2. Bijlage 1 Uitvoeringsprogramma woonwagens 2023-2026
Tekst van het document
Uitvoeringsprogramma woonwagens 2023-2026 voor de gemeente Haarlem
Versie 23 maart 2023
Resultaat van de samenwerking tussen: Bewonerscommissie Woonwagen Belangen Elan Wonen, Pre Wonen, Ymere, Woonwagenstandplaatsen Kennemerland BV Gemeente Haarlem
1
1
Inleiding
In 2021 is gestart met de uitvoering van het actieplan Woonwagens 2021-2022. Binnen dit actieplan werkten de gemeente Haarlem, woonwagenbewoners (vertegenwoordigd door Woonwagen Belangen Haarlem) Elan Wonen, Pre Wonen, Ymere en Woonwagenstandplaatsen Kennemerland BV samen om de volgende doelen te bereiken: • •
Kwalitatief en kwantitatief passend huisvestingsklimaat voor (toekomstige) woonwagenbewoners; Genormaliseerde situatie op bestaande woonwagenlocaties op het gebied van (brand)veiligheid, toegankelijkheid en leefbaarheid.
Een uitgebreidere beschrijving van de doelen, uitgangspunten en uitleg is opgenomen in bijlage 1. Om het actieplan uit te voeren zijn tien acties geformuleerd waarvan het grootste deel is uitgevoerd. Twee jaar later is duidelijk dat het werk nog niet klaar is. Reden om de samenwerking voort te zetten en ook langer vooruit te kijken in de vorm van dit uitvoeringsprogramma 2023-2026. De doelen zijn hetzelfde gebleven (zie bijlage 1). Er is sprake van een andere fase. In het actieplan lag het accent op onderzoeken, verkennen en werken aan de onderlinge relaties. Nu wordt de stap gezet naar de uitvoering en realisatie.
Leeswijzer Het uitvoeringsprogramma begint met een beknopt overzicht van de stand van zaken in januari 2023 op basis van het actieplan 2021-2022. Daarna volgende de vier inhoudelijke onderdelen van het uitvoeringsprogramma: • • • •
Afronden acties actieplan en wat daar direct uit voort komt Opvolging eenvoudige problemen/klachten uit kijkrondes Verbeterplannen op bestaande locaties inclusief mogelijke uitbreiding Nieuwe locaties
Tot slot beschrijft dit uitvoeringsprogramma de financiën, organisatie en communicatie en planning.
2
2
Afronden actieplan 2021-2022
De stand van zaken per actie uit het actieplan 2021-2022: Onderstaande tabel geeft een overzicht van de acties die in 2021 zijn gestart in het kader van het actieplan woonwagens 2021-2022. Met uitzondering van de acties die betrekking hebben op de verbeterplannen per locatie, is op alle acties voortgang geboekt. Voor de acties die nog niet zijn afgerond geldt, dat de behoefte aan uitvoering onverkort blijft bestaan. Voortgang
Wat nu?
Uitgewerkt
Behoeften woonwagen en standplaatsen
100%
Vervolg op basis resultaten
H2
Verbeteren toewijzing
80%
In verordening en implementatie
H2
Onderzoek nieuwe locaties
50%
Onderzoek haalbaarheid
H4
Ruimte in regels
nvt
Geen vervolg
-
Ontwikkeling kijkronde
100%
-
Uitvoeren kijkrondes
100%
-
Opstellen verbeterplan per locatie
0%
Start na uitvoeren kijkrondes
H3
Uitvoeren verbeterplan per locatie
0%
Idem
H3
Verbeteren beheer
35%
Uitwerking en implementatie
H2
Eigendom standplaatsen
25%
Koppelen aan verbeterplan
H3
Tabel 1: overzicht van voortgang acties uit actieplan woonwagens 2021-2022
In bijlage 2 is per actie beschreven wat is uitgevoerd en wat de huidige stand van zaken is. Deze rapportage vormt het startpunt voor dit uitvoeringsprogramma.
