023-2025. Vaststelling in 2023. Vanuit Economie focus op: inspelen op transities en realisatie maatschappelijke opgaven; talent boeien en binden; een leven lang ontwikkelen.

Beoogd Resultaat

Voortgang

☺

Middels een gezamenlijk gedragen aanpak en uitvoering bijdragen aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt door: meer instroom in tekortberoepen op de regionale arbeidsmarkt; meer binding van studenten en (jong) talent aan de regio en het bedrijfsleven; een toename aan (vak)kennis en kunde bij werknemers en ondernemers.

In 2023 is de Regionale Strategische Arbeidsmarktagenda ZuidKennemerland & IJmond vastgesteld. De strategische arbeidsmarktagenda heeft als ambitie een toekomstbestendige arbeidsmarkt te creëren. Dit omvat een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen meedoet, een duurzame plek op de arbeidsmarkt waarin medewerkers kunnen blijven ontwikkelen en de realisatie van de maatschappelijke opgaven waar we voor staan. Uitgelichte keuzes uit de agenda en behaalde resultaten: Een belangrijke stap om de ambities te bereiken is het vergemakkelijken van de route van / naar werk. Dit gebeurde versnipperd vanuit verschillende loketten. In 2024 is het Werkcentrum ZKIJ geopend waar binnen de dienstverlening aan werkenden, werkzoekenden en werkgevers wordt versterkt met een ‘no wrong door’ principe. Focus op een impuls voor sectoren Zorg & Welzijn, Onderwijs en Technologie. Voor deze sectoren is bijgedragen aan oriëntatietrajecten voor (zij)instroom, programma’s voor

☺

Actie

Beoogd Resultaat

Voortgang

☺

statushouders, bijscholing van arbeidsmarktprofessionals, (doorverwijs)punten met specifieke expertise voor de sector en aan de organisatie van evenementen. 2.2. Overig arbeidsmarkt 2.2.1.

2.2.2.

Stimuleren stage- en werk-leertrajecten en (innovatief) onderwijs onder andere bij bedrijven op locatie via het Stagebureau Waarderpolder.

Verkennen kansen MKB-research center Haarlem waar wetenschappelijk- en toegepast onderzoek wordt uitgevoerd, als onderdeel van de doorontwikkeling van de Koepel (zie ook bij Innovatie). Vervolgstappen afhankelijk van uitkomst verkenning *.

* Onder voorbehoud van extra capaciteit en middelen.

Verbetering aansluiting arbeidsmarkt en onderwijs.

Het onderzoeks- en innovatieprogramma draagt bij aan (het versnellen van) de transitie van digitalisering en verduurzaming van het MKB, oftewel de toekomstbestendigheid en weerbaarheid van het ondernemerschap van MKBbedrijven.

De Dag van de Ondernemer (DVDO) is een jaarlijks landelijk initiatief van MKB-Nederland, waarbij ondernemers in het zonnetje worden gezet. Deze dag vindt plaats op de derde vrijdag van november. Gemeente Haarlem en Stagebureau Waarderpolder geven al enkele jaren een eigen, succesvolle invulling aan de DVDO door onderwijs en bedrijfsleven dichter bij elkaar te brengen. Het programma helpt lokale ondernemers bij hun zoektocht naar toekomstig talent en geeft docenten en stagebegeleiders een uniek inkijkje in de bedrijvigheid achter de gevels van het Haarlemse bedrijventerrein. In 2024 is Stichting Smart Makers Network opgericht, een helix samenwerking tussen o.a. 3D Makers Zone, Bouwlab R&Do, gemeente Haarlem, Nova College, Hogeschool Inholland, SRH Haarlem Campus, Stagebureau Waarderpolder en Industriekring Haarlem (IKH). Doel van dit netwerk is samen te werken aan een veerkrachtige technische en skills gerichte arbeidsmarkt voor een innovatief en duurzame regio. Dit netwerk bouwen we de komende jaren verder uit en sluit aan bij het arbeidsmarktbeleid van de provincie. Een verkenning in 2023/2024 heeft uitgewezen dat realisatie van een MKB research center, gekoppeld aan universitair onderzoek & onderwijs, een stap te ver is.

SRH Campus Haarlem geeft inmiddels steeds meer invulling aan koppeling van vraagstukken (in het bijzonder op het gebied van digitalisering en AI) vanuit het MKB met onderwijs en onderzoek, bijvoorbeeld via Future Fridays en andere evenementen.

☺



3. INNOVATIE Ambitie: Proeftuin voor toegepaste innovatie. Strategie: Innovatie aanjagen. Uitvoeringslijnen: • Impact maken. • Verbinden bedrijven, kennis- en onderwijs- instellingen en overheden. • Versterken creatieve industrie. • Versterken innovatieve clusters op circulaire en duurzame economie, technologie en gezondheid.

Acties, beoogde resultaten en voortgang Actie

Beoogd Resultaat

Voortgang

☺

Bouw hergebruik bouwmaterialen en grondstoffen.

