2 Bijlage 1 Vaststellen programma van eisen doorfietsroute Lodewijk van Deyssellaan en herinrichting Pim Mulierlaan
Tekst van het document
Doorfietsroute Lodewijk van Deyssellaan en herinrichting Pim Mulierlaan Programma van Eisen
Gemeente Haarlem 2 december 2022
Project
Opdrachtgever
Document Status Datum Referentie
Projectcode Projectleider Projectdirecteur
Auteur(s) Gecontroleerd door Goedgekeurd door
Doorfietsroute Lodewijk van Deyssellaan en herinrichting Pim MulierlaanFietsroute Lodewijk van Deyssellaan en herinrichting Pim Mulierlaan Gemeente Haarlem
Programma van Eisen Concept 04 2 december 2022 124096/22-017.498
124096 Ing. M.P. van de Graaff Ir. R.P.N. Pater
F.S. Vessies MSc, J.B.V. Bodar BSc A. Vellekoop MSc Ing. M.P. van de Graaff
Paraaf
Adres
Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. Leeuwenbrug 8 Postbus 233 7400 AE Deventer +31 (0)570 69 79 11 www.witteveenbos.com KvK 38020751
Het kwaliteitsmanagementsysteem van Witteveen+Bos is gecertificeerd op basis van ISO 9001. © Witteveen+Bos Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt in enige vorm zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Witteveen+Bos noch mag het zonder dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Witteveen+Bos aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enigerlei schade die voortvloeit uit of verband houdt met het wijzigen van de inhoud van het door Witteveen+Bos geleverde document.
INHOUDSOPGAVE
1
INLEIDING
6
1.2
Projectscope
7
1.3
Doelstelling rapportage
8
1.4
Procesbeschrijving
8
1.5
Leeswijzer
8
2
AANPAK TOT PVE
10
2.1
Bronnenlijst
10
2.2
Input stakeholders
11
2.3
Afweging ontwerpkeuzes
12
3
LODEWIJK VAN DEYSSELLAAN
14
3.1.1 3.1.2 3.1.3
15 16 16
Lodewijk van Deyssellaan - Noord Lodewijk van Deyssellaan - Midden Lodewijk van Deyssellaan - Zuid
3.5
Varianten inrichting Lodewijk van Deyssellaan als fietsstraat
20
3.6
Advies verkeersrichting
21
3.7
Advies indeling wegprofiel
21
3.7.1 3.7.2 3.7.3
22 22 23
3.8
Lodewijk van Deyssellaan Noord Lodewijk van Deyssellaan Midden Lodewijk van Deyssellaan Zuid
Beslispunten
24
3.8.1
Beslispunten
24
4
PIM MULIERLAAN
25
4.1
Huidige situatie
25
4.2
Uitgangspunten
26
4.3
Overweging Pim Mulierlaan als fietsstraat in relatie tot tellingen
27
4.4
Input KES-gesprekken
29
4.5
Varianten Pim Mulierlaan
30
4.6
Advies indeling wegprofiel
30
4.7
Beslispunten
31
5
KRUISPUNTEN
32
5.1
Kruising Orionbrug - Pim Mulierlaan en aangrenzend wegvak Lodewijk van Deyssellaan
32
5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.1.4
32 33 34 35
5.2
5.3
Huidige situatie Input KES-gesprekken Onderzoek fietsers in de voorrang Beslispunten
Kruising Lodewijk van Deyssellaan met Laurens Reaellaan
35
5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4
36 36 37 37
Huidige situatie Input KES-gesprekken Onderzoek Beslispunten
Kruising Stuyvesantbrug
37
5.3.1 5.3.2 5.3.3 5.3.4
38 38 39 39
Huidige situatie Input KES-gesprekken Onderzoek fietsers in de voorrang Beslispunten
6
GROENVOORZIENINGEN
40
6.1
Huidige situatie
40
6.2
Uitgangspunten
41
6.3
Input KES-gesprekken
41
6.4
Afweging groenvoorzieningen
42
6.5
Beslispunten
42
7
ONDERGRONDSE VOORZIENINGEN
43
7.1
Huidige situatie
43
7.2
Uitgangspunten
43
7.3
Input KES-gesprekken
44
7.4
Afweging ontwerpkeuzes
44
7.5
Beslispunten
44
8
DUURZAAMHEID
45
Laatste pagina
46
Bijlage(n)
Aantal pagina's
I
Beleid
4
II
Overzicht klanteisen KES gesprekken
6
III
Afweging dwarsprofiel Lodewijk van Deyssellaan Midden en Zuid
6
IV
Afweging dwarsprofiel Pim Mulierlaan
7
V
PvE-schets en overzicht wegprofielen
7
1 INLEIDING 1.1
Projectomschrijving
Doorfietsroute Kennemerland Verschillende gemeenten in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) hebben een gezamenlijke uitvoeringsagenda opgesteld voor de aanleg en opwaardering van fietsroutes. De Doorfietsroute Kennemerland is één van deze routes en loopt vanuit Uitgeest (via Haarlem) naar Heemstede. Door de toename van elektrische fietsen is het eenvoudiger om langere afstanden af te leggen per fiets. Op dit moment maken fietsers in Haarlem vooral gebruik van de Rijksstraatweg, maar hier zijn de opwaarderingsmogelijkheden beperkt. Bovendien bevat de route veel verkeerslichten en loopt deze door het centrum van Haarlem. De gemeentes Haarlem en Velsen zijn daarom bezig om de Doorfietsroute Kennemerland langs de N208 te opwaarderen [ref. 1]. De Lodewijk van Deyssellaan is onderdeel van deze Doorfietsroute.
Afbeelding 1.1 Studiegebied
Doelstelling doorfietsroute Het doel van het project is om een verkeersveilige schakel te realiseren in de doorfietsroute en de Pim Mulierlaan verkeersveilig in te richten. Met de herinrichting van de Lodewijk van Deyssellaan worden de kruispunten verkeersveilig ingericht met de fietsers in de voorrang. De Pim Mulierlaan takt aan op de doorfietsroute en de huidige inrichting sluit niet aan bij het werkelijke gebruik. Door de herinrichting van beide straten wordt de verkeersveiligheid verbeterd en krijgen de fietsers, waaronder veel scholieren richting het Mendelcollege, een prominentere rol en is de auto te gast.
6 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
De gemeente Haarlem heeft bovendien grote ambities op het gebied van duurzaamheid: Haarlem wil aardgasvrij zijn in 2040, circulair zijn in 2040 en klimaatbestendigheid bereiken in 2050. Voor de herontwikkeling van de Lodewijk van Deyssellaan en Pim Mulierlaan worden circulariteit en klimaatbestendigheid meegenomen als belangrijke uitgangspunten. Witteveen+Bos treedt in projecten als adviserend bureau op bij de herontwikkeling van de straten en pleinen in Haarlem.
1.2
Projectscope
De projectscope omvat naast de Lodewijk van Deyssellaan ook de kruispunten met de ontsluiting van de wijk aan het begin en einde van de straat. Om de verkeersveiligheid te garanderen zullen ook deze kruispunten (Pim Mulierlaan/Orionbrug en Stuyvesantbrug) worden aangepast. Daarnaast is ook de herinrichting van de Pim Mulierlaan onderdeel van het project. Deze weg leidt naar het Mendelcollege en een aantal sportverenigingen. Ook wordt het riool vervangen in de Lodewijk van Deyssellaan tussen de Pim Mulierlaan en Laurens Reaellaan. Op de Orionbrug wordt het membraam vervangen. De scope van het project bestaat uit de volgende onderdelen en is opgenomen in afbeelding 1.2: - het herinrichten van de Lodewijk van Deyssellaan als fietsstraat met de kenmerken van een doorfietsroute; - het herinrichten van de Pim Mulierlaan; - het herinrichten van de kruising Van Riebeecklaan – Stuyvesantbrug; - het vervangen van de riolering en drainage op de Lodewijk van Deyssellaan op het wegvak tussen de Pim Mulierlaan en Laurens Reaellaan; - het herinrichten van het kruispunt Orionbrug - Pim Mulierlaan inclusief de vervanging van het membraan van de Orionbrug.
Afbeelding 1.2 Scope project
7 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
1.3
Doelstelling rapportage
Dit Programma van Eisen (PvE) is een resultaatsproduct van de Definitiefase Conform het Haarlems Civiel Planproces (HCPP). Het doel van deze rapportage is de vastlegging van uitgangspunten en randvoorwaarden voor het ontwerp. Dit PvE zal daarom ter accordering voorgelegd worden aan de staf, het college en de raad.
1.4
Procesbeschrijving
Project fases Afbeelding 1.3 geeft de procesbeschrijving weer. Wij werken hierbij van grof naar fijn en volgen we de stappen zoals beschreven in het Haarlems Civiel Plan Proces (HCPP) voor een project met veel impact. Fase 1 ‘Opstellen programma van eisen’ behoort bij de definitiefase in het HCPP. De fasen 2 tot en met 4 waarin het SO, VO en DO worden opgesteld, behoren tot de ontwerpfase conform het HCPP.
Afbeelding 1.3 Aanpak project en doel per fase
1. Opstellen Programma van Eisen • scheppen van duidelijke kaders voor het ontwerp
2. Opstellen SO
• Visualiseren PvE • invulling overige ruimte bepalen • besluiten maken aangeleverde klantwensen
3. Opstellen VO
• Detaillering SO • hoofdmaatvoering • materialisering • soortkeuzes en objectkeuzes
4. Opstellen DO
• Verwerken opmerkingen Voorlopig ontwerp • defintief maken ruimtelijke ontwerp • technische uitwerking
Politiek proces Conform het Haarlems Civiel Planproces (HCPP) [ref. 20] wordt de politiek betrokken in het ontwerpproces. Dit PvE wordt opgesteld conform het HCPP. Dit PvE zal daarom ter accordering voorgelegd worden aan de staf, het college en de raad. Het Voorlopig Ontwerp wordt vrijgegeven voor inspraak door het college en vervolgens vastgesteld door de raad. Participatie De stakeholders van het project worden conform het HCPP betrokken bij de eerste drie ontwerploops van het project. Voor de opstelling van het programma van eisen zijn diverse KES-gesprekken gevoerd met betrokken stakeholders en stakeholdergroepen. Bij de opstelling van het SO wordt gebruik gemaakt van bredere participatie door middel van inloopavond(en) en online participatie. De ingekomen vragen, suggesties en reacties worden beoordeeld, beantwoord en waar mogelijk verwerkt in een voorlopig ontwerp (VO). Als het VO af is, legt het college van burgemeester en wethouders het VO gedurende 6 weken ‘ter inzage’. Tijdens deze periode kan iedereen zijn reactie op het ontwerp geven. Daarna buigt de gemeente zich over alle meningen die binnen zijn gekomen en wordt het ontwerp definitief vastgesteld door de raad.
1.5
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 beschrijft het proces en de context van het PvE. De relevante beleidsdocumenten worden toegelicht, en de wijze waarop stakeholders zijn betrokken. Het PvE is vervolgens onderverdeeld in verschillende thema’s: Wegen, Groenvoorzieningen, Ondergrondse voorzieningen en duurzaamheid. Deze
8 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
thema’s zijn toegelicht in de navolgende hoofdstukken, zoals weergegeven in de objectenboom in afbeelding 1.4. Elk hoofdstuk bevat de volgende paragrafen: - een beschrijving van de huidige situatie; - uitgangspunten vanuit beleid; - indien bekend, een overzicht van de verkeersintensiteiten; - input van KES-gesprekken; - beschrijving van onderzochte varianten; - advies indeling wegprofiel of kruispunt; - beslispunten. In de bijlagen zijn relevante beleidsstukken toegelicht (bijlage I), alle klanteisen in een tabel opgenomen (bijlage II), afweging dwarsprofielen voor Lodewijk van Deyssellaan (bijlage III) en Pim Mulierlaan (bijlage IV) beschreven. Bijlage V bevat de PvE-schets en een overzicht van de dwarsprofielen van de huidige en toekomstige situatie.
Afbeelding 1.4 Objectenboom project Lodewijk van Deyssellaan en Pim Mulierlaan Fietsroute, realisatie Lodewijk van Deyssellaan en Pim Mulierlaan
Groenvoorzieningen (bomen, beplanting, ecologie)
Wegen
H. 6
Lodewijk van Deyssellaan
H. 3
Pim Mulierlaan
H. 4
Kruispunten
H. 5
9 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Ondergrondse voorzieningen (riolering, nutspartijen)
H. 7
Duurzaamheid
H.8
2 AANPAK TOT PVE Om tot dit PvE te komen zijn beleidsstukken en richtlijnen geanalyseerd, aanvullende onderzoeken uitgevoerd en KES-gesprekken gevoerd met stakeholders. De beleidsstukken zijn hierbij leidend, waarna de richtlijnen, KES-gesprekken en aanvullende onderzoeken verder bijdragen aan de detaillering van het PvE.
Afbeelding 2.1 Verwerking informatie tot PvE
2.1
Bronnenlijst
In tabel 2.1 is de documentatie weergegeven die gebruikt is bij het opstellen van dit PvE. Het gaat om onder andere de procesopdracht, beleidsstukken en richtlijnen. De beleidsstukken worden in bijlage I nader toegelicht in relatie tot de Lodewijk van Deyssellaan en Pim Mulierlaan. Naast de lijst met documenten hebben we ook een klankbordgroep en andere stakeholders geraadpleegd. Hun wensen en aandachtspunten zijn in de Klant Eisen Specificatie (KES) opgenomen (bijlage II).
10 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Tabel 2.1 Overzicht brondocumentatie Type document
Bron nummer
opdracht/programma
Titel brondocument
1
procesopdracht ‘Realisatie schakel Lodewijk van Deyssellaan’
2
startnotitie
3
programma Metropolitane fietsroutes (MRA)
4
regionale samenwerking Zuid-Kennemerland – Programmalijn Fiets (gemeentelijke regeling)
algemeen beleid
5
SOR 2040
6
omgevingsvisie 2045
7
HIOR Noord
8
visie Ontwikkelzone Orionweg/Planetenlaan
mobiliteitsbeleid
9
mobiliteitsbeleid 2040
duurzaamheidsbeleid
10
Haarlemse Routekaart Duurzaamheid
11
strategisch plan Klimaatadaptatie 2022
12
programma Haarlem Circulair 2040
13
concept Groenbeleidsplan
14
bomenbeleidsplan/Bomenverordening (2012)
15
ecologisch Beleidsplan
16
ASVV 2021 (CROW)
17
fietsberaadnotitie: Aanbevelingen fietsstraten binnen de kom
18
perspectief fiets (provincie Noord-Holland)
19
bestemmingsplan Overdelft
20
Haarlems Civiel Planproces (HCPP)
richtlijnen
overig
2.2
Input stakeholders
Tabel 2.2 bevat een opsomming van de geraadpleegde stakeholders en de data wanneer zij geraadpleegd zijn. Bijlage II bevat alle opgehaalde klantwensen uit deze overleggen. De verslagen worden in verband met AVG niet openbaar gemaakt maar zijn wel op te vragen bij Witteveen+Bos. In de vervolgfases van dit project zal (deels in andere vorm) het participatietraject worden voortgezet.
11 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Tabel 2.2 Geraadpleegde stakeholders in deze fase van het project Stakeholder
Wanneer geraadpleegd
provincie Noord-Holland
op 26 april 2022 is de provincie is geraadpleegd om input te geven op het ontwerp. Zij zijn subsidieverlener en stellen eisen aan het ontwerp ten behoeve van deze subsidies
Klankbordgroep van bewoners van dit project
er is een brief verstuurd naar de bewoners waarin de mogelijkheid werd gegeven om deel te nemen aan de klankbordgroep. Hier is een kleine groep bewoners voor uitgenodigd. De eerste sessie heeft plaatsgevonden op 17 mei 2022. Een tweede sessie vond plaats op 19 september 2022 waarbij ook de wijkraad aanwezig was. Zoals toegelicht vindt er tijdens het opstellen van het SO nog een brede participatieronde plaats waarvoor iedereen is uitgenodigd
Wijkraad de Krim
op 21 april 2022 heeft het eerste overleg met de wijkraad plaatsgevonden ten behoeve van dit project. De wijkraad was ook aanwezig bij de tweede sessie met de klankbordgroep op 19 september 2022. Ook in het project ‘Advieswerkzaamheden inrichting openbare ruimte omgeving turnhal Pim Mulierlaan’ is Wijkraad de Krim twee keer aanwezig geweest bij de stakeholdersessies waar zij hun punten hebben meegegeven
Fietsersbond Haarlem
op 14 april heeft het overleg met de fietsersbond plaatsgevonden
Verkeersadviseur Politie
op 31 maart 2022 is een gesprek gevoerd met de verkeerspolitie om zijn wensen en adviezen op te halen
Platform groen
ten behoeve van de startnotitie is een gesprek geweest met het groenplatform. Daarnaast wordt mailcontact gezocht om input op te halen
Mendelcollege, SRO en Sportverenigingen aan de Pim Mulierlaan
in het project ‘Advieswerkzaamheden inrichting openbare ruimte omgeving turnhal Pim Mulierlaan’ zijn het Mendelcollege en Sportverenigingen twee keer aanwezig geweest bij de stakeholdersessies waar zij hun punten hebben meegegeven. Daarnaast is mailcontact gezocht
2.3
Afweging ontwerpkeuzes
Om de juiste ontwerprichting te kiezen voor de Lodewijk van Deyssellaan en Pim Mulierlaan zijn verschillende varianten afgewogen. Deze varianten zijn beoordeeld op de criteria verkeer, duurzaamheid en omgeving, waarbij verkeer en duurzaamheid nog bestaan uit verschillende subcategorieën (tabel 2.3). Het effect van de variant op elk van deze criteria is toegelicht en voorzien van een beoordeling op een schaal van ++ tot en met --. Een ++ geeft aan dat de variant een zeer positief effect heeft op het criterium, terwijl een -- aangeeft dat de variant een zeer negatief effect heeft op het criterium ten opzichte van de huidige inrichting. De schaal is weergegeven in tabel 2.4.
Tabel 2.3 Overzicht criteria ontwerpvarianten Criterium
Sub-criteria
verkeer
verkeersveiligheid, bereikbaarheid
duurzaamheid
klimaatadaptatie, circulariteit, groen, duurzame mobiliteit
omgeving
wensen stakeholders
12 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Tabel 2.4 Beoordelingsschaal scenario’s ten opzichte van het huidige ontwerp Score ++
de maatregel heeft een zeer positief effect op het criterium
+
de maatregel heeft een positief effect op het criterium
0
de maatregel heeft geen, of een neutraal effect op het criterium
-
de maatregel heeft een negatief effect op het criterium
--
de maatregel heeft een zeer negatief effect op het criterium
13 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
3 LODEWIJK VAN DEYSSELLAAN Dit hoofdstuk bevat het advies inrichting voor de Lodewijk van Deyssellaan. - paragraaf 3.1 bevat de beschrijving van de huidige situatie - paragraaf 3.2 beschrijft de uitgangspunten vanuit beleid; - paragraaf 3.3 bevat een overzicht van de verkeersintensiteiten; - paragraaf 3.4 bevat de input vanuit de KES-gesprekken; - paragraaf 3.5 bevat een beschrijving van onderzochte varianten; - paragraaf 3.6 bevat het advies indeling wegprofiel of kruispunt; - paragraaf 3.7 bevat de belangrijkste beslispunten.
3.1
Huidige situatie
De hele Lodewijk van Deyssellaan is voor het fietsverkeer in twee richtingen te gebruiken. Voor het autoverkeer is het wegvak tussen de Van Riebeecklaan - Cornelis Speelmanlaan in twee richtingen begaanbaar. Op het wegvak tussen de Cornelis Speelmanlaan - Cornelis van der Lijnlaan geldt éénrichtingsverkeer in noordoostelijke richting. Tussen de Cornelis van der Lijnlaan en de Laurens Reaellaan kan het autoverkeer wel in twee richtingen rijden. De Lodewijk van Deyssellaan en omliggende straten zijn opgenomen in afbeelding 3.1, waarbij met pijlen de rijrichting voor het gemotoriseerd verkeer is aangegeven. Voor fietsverkeer geldt het éénrichtingsverkeer niet. Wegvakken zonder pijlen zijn te gebruiken in twee richtingen (gemotoriseerd verkeer en fietsers). De Lodewijk van Deyssellaan heeft niet over de gehele lengte hetzelfde wegprofiel. In de beschrijving in het PvE wordt de Lodewijk van Deyssellaan daarom opgeknipt in drie delen: - noord: tussen Pim Mulierlaan en Laurens Reaellaan (Paragraaf 3.1.1); - midden: tussen Laurens Reaellaan en Cornelis van der Lijnlaan (Paragraaf 3.1.2); - zuid: tussen Cornelis van der Lijnlaan en Van Riebeecklaan (Paragraaf 3.1.3).
14 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Afbeelding 3.1 Rijrichtingen voor gemotoriseerd vervoer in de Lodewijk van Deyssellaan en omliggende straten
C vd Lijnlaan
3.1.1
Lodewijk van Deyssellaan - Noord
Aan beide zijden van dit deel van de Lodewijk van Deyssellaan liggen voetpaden. De rijbaan is breed voor een 30 km/u-weg en parkeren is niet toegestaan. Het huidige dwarsprofiel is weergegeven in afbeelding 3.2. Het kruispunt met de Orionbrug en Pim Mulierlaan is vrij complex omdat daar veel verkeersstromen samenkomen. Van en naar de Pim Mulierlaan rijden veel fietsers richting het Mendelcollege, maar ook in van en naar het vrijliggende fietspad rijden fietsers die in conflict komen met gemotoriseerd verkeer die vanaf de randweg de wijk in rijdt of juist autoverkeer dat de wijk wil verlaten. Op de Orionbrug zijn drie opstelvakken aanwezig voor het kruispunt met verkeerslichten, maar deze zijn kort waardoor het ook voorkomt dat er auto’s in de Lodewijk van Deyssellaan staan te wachten. Fietsverkeer moet hier dan tussendoor manoeuvreren. Aan zowel de noord- als zuidzijde van de Orionbrug liggen twee richtingsfietspaden en een voetpad. De Pim Mulierlaan is met een uitrit aangesloten op de Lodewijk van Deyssellaan.
Afbeelding 3.2 Huidig wegprofiel Lodewijk van Deyssellaan Noord tussen Pim Mulierlaan en Laurens Reaellaan
15 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
3.1.2
Lodewijk van Deyssellaan - Midden
Het middelste gedeelte van de Lodewijk van Deyssellaan tussen de Cornelis van de Lijnlaan en de Laurens Reaellaan is het smalste gedeelte. Tussen de voortuinen van de woningen en de groenstrook is het profiel circa 8,30 m breed en bestaat uit een trottoir, parkeerstrook en rijbaan. In de huidige situatie is dit weggedeelte voor twee richtingen auto- en fietsverkeer. Afbeelding 3.3 toont het huidige profiel.
Afbeelding 3.3 Huidig wegprofiel Lodewijk van Deyssellaan Midden tussen Laurens Reaellaan en Cornelis van der Lijnlaan
3.1.3
Lodewijk van Deyssellaan - Zuid
Het zuidelijk deel heeft een iets breder profiel dan het middendeel van de Lodewijk van Deyssellaan. Het trottoir aan de woningzijde is hier breder en er is een voetpad in de groenstrook direct naast de rijbaan aanwezig. In afbeelding 3.4 is het huidige wegprofiel weergegeven. Tussen de Cornelis van der Lijnlaan en Cornelis Speelmanlaan is voor gemotoriseerd verkeer éénrichtingsverkeer ingesteld in noordelijke richting. Het kruispunt Lodewijk van Deyssellaan - Van Riebeecklaan is in de huidige situatie geen volledig kruispunt. Verkeer vanuit de Lodewijk van Deyssellaan mag namelijk alleen maar rechts afslaan en kan niet rechtstreeks de Stuyvesantbrug oprijden in verband met een verhoogde middengeleider in de Van Riebeecklaan. Fietsers kunnen hier wel oversteken. Autoverkeer vanuit de Lodewijk van Deyssellaan moet via de parallelweg en het kruispunt met de Cornelis Speelmanlaan rijden om de Stuyvesantbrug en randweg (N208) te bereiken.
Afbeelding 3.4 Huidig wegprofiel Lodewijk van Deyssellaan Zuid tussen Cornelis van der Lijnlaan en Van Riebeecklaan
16 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
3.2
Uitgangspunten
De specifieke (beleids-)uitgangspunten voor de Lodewijk van Deyssellaan zijn hieronder beschreven. Procesopdracht en Startnotitie Er is een variantenstudie door Goudappel Coffeng uitgevoerd voor de gehele doorfietsroute van Velsen tot Haarlem. Hierin zijn twee mogelijkheden voor de inrichting van de Lodewijk van Deyssellaan als doorfietsroute gegeven: een inrichting als fietsstraat of een inrichting met een vrijliggend fietspad in het groen. Deze twee ontwerpen zijn afgewogen en besproken met omwonenden. Hierbij kwam de fietsstraat als voorkeursalternatief naar voren. Conform Procesopdracht en startnotitie wordt de Lodewijk van Deyssellaan dus ingericht als fietsstraat. SOR 2040 - de Lodewijk van Deyssellaan is onderdeel van het bestaande regionale fietsnetwerk, waarbij de wegen worden ingericht met voldoende breedte, verlichting en met comfortabele verharding. Fietsers maken in een woonstraat gebruik van de rijbaan, maar een fietsstraat kan ook overwogen worden; - in de SOR staat de Lodewijk van Deyssellaan opgenomen als een bestaand regionaal fietsnetwerk waarvan twee ontbrekende schakels benoemd zijn als deel van het ‘Sleutelproject oversteekbaarheid Randweg’: de Orionbrug en de Stuyvesantbrug. Deze plekken zijn omschreven als ontbrekende schakels omdat de huidige situatie nog moet worden aangepast om te voldoen aan de streefsituatie van 2040.
Het aanpakken van deze ontbrekende schakels valt buiten de scope van deze procesopdracht. Mobiliteitsbeleid - de Lodewijk van Deyssellaan is conform het mobiliteitsbeleid een regionale doorfietsroute en onderdeel van het plusnet van fietsroutes. De kwaliteitseisen komen overeen met de doorfietsroutes van de CROW en het ‘Perspectief fiets’ van de provincie Noord-Holland1; - de Lodewijk van Deyssellaan grenst aan de ontbrekende mobiliteitsschakels in de randweg (zie voor verdere uitleg [ref. 9], maar beide schakels vallen buiten de scope van deze opdracht; - het gebied rondom de Lodewijk van Deyssellaan en de Pim Mulierlaan wordt omschreven als een woonstraat van 30 km/u (intensiteit < 6.000 mvt/etm). Orionzone Onderzoek de mogelijkheid naar de plaatsing van een Kiss&Ride voor het Mendelcollege in de Lodewijk van Deyssellaan of de Pim Mulierlaan. In de ontwerpfase wordt dit onderzoek uitgevoerd. HIOR Noord Conform het HIOR is de Lodewijk van Deyssellaan een woonstraat met fietsroute smal met klinkers. Voor de breedte van trottoir en parkeerstrook kunnen de breedtes uit de HIOR gebruikt worden, maar voor de rijbaan niet omdat het een fietsstraat moet worden (in de HIOR staat geen profiel voor fietsstraten). Subsidie Om in aanmerking te komen voor subsidie moet de fietsstraat voldoen aan de richtlijnen van de CROW in de Fietsberaadnotitie Fietsstraten binnen de kom.
3.3
Verkeersintensiteiten Lodewijk van Deyssellaan als fietsstraat
De opdracht is om de Lodewijk van Deyssellaan in te richten als fietsstraat. Om van een straat een fietsstraat te maken moet aan een aantal criteria worden voldaan wat betreft het aantal fietsers en auto’s. Om zeker te zijn dat er een fietsstraat gerealiseerd kan worden zijn tellingen uitgevoerd.
1
In het mobiliteitsbeleid is de regionale fietsroute abusievelijk aan de andere kant van de N208 ingetekend, inclusief de ontbrekende schakels. Aangezien het mobiliteitsbeleid gebaseerd is op de SOR wordt ervanuit gegaan dat de tekeningen uit de SOR correct zijn.
17 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Tellingen In de Lodewijk van Deyssellaan zijn in de periode van 29 augustus tot en met 7 september 2020 op twee locaties verkeerstellingen uitgevoerd. Locatie A en B zijn opgenomen in afbeelding 3.5. In deze periode was sprake van corona, echter waren in de zomerperiode versoepelingen (scholen en sport waren wel weer open). De intensiteiten van de fietsers worden voornamelijk bepaald door de scholieren. Aangezien het Mendelcollege tijdens de telling open was wordt het uitgangspunt gehanteerd dat het aantal fietsers overeenkomt met de ‘normale’ situatie zonder corona. Voor de auto’s is een extra 10 % aan de intensiteit toegevoegd. Dit is bepaald op basis van de VRI-tellingen in 2019 (voor corona) en 2020 (tijdens strenge coronamaatregelen). Het verschil in aantallen auto’s was hier circa 10 %. Ten noorden van de Pim Mulierlaan liggen verschillende sportverenigingen. Uit de studie ‘Advieswerkzaamheden inrichting openbare ruimte omgeving turnhal Pim Mulierlaan’ is naar voren gekomen dat zaterdagmiddagen en werkdagavonden de drukste momenten zijn voor het sportcomplex. Op deze momenten vinden trainingen en wedstrijden plaats. Het aantal auto's is dan iets hoger dan in het drukste ochtendspitsuur, maar het aantal fietsers is vele malen lager (100-150 in plaats van ruim 600 in ochtendspits). De doordeweekse ochtendspits wordt daarom als maatgevende situatie gebruikt.
Tabel 3.1 Resultaten verkeerstellingen 29 augustus tot en met 7 september 2020 Locatie
(Brom)fiets-intensiteit
Motorvoertuigen
Verhouding (brom)fietsers/mvt
per etmaal
piek intensiteit per uur
per etmaal
piek intensiteit per uur
per etmaal
A
2.750
371
1.430
172
1,9:1,0
B
2.210
282
360
47
6,1:1,0
Afbeelding 3.5 Locaties telslangen 2020
Conclusie Om een verkeersveilige fietsstraat te realiseren moet volgens het CROW 1 aan van de onderstaande criteria voldaan worden: - intensiteit fiets ≥ Intensiteit auto; - intensiteit fiets ≥ 1.000 fietsers/etm en; - intensiteit auto < 2.500 mvt/etm.
1
Ontwerpwijzer Fietsverkeer
18 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Met circa 2.210 (brom)fietsers en circa 360 motorvoertuigen per etmaal wordt aan alle bovenstaande criteria voldaan. Dit maakt zowel de het noordelijke als zuidelijke gedeelte Lodewijk van Deyssellaan geschikt als fietsstraat. Hiermee krijgen fietsers een meer prominente plek op de weg en wordt aangesloten bij het beleid.
3.4
Input KES-gesprekken
Tijdens diverse gesprekken met stakeholders zijn klanteisen en wensen opgehaald. De belangrijkste eisen die aanleiding geven tot aanvullend onderzoek worden hier toegelicht. Een overzicht van alle eisen en wensen, inclusief de niet-gehonoreerde eisen, is opgenomen in bijlage II.
Tabel 3.2 Belangrijkste klanteisen stakeholders Nr.
Stakeholder
Wens/opmerking
Vervolg
1
Provincie NoordHolland (subsidieverstrekker)
om de subsidie te krijgen moet geverifieerd worden dat het ontwerp veilig en haalbaar is. Hiervoor moeten de richtlijnen worden aangehouden van de CROW. Het beleidsstuk van de provincie Perspectief fiets omvat geen concrete eisen voor een fietsstraat met éénrichtingsverkeer. Gebruik daarvoor de Fietsberaadnotitie
wordt meegenomen in het project. Zie paragraaf 3.6
2
Provincie NoordHolland (subsidieverstrekker), Wijkraad de Krim, verkeerspolitie
uitvoeren onderzoek naar het instellen van éénrichtingsverkeer op de Lodewijk van Deyssellaan, waarbij het effect op de verkeerscirculatie in de hele wijk is meegenomen
wordt meegenomen in het project. Zie paragraaf 3.5
3
Wijkraad de Krim
neem de geplande bushalte en/of Kiss&Ride voor het Mendelcollege mee in het ontwerp van de Lodewijk van Deyssellaan
er zijn geen concrete plannen voor een bushalte, deze is dan ook niet meegenomen als eis. Nadat er een verkeersveilig ontwerp is opgesteld wordt onderzocht of Kiss&Ride ook nog een plek kan krijgen
4
Wijkraad de Krim
neem de geplande ongelijkvloerse kruising van de N208 mee in de ontwikkeling van het kruispunt van de Pim Mulierlaan en de Lodewijk van Deyssellaan
deze ongelijkvloerse kruising valt buiten de scope van de opgave
5
Provincie NoordHolland (subsidieverstrekker), Wijkraad de Krim, verkeerspolitie, klankbordgroep
onderzoek of de doorstroming bij de kruispunten van de Lodewijk van Deyssellaan voldoende blijft door de aanleg van de fietsroute in de voorrang
is meegenomen in het project en beschreven in hoofdstuk 5
6
Wijkraad de Krim, klankbordgroep
veel fietsers op de Lodewijk van Deyssellaan zijn schoolkinderen. Zij houden zich vaak minder goed aan de regels
dit wordt meegenomen als ontwerpuitgangspunt
7
Klankbordgroep
kan er een voetpad in de groenstrook worden gerealiseerd?
De groenstrook blijft behouden en de realisatie van een voetpad in de groenstrook valt in principe buiten de scope. Mocht in ontwerpfase blijken dat het bestaande verharde voetpad in de groenstrook komt te vervallen, dan kan
19 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Nr.
Stakeholder
Wens/opmerking
Vervolg mogelijk ter compensatie een meanderend on- of halfverhard pad worden aangelegd.
8
Klankbordgroep
er is verdeeldheid over de voorkeursrichting van eenrichtingsverkeer op de Lodewijk van Deyssellaan. Vanuit de klankbordgroep is er zowel voorkeur voor noord naar zuid als van zuid naar noord
de rijrichting wordt verder onderzocht in de volgende fase van het project.
9
Klankbordgroep
behoud de gehele groenstrook langs de Lodewijk van Deyssellaan
dit nemen we mee in de volgende fase van het project
10
Klankbordgroep
richt de Lodewijk van Deyssellaan in met klinkers in plaats van asfalt
is beschreven in hoofdstuk 3.5, variant 2
11
Klankbordgroep
behoud het volledige trottoir aan de westkant van de Lodewijk van Deyssellaan
dit nemen we mee in de volgende fase van het project
3.5
Varianten inrichting Lodewijk van Deyssellaan als fietsstraat
Voor de Lodewijk van Deyssellaan Midden en Zuid zijn er drie varianten mogelijk voor het gemotoriseerd verkeer (voor fietsers altijd tweerichtingsverkeer): - variant 1: fietsstraat met handhaven huidig één- en tweerichtingsverkeer; - variant 2: fietsstraat volledig tweerichtingsverkeer; - variant 3: fietsstraat met éénrichtingsverkeer. Elke variant is beoordeeld aan de hand van de beoordelingscriteria die in paragraaf 2.5 zijn toegelicht. De varianten zijn beoordeeld ten opzichte van de huidige situatie. Tabel 3.3 toont het resultaat van de afweging en in bijlage III is de onderbouwing terug te vinden.
Tabel 3.3 Overzicht beoordeling varianten Lodewijk van Deyssellaan Thema
Criterium
Variant 1 combi 1- en 2 richtingsverkeer
Variant 2 2-richtings-verkeer
Variant 3 1-richtings-verkeer
verkeer
verkeersveiligheid
+
-
++
bereikbaarheid
0
++
-
duurzame mobiliteit
+
+
+
groen
0
0
0
klimaatadaptatie
0
0
0
circulariteit
0
0
0
wens stakeholders
-
--
++
duurzaamheid
omgeving
20 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
3.6
Advies verkeersrichting
Op basis van tabel 3.3 is het advies om variant 3 met 1 richtingsverkeer verder uit te werken. De onderbouwing hiervoor is: - verkeersveiligheid is een belangrijk thema in het project en daar scoort variant 3 het beste op. Door het instellen van éénrichtingsverkeer in de Lodewijk van Deyssellaan tussen de Laurens Reaellaan en Stuyvesantbrug zullen minder conflicten voorkomen tussen fietsers en gemotoriseerd verkeer omdat de intensiteit van het gemotoriseerd verkeer in de fietsstraat lager zal zijn dan in de varianten 1 en 2; - wat betreft bereikbaarheid zal het gemotoriseerd verkeer weliswaar (gedeeltelijk) een andere route moeten kiezen als het hele traject een éénrichtingsstraat wordt, maar de alternatieve routes zijn een stuk minder druk met fietsers. Bijkomend voordeel van een éénrichtingsstraat voor gemotoriseerd verkeer is ook dat de straat smaller kan zijn wat bijdraagt aan het verlagen van de snelheid. De bereikbaarheid van woningen aan de Lodewijk van Deyssellaan wel wat verminderen in variant 3 in verband met de omrijdbewegingen; - de kansen voor duurzaamheid zijn in deze fase voor alle varianten gelijk. Over duurzaamheid is in dit stadium nog niet veel te zeggen, maar er liggen volop kansen in de ontwerpfase bij alle varianten.
Hoofdstuk 8 beschrijft hoe dit in de praktijk kan worden uitgevoerd; - de stakeholders hebben een voorkeur voor éénrichtingsverkeer, dus ook wat dat betreft scoort variant 3 duidelijk beter dan de varianten 1 en 2. Keuze rijrichting De keuze voor de rijrichting van variant 3 kan nu nog niet gemaakt worden. Tijdens de ontwerpfase zullen er nog verschillende onderdelen onderzocht worden die effect hebben op de rijrichting. In deze onderzoeken komt in ieder geval het volgende aan bod: - het ontwerp van de kruispunten aan de noord-, maar met name aan de zuidkant bij de Stuyvesantbrug zijn belangrijk voor de keuze van de rijrichting. Er moet een verkeersveilige situatie ontstaan waarbij ook de bereikbaarheid van de wijk goed blijft. De keuze voor het éénrichtingsverkeer van noord naar zuid of zuid naar noord is dus mede afhankelijk van de kruispuntvormgeving; - de verkeerscirculatie in de wijk. Door het uitbreiden van het éénrichtingsverkeer in de Lodewijk van Deyssellaan, gaan de verkeersstromen door de wijk anders lopen. Dit is bij de rijrichting van noord naar zuid anders dan bij een rijrichting van zuid naar noord. De effecten worden inzichtelijk gemaakt; - vanuit verkeersveiligheidsoogpunt heeft het de voorkeur om parkeerplaatsen aan de rechterzijde van de rijbaan uit te voeren omdat de autobestuurder (aan de rechterzijde) zo goed zicht op (fiets)verkeer in de fietsstraat.
Hierdoor zou met een richting van noord naar zuid de auto aan de woningzijde moeten parkeren. Het uitgangspunt is om de Lodewijk van Deyssellaan in te richten met eenrichtingsverkeer. De indeling van de weg en breedtes die in de komende paragrafen aan bod komen, zijn daarom gebaseerd op éénrichtingsverkeer voor gemotoriseerd verkeer.
3.7
Advies indeling wegprofiel
Voor de bepaling van het profiel van de Lodewijk van Deyssellaan zijn de volgende punten in overweging genomen: - het HIOR [ref. 7] bevat geen profiel voor de fietsstraat in Haarlem Noord. Om een goed ontwerp te maken en aanspraak te maken op de subsidie wordt voor de inrichting van de fietsstraat de richtlijnen van de fietsberaadnotitie CROW aangehouden; - conform de CROW Fietsberaadnotitie Fietsers binnen de bebouwde kom [ref. 17] dient bij een piekintensiteit van 282 fietsers per uur en 47 auto’s per uur de rijbaanbreedte 450 cm te zijn; - conform de CROW dienen er schrikstroken langs parkeervakken te zijn van 50 cm en een rabatstrook van 40 cm aan de andere zijde. Om de weg optisch te versmallen wordt geadviseerd om aan beide zijden van de rijbaan een strook van 50 cm met contrasterende kleur aan te houden. Op deze manier behouden we een symmetrisch profiel én wordt voldaan aan de richtlijnen; - de parkeervakken zijn 200 cm breed. Bestaand aantal blijft behouden.
21 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
3.7.1
Lodewijk van Deyssellaan Noord
Afbeelding 3.6 bevat het adviesprofiel van Lodewijk van Deyssellaan Noord en de inpassing in de situatie.
Afbeelding 3.6 Advies indeling wegprofiel Lodewijk van Deyssellaan Noord
De onderbouwing hiervoor is als volgt: - we splitsen gemotoriseerd verkeer en fietsverkeer zodat wachtende automobilisten voor het kruispunt Orionbrug-Randweg geen belemmering zijn voor het fietsverkeer (zie afbeelding 3.6). Dit verbetert de verkeersveiligheid; - tussen het fietspad en de rijbaan komt een groenstrook; - de rijbaan wordt versmald zodat deze voldoet aan de richtlijn voor een tweerichtingsstraat in 30 km/u gebieden; - het vrijliggend fietspad wat ten noorden van de Orionbrug ligt, wordt doorgetrokken op dit wegvak; - het trottoir aan de oostkant van de rijbaan blijft behouden. Om voldoende breedte voor het nieuwe profiel te verkrijgen, zal de groenstrook/heg aan de westkant moeten worden verwijderd. In verband met de aansluiting van de Lodewijk van Deyssellaan op de Orionbrug is het niet goed mogelijk om het trottoir aan de oostzijde te versmallen en de heg in tact te laten (bocht wordt dan nog krapper dan het nu al is).
3.7.2
Lodewijk van Deyssellaan Midden
Voor het middelste gedeelte van de Lodewijk van Deyssellaan zijn er twee varianten mogelijk: - Noord-zuid, met parkeren aan de woningzijde; - Zuid-noord, met parkeren aan de groenstrookzijde. Vanuit verkeersveiligheidsoogpunt heeft het, zoals eerder in dit hoofdstuk beschreven, een grote voorkeur om het parkeren aan de rechterzijde van de rijbaan plaats te laten vinden. Een variant met de rijrichting van zuid naar noord met parkeren aan woningzijde is dan ook achterwege gelaten als mogelijke optie. Afbeelding 3.7 bevat de twee varianten voor wegvak Midden van de Lodewijk van Deyssellaan. In alle gevallen staat het volgende vast: - de breedte van de fietsstraat wordt 4,5 m; - de breedte van het parkeervak blijft 2 m. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is dat er ten opzichte van de huidige situatie extra ruimte nodig is van ongeveer 50 cm. Deze ruimte wordt gevonden door het trottoir aan de woningzijde te versmallen, zodat de groenstrook, in lijn met het groenbeleid, behouden blijft. De versmalling van het trottoir heeft geen effect op de verkeersveiligheid en voldoet nog ruim aan de HIOR die een breedte van 1,50 m aanbeveelt voor de Lodewijk van Deyssellaan. Na versmalling blijft er namelijk een trottoir over van circa 1,80 m. Aandachtspunt is dat bewoners de breedte van het trottoir liever behouden.
22 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Afbeelding 3.7 Opties indeling wegprofiel Lodewijk van Deyssellaan Midden
De keuze voor wegvak Midden zal in combinatie gezien moeten worden met wegvak Zuid, zodat er één geheel ontstaat.
3.7.3
Lodewijk van Deyssellaan Zuid
Voor het zuidelijke gedeelte van de Lodewijk van Deyssellaan zijn er ook nog twee opties mogelijk: - Noord-zuid, met parkeren aan de woningzijde; - Zuid-noord, met parkeren aan de groenstrookzijde. Hierbij geldt er ook op dit gedeelte van de weg extra ruimte gewonnen moet worden. Bewoners zien de extra ruimte voor verharding graag aan de groenzijde. Omdat in profiel zuid aan twee zijden verharding ligt is dit mogelijk. Bij het winnen van de extra ruimte zal daarom eerst gekeken worden naar de verharding aan de groenzijde. Indien dit niet mogelijk is zal de verharding aan de woningzijde worden verkleint. is. Indien het trottoir aan de woningzijde wordt versmalt blijft er een breedte van circa 2,60 m over wat ruim voldoet aan de HIOR (minimaal 1,50m breed).
Afbeelding 3.8 Opties indeling wegprofiel Lodewijk van Deyssellaan Zuid
23 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
3.8
Beslispunten
3.8.1
Beslispunten
Bijlage V bevat de PvE-schets. Hierop is schematisch het volgende advies weergegeven: - richt de Lodewijk van Deyssellaan Noord in met een vrijliggend twee richtingen fietspad naast de rijbaan met de afmetingen en materialisatie conform [ref. 16] en [ref. 17]; - maak van de Lodewijk van Deyssellaan Midden en Zuid een fietsstraat in de voorrang met éénrichtingsverkeer voor gemotoriseerd verkeer met de afmetingen en materialisatie (rood asfalt) conform [ref. 7] en [ref. 17]; - bij het zoeken voor extra ruimte voor de verharding wordt geadviseerd om eerst de verharding weg te halen. Aangezien bewoners de breedte van het trottoir aan de woningzijde graag willen behouden is het de eerste keuze om verharding aan de groenzijde te verwijderen. Indien dit niet mogelijk is zal de verharding aan de woningzijde worden verkleint; - doe nader onderzoek naar de rijrichting van het éénrichtingsverkeer voor gemotoriseerd verkeer in de Lodewijk van Deyssellaan in de ontwerpfase.
24 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
4 PIM MULIERLAAN Dit hoofdstuk bevat het advies voor de inrichting van de Pim Mulierlaan. - paragraaf 4.1 bevat de beschrijving van de huidige situatie; - paragraaf 4.2 beschrijft de uitgangspunten vanuit beleid; - paragraaf 4.3 bevat een overzicht van de verkeersintensiteiten; - paragraaf 4.4 bevat de input vanuit de KES-gesprekken; - paragraaf 4.5 bevat een beschrijving van onderzochte varianten; - paragraaf 4.6 bevat het advies indeling wegprofiel of kruispunt; - paragraaf 4.7 bevat de belangrijkste beslispunten.
4.1
Huidige situatie
De Pim Mulierlaan is gecategoriseerd als een woonstraat (functie erftoegangsweg) die de sportverenigingen, en een appartementencomplex ontsluit en grenst aan het Mendelcollege. De fietsenstalling van het Mendelcollege wordt ontsloten op de Pim Mulierlaan en de parkeerplaatsen worden ook door docenten gebruikt. De Pim Mulierlaan is een doodlopende straat waar verkeer kan draaien op het terrein (wordt ook gebruikt als parkeerplaats) voor de PNH-hal aan het einde van de straat. Dit betekent dat verkeer dezelfde heen- als terugweg moet nemen. In de huidige situatie is het ingericht als een woonstraat 30 km/u met parkeerhavens aan beide zijden van de weg. Ook ligt aan beide zijden van de weg een vrij liggend éénrichtingsfietspad en een trottoir. Het is niet gebruikelijk voor een woonstraat (erftoegangsweg) dat er vrijliggende fietspaden zijn. Halverwege de Pim Mulierlaan is een zijweg (Jaap Edenlaan) die leidt naar de overige sportverenigingen.
Afbeelding 4.1 Pim Mulierlaan (met eventuele toekomstige turnhal)
25 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Afbeelding 4.2 Huidig wegprofiel Pim Mulierlaan
4.2
Uitgangspunten
De Pim Mulierlaan is een belangrijke schoolroute omdat de ingang van de fietsenstalling van het Mendelcollege ter hoogte van de PNH-hal zit. Rondom scholen wordt conform [ref. 21] een risico gestuurde aanpak toegepast om de kinderen en jeugd te beschermen. Samen met het Mendelcollege wordt er gezamenlijk bepaald wat passende maatregelen zijn. Dit is een belangrijk uitgangspunt voor alle ontwikkelingen rondom de school. Tijdens de ontwerpfase volgen meer gesprekken met het Mendelcollege. De Pim Mulierlaan wordt door meer fietsers dan motorvoertuigen gebruikt en uit tellingen en observaties blijkt dat de infrastructuur nu niet aansluit bij het eigenlijke gebruik. Fietsers gebruiken de éénrichtingsfietspaden in twee richtingen wat tot onveiligheid leidt en onduidelijkheid kan geven bij overige weggebruikers (ineens fietsers vanaf de ‘verkeerde’ kant). Uitgangspunt voor de ontwerpfase is om te komen tot een verkeerveilige inrichting van de Pim Mulierlaan die aansluit bij het eigenlijke gebruik. Daarnaast gelden de volgende uitgangspunten: SOR - de Pim Mulierlaan is een woonstraat (erftoegangsweg); - de Pim Mulierlaan is opgenomen als recreatieve fietsroute.
Deze routes hebben een zo groen mogelijke uitstraling en er zijn plekken om te rusten; - ter hoogte van het spoor richting Bloemendaal en ter plaatse van de Orionbrug/N208 zijn ontbrekende schakels voor de recreatieve fietsroute ingetekend. De realisatie van deze ontbrekende schakels valt buiten de scope; - in de SOR 2040 wordt tevens een fietstunnel onder het spoor in het verlengde van de Pim Mulierlaan genoemd. Deze valt buiten de scope van de opgave. De herinrichting van de Pim Mulierlaan dient een tunnel niet onmogelijk te maken. HIOR: De Pim Mulierlaan is een woonstraat (erftoegangsweg). Mobiliteitsbeleid: De Pim Mulierlaan is een recreatieve fietsroute met een ontbrekende schakel aan de spoorkant en bij het kruispunt met de Orionbrug/N208. De realisatie van deze ontbrekende schakels valt buiten de scope. Orionzone: - onderzoek de mogelijkheid naar de plaatsing van een Kiss en Ride voor het Mendelcollege in de Lodewijk van Deyssellaan of de Pim Mulierlaan; - de nieuwe turnhal valt buiten de scope van dit project. De grens van het project loopt tot het terrein voor de PNH-hal (zie afbeelding 4.3). Als duidelijk is dat de turnhal er daadwerkelijk komt kan eventueel de scope worden uitgebreid met het gebied rondom de turnhal en PNH-hal.
26 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Afbeelding 4.3 Scope van de Pim Mulierlaan
4.3
Overweging Pim Mulierlaan als fietsstraat in relatie tot tellingen
De Pim Mulierlaan is in de SOR en HIOR gecategoriseerd als woonstraat. Gezien het grote aantal fietsers dat van de Pim Mulierlaan gebruik maakt lijkt een fietsstraat een betere optie. Om uit te zoeken of dit ook mogelijk is zijn tellingen uitgevoerd om de exacte aantallen en de verhouding tussen fietsers en gemotoriseerd verkeer inzichtelijk te krijgen. Tellingen In de Pim Mulierlaan zijn mechanische tellingen uitgevoerd in de periode van 28 mei tot 24 juni 2022. In totaal is op 7 locaties gemeten, waarvan 4 meetlocaties op het fietspad en 3 in de woonstraat (zie afbeelding 4.4). In tabel 4.1 zijn de tellingen voor het etmaal en piekmoment opgenomen. De ochtendspits tussen 08:00 uur en 09:00 uur is het drukst in de Pim Mulierlaan en dit is tevens de maatgevende periode. Rond 15:00 uur is er ook een piek te zien bij het fietsverkeer als veel leerlingen weer naar huis gaan, maar die piek is lager dan in de ochtendspits. Het zuidelijk fietspad wordt meer gebruikt dan het noordelijk gelegen fietspad. Uit de tellingen blijkt ook dat dit fietspad in twee richtingen gebruikt wordt (officieel éénrichtingsfietspad). Hier kan de verkeersveiligheid door de herinrichting verbeterd worden. Aangezien de verkeerstellingen tijdens de eindexamenperiode is uitgevoerd is een correctie van 250 leerlingen doorgevoerd. Dit aantal is ingebracht door het Mendelcollege.
Conclusie Om een verkeersveilige fietsstraat te realiseren moet volgens het CROW 1 aan van de onderstaande criteria voldaan worden: - intensiteit fiets ≥ Intensiteit auto; - intensiteit fiets ≥ 1.000 fietsers/etm en; - intensiteit auto < 2.500 mvt/etm. Uit tellingen blijkt dat er 3.469 fietsers en 1.421 motorvoertuigen van de Pim Mulierlaan gebruik maken. De fietsintensiteit is groter dan de auto intensiteit en per etmaal ligt het aantal auto’s ruim onder de 2.500. Er
1
Ontwerpwijzer Fietsverkeer
27 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
kan dus ook een fietsstraat gerealiseerd worden in de Pim Mulierlaan, zodat fietsers een meer prominente plek krijgen en de auto te gast is. Dit sluit aan bij het beleid van de gemeente. Buiten de schooltijden wordt de Pim Mulierlaan gebruikt door met name sporters, waardoor er een ander gebruik van de Pim Mulierlaan is met meer autoverkeer en minder fietsers. In de ontwerpfase zal ook hieraan aandacht worden besteed.
Afbeelding 4.4 Locatie mechanische tellingen
Tabel 4.1 Resultaten verkeerstellingen gemiddelde werkdag 28 mei tot en met 24 juni 20221, Locatie
(Brom)fiets-intensiteit
per etmaal
piek intensiteit 8:00-9:00 uur
Motorvoertuigen
per etmaal
piek intensiteit 8:00-9:00 uur
539
54
539
54
2a
717
64
2b
714
47
1.421
111
1a 1b
1.105
312
1c
1.777
291
totaal locatie 1
2.882
603
2c
1.352
312
2d
2.117
307
totaal locatie 2
3.469
619
1
Verhouding (brom)fietsers/mvt per etmaal
5.3 : 1.0
2,4 : 1,0
Tijdens telperiode hadden circa 250 examenleerlingen van het Mendelcollege geen les meer, de tellingen zijn opgehoogd met 500 fietsritten per dag.
28 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
4.4
Input KES-gesprekken
Tijdens diverse gesprekken met stakeholders zijn klanteisen en wensen opgehaald. De belangrijkste eisen die aanleiding geven tot aanvullend onderzoek worden hier toegelicht. Een overzicht van alle eisen, inclusief degene die niet gehonoreerd zijn, is opgenomen in bijlage II.
Tabel 4.2 Belangrijkste klanteisen stakeholders Nr.
Stakeholder
Wens
Vervolg
1
Adviseur verkeer
voor de Pim Mulierlaan kunnen de fietspaden worden opgegeven, maak hier een woonstraat of fietsstraat van met een gemengd profiel
wens wordt meegenomen in de afweging voor het profiel
Politie 2
Fietsersbond
maak van de Pim Mulierlaan een fietsstraat
wens wordt meegenomen in de afweging voor het profiel
3
Wijkraad de Krim
onderzoek de mogelijkheid naar de plaatsing van een Kiss en Ride voor het Mendelcollege in de Lodewijk van Deyssellaan of de Pim Mulierlaan
mogelijkheid wordt onderzocht in ontwerpfase
4
Wijkraad de Krim, Sportverenigingen, en Mendelcollege
graag rekening houden met de komst van de turnhal bij het ontwerp van de Pim Mulierlaan
de turnhal valt buiten de scope van dit project. De grens van het project is daarom ook voor de turnhal getrokken. Als duidelijk is dat de turnhal er daadwerkelijk komt kan dit worden opgenomen in het project
5
Wijkraad de Krim, Sportverenigingen, SRO en Mendelcollege
zorg ervoor dat er ook touringcars en vrachtwagens gebruik kunnen maken van de Pim Mulierlaan. Deze worden voor de PNH hal vaak geparkeerd voor school- of sportactiviteiten
touringcars en vrachtwagens moeten de mogelijkheid behouden om bij de sportverenigingen te komen
6
Klankbordgroep
richt de Pim Mulierlaan in als fietsstraat
het advies om de Pim Mulierlaan als fietsstraat in te richten. De precieze inrichting wordt verder uitwerkt in de ontwerpfase
7
Wijkraad de Krim
richt de Pim Mulierlaan in met twee 2richtingenfietspaden
het advies om de Pim Mulierlaan als fietsstraat in te richten, omdat dit het beste aansluit bij het gebruik en beleid. De precieze inrichting wordt verder uitwerkt in de ontwerpfase
8
Klankbordgroep
behoud de huidige inrichting van de Pim Mulierlaan
het advies om de Pim Mulierlaan als fietsstraat in te richten, omdat dit het beste aansluit bij het gebruik en beleid. De precieze inrichting wordt verder uitwerkt in de ontwerpfase
9
Wijkraad de Krim
ontkoppel de doorfietsroute van de herinrichting van de Pim Mulierlaan, aangezien de Orionzone Strategie binnenkort ontwikkelt wordt en deze een grote invloed heeft op de Pim Mulierlaan
om voor een goede inrichting te zorgen zal de aansluiting Pim Mulierlaan Lodewijk van Deyssellaan goed op elkaar moeten worden afgestemd. Dit doen we in één project. Alleen het huidige vastgestelde beleid is leidend
10
klankbordgroep
neem, indien deze er is, de additionele klimaatopgave van extra fietspaden/voetpaden mee in de herinrichting
verwerkt in de beschrijving van varianten
29 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
4.5
Varianten Pim Mulierlaan
In de definitiefase zijn vier inrichtingsvarianten voor de Pim Mulierlaan overwogen, namelijk: - variant 1: woonstraat; - variant 2: fietsstraat; - variant 3: erftoegangsweg met twee vrijliggende tweerichtingen fietspaden; - variant 4: erftoegangsweg met één vrijliggend tweerichtingen fietspad. Elke variant is beoordeeld aan de hand van de beoordelingscriteria die in paragraaf 2.5 zijn toegelicht. De varianten zijn beoordeeld ten opzichte van de huidige situatie. Tabel 4.3 toont het resultaat van de afweging en in bijlage IV is de onderbouwing terug te vinden.
Tabel 4.3 Overzicht beoordeling varianten Pim Mulierlaan Thema
Criterium
Variant 1 woonstraat
Variant 2 fietsstraat
Variant 3 twee tweerichtingen fietspaden
Variant 4 één tweerichtingen fietspad
verkeer
verkeersveiligheid
++
++
+
-
bereikbaarheid
0
0
0
0
duurzame mobiliteit
+
++
+
0
groen
+
+
-
0
klimaatadaptatie
+
+
-
0
circulariteit
0
0
-
0
wens stakeholders
0 of +
0 of +
0
0
duurzaamheid
omgeving
Er wordt geadviseerd om van de Pim Mulierlaan een fietsstraat (variant 2) te maken omdat dit het meest overeenkomt met de ambities van de gemeente Haarlem: prioriteit fietser boven auto, vergroening en klimaatadaptie. Door de fietsers een meer prominente rol te geven en aan te sluiten bij het daadwerkelijke gebruik. zal een verkeersveiliger situatie ontstaan dan in de huidige situatie. Het aantal m 2 verhard oppervlak wordt fors verminderd, wat een gunstig effect heeft op het groen en klimaat. De inrichting van de straat wordt uitgewerkt in de volgende fase.
4.6
Advies indeling wegprofiel
Voor de bepaling van het profiel van Pim Mulierlaan zijn de volgende punten in overweging genomen: - het HIOR bevat geen profiel voor de fietsstraat in Haarlem Noord. Om een goed ontwerp te maken en aanspraak te maken op de subsidie wordt voor de inrichting van de fietsstraat de richtlijnen van de fietsberaadnotitie CROW aangehouden; - conform de CROW Fietsberaad notitie Fietsers binnen de bebouwde kom [ref. 17] dient bij een piekintensiteit van meer dan 400 fietsers per uur en 100-150 motorovertuigen per uur de rijbaanbreedte 480 cm te zijn bij twee richtingsverkeer voor fietsers en motorvoertuigen; - langsparkeervakken van 200 cm breed en schrikstroken conform CROW van 50 cm; - de ruimte die vrij komt door de herinrichting van de Pim Mulierlaan kan gebruikt worden voor groen.
30 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Afbeelding 4.5 Advies indeling wegprofiel Pim Mulierlaan
4.7
Beslispunten
Beslispunt - maak van de Pim Mulierlaan een fietsstraat met de afmetingen en materialisatie conform [ref. 7] en [ref. 17]; - richt de ruimte die vrijkomt door het verminderen van het verhard oppervlak in op een wijze die de biodiversiteit ten goede komt; - onderzoek de mogelijkheid voor een Kiss&Ride plaats in de Pim Mulierlaan.
31 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
5 KRUISPUNTEN Een doorfietsroute ligt in beginsel in de voorrang. Om te bekijken of dit effect heeft op aangrenzende straten zoals terugslag, lange wachtrijen en/of opstoppingen zijn indicatieve kruispuntberekeningen en verkeerssimulaties gedaan door middel van het programma COCON. Op basis van het kuispunt ontwerp, de verkeersintensiteiten en de verkeerslichtregeling zijn verkeerssimulaties uitgevoerd waardoor de benodigde opstellengte van een kruising of verkeerslicht door het programma wordt bepaald. Op basis van deze berekeningen zijn de ontwerpuitgangspunten voor onderstaande kruispunten bepaald. Deze worden in de komende paragrafen toegelicht: - 5.1 Kruising Orionbrug - Pim Mulierlaan; - 5.2 Kruising Lodewijk van Deyssellaan met Laurens Reaellaan; - 5.3 Kruising Stuyvesantbrug.
5.1
Kruising Orionbrug - Pim Mulierlaan en aangrenzend wegvak Lodewijk van Deyssellaan
In deze paragraaf wordt advies gegeven over de kruising Orionbrug - Pim Mulierlaan: - paragraaf 5.1.1 bevat de beschrijving van de huidige situatie; - paragraaf 5.1.2 bevat de input vanuit de KES-gesprekken; - paragraaf 5.1.3 bevat een beschrijving van het uitgevoerde onderzoek; - paragraaf 5.1.4 bevat de belangrijkste beslispunten.
5.1.1
Huidige situatie
De kruising met de Orionbrug en het aangrenzende wegvak van de Lodewijk van Deyssellaan kunnen niet los van elkaar gezien worden. De drie opstelstroken op de Orionbrug zijn namelijk met circa 15 m erg kort, waardoor het ook regelmatig voorkomt dat er voertuigen staan te wachten op het aangrenzende wegvak tussen de Pim Mulierlaan- Laurens Reaellaan. Dit wegvak heeft een breedte van circa 8 m en is uitgevoerd in elementenverharding. Het wegvak vormt ook een onderdeel van de ontbrekende schakel in het beoogde fietsnetwerk (conform [ref. 4]). De Pim Mulierlaan sluit met een uitritconstructie aan op de Lodewijk van Deyssellaan/Orionbrug. Het tweerichtingen vrijliggende fietspad langs De Delft stopt er hoogte van de Orionbrug. Fietsers vanaf dat fietspad moeten voorrang verlenen aan het verkeer op de Lodewijk van Deyssellaan/Orionbrug. Op de Orionbrug zijn aan de noord- en zuidzijde tweerichtingsfietspaden aanwezig. In de Pim Mulierlaan zijn er éénrichtingsfietspaden, maar die worden in de praktijk ook in twee richtingen gebruikt.
32 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Afbeelding 5.1 Huidige situatie kruising Orionbrug - Pim Mulierlaan (bron: Google Maps)
5.1.2
Input KES-gesprekken
Tijdens diverse gesprekken met stakeholders zijn klanteisen en wensen opgehaald. De belangrijkste eisen die aanleiding geven tot aanvullend onderzoek worden hier toegelicht. Een overzicht van alle eisen, inclusief degene die niet gehonoreerd zijn, is opgenomen in bijlage II.
33 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
Tabel 5.1 Belangrijkste klanteisen stakeholders Nr.
Stakeholder
Wens
Vervolg
1
Adviseur verkeer Politie, provincie Noord-Holland
als sprake is van terugslag op de Orionbrug, dan is het is het advies om een naastgelegen fietspad aan te brengen voor de fietsers. De fietsers krijgen (moeten dan) voorrang krijgen van de automobilisten
uitgewerkt in paragraaf 5.1.3
2
Adviseur verkeer Politie, provincie Noord-Holland
wanneer geen sprake is van terugslag vanaf de verkeerslichten op de Orionbrug kan gekozen worden om dit wegvak in te richten als een twee richtingen fietsstraat met een aparte rechtsaf strook naar de VRI op de N208. De breedte die wordt aanbevolen is 5,60 m conform de ASVV 20201
uitgewerkt in paragraaf 5.1.3
3
Fietsersbond
zorg dat het fietspad in de voorrang ligt, dat het fietsgedeelte op de kruising rood is en er een duidelijke kruising ontstaat
conform de wensen van de gemeente
4
Klankbordgroep
onderzoek de mogelijkheid voor één tweerichtingenfietspad op de Orionbrug in plaats van de huidige twee
indien het zuidelijke fietspad verwijderd wordt moeten fietsers vanaf het zuiden eerst Orionweg oversteken en vervolgens de N208. Dit zorgt voor ongemak voor de fietsers wat niet in lijn is met beleid van de gemeente. Fietsers moeten namelijk 2 keer wachten, waarbij een grotere kans van het door rood fietsen ontstaat. Opheffen noordelijk fietspad op Orionbrug heeft nut voor het kruispunt bij Pim Mulierlaan. Echter komt er een grote ontwerpuitdaging terug aan de overzijde bij het kruispunt Orionweg/N208
5.1.3
Onderzoek fietsers in de voorrang
Zoals ook in hoofdstuk 3 is aangegeven, is het advies om een vrijliggend fietspad aan te leggen tussen de Pim Mulierlaan en de Laurens Reaellaan, omdat het onwenselijk is als fietsers op een doorfietsroute tussen wachtende auto’s voor het met verkeerslichten geregelde kruispunt met de randweg (N208) door moeten fietsen. Het fietspad komt in de voorrang te liggen, waardoor gemotoriseerd verkeer zal moeten wachten als er fietsers aankomen. Om te onderzoeken of er hierdoor afwikkelingsproblemen gaan ontstaan zijn er verkeersberekeningen uitgevoerd. De conclusies daarvan zijn opgenomen in afbeelding 5.2 en zijn: - uit de analyses blijkt dat de benodigde opstellengte voor verkeer op de Lodewijk van de Deyssellaan richting randweg circa 75 m is in de ochtendspits, wat langer is dan de beschikbare lengte (drie opstelstroken van 15 m). Dit betekent dat er ook op het wegvak tussen de Orionbrug en Laurens Reaellaan voertuigen in de wachtrij zullen staan (zie groene pijl in afbeelding 5.2). Op zich is het qua verkeersveiligheid geen probleem als voertuigen zich op dit wegvak opstellen om te wachten voor de verkeerslichten mits er een goede scheiding is met het fietsverkeer. Het doortrekken van de fietsstraat tussen de Laurens Reaellaan en de Orionbrug wordt dan ook afgeraden, omdat er anders conflicten gaan ontstaan tussen het fietsverkeer en gemotoriseerd verkeer in de wachtrij.
In de avondspits is de wachtrij circa 60 m; - door de lage autoverkeersintensiteit ontstaan er geen lange wachtrijen voor uitrijdend verkeer op de Pim Mulierlaan (zie blauwe pijl op afbeelding 5.2). Het kan wel voorkomen dat ook de automobilist van de Pim Mulierlaan richting Lodewijk van Deyssellaan even moet wachten als zijn voorganger rood heeft richting randweg; - er wordt geen terugslag voorzien richting randweg door verkeer wat afslaat naar de Pim Mulierlaan. Uit de tellingen blijkt dat de ochtendspits in dit geval maatgevend is. Er komen circa 135 voertuigen per uur de wijk in. Vanwege het kruispunt met verkeerlichten komen deze voertuigen verspreid aan (circa twee
34 | 46
Witteveen+Bos | 124096/22-017.498 | Concept 04
per minuut), waarvan circa 70 % naar de Pim Mulierlaan rijdt en circa 30 % naar de Lodewijk van Deyssellaan/Laurens Reaellaan. Terugslag tot op het kruispunt met de N208 wordt dan ook niet verwacht (zie paarse pijl in afbeelding 5.2).
Afbeelding 5.2 Schematische weergave resultaat berekeningen
5.1.4
Beslispunten
Beslispunten - maak van de Lodewijk van Deyssellaan tussen de Pim Mulierlaan en de Laurens Reaellaan een woonstraat met een vrijliggend tweerichtingenfietspad ernaast, zodat wachtend verkeer voor de verkeerslichten niet in conflict komt met (doorgaand) fietsverkeer; - om het fietscomfort op de kruising met de Orionbrug te behouden wordt geadviseerd om de bestaande indeling, voor in ieder geval het fietsverkeer, op de Orionbrug te handhaven. Dit is in lijn met de ambities van de gemeente Haarlem om de fiets tot primair vervoersmiddel in de stad te maken.