2 Bijlage 1 Voortgangsrapportage Actieprogramma Circulaire Economie

Deze zal plaatsvinden bij de nieuwe locatie van de Snuffelmug in het winkelcentrum van Schalkwijk. Pilot deelkasten Begin 2023 is onderzoek gedaan naar verschillende vormen van deelkasten. In deze kasten kunnen bewoners tegen een vergoeding spullen lenen. Hierbij kan gedacht worden aan elektrisch gereedschap of andere consumptiegoederen zoals stoomreinigers, professionele zagen, tuingereedschap en andere producten die mensen wel eens willen gebruiken maar niet perse in huis hebben. Om onnodig aanschaffen tegen te gaan kunnen deze deelkasten en uitkomst zijn. Op het moment wordt verder onderzocht hoe dit initiatief in Haarlem kan landen, bijvoorbeeld middels een pilot in samenwerking met bibliotheken. Opschaling Haarlems bankje van (moeilijk) gerecycled plastic In de afspraken set van de MRA Duurzaamheid Top 2021 heeft Haarlem ingestemd met het bevorderen van recycling van moeilijk recyclebaar plastics. Afspraak is om vanaf 2025 ten minste voor 1 project in de openbare ruimte als eis te hanteren dat het straatmeubilair dat wordt toegepast is samengesteld uit niet direct recyclebaar plastic. Haarlem loopt hierin voorop. Daarom werden in 2023 al twee bankjes in de Kruisstraat in de openbare ruimte geplaatst. Deze werden gemaakt van niet direct recyclebaar plastic uit consumentenreststromen.

In september 2024 werd er aan het Spaarne een circulair bankje geplaatst gemaakt van uit het Spaarne gevist plasticafval.

23

Het plaatsen van deze bankjes diende als pilot en hiermee is bewezen dat de productie van deze bankjes mogelijk is en ze toepasbaar zijn voor de openbare ruimte. Op dit moment zijn de circulaire plastic bankjes nog geen onderdeel van het HIOR. Samen met de collega’s van de gemeente Haarlem en Spaarnelanden die zich bezighouden met de inrichting van de openbare ruimte wordt onderzocht of en hoe dit circulaire bankje een optie kan worden in het HIOR. Ook wordt er gekeken hoe de circulaire bankjes toegepast kunnen worden in de grootschalige aanpak van speelplekken die de komende jaren wordt uitgevoerd. Daarnaast wordt er samen met Spaarnelanden, Spaarne Werkt, de maker en andere uit de circulaire kunststofketen in Haarlem onderzocht of opschaling van deze bankjes mogelijk is. Deze circulaire bankjes zijn op dit moment nog duurder dan conventionele bankjes in de openbare ruimte. Dit komt omdat het productieproces veel meer tijd kost en veel handwerk behelst. Door opschaling wordt eraan gewerkt dat het bankje enigszins kan concurreren met de andere opties voor bankjes in het HIOR.

Repair Cafés In 2024 zijn er twee Repair Cafés bijgekomen in Haarlem. Dit zijn de locaties bij Stichting Turquoise in Oost en in de Kweektuin in Noord. Dit maakt dat er nu in totaal vier Repair Cafés actief zijn in Haarlem. In de ondersteuning van de Repair Cafés werkt de gemeente samen met Spaarne Werkt en VWC BUUV. Naar behoefte van de Repair Cafés bied Spaarne Werkt tweedehands gereedschap aan, bied VWC BUUV hulp bij het vinden van vrijwilligers en bied de gemeente een vergoeding voor opstartkosten. Artikel over Repair Cafés op Haarlem doet Duurzaam.

Repair Café in het Badhuis, Leidsebuurt Haarlem

24

Week van de Circulaire Economie Tijdens de week van de circulaire economie (11 t/m 16 maart) hebben we samen met NME, Haarlem City Marketing, MAAK en lokale ondernemers gezorgd voor een mooi programma door heel Haarlem. Een landelijk evenement waar ook Haarlem deel aan neemt. Met verschillende activiteiten zoals workshops, debatten en excursies voor inwoners en ondernemers. De website met daarop het programma trok 1100 bezoekers tijdens de week. Talkshow Mama Gaia - consuminderen Het thema van de talkshow is hoe we slimmer om kunnen gaan met maken, gebruiken en recyclen van producten. Aan tafel vind je lokale ondernemers en experts. Er waren 60 bezoekers aanwezig bij de talkshow om te kijken, luisteren en mee te praten.

4.

Wat hebben we geleerd? Een circulaire economie kent geen hapklare oplossingen. Dit was bekend, en wordt in alle actielijnen bevestigd. Circulair worden in een lineaire economie vraagt om maatwerk, in allerlei ordes van grootte. De transitie vindt plaats door alle lagen van de maatschappij, zowel binnen als buiten de grenzen van Haarlem. Iedereen doet mee. De uitvoering van het actieprogramma heeft ons netwerk sterk verbreed. We werken met veel verschillende partners samen: lokale inwonerinitiatieven, stichtingen en mkb bedrijven, maar ook kennispartners, provincies, de MRA, het Rijk en Europa. Dit betekent dat er veel verschillende doelgroepen zijn; zowel inwoners als ondernemers, ook weer in allerlei orde van grootte. Dit maakt dat 'kleine' en 'grote' resultaten belangrijk zijn in het programma. Beiden zijn nodig om iedereen te bereiken en de transitie, die voor een groot gedeelte gaat over gedragsverandering, te realiseren. Rol van de gemeente Een actieve rol van de gemeente in het realiseren van een circulaire economie vraagt zoals in het begin van deze rapportage aangegeven om lef en het durven nemen van (afgewogen) risico's. Deze actieve rol van de gemeente en het bereiken van verschillende doelgroepen gaat niet vanzelf, dit vraagt extra inzet. Vanaf 2025 zet Haarlem nog meer in op het inzetten van ambassadeurs en trekkers in de stad op de verschillende actielijnen.