In 2023 heeft Haarlem 65% van haar inkoop circulair uitgevraagd. Eind 2024 is, samen met bouwpartners, de Grondstoffenhub geopend voor hergebruik van materialen uit Haarlemse projecten. Er is een materialen- en grondstoffenscan uitgevoerd bij ondernemers door de Grondstoffencoach in de Waarderpolder. Er is beleid vastgesteld om geen reclame meer te maken voor vlees, vis en fossiele producten. Het circulaire netwerk Haarlemse Waardemakers is gelanceerd. Het aantal Repair Cafés is gegroeid van twee naar zes.. De Fair Fashion pop-up met focus op hergebruik en repareren was in 2024 twee maanden open. Er waren 4.655 bezoekers, er is 1762 keer kleding geruild en er zijn meer dan 56 workshops gegeven. In oktober 2025 opent de Fair Fashion Pop up opnieuw voor twee maanden, dit keer in de Kunstuitleen van Haarlem. Eind 2024 zijn 50 extra textielcontainers bijgeplaatst om meer textiel in te zamelen. In 2024 en 2025 is de Haarlemse Innovatieprijs georganiseerd. Ondernemers, studenten en inwoners worden uitgedaagd met een vernieuwend idee te komen, waarbij ze kans maken op een geldbedrag

☺

3.1. Opschalen en versnellen circulaire economie 3.1.1.

Uitvoeren Actieprogramma circulaire economie 2023-2025.

Vanuit Economie focus op: Bouw: o.a. verstevigen netwerk met koplopers circulaire bouw, samenwerken Cirkelstad en verkennen circulaire bouwmarkt voor ondernemers. Textiel: o.a. samenwerken koplopergroep Circulair Textiel, deelnemen Dutch Sustainable Fashion Week en samenwerken Continuering Afvalscheiding (CAS) voor meer inzameling en hergebruik van textiel. Voedsel: o.a. uitvoeren EU Cities 2030, uitvoeren City Deal Duurzame en Gezonde Voedselomgeving en samenwerken Koplopergroep circulaire restaurants.

Textiel minder textiel en van betere kwaliteit; meer hergebruik en recycling; meer inzameling van textiel. Voedsel meer plantaardig voedsel; zo lokaal mogelijk produceren en consumeren; voorkomen en verminderen van voedselverspilling. Consumptiegoederen bewust en lokaal consumeren; hergebruik van spullen;

Actie

Beoogd Resultaat

Voortgang

Consumptiegoederen: o.a. samenwerken platform Haarlemse winkels, stimuleren hergebruik consumentengoederen en oprichten Ambachtsnetwerk.

-

en professionele begeleiding. Voor 2025 zijn er de categorieën Digitalisering en Gezond & Vitaal aan toegevoegd (zie ook 3.4) In de kadernota van 2025 is een eerste analyse gepubliceerd van de grond- en afvalstromen die door Haarlem gaan. In de programmabegroting van 2026 volgt de verdere uitwerking van deze analyse, waarin verder wordt aangesloten bij het Rijk. In 2025 is een startsubsidie circulaire initiatieven geopend om circulair ondernemerschap te stimuleren. Hout uit Haarlem is toegevoegd aan de grondstoffenhub. Er is een transitieagenda voedsel opgesteld om duurzaam en eerlijk voedsel voor iedereen toegankelijk te maken en stadslandbouw beter te borgen binnen onze gemeente grenzen.

aandacht voor repareren, delen, ruilen en lenen.

Opstellen Actieprogramma circulaire economie 20262030. Vaststelling in 2026.

☺

De resultaten van het Actieprogramma tot en met eind 2024 zijn vastgesteld in de Voortgangsrapportage Actieprogramma circulaire economie . Met het vaststellen van de voortgangsrapportage is het Actieprogramma verlengd tot en met 2027. Voor de uitvoering van het programma zijn vanuit de Routekaart Duurzaamheid tot en met 2027 financiële middelen beschikbaar. Gemeente Haarlem werkt gezamenlijk in de Rijk en regiokrachtenbundeling aan het doorontwikkelen van de inzet op circulaire economie binnen Nederland. Vanaf 2026 zal daardoor nog meer aansluiting ontstaan bij de transitieagenda's van het Rijk en het nieuwe landelijke circulaire programma. 3.2. Opschalen en versnellen impact ondernemen 3.2.1.

Uitvoeren Actieprogramma impact ondernemen 2020-2024. Vanuit Economie focus op: doorontwikkeling Kennemer Impact Helpdesk; doorontwikkeling Kennemer Inkoop Platform; uitvoeren Citydeal Impact Ondernemen; professionalisering impact ondernemers; meer regionale samenwerking.

Meer bedrijven in Haarlem en omgeving ondernemen met impact.