2.1 Verbetering toewijzing standplaatsen In 2022 zijn nieuwe regels geformuleerd voor de toewijzing van standplaatsen. Doel is om het leven in familieverband makkelijker te maken en ook uit een woning terugkerende woonwagenbewoners een kans op een standplaats te bieden. Uitgangspunt is dat bewoners van een woonwagenlocaties invloed hebben op de toewijzing en dat er (meer) ruimte is om een woonwagen in de familie te houden. Voorwaarde is dat de regels uitlegbaar, controleerbeer en transparant zijn. Toewijzingsregels dienen te worden vastgelegd in de huisvestingsverordening.
Wat moet de actie opleveren? Toewijzingsregels met betrekking tot standplaatsen die enerzijds transparant en rechtvaardig zijn en anderzijds recht doen aan de woonwagencultuur om in familieverband te wonen. Deze toewijzingsregels worden opgenomen in de Huisvestingsverordening van Haarlem. De verbetering moet er ook toe leiden dat de bewoners op het woonadres staan ingeschreven in het brp (basisregistratie personen).
Planning De nieuwe toewijzingsregels worden opgenomen in huisvestingsverordening. De eerste wijziging van de verordening staat gepland voor maart 2023. Meteen daarna volgt de implementatie.
3
2.2 Verbeteren beheer De actie levert een plan en organisatievorm op om het beheer voor alle standplaatsen en locaties in Haarlem op dezelfde manier te organiseren en waar nodig te verbeteren. De beheeracties kunnen per locatie verschillen. Voor het beheer van de openbare ruimte geldt dat hetzelfde kwaliteitsniveau geldt als voor andere woonbuurten in Haarlem. Wat moet de actie opleveren? De actie levert een plan en organisatievorm op om het beheer voor alle standplaatsen en locaties in Haarlem op dezelfde manier te organiseren en waar nodig te verbeteren. Dat geldt voor het beheer van de standplaatsen en voor het beheer van de openbare ruimte. Het kwaliteitsniveau van de standplaatsen en woonwagenlocaties ligt op hetzelfde niveau als dat voor alle huurders van de corporaties en alle inwoners van Haarlem. De beheeracties kunnen per locatie verschillen. 2.2.1 Verbeteren beheer standplaatsen Uit de kijkrondes is de kwaliteit van de standplaatsen en woonwagenlocaties in beeld gebracht. Daarna hebben de beheerders vanuit hun eigen verantwoordelijkheid de eerste stappen voor verbetering van de leefbaarheid en veiligheid op de locaties gezet. De volgende stap is om tot een zelfde aanpak en organisatie te komen van het beheer van de standplaatsen op alle woonwagenlocaties. Daarin worden de ervaringen van de eerste verbeterplannen verwerkt.
Planning Het opstellen van één beheerplan en organisatievorm voor alle standplaatsen en woonwagenlocatie vindt plaats in 2024.
2.2.2 Verbeteren beheer openbare ruimte De openbare ruimte op de woonwagenlocaties dient van dezelfde kwaliteit te zijn als andere woonbuurten in Haarlem. Voor het beheer van de openbare ruimte is gebleken dat de woonwagenlocaties niet in de uitvoeringscontracten zijn opgenomen. De gemeente is, als beheerder van de openbare ruimte, met de uitvoerder van het beheer in gesprek gegaan om dit probleem op te lossen. Daarvoor zijn de volgende acties afgesproken: 1. Inventarisatie van de huidige kwaliteit van de openbare ruimte per woonwagenlocatie 2. Uitvoeren van maatregelen om per woonwagenlocatie de kwaliteit op het gewenste basisniveau te brengen 3. Inregelen van het beheer van de openbare ruimte per woonwagenlocatie in het reguliere beheer
Planning Uitvoering werkzaamheden basiskwaliteit vindt plaats in 2023. Vanaf medio 2023 zijn de eerste woonwagenlocaties opgenomen in het reguliere beheer. De andere locaties volgen in de loop van 2023 en 2024.
2.3 Woonwagen van de toekomst In actie 1 zijn de behoeften aan typen woonwagens en standplaatsen in beeld gebracht. In de afgelopen periode is ook duidelijk geworden dat de realisatie van nieuwe woonwagens en nieuwe standplaatsen voor een aantal uitdagingen staat. • •
Wat is nodig om een hypotheek te kunnen krijgen voor een standplaats en woonwagen? Hoe verzekeren we woonwagens? 4
• Hoe houden we wonen in een woonwagen betaalbaar? • Hoe maken we woonwagens duurzaam? • Hoe gaan we om met de beperkt beschikbare ruimte? Dit heeft geleid tot het initiatief ‘Woonwagens van de toekomst’. Via ontwerpend onderzoek vanuit het perspectief van woonwagenbewoners worden nieuwe concepten ontwikkeld die leiden tot toekomstbestendige woonwagens en woonwagenlocaties.
Deelnemers Voor dit initiatief is een samenwerking gestart tussen de gemeenten Haarlem en Haarlemmermeer, Woonwagen Belangen Haarlem en Woonwagen Belangen Haarlemmmermeer en de corporaties Elan Wonen, Pré Wonen en Ymere. Voorwaarde voor doorgang van het initiatief is een gedeeltelijke financiering door de provincie Noord-Holland.
Planning Het initiatief Woonwagen van de toekomst wordt uitgevoerd in Q1 en Q2 van 2023. De resultaten zijn voor alle belangstellenden in Nederland beschikbaar. Gedurende de looptijd van het initiatief vinden andere acties gewoon doorgang.
3
Verbeteren woonwagenlocaties
Bij de uitvoering van de kijkrondes is voor alle locaties een inventarisatie gemaakt waarbij de volgende onderwerpen aan bod zijn geweest: •
(Fysieke) mogelijkheden tot inbreiding van het aantal standplaatsen op de woonwagenlocatie en eventuele uitbreiding in de directe omgeving. • Wensen van de bewoners omtrent leefbaarheid op die locatie. • Kwaliteit en stabiliteit van de standplaats. • (Brand)veiligheid op en toegankelijkheid van de locaties. • In hoeverre de bestaande bouwwerken voldoen aan wet- en regelgeving • In hoeverre openbare grond in gebruik is genomen door bewoners. De locaties zijn opgenomen in bijlage 3. Per locatie is een overzicht gemaakt van problemen/klachten die eenvoudig zijn op te lossen en van problemen/klachten die in onderlinge samenhang moeten worden aangepakt. Met de uitvoering van de ‘eenvoudige problemen/klachten kan direct worden begonnen. In een aantal gevallen is daar ook een begin mee gemaakt. Voor de problemen en klachten met een onderlinge samenhang worden verbeterplannen opgesteld en uitgevoerd.
3.1
Oplossen eenvoudige problemen en klachten
Met het oplossen van de eenvoudige problemen en klachten is al hier en daar een start gemaakt. Maar dat kunnen we beter structureren en plannen dan nu het geval is. Het vraagt ook om afstemming met de inzet van Spaarnelanden en met de verbeteringen van de standplaatsen en natte units zoals die nu worden ingepland. Per locatie komt een ‘werklijst’ met een planning. Deze werklijst moet ook duidelijk maken wat de gemeente/bv wel en niet uit gaat voeren en op welke termijn.
Wat moet deze actie opleveren? Uitvoering van het verbeterplan leidt tot de gewenste situatie op de woonwagenlocatie voor bewoners, verhuurders en gemeente. Daarvoor geldt dat woonwagenbewoners en woonwagenlocaties en op dezelfde manier worden behandeld als alle inwoners en buurten van Haarlem. 5
3.1.1 Werkboek per locatie Om overzicht te houden wordt voor elke locatie een werkboek opgesteld. Daarin wordt aangegeven welke onderwerpen moeten worden verbeterd. De werkboeken vormen het ‘werklijst’ voor de ‘eenvoudige problemen/klachten’. De overige onderwerpen worden opgenomen in de verbeterplannen.
3.1.2 Uitvoering Elk werkboek bevat een werklijst met een planning voor uitvoering.
Planning • •
3.2
De werkboeken zijn uiterlijk 15 april 2023 voor alle locaties gereed en worden met de bewoners besproken. Op basis van de werkboeken wordt de aanpak van de eenvoudige problemen/klachten per locaties gepland en uitgevoerd.
Verbeterplannen op bestaande locaties
Bij de verbeterplannen proberen we zoveel mogelijk onderwerpen in onderlinge samenhang aan te pakken. Daarbij is ook een goede samenwerking nodig tussen bewoners, gemeente en bv/corporaties.
Wat moet deze actie opleveren? Uitvoering van het verbeterplan leidt tot de gewenste situatie op de woonwagenlocatie voor bewoners, verhuurders en gemeente. Daarvoor geldt dat woonwagenbewoners en woonwagenlocaties en op dezelfde manier worden behandeld als alle inwoners en buurten van Haarlem.