De praktijk leert dat, zolang er nog onvoldoende een businessmodel te realiseren is in projecten een trekkersrol (gefaciliteerd door) de gemeente nodig om voortgang te blijven boeken en continuïteit te waarborgen.

25

5.

Vooruitblik: focus 2026-2027 Het actieprogramma loopt tot en met 2025. Voor de uitvoering van het programma zijn vanuit de Routekaart Duurzaamheid tot en met 2027 financiële middelen beschikbaar. Het college besluit om het huidige actieprogramma Circulaire Economie te verlengen tot en met 2027. In 2026 en 2027 richt het Actieprogramma Circulaire Economie zich onder andere op de volgende resultaten: Actielijn overstijgend • Het C-District ontwikkelt zich verder naar een krachtige circulaire hub waar de samenwerking is verstevigd, meer ondernemers zich aansluiten en het MAAK terrein als kenniscentrum voor circulaire economie steeds vaker wordt ontdekt. • De ruimteclaim voor circulaire economie is verder in beeld gebracht. • Er is een bescheiden startsubsidie om circulair ondernemerschap te stimuleren. Eigen organisatie • Een circulaire stad in 2040: de opgave is concreet in beeld met doelstellingen binnen de invloedsfeer van Haarlem en verbonden partijen. Dit wordt gemonitord in de duurzaamheidsbegroting. • Haarlem gaat zich richten op het vergroten van de impact van circulair inkopen in haar uitvraag, opdrachtgeverschap en contractmanagement. (uitwerking in nieuw actieplan MVOI). • De houtketen is significant verbeterd. Hout uit Haarlem wordt hoogwaardig en lokaal opgeslagen en verwerkt. • In het HIOR zijn circulaire bankjes toegevoegd als een circulaire optie voor zitbanken.

• Er is meedenkkracht georganiseerd bij afdeling vergunningen als het gaat om circulair bouwen. • Haarlem werkt integraal aan de circulaire opgave. Verschillende afdelingen werken intensief samen en stemmen de opgaven met elkaar af. In de opvolger van het CAS programma staat hergebruik van grondstoffen nog meer centraal. • Projecten in de openbare ruimte laten steeds vaker op hun informatieborden zien op welke wijze ze bijdragen aan circulariteit. Bouw • De circulaire grondstoffenhub levert door hergebruik van materialen een positieve milieu impact op. Dit wordt actief gemonitord. Haarlem streeft ernaar dat de hub in 2027 geld bespaart, dit wordt opgenomen in de samenwerkingsovereenkomst met bouwpartners. • De circulaire bouwmarkt voor particulieren (en kleine bouwers) wordt in 2026 geopend. Textiel • Haarlem geeft samen met de stad jaarlijks aandacht aan circulair textiel, een voorbeeld is de Fair Fashion pop-up. • Haarlem zet nog meer in op recycling van niet herdraagbaar textiel.

26

Voedsel • Duurzaam en gezond voedsel is beter geborgd in beleid, bijvoorbeeld met een beknopte voedselvisie. • Er zijn geen reclames meer te zien voor vlees, vis en fossiele producten op reclamepanelen van de gemeente want alle concessies zijn aangepast. • De verkenning Stadslandbouw vormt de basis voor meer permanente inbedding van stadslandbouwlocaties binnen de gemeentegrenzen. Consumptiegoederen • De Haarlemse Waardemakers zijn uitgebreid met een fijnmazig netwerk van hergebruik, delen, ruilen en repareren van grondstoffen. • Repair cafés groeien van 4 naar minimaal 6 in Haarlem.

6.

Middelen In mei 2023 is het Actieprogramma Circulaire Economie 2023-2025 vastgesteld. De uitvoering van het actieprogramma is onderdeel van en conform de begroting van de Routekaart Duurzaamheid. Om in 2040 een circulaire stad te zijn is het nodig om te versnellen, te intensiveren en op te schalen. Dit vraagt om extra capaciteit en middelen. Om opschaling te realiseren wordt de personele inzet, na het vaststellen van het actieprogramma, verdubbeld. Vanaf halverwege 2023 schaalt het uitvoeringsbudget mee met de beschikbaar komende extra capaciteit. Hieronder staat voor 2023 het begrote budget van €610.000,- naast de realisatie van de actielijnen. De beschikbare middelen t/m 2027 staan ook in de tabel.

In 2023 zijn halverwege het jaar enkele begrotingswijzigingen doorgevoerd. De post onvoorzien is ingezet voor een trainee die voor de actielijn consumptiegoederen aan de slag is gegaan. Daarnaast is een apart educatiebudget gerealiseerd voor de samenwerking met NME, daarvoor zijn de posten voor de actielijnen iets verlaagd. In 2023 is ook besloten om €45.000,- van Cities2030 door te schuiven naar 2024.

27

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem

Contact: circulair@haarlem.nl ________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 28