Vanaf 2023 is er extra budget beschikbaar voor de uitvoering van het actieprogramma. Daarmee zijn bestaande acties geïntensiveerd en uitgebreid, daarnaast zijn er verschillende nieuwe acties gestart en uitgevoerd. De dienstverlening richting impact ondernemers is geïntensiveerd middels de lancering van een regionaal informatie platform: de Kennemer Impact Helpdesk. Het trainingsaanbod voor ondernemers is uitgebreid met één op één coaching. De website van het Kennemer Inkoop Platform is verbeterd en het aantal deelnemende impact ondernemers is uitgebreid. Er worden jaarrond meer meet ups en workshops georganiseerd voor impact ondernemers en reguliere ondernemers die impact willen (gaan) maken.

☺

Actie

Beoogd Resultaat Opstellen Voortgangsrapportage Actieprogramma impact ondernemen 20202024. Vaststelling in 2024.

Voortgang

☺

Steeds meer bedrijven combineren economische doelstellingen met maatschappelijke en ecologische impact. In 2024 zien we een toename van investeringen in sociale ondernemingen, circulaire businessmodellen en samenwerkingen tussen publieke en private partijen die gericht zijn op maatschappelijke waardecreatie. Het Actieprogramma Impact Ondernemen is verlengd tot en met 2026. Daarin zijn instrumenten ontwikkeld ter bevordering van deze vorm van ondernemerschap. Naast het delen van kennis, het versterken van een netwerk en verbeteren van dienstverlening is in 2024 gestart met de ontwikkeling van een revolverend regionaal investeringsfonds (SIF-ZKIJ) voor impact bedrijven. Volgens planning zal dat fonds in Q2 2026 actief zijn. Inmiddels bieden 110 impact makers hun producten en dienstverlening aan op het Kennemer Inkoop Platform. Zie de Voortgangsrapportage Actieprogramma Impact Ondernemen 2020-2024

Opstellen Actieprogramma impact ondernemen 2025-2029. Vaststelling in 2025.

3.3. ROM InWest 3.3.1.

Verbinden van partijen met de ROM InWest voor investeringen, innovatie en doorontwikkeling.

Versterking van de Haarlemse economische structuur.

In totaal heeft ROM InWest – volgens het jaarverslag 2024 - in 2024 € 14,4 miljoen geïnvesteerd in 18 ondernemers (waarvan 0 ondernemers uit de omgeving Haarlem en nog 1 in de pijplijn), waarmee € 35 miljoen aan aanvullende investeringen van cofinanciers is aangetrokken. In 2024 heeft Rom InWest kennisgemaakt met 208 nieuwe ondernemingen (waarvan 20 in de agglomeratie Haarlem) en zijn 21 intensieve begeleidingstrajecten succesvol afgerond waarvan er 14 (66,7%) plaatsgevonden binnen programma's in samenwerking met andere ROMs. De investeringen van ROM InWest komen uit het MKB Fonds en het Transitiefonds.



Versnelling van de transitie naar een duurzame en circulaire economie.

Met de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst tussen MAAK Haarlem, 3DMakersZone en gemeente Haarlem is op 26 juni 2025 is het C-District officieel gelanceerd. In dit netwerk bouwen ondernemers, onderwijs en overheid samen aan circulaire en digitale maakinnovatie. Vanaf de zomer 2025 wordt gestart met het opstellen van een Actieagenda C-District.

☺

3.4. Versterken economische clusters voor toegepaste innovatie ➢ Circulaire economie 3.4.1.

Stimuleren doorontwikkeling C-District als innovatie hub voor toegepaste innovatie op het gebied van de circulaire economie via meer kennisdeling en triple helix samenwerking. Vaststelling samenwerkingsovereenkomst CDistrict in 2023.

Actie 3.4.2.

➢

Deelnemen BouwLab R&Do (SPRONG-regeling), de proeftuin voor digitale maaktechnieken en robotisering met Fieldlab status.

Beoogd Resultaat

Voortgang

Inzet van nieuwe technologie voor verdere verduurzaming, digitalisering en industrialisering van de complete bouwketen.

Bouwlab R&Do is naast een Smart Industry Fieldlab ook een van de vier nationale kennishubs vanuit het ministerie van VRO en het Topconsortium voor Kennis en Innovatie (TKI) in Bouw &Techniek. Met Bouwlab R&Do is er in Haarlem een plek gecreëerd om te experimenteren met de nieuwste technologieën voor verdere digitalisering en verduurzaming van de bouw, inclusief het bijbrengen van digitale en technologische vaardigheden van werknemers uit de gehele bouwketen. Met een community van creatieve start-ups en MKB-ondernemers, studenten en docenten aan de Haarlem University of Applied Science (SRH Haarlem Campus) en diverse culturele activiteiten onder één dak, ontwikkelt De Koepel zich tot een inspirerende broedplaats en verbindend innovatie- en debatcentrum met een focus op digitalisering (AI, cloud, blockchain, digital marketing, etc). Er wordt onderzoek gedaan naar - en praktijksessies gehouden over - hoe de toepassing van digitale technologie kan bijdragen aan het succes van het regionale en Nederlandse MKB.

Met De Koepel als thuisbasis, inspireert en ondersteunt Cupola XS (in samenwerking met kennisinstellingen en bedrijfsleven) het MKB om slim om te gaan met digitalisering via workshops, hacketons met studenten, Future Fridays, etc Gemeente Haarlem neemt, samen met onder andere Cupola XS en de Hogeschool van Amsterdam, deel aan het meerjarige RAAIT-programma (Responsible Applied Artificial InTelligence) met een jaarlijks Responsible AI Congres in De Koepel. RAAIT richt zich specifiek op het ondersteunen van het MKB bij de adoptie van AI, wat kan leiden tot meer efficiëntie, innovatie en economische groei.

☺ ☺

Digitalisering

3.4.3.

Stimuleren doorontwikkeling Koepel als innovatie hub voor toegepaste innovatie op het gebied van digitalisering van het MKB door meer kennisdeling en triple helix samenwerking.

Versnelling van de digitalisering van het MKB en bijdragen aan de transitie naar een duurzame en circulaire economie.

3.4.4.

Deelnemen AI-Lab (RAAIT-regeling), een programma tussen onderwijs- en kennisinstellingen, overheden en praktijkpartners.

Bedrijven en organisaties in de retail, zakelijke dienstverlening en media helpen om op een verantwoorde wijze AItoepassingen te ontwerpen, ontwikkelen en in te zetten.

Via de RAAIT-congressen in 2024 en 2025 in De Koepel, hebben MKBbedrijven in goedbezochte workshops kennis opgedaan om (op een verantwoorde wijze) AI-tools te ontwerpen, ontwikkelen en/of toegepast in te zetten.

☺

☺

Actie ➢ 3.4.5.

➢ 3.4.6.

Beoogd Resultaat

Voortgang

☺

Versterking van de economische sector Gezondheid, waarbij toegepaste innovatie, slimme toepassingen van data-analyses en eHealth centraal staan ter bevordering van een gezond leven en vitaal ouder worden.

“Gezond & Vitaal” is in 2025 als potentieel innovatiecluster in ZuidKennemerland opgenomen in de MRA rapportage ‘Actieagenda Versterken Innovatie- en Concurrentiekracht van de MRA’. Een eerste analyse van het innovatie-ecosysteem is gemaakt. In het najaar van 2025 volgt verdere verdieping met o.a. Spaarnelabs en andere (triple helix) organisaties die willen bijdragen.

☺

Versterking van de creatieve industrie, waarbij het innovatievermogen en nieuwe technologische mogelijkheden centraal staan.

In het C-District en in De Koepel en binnen het netwerk van de Haarlemse Waardemakers zijn inmiddels ondernemers betrokken die actief zijn in de creatieve zakelijke dienstverlening (zoals design, mode, reclame), media- en entertainment film, muziek, games, internet) en kunsten. Er liggen kansen om de verbindingen verder te versterken en uit te bouwen. Met “Haarlem Innoveert” is in 2025 op initiatief van de gemeente een beweging gestart, waarin de drie innovatieclusters elkaar actief opzoeken en verdere samenwerking met elkaar en met relevante sectoren, zoals de creatieve industrie, verkennen. Dat willen we de komende jaren verder intensiveren en uitbouwen.



Gezondheid Samen met betrokken partijen (door)ontwikkelen van een innovatie hub op het gebied van gezondheid.

Creatieve industrie Benutten kansen voor het verbinden van de creatieve industrie aan de innovatie hubs.

4. ONDERNEMERSCHAP Ambitie: Optimaal ondernemersklimaat in een hoogwaardige stedelijke omgeving. Strategie: Faciliteren, stimuleren en verbinden. Uitvoeringslijnen: • Behouden en versterken aantrekkelijke stad. • Benutten en versterken kansrijke sectoren. • Stimuleren ondernemerschap en publiek- private samenwerking. • Adequaat accountmanagement. • Gerichte acquisitie. • Optimaliseren ondernemersdienstverlening.

Acties, beoogde resultaten en voortgang Actie 4.1. Versterken ondernemings- en vestigingsklimaat Waarderpolder 4.1.1. Uitvoeren Convenant Waarderpolder 2021-2025. Vanuit Economie focus op: intensivering van het ruimtegebruik, waaronder het opstellen beleidsregels (zie ook actiepunt onder Ruimte); verduurzaming, waaronder de realisatie van 32.000 zonnepanelen op de bedrijfsdaken in 2025; stimuleren innovatie, gericht op een duurzame en circulaire economie. Opstellen en uitvoeren Convenant Waarderpolder 2026-2030. Vaststelling in 2026. 4.1.2. Faciliteren BIZ Waarderpolder 2027-2031 en uitvoeren wettelijk verplichte draagvlakmeting. Vaststelling in 2026.

Beoogd Resultaat

Voortgang

☺

Doorontwikkeling tot een duurzaam en toonaangevend bedrijventerrein. Voortzetting constructieve samenwerking tussen gemeente, Industriekring Haarlem en Hoogheemraadschap van Rijnland.

In het voorjaar van 2025 is gestart met het proces en traject te komen tot een nieuw Convenant Waarderpolder. Naar verwachting zal dit convenant, met daarin hernieuwde doelstellingen en samenwerkingsafspraken, eind 2025/begin 2026 door de gemeente en samenwerkingspartners worden ondertekend.

☺

Met de BIZ Waarderpolder investeren ondernemers gezamenlijk in het gebied,

De huidige BIZ Waarderpolder stopt na 31-12-2026. De ondernemers in de Waarderpolder willen de BIZ voortzetten in de periode 20272031. Om dit mogelijk te maken:

☺

Actie

Beoogd Resultaat bijvoorbeeld in thema’s als veiligheid, kwaliteit en uitstraling.

Voortgang 1.

2.

3.

4.

☺

Stelt de gemeenteraad in 2025 de ‘Verordening Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Waarderpolder 2027-2031’ vast. (Planning raad 18-09-2025) Stelt het college in 2025 de ‘Overeenkomst uitvoering Draagvlakmeting BIZ Waarderpolder 2027-2031’ vast. (Planning B&W 14-10-2025) Na deze besluitvorming kan KG Parkmanagement namens de gemeente in 2026 de BIZ- draagvlakmeting voorbereiden en uitvoeren onder de ondernemers in de Waarderpolder. (Planning Draagvlakmeting Q3-2026). Bij een positieve uitslag van de draagvlakmeting volgt een collegebesluit tot ‘Bekendmaking Inwerkingtreding Verordening Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Waarderpolder 2027-2031’ (Planning Q4-2026).

Na publicatie van de verordening start de BIZ 2027-2031 per 1-12027. 4.2. Versterken vitaliteit Binnenstad 4.2.1.

Uitvoeren Convenant Binnenstad 2023-2027. Vanuit Economie focus op: prikkelende binnenstad; impact ondernemen; professionalisering van samenwerking.

Een toekomstbestendige binnenstad: vitaal, leefbaar en duurzaam. Voor bewoners, bedrijven en bezoekers.

Prikkelende binnenstad: In november 2024 is door IPSOS een onderzoek uitgevoerd in de Haarlemse binnenstad om inzicht krijgen in de behoeften en wensen van bezoekers van de binnenstad in de verschillende leeftijdscategorieën. Hieruit bleek o.a. het gemis van parken, groene zones, speeltuinen en openbare ontmoetingsplekken. Aansluitend hierop is in mei de pilot “t Gat gestart in de Grote Houtstraat dat voorziet in groen en openbare zitgelegenheid om te ontmoeten. Impact ondernemen: We willen een spannende binnenstad met onderscheidende winkelen horeca formules die (nieuwe) bezoekers herhaaldelijk verleiden om naar Haarlem te komen. Daarbij ligt de focus op nieuwe interessante formules en innovatieve startende ondernemers. Sociaal én duurzaam ondernemen wordt daarbij steeds belangrijker. Met de aankoop van het pand aan de Kruisstraat 30-32 voor het realiseren van een fietsenstalling en bovengelegen appartementen voor opvang Oekraïners heeft de gemeente daarnaast in de plint ook

☺

Actie

Beoogd Resultaat

4.2.1.

Faciliteren BIZ Binnenstad 2024-2028 en uitvoeren wettelijk verplichte draagvlakmeting. Vaststelling in 2023.

Met de BIZ Binnenstad investeren ondernemers gezamenlijk in het centrum met o.a. evenementen, leefbaarheid, promotie, samenwerking, duurzaamheid, innovatie, veiligheid en economische ontwikkeling.

4.2.3.

Opstellen en uitvoeren Detailhandelsvisie 20262030. Vaststelling in 2025.

Een vitale, fijnmazige en concurrerende detailhandelsstructuur.

Voortgang 130m2 commerciële ruimte beschikbaar gesteld voor startende impact/circulaire/ ambachtelijke ondernemers. Dit draagt bij aan de aantrekkelijkheid van de winkelstraat en de behoefte van bezoekers en inwoners. Professionalisering van samenwerking: Om een toekomstbestendige Haarlemse binnenstad te waarborgen én de uitdagingen van de toekomst goed aan te gaan is er een professionaliseringsslag van de publiek-private samenwerking nodig. Hiervoor is in 2024 een intensief traject doorlopen wat heeft geresulteerd in een nieuw publiek-privaat samenwerkingsmodel dat in staat is daadkrachtig besluiten te nemen met meer inzicht en grip op de benodigde uitvoeringskracht, maar ook een model waarbinnen duidelijke rollen en verantwoordelijkheden, gezamenlijk gedragen financiering en uitvoeringskracht de basis vormen. Het is een wendbaar/ adaptief model waarbij partners in staat worden gesteld zich continue aan te passen aan de snel veranderende context. In 2023 is de formele draagvlakmeting voor de BiZ Binnenstad 20242028 uitgevoerd. De ondernemers van de Binnenstad hebben zich uitgesproken vóór het instellen van een tweede BIZ-termijn voor de binnenstad. Met deze tweede BIZ-termijn investeren alle ondernemers in de binnenstad in een bruisende, schone, veilige, groene en uitnodigende binnenstad.

Innovatie en transformatie en het verder professionaliseren van de publiek private samenwerking is hierbij belangrijk. Met deze gezamenlijke bijdrage worden de activiteiten en thema’s zoals omschreven in het BIZ-plan uitgevoerd. Het college wil dit proces graag opstarten en stelt voor om dit in twee stappen te doen. Op korte termijn wordt daarbij ambtelijk gestart met het tegen het licht houden van het huidige beleid, het in kaart brengen van knelpunten en waar nodig het actualiseren van cijfers. Het daadwerkelijk evalueren en actualiseren van het beleid zal plaatsvinden in de tweede helft van 2026. Dit brengt de dan zittende raad en college in positie hier verder vorm en inhoud aan te geven.

☺

☺



Actie

4.2.4.

Beoogd Resultaat

Uitvoeren Toeristische Koers 2022-2025. Vanuit Toerisme focus op: waardevolle bezoekers i.s.m. Haarlem Marketing; kwalitatief (toeristisch) aanbod; bezoekersmanagement. Actualiseren Toeristische Koers. Vaststelling in 2025.

Een vitale en leefbare binnenstad voor bewoners en bezoekers.

Voortgang Ook kan dan aangesloten worden bij actuele gegevens van het koopstromenonderzoek en het nieuwe provinciale beleid. De Toeristische Koers kent drie ontwikkellijnen/focusgebieden. Haarlem Marketing richt zich op waardevolle1 bezoekers door in haar activiteiten steeds aandacht te besteden aan spreiding van bezoek in ruimte en tijd. Dit gebeurt bijv. door het stimuleren van doordeweeks bezoek en door het aantrekken van zakelijk bijeenkomsten aan Haarlem. De promotie rondom evenementen en culturele activiteiten is hierin belangrijk. Op social media worden onbekendere plekken in Haarlem uitgelicht. Duurzaamheid en lokaal ondernemerschap wordt steeds belangrijker bij het communiceren over activiteiten. Er is aandacht besteed aan het realiseren van verschillende routes als bijvoorbeeld de twee 10.000-stappenroutes die leiden naar de randen van de binnenstad. In 2022 is in de Huisvestingsverordening van de gemeente de registratie van particuliere vakantieverhuur verplicht geworden.

☺ ☺

Omdat de Toeristische Koers en de daarin opgenomen ontwikkellijnen nog steeds goed voldoen als beleidskader, is er geen noodzaak om de Toeristische Koers nu te actualiseren. Voorstel is daarom om het stuk te ontdoen van de einddatum 2025 en volop door te gaan met de uitvoering van de genoemde acties, totdat we in de praktijk aan lopen tegen zaken die wel beleidswijzigingen vereisen. Op dat moment komen we bij de raad terug met een voorstel tot actualisatie. De Toeristische Koers is opgesteld omdat in 2018/2019 veel aandacht was voor drukte in Haarlem. In coronatijd was onzeker hoe het toerisme zich daarna zou gaan ontwikkelen en Haarlem wilde voorbereid zijn om sturing te geven aan ongewenste ontwikkelingen. Doel was een goede balans in herstel van vitaliteit met behoud van leefbaarheid voor inwoners. Ondanks landelijk nog altijd hoge 1

Met waardevolle bezoekers wordt niet alleen bedoeld de bezoekers die het meeste economische waarde opleveren, maar bijv. bezoekers die goed passen bij de ambitie om juist op doordeweekse dagen of buiten de piekmomenten te komen en bezoekers die Haarlem willen leren kennen en langer in de stad verblijven dan alleen met een flitsbezoek.

Actie

Beoogd Resultaat

Voortgang

☺

groeiverwachtingen voor (internationaal) toerisme, lijkt hiervan op dit moment niet echt sprake in Haarlem. We blijven ontwikkelingen monitoren op zoek naar een juiste balans, met ook voldoende aandacht voor de vitaliteit van de binnenstad. 4.2.5.

Opstellen vervolgaanpak hotelaanvraag-pauze na 2023. Vaststelling in 2023.

Grip houden op de groei van hotelontwikkeling Haarlem.

Begin 2020 heeft de gemeenteraad het Haarlemse hotelbeleid vastgesteld. Hierin is de zogenoemde hotelaanvraagpauze opgenomen. Na evaluaties in respectievelijk eind 2021 en 2023 is besloten de aanvraagpauze telkens met twee jaar te verlengen: eerst tot 1 januari 2024 en vervolgens tot 1 januari 2026.

☺

Optimaliseren van de ondernemersdienstverlening met als doel een hogere waardering bij de ondernemers en een stijging naar de top 10 MKB vriendelijke gemeenten.

Inmiddels wordt de top 10 MKB vriendelijke gemeenten niet meer landelijk bijgehouden. We werken als gemeente intensief samen met ondernemers en vastgoedeigenaren. Onder andere door het faciliteren van Ondernemersfondsen en Bedrijveninvesteringszones (BIZ) en actieve deelname aan PPS-constructies als de Centrum Management Groep en Stichting Parkmanagement Waarderpolder. Samen de schouders zetten onder gezamenlijke ambities is een belangrijk onderdeel van ondernemersdienstverlening. Daarnaast experimenteren we vanaf oktober 2025 met het zogenaamde ‘vooroverleg’ voor initiatiefnemers, waarbij ondernemers en pandeigenaren hun plannen vroegtijdig met onze vergunningverleners kunnen bespreken en actief wordt meegedacht over wat wel kan. Tevens is een nieuwsbrief gelanceerd voor het bedrijfsleven, met allerlei relevante content. Omdat we doorlopend in contact willen staan met ondernemers en vindbaar willen zijn qua informatievoorziening werken we toe naar een digitaal ondernemersportal, die in 2026 live zal gaan. Met de voortgang op bovengenoemde acties dragen we er aan bij om, waar dat kan, de bureaucratie en administratieve lasten voor ondernemers te verminderen en vergunningstrajecten te vereenvoudigen. De motie 20241273860 van 11 juli 2024, die hier ook op ziet, kan met de uitvoer van deze acties worden beschouwd



4.3. Optimaliseren ondernemersdienstverlening 4.3.1.

Uitvoeren onderzoek stijging naar de top 10 MKB vriendelijke gemeenten. De resultaten vertalen naar acties ter verbetering van de ondernemersdienstverlening.

Actie

4.3.2.

Beoogd Resultaat

Vormgeven adequaat accountmanagement en gerichte acquisitie. Met focus op de OVknooppunten, prioritaire ontwikkelzones, Waarderpolder en het onderhouden en versterken van de relatie tussen gemeente en bedrijfsleven via o.a. bedrijfsbezoeken en ondernemersbijeenkomsten.

Behouden, stimuleren en aantrekken van werkgelegenheid. Versterking van de ondernemersdienstverlening ten behoeve van een aantrekkelijk vestigings- en ondernemersklimaat. De gemeente als een zichtbare, toegankelijke en betrouwbare partner.

Voortgang als afgedaan. Uiteraard blijven we ook het rijksbeleid hierover op de voet volgen. De incidentele formatie op accountmanagement is structureel gemaakt, waardoor wij een drietal vaste professionals hebben kunnen aanstellen die langjarig en duurzaam hiermee aan de slag zijn en blijven. De accountmanagers fungeren als vaste aanspreekpunten binnen onder andere prioritaire gebieden en onderhouden proactief contact met ondernemers via bedrijfsbezoeken en bijeenkomsten. Zij signaleren kansen en knelpunten, stemmen gemeentelijk beleid af en voeren acquisitie uit om werkgelegenheid te behouden en te stimuleren. Door structurele inzet kunnen zij langdurig en effectief bijdragen aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat en een duurzame relatie tussen gemeente en bedrijfsleven.

☺ ☺

4.4. Overig 4.4.1.

Faciliteren BIZ Amsterdamstraat 2024-2028 en uitvoeren draagvlakmeting. Vaststelling in 2023.

4.4.2.

Faciliteren Ondernemersfonds Cronjé 20252030. Vaststelling in 2024.

Met de BIZ Amsterdamstraat investeren ondernemers gezamenlijk in een aantrekkelijke en toekomstbestendige winkelstraat Winkeliersvereniging Cronjé investeert door middel van promotie in een aantrekkelijk en toekomstbestendig winkelgebied.

Bij de draagvlakmeting bleek onvoldoende steun te bestaan voor verlenging van de BIZ Amsterdamstraat. Daarom is die opgehouden te bestaan. De winkeliersvereniging bestaat nog wel en zij zijn aan de slag met een aantrekkelijk en toekomstbestendig winkelgebied. Het Ondernemersfonds is inderdaad verlengd voor nog eens vijf jaar. Zowel ondernemers (via het Ondernemersfonds op basis van reclamebelasting) als pandeigenaren (verenigd in een Bedrijven Investeringszone BIZ) zetten, samen met het collectieve winkelstraatmanagement, de schouders onder het gebied. De gemeente is in 2025 gestart met een kwaliteitsimpuls in de openbare ruimte, op basis van goede afstemming en samenwerking met vertegenwoordigers van de ondernemers en vastgoedeigenaren in de Cronjé.

 ☺

5. PROFILEREN Ambitie: Een zichtbaar en dynamisch economisch kerngebied in de MRA. Strategie: Actief positie pakken op uitdagingen in de regio. Uitvoeringslijnen: • Versterken samenwerking westkant MRA. • Haarlem positioneren als creatieve stad van toegepaste innovatie.

Acties, beoogde resultaten en voortgang Actie

Beoogd Resultaat

Voortgang

☺

Opschaling en versnelling circulaire economie en impact ondernemen in de regio Zuid-Kennemerland.

Vanuit het Actieprogramma Circulaire Economie en het Actieprogramma Impact Ondernemen wordt regio ZuidKennemerland actief meegenomen en worden acties waar mogelijk (deels) gezamenlijk uitgevoerd. Deze zijn concreet en tastbaar, omdat daar de behoefte ligt in de regio. Zowel in 2024 als in 2025 zijn bijeenkomsten georganiseerd over het verduurzamen van Greendish dat horeca ondernemers in zowel Haarlem als Heemstede hebben doorlopen. Op het Kennemer Inkoop Platform worden impact ondernemers vanuit regio Zuid-Kennemerland vertegenwoordigd, impact coaching wordt aan de gehele regio aangeboden. Een initiatief om herbruikbare bekers in sportkantines te introduceren wordt zowel in Haarlem als in Heemstede uitgerold. Met het verlengen van het Actieprogramma Impact Ondernemen, wordt ook de samenwerking met de Stadsgarage voortgezet. In 2025 is gestart met een onderzoek naar de haalbaarheid van een impact netwerk van initiatiefnemers, ondernemers, kennininstellingen en andere spelers op deze markt, om op regionaal niveau tot kennisdeling te komen.

☺

5.1. Versterken regionale samenwerking 5.1.1

Kennis delen en het benutten regionale kansen op het gebied circulaire economie en impact ondernemen.

Actie 5.1.2.

Participeren bij opstellen en uitvoeren Strategische Agenda Toerisme en Recreatie MRA. Vaststelling in 2023 via Platform Economie MRA.

Beoogd Resultaat

Voortgang

Richting geven aan de uitvoering van bezoekersmanagement in de MRA.

We hebben -ook als vertegenwoordiger vanuit Zuid-Kennemerlandgeparticipeerd in de totstandkoming van de Strategische Agenda Toerisme en Recreatie MRA. In de strategie zijn de gezamenlijke vertrekpunten, ambitie, doelstellingen en actielijnen verwoord met als doel om de positieve impact van toerisme te vergroten en de negatieve impact te verlagen, bij een blijvende verwachte groei in het aantal (internationale) bezoekers. De Strategische Agenda is in maart 2024 vastgesteld. Inbreng en participatie in de ambtelijke Kopgroep Innovatie MRA heeft geresulteerd in de “Actieagenda Innovatie- en Concurrentiekracht MRA”. Daarin is het innovatieprofiel van Haarlem/Zuid Kennemerland beschreven, opgenomen en vastgelegd. Drie innovatieclusters staan centraal: C-District (circualire productie/bouw) De Koepel (digitalisering/AI) Spaarnelabs e.a. (Gezond & Vitaal) Het deelregionale (Haarlemse) innovatieprofiel is geborgd in een “Notitie Economie Novex MRA” dat als bouwsteen fungeert voor nadere uitwerking in de Uitvoeringsagenda Novex MRA. In 2024 is opdracht gegeven om een wervend en inspirerend verhaal op te stellen op basis van deskresearch en interviews en gesprekken met een groep van een dertigtal Haarlemse ondernemers en organisaties. Dit verhaal is medio 2025 opgeleverd en fungeert als bouwsteen voor verdere profilering van Haarlem.

Om Haarlem op de kaart te zetten als werkstad en daarmee het aantal banen op niveau te houden cq. uit te breiden wordt de ondernemersportal (zie 4.3.1), in samenwerking met Haarlem Marketing, geschikt voor communicatie richting bedrijven en organisaties, zowel binnen als buiten de stad. De portal wordt daarmee ook het visitekaartje voor ondernemen in Haarlem, passend bij de ambities uit de Economische Visie.

☺ ☺

5.2. Profilering en positionering 5.2.1.

Haarlem profileren en positioneren als creatieve stad van toegepaste innovatie, met focus op een duurzame en circulaire economie, digitalisering en gezondheid. En dit beleidsmatig borgen in NOVEX MRA en Bereikbare Steden.

Haarlem: een zichtbaar en dynamisch economisch kerngebied in de MRA.

5.2.2.

Opstellen Verhaal van Haarlem gericht op economie en toerisme; uitgeschreven verhaallijnen gebaseerd op de identiteit van Haarlem. Vaststelling in 2024.

Versterking van het merk en de kernboodschap van Haarlem en het creëren van meer samenhang in uitingen.

5.2.3.

Verkennen economische profilering Haarlem richting bedrijven en organisaties. Vervolgstappen afhankelijk van uitkomst verkenning *.

Duidelijk beeld over hoe Haarlem te profileren als aantrekkelijke stad om te werken en innovatief, circulair en duurzaam te ondernemen.

* Onder voorbehoud van extra capaciteit en middelen.

☺

☺