3.2.1 Voorbereiding Deze manier van werken is nieuw voor ons allemaal. Maar het lijkt wel een kansrijke manier van werken. Door breed te kijken kunnen meer oplossingen in beeld komen. Om het te laten slagen zullen na moeten denken over de werkwijze. Ook moeten we van elkaar accepteren dat het een leertraject is waar fouten gemaakt worden.
3.2.2 Opstellen verbeterplannen We stellen de verbeterplannen op per locatie. Daarvoor is samenwerking nodig met de bewoners. Ook dat is nieuw. Daarom hebben we al eerder vastgesteld dat het verstandig is om te beginnen met drie locaties. Dat zijn PC Boutensstraat, Bernadottelaan en Basilicumstraat. Bij het opstellen van de plannen wordt ook gekeken naar het optimale gebruik van de locatie. Is er nog ruimte op of naast de locatie voor nieuwe standplaatsen? Welke andere mogelijkheden zijn er om (meer) familieleden op de locatie te laten wonen? Met welke regelgeving hebben te maken? Is er behoefte tot koop van de standplaats? En hoe realiseren we het allemaal? Inclusief de kosten. Een ander speciaal onderwerp is het eigendom van de standplaatsen. Gemeente, corporaties en bewoners gaan het gesprek aan over het eigendom van de standplaatsen, openbare ruimte en omliggende gronden. Doel is om te komen tot een optimale eigendomsverhouding en de bijbehorende voorwaarden. Onderwerpen die aan de orde komen: 1. Hoe omgaan met de behoefte aan koopstandplaatsen bij bewoners? 2. Hoe omgaan met wens van gemeente om ‘verhuur van vastgoed aan particulieren’, af te stoten? 6
Uit gesprekken met woonwagenbewoners is gebleken dat er vraag is naar koopstandplaatsen. Aandachtspunt is hoe de koopstandplaats te behouden voor de woonwagengemeenschap bij doorverkoop. Bij het opstellen van verbeterplannen werken we de mogelijkheden uit. Dan is het mogelijk om koopvarianten concreet te maken en in de praktijk te toetsen. Op basis van deze ervaringen wordt duidelijk in hoeverre de wens van de gemeente om vastgoed af te stoten nog actueel is. Volgorde locaties Als de verbeterplannen voor deze drie locaties gereed zijn, gaan we door met de volgende. We bepalen de volgorde in overleg.
Financiële voorwaarde Bij elk verbeterplan komt een financieel overzicht. Op basis daarvan worden middelen gezocht door de verantwoordelijke partijen. Investeringen kunnen verschillen per verbeterplan en dus ook per woonwagenlocatie.
3.2.3 Uitvoeren verbeterplannen Als de verbeterplannen gereed zijn, kan worden gestart met de uitvoering. Het ligt voor de hand om te starten met de uitvoering zodra er een plan klaar is. Dus eerst met PC Boutensstraat, Bernadottelaan en Basilicumstraat. En daarna de volgende.
Planning • • •
4
De werkwijze om verbeterplannen op te stellen is gereed op 1 april 2023. De verbeterplannen voor de drie locaties zijn gereed op uiterlijk 1 januari 2024. De uitvoering van deze verbeterplannen start zodra alle middelen beschikbaar zijn.
Nieuwe woonwagenlocaties
Om in de behoefte aan standplaatsen te voorzien zijn 1 of meer nieuwe woonwagenlocaties nodig. Ook hier is weer een splitsing aan te brengen in onderzoek en realisatie. We zitten nog in de onderzoeksfase. Op basis van het besluit van de raad onderzoeken we voor onderstaande 5 locaties in hoeverre het haalbaar is om daar een woonwagenlocatie te realiseren. Te onderzoeken locaties: 1. Swammerdamstraat/uitbreiding Louis Pasteurstraat 2. Wim Sonneveldlaan 3. Schouwbroekertunnel 4. Davo-terrein Zuid- Schalkwijkerweg 5. Zoekgebied Spaarnepark
Wat levert deze actie op? Nieuwe woonwagenlocaties
4.1 Uitvoering onderzoek Na een eerste selectie heeft de raad vier locatie vastgesteld om te onderzoeken of het haalbaar is om op deze locaties een woonwagenlocatie te realiseren. Op uitnodiging van de raad heeft Woonwagen Belangen Haarlem daar nog 1 locatie aan toegevoegd.
7
Voor de eerste vier locaties is een interne opdracht in voorbereiding om de technische haalbaarheid in beeld te brengen. Daarbij wordt gestart met de locaties Swammerdamstraat en Wim Sonneveldlaan. Indien het onderzoeksresultaat positief is, wordt voor deze locaties een participatietraject uitgevoerd waarin de inpassing van de locaties in de omgeving centraal staat. De locatie Zoekgebied Spaarnepark is opgenomen in de ruimtelijke uitwerking Spaarnepark. De eerste resultaten van deze uitwerking zijn naar verwachting in april 2023 bekend. Om verdere vertraging te voorkomen houden we de mogelijkheid open om niet te wachten tot alle resultaten voor alle locaties beschikbaar zijn. Zodra er voldoende informatie beschikbaar is voor een locatie, wordt hiervoor het traject voor participatie en besluitvorming gestart.
4.2 Besluitvorming nieuwe locatie(s) De resultaten van deze fasen worden aangevuld met de benodigde kosten voor realisatie van de woonwagenlocaties op die plek. Op basis van het vervolgonderzoek wijst de raad een of meer locaties aan. Daarna begint de voorbereiding van de daadwerkelijk aanleg.
4.3 Voorbereiding realisatie nieuwe locatie(s) In de voorbereiding van de aanleg wordt de locatie ontworpen. Daarbij dient te worden voldaan aan alle wet- en regelgeving. Mogelijk dient het bestemmingsplan te worden aangepast. De doorlooptijd van deze procedures is niet te voorspellen. Ook is aandacht nodig voor de (grond)exploitatie van de nieuwe locatie.
4.4 Realisatie nieuwe locatie(s) Als alle procedures zijn doorlopen, start de realisatiefase. De verwachting is dat de realisatie van de locatie binnen 6 tot 9 maanden mogelijk is.
Planning 1. 2. 3. 4.
5
Onderzoek naar haalbaarheid: medio 2023 Besluitvorming over locaties: Q4 2023 Start voorbereiding realisatie: 2024 Start realisatie: nog niet te plannen
Organisatie en participatie
De organisatie van de uitvoering van het uitvoeringsprogramma is hetzelfde als voor het actieplan. Deze bestaat uit een stuurgroep, een projectgroep en diverse werkgroepen. Op alle niveaus zijn Woonwagen Belangen Haarlem, de corporaties en de gemeente vertegenwoordigd. Figuur 1 geeft het organisatieschema weer. De verdeling van samenstelling, taken en werkwijze is weergegeven in bijlage 4.
Figuur 1 Organisatieschema uitvoeringsprogramma 2023-2026 (1e aanzet)
8
6
Planning acties
Onderstaande tabel toont de planning per periode van een half jaar (semester) van de acties uit het uitvoeringsprogramma 2023-2026. De projectgroep bewaakt de planning. Op basis van voortschrijdend inzicht kan de planning wijzingen. 2.1 2.2.1 2.2.2 2.3 3.1.1 3.1.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 4.1 4.2 4.3 4.4
Pl a nni ng Toewi jzi ng s tandpl a a ts en en i mpl ementatie Verbeteren beheer s tandpl a a ts en Verbeteren beheer openba re rui mte Woonwa gen va n de toekoms t Werkboek per l oca tie Ui tvoeri ng werkl i js ten per l oca tie Voorberei di ng verbeterpl a nnen Ops tel l en verbeterpl a nnen 3 l oca ties Ui tvoeren verbeterpl a nnen 3 l oca ties Ui tvoeri ng onderzoek ha a l ba a rhei d Bes l ui tvormi ng ni euwe l oca tie(s ) Voorberei di ng rea l i s a tie Rea l i s a tie Ops tel l en verbeterpl a nnen l oca ties 4-6 Ui tvoeren verbeterpl a nnen l oca ties 4-6 Ops tel l en verbeterpl a nnen l oca ties 7-10 Ui tvoeren verbeterpl a nnen l oca ties 7-10
Sem1 23 Sem 2 23 Sem1 24
Sem2 24 Sem1 25
Sem2 25 Sem1 26 Sem2 26
pm
Tabel 3 Planning uitvoeringsprogramma 2023-2026
9
7
Inzet mensen en financiële middelen
Mensen Gemeente, corporaties en bewoners stellen voldoende mensen beschikbaar voor de stuurgroep, projectgroep en werkgroepen. De inzet van mensen vindt plaats met gesloten beurs. De gemeente levert de procesmanager. Voor elke werkgroep is een trekker aangewezen. Voor actie 1 is dat een medewerker van de corporaties. Voor de overige acties is dat een medewerker van de gemeente. Per werkgroep is aangegeven welke partijen betrokken zijn. Voor de meeste acties zal het beroep op de inzet van uren passen binnen de reguliere werkzaam. De trekkers van de werkgroepen werken de gevraagde inzet verder uit bij aanvang van de actie. Indien nodig sturen zij bij gedurende de uitvoering. Financiële middelen Onderstaande tabel geeft het overzicht van de out of pocket kosten voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma. 2.1 2.2.1 2.2.2 2.3 3.1.1 3.1.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 4.1 4.2 4.3 4.4
Financiën buiten regulier budgetten Toewijzing standplaatsen en implementatie Verbeteren beheer standplaatsen Verbeteren beheer openbare ruimte Woonwagen van de toekomst Werkboek per locatie Uitvoering werklijsten per locatie Voorbereiding verbeterplannen Opstellen verbeterplannen 3 locaties Uitvoeren verbeterplannen 3 locaties Uitvoering onderzoek haalbaarheid Besluitvorming nieuwe locatie(s) Voorbereiding realisatie Realisatie Opstellen verbeterplannen locaties 4-6 Uitvoeren verbeterplannen locaties 4-6 Opstellen verbeterplannen locaties 7-10 Uitvoeren verbeterplannen locaties 7-10
gemeente 5.000
corporaties
8.000
8.000
750.000 IP 40.000
te bepalen
300.000 IP 600.000 IP
te bepalen te bepalen
zie 3.2.3 zie 3.2.3 zie 3.2.3 zie 3.2.3
te bepalen te bepalen te bepalen te bepalen
Toelichting 2.1 Toewijzing standplaatsen en implementatie Voor de implementatie van de nieuwe toewijzingsregels zijn aanpassingen nodig in het woonruimteverdeelsysteem (Woningnet). 2.2 Woonwagen van de toekomst Voorwaarde is een subsidie van de provincie Noord-Holland voor 50% van het bedrag. Gemeenten Haarlem, Haarlemmermeer en de gezamenlijke corporaties dragen ieder een derde van de resterende kosten. 3.2.3 Uitvoeren verbeterplannen Voor de uitvoering van de verbeterplannen heeft de gemeente geld gereserveerd in het Investeringsprogramma. De raad moet dit budget vrijgeven. 4.1 Uitvoering onderzoek haalbaarheid nieuwe locaties Voor de uitvoering van het haalbaarheidsonderzoek worden extra kosten gemaakt. 10
4.3 en 4.4 Voorbereiding en realisatie nieuwe woonwagenlocaties Hiervoor worden kosten gemaakt. Er is een aanvraag ingediend voor het Investeringsprogramma van de gemeente. Medio 2023 wordt hierover besloten.
11
Bijlage 1 Doelen en uitgangspunten Doelen en uitgangspunten actieplan woonwagens 2021-2022 en uitvoeringsprogramma 2023-2026
Wat moet het actieplan opleveren? Het actieplan heeft de volgende ambities: •
Kwalitatief en kwantitatief passend huisvestingsklimaat voor (toekomstige) woonwagenbewoners
•
Genormaliseerde situatie op bestaande woonwagenlocaties op het gebied van (brand)veiligheid, toegankelijkheid en leefbaarheid
Daarbij geldt dat: •
Het actieplan wordt gedragen door de driehoek gemeente, woonwagenbewoners en corporaties
•
Bij investeringen wordt gezocht naar de balans tussen de omvang van de investering, de omvang van de doelgroep en het beoogde effect. Dat vraagt om begrip voor ieders (financiële positie.
Wat verstaan we daaronder? In gesprekken tussen vertegenwoordigers van bewoners, corporaties en gemeente zijn de ambities concreter gemaakt: • •
•
• • • • • •
In Haarlem hebben woonwagenbewoners de mogelijkheid om hun cultuur te beleven. We spannen ons in om het voor woonwagenbewoners mogelijk te maken hun cultuur zo goed mogelijk te beleven voor zover dit het wonen betreft. Dit geldt ook voor degenen die in een woonwagen zijn geboren maar om wat voor reden dan ook, nu in een woning wonen. Er zijn voldoende woonwagenstandplaatsen beschikbaar om binnen een redelijke termijn te bewonen. Met een redelijke termijn bedoelen we een ‘wachttijd’ die vergelijkbaar is met die voor een sociale huurwoning in Haarlem. Deze wachttijd ligt nu aanmerkelijk hoger voor woonwagenbewoners dan voor woningenzoekenden naar een sociale huurwoning. Onderzoek door Companen in 2019 laat een directe vraag zien van 49 standplaatsen. In de toekomst is er vraag naar 10 tot 20 standplaatsen. Het aanbod aan type standplaatsen en type woonwagens is afgestemd op de behoefte van de woonwagenbewoners. Op de woonwagenlocaties is het (brand)veilig en leefbaar (schoon, heel en veilig). Voor woonwagenlocaties gelden dezelfde eisen en normen als voor andere buurten in Haarlem De woonwagenlocaties zijn, net zoals andere buurten van Haarlem, toegankelijk met extra aandacht voor hulpdiensten en instanties. Op basis van inzicht in kosten, benodigde investeringen en financieringsmogelijkheden wordt gewerkt aan optimale resultaten.
Gemeente, woonwagenbewoners en corporaties leveren vanuit ieders verantwoordelijkheid hun bijdrage aan de totstandkoming van het actieplan en de uitvoering ervan. De organisatie van het actieplan is vergelijkbaar maken met de ‘prestatieafspraken’ die jaarlijks worden gemaakt tussen gemeente, huurders en corporaties.
12
Bijlage 2 Samenvatting resultaten actieplan 2021-2022 Actie 1 In kaart brengen behoefte aan verschillende typen woonwagens en standplaatsen Deze actie is uitgevoerd. Er is een vervolg aan gekoppeld. Duidelijk is geworden dat er behoefte is aan (sociale) huurwoonwagens en te mogelijkheid tot koop van standplaatsen. De realiteit leert dat er problemen zijn rond energie, hypotheek, ruimtegebruik, investeringsopgave etc. In het kader van het actieplan is het onderwerp Woonwagen van de toekomst benoemd. Uitwerking hiervan is onderdeel van dit uitvoeringsprogramma.
Actie 2 Verbetering toewijzing standplaatsen Deze actie is bijna gereed. De werkgroep heeft een aantal keren gesproken over dit onderwerp. Er is overeenstemming over de uitgangspunten en het doel. Het blijkt lastig om het goed te formuleren in een tekst voor de huisvestingsverordening. Planning is nog steeds om de nieuwe regels op te nemen de eerstkomende wijziging van de huisvestingsverordening. Dit is opgenomen in dit uitvoeringsprogramma.
Actie 3 Locatieonderzoek nieuwe locaties Deze actie is gedeeltelijke uitgevoerd. Na een eerste onderzoekronde zijn door de Haarlemse gemeenteraad 5 locaties aangewezen voor nader onderzoek. Vertraging treedt op door personeelsgebrek. Deze actie is opgenomen in dit uitvoeringsprogramma.
Actie 4 Ruimte in regels Dit is geen vast omschreven actie. Er kunnen ideeën worden geopperd en uitgewerkt. Zo is gekeken naar de voor- en nadelen van anders bestemmen van de woonwagenlocaties (hele locatie ipv per vak). Deze actie krijgt een vervolg in dit uitvoeringsprogramma.
Actie 5 Ontwikkeling methode integrale kijkronde Deze actie is uitgevoerd.
Actie 6 Uitvoering integrale kijkronde Deze actie is uitgevoerd
Actie 7 Opstellen verbeterplan per woonwagenlocatie Deze actie moet nog worden uitgevoerd. Voorwaarde is dat alle kijkrondes zijn uitgevoerd. De uitvoering van de kijkrondes heeft vertraging opgelopen. Daarmