2 Bijlage 1 Verlenging en actualisering Uitvoeringsagenda Woonakkoord Zuid-Kennemerland IJmond (addendum)
Tekst van het document
Woonakkoord Zuid-Kennemerland / IJmond Samen bouwen aan een toekomstbestendige regio
Verlenging en actualisering Uitvoeringsagenda (Addendum)
Portefeuillehoudersoverleg Volkshuisvesting Zuid-Kennemerland/IJmond November 2025
Opgesteld in afstemming met en met subsidie van de provincie Noord-Holland. Opgesteld met ondersteuning van RIGO.
Inleiding: verlenging van het Woonakkoord De regio Zuid-Kennemerland/IJmond heeft samen met de provincie Noord-Holland regionale afspraken vastgelegd in een Woonakkoord. Dit bestaat uit een Bestuursakkoord, waarin de doelen voor meerdere jaren zijn vastgelegd door de raden én uit een Uitvoeringsagenda dat is vastgesteld door de colleges. GS heeft eveneens ingestemd met beide onderdelen. Het Woonakkoord Zuid-Kennemerland/IJmond heeft een looptijd van 2021 t/m 2025. Vanwege de veranderende regelgeving, met name de Wet versterking regie volkshuisvesting, komen er de nodige veranderingen aan. Deze willen we meenemen in nieuwe regionale afspraken over wonen. In overleg met de provincie Noord-Holland is gekozen voor de naamgeving ‘Regionaal volkshuisvestingsprogramma’ als opvolger voor het Woonakkoord. De wetgeving is echter nog in behandeling. Daarom is in overleg met de provincie gekozen voor het verlengen van de Woonakkoorden in Noord-Holland voor maximaal 2 jaar (t/m eind 2027). De verwachting is overigens dat deze verlengingsperiode niet helemaal benut hoeft te worden. In lijn met het Voortgangsbericht Uitvoering Woonakkoord d.d. nov. 2023 (halverwege de looptijd van het Woonakkoord) bouwen we voort op de doelen van het Bestuursakkoord van het Woonakkoord, die nog altijd actueel zijn.
Het Bestuursakkoord is daarom in het najaar van 2025 voor verlenging voorgelegd aan de gemeenteraden. Alle raden hebben hiermee ingestemd. Ook de Uitvoeringsagenda van het Woonakkoord moet verlengd worden. Tussenstap Net als eerder beschreven in het Voortgangsbericht is er bij de uitvoering wel soms sprake van andere accenten, omdat de woningmarkt en de regelgeving voortdurend aan verandering onderhevig zijn. Vanwege de verlenging is daarom de Uitvoeringsagenda van het Woonakkoord geactualiseerd. De verlenging en actualisering van de Uitvoeringsagenda van het Woonakkoord is aan de colleges van de regiogemeenten en aan GS. Omdat de woningcorporaties betrokken zijn bij veel van de activiteiten en hun steun hebben gegeven aan het Woonakkoord, zijn de corporaties betrokken bij de actualisering. Met dit Addendum op de Uitvoeringsagenda kunnen we de regionale samenwerking de komende periode vervolgen, terwijl we tegelijkertijd – via een Regionale Woonagenda - werken aan de voorbereiding van nieuwe regionale woonafspraken die aansluiten bij de aankomende Wet versterking regie volkshuisvesting en bij andere uitdagingen en wensen waar we ons gezamenlijk voor willen inzetten. De Uitvoeringsagenda voor de komende periode zetten wij hieronder uiteen.
1
Lopende en toekomstige activiteiten voor de Uitvoeringagenda Woonakkoord 2025-2027 Voortbouwend op het Voortgangsbericht van eind 2023, geven we in dit Addendum een overzicht van: • activiteiten die sinds 2024 zijn afgerond (na het verschijnen van het Voortgangsbericht) (afgerond); • activiteiten die we periodiek uitvoeren (periodiek); • activiteiten waar we momenteel aan werken (lopend); • activiteiten die we voor de komende periode voorzien (m.n. voor 2026) (voorzien). We clusteren deze aan de hand van de vijf thema’s van het Woonakkoord, waarbij we ook het doel op het thema vermelden, afkomstig uit het Bestuursakkoord van het Woonakkoord. Woningbouw (Doel Woonakkoord, onderdeel Bestuursakkoord: Een netto toename van minimaal 11.650 woningen in de periode 2020 t/m 2029. In 2023 zijn de woningbouwambities flink verhoogd naar een woningbouwproductie van 18.350 woningen, conform de opgenomen aantallen in de MRA Woondeal en onder vermelding van randvoorwaarden (2023). Deze nieuwe ambities passen binnen de afspraken van het Woonakkoord én de ambities van gemeenten om meer woningen toe te voegen.) • • • • • •
Periodiek: jaarlijks actualisering van de plancapaciteit in de provinciale Monitor Plancapaciteit. Periodiek: jaarlijks regionale afstemming van locaties in landelijk gebied. Periodiek: jaarlijkse monitor woningbouw en sociale voorraad Zuid-Kennemerland/IJmond. Periodiek: regelmatig overleg over de voortgang van de woningbouw o.a. via lokale en regionale versnellingstafels. Afgerond (in opdracht van de MRA): Er is een actueel woningbehoefte onderzoek voor de MRA uitgevoerd, met uitsplitsingen naar o.a. Zuid-Kennemerland/IJmond. Voorzien: we organiseren een bijeenkomst om kennis te delen over bouwen in het middensegment huur en koop in Q1 2026 (met subsidie van de provincie).
Betaalbaarheid (Doel Woonakkoord, onderdeel Bestuursakkoord: We breiden de sociale huurvoorraad uit, in de regio en in elke gemeente1. Elke gemeente realiseert in de woningbouwproductie minimaal 30% sociale huur. We streven naar een evenwichtige en transparante verdeling van de beschikbare sociale huurwoningen. Elke gemeente voegt middensegment toe.) PS. In de Woondeal MRA wordt, naast 30% sociale huur, inmiddels uitgegaan van tweederde bouwen in het betaalbare segment. De Wet versterking regie volkshuisvesting bouwt hierop voort. •
Lopend: Actualisering en afstemming van de huisvestingsverordeningen n.a.v. wijzigingen van de Huisvestingswet. Verwachte besluitvorming in de raden is rond de jaarwisseling. Het betreft o.a. regels over voorrang van woningzoekenden met een lokale binding,
Een uitzondering vormt Beverwijk. Afgesproken is dat Beverwijk en Heemskerk samen een groei realiseren. 1
2
• • • • •
toewijzing van middenhuur en nieuwbouw betaalbare koop, wettelijke urgentiecategorieën2). Lopend: Kennisdelen over inzet instrumentarium voor betaalbaar bouwen. Lopend: Kennisdelen over gemeentelijke meldpunten Wet Goed Verhuurderschap/Wet Betaalbare Huur. Lopend: Kennisdelen betere benutting bestaande woningvoorraad (hospitaverhuur, kamerverhuur, woningdelen). Voorzien: Project bevorderen doorstroming (in ontwikkeling) (samen met de woningcorporaties). Voorzien: Regionaal opstellen van nadere regels bij de nieuwe Huisvestingsverordening 2026 op het gebied van: o verlenen van huisvestingsvergunningen voor middenhuur en betaalbare koopwoningen; o toewijzen sociale huurwoningen op basis van motivatie voor meer community building; o bevorderen samenwonen voor doorstroming en vergroten beschikbaarheid; o inspelen op beleid Wonen eerst dak en thuislozen; o implementeren urgentieverlening aan ex-sekswerkers.
Doelgroepen (Doel Woonakkoord, onderdeel Bestuursakkoord: We werken aan een gezamenlijke woonzorgagenda. We stimuleren dat zoveel mogelijk senioren passend (gaan) wonen. We werken aan de huisvesting van kwetsbare doelgroepen en diverse aandachtsgroepen.) • •
•
• • •
• • •
2
Afgerond: Regionale Woonzorgopgave Zuid-Kennemerland//IJmond (2024, met subsidie provincie). Lopend: Ouderenhuisvesting – uitwerking en opschaling van drie onderdelen (met subsidie van het Zorgkantoor), namelijk handreiking kwaliteitseisen nieuwbouw, exploitatie ontmoetingsruimtes en een informatiewijzer voor ouderen. Voorzien: Werksessie ouderenhuisvesting begin 2026. Gemeentelijke duo’s wonen/sociaal domein bespreken gezamenlijk (en RO indien gewenst) met experts (o.a. de provincie en het Aanjaagteam wonen en zorg voor ouderen) en met de regiogemeenten waar elke gemeente nu staat met ouderenhuisvesting. Wat zijn de plannen en waar lopen gemeenten tegen aan? Experts kunnen vragen beantwoorden en mogelijk kunnen gemeenten elkaar concreet op weg helpen. Daarna volgt een ‘Van bod naar plot’ sessie voor individuele gemeenten. Een mogelijk vervolg op de werksessie is met een regionaal lerend netwerk meerdere vervolgsessies te organiseren. Afgerond: Onderzoek arbeidsmigranten, eerste deel (2023, met subsidie provincie). Lopend: (Verdiepend) onderzoek arbeidsmigranten (met subsidie provincie). Lopend: Na inventarisatie behoefte naar woonwagenstandplaatsen in alle regiogemeenten in 2023 komt er een verkennend gesprek over meerwaarde regionale afstemming/samenwerking voor deze aandachtsgroep.
Lopend: Evaluatie Pact van uitstroom (bijna gereed) (sociaal domein/wonen/ woningcorporaties/zorgpartijen) en vervolg. Lopend: Regionale aanpak Skaeve huse (sociaal domein/wonen/woningcorporaties); Lopend: Regionale aanpak dakloosheid: Inzet van ‘Wonen eerst’ en vergroten aanbod (sociaal domein/wonen).
Op basis van het voorstel Wet versterking regie volkshuisvesting.
3
•
• •
Voorzien: Inventariseren compleetheid/hiaten t.a.v. behoefte en huisvesting van aandachtsgroepen (volgens de Wet versterking regie volkshuisvesting)? Wat mist nog als we kijken naar de Regionale Woonzorgopgave en bovenstaande initiatieven? Voorzien: Opstellen van een woonzorgagenda om onderwerpen te agenderen en te verkennen, gericht op het vervolg en de uitwerking van de Regionale Woonzorgopgave. Voorzien: bevorderen samenwerking tussen gemeentelijke sectoren wonen, sociaal domein en ruimtelijk beleid.
Duurzaamheid (Doel Woonakkoord, onderdeel Bestuursakkoord: We delen kennis en werken aan verduurzaming van bestaande bouw en van nieuwbouw. Daarbij hebben we aandacht voor de sociale energietransitie en voor betaalbaarheid.) Zoals ook al benoemd in het Voortgangsbericht vindt regionale afstemming en ondersteuning ten behoeve van de verduurzamingsopgave inmiddels veelal plaats op andere platforms zoals de MRA (Convenant toekomstbestendige woningbouw, Convenant houtbouw etc.). De regiogemeenten nemen via die weg deel aan activiteiten. Samenwerking (Doel Woonakkoord, onderdeel Bestuursakkoord: We werken goed samen als gemeenten en provincie. We werken goed samen met onze belanghouders.) • • • •
• •
• • •
Continue samenwerking tussen gemeenten/provincie en kennisuitwisseling. Continue samenwerking binnen MRA (inbreng voorbereiden en terugkoppeling). Continue samenwerking met de woningcorporaties. Periodiek: Meewerken aan het onderzoek Wonen in de Metropoolregio Amsterdam (WiMRA) 2025. De oplevering wordt verwacht in voorjaar 2026. Nieuwe inzichten zullen worden meegenomen bij het opstellen van het Regionaal Volkshuisvestingsprogramma Zuid-Kennemerland/IJmond. Periodiek: Jaarlijks monitor en rapportages Wonen en zorg op de kaart, zie https://wonenenzorgopdekaart.nl/. Voorzien: Afstemming/verbeteren dataverzameling en monitoring t.b.v. Monitor woningbouw/sociale voorraad ZKIJ, wonenenzorgopdekaart.nl en monitoring ouderenhuisvesting (in samenwerking met provincie en Aanjaagteam). Periodiek: Diverse excursies (met subsidie van de provincie). Bijvoorbeeld in 2024: voorbeeld huisvesting arbeidsmigranten. In 2025: bouw flexwoningen in Heemskerk; Periodiek: Aansluiting op Zuid-Kennemer Agenda 2024-2026. Lopend: In gesprek over de invulling van een Regionaal Volkshuisvestingsprogramma, samen met provincie en andere deelregio’s.
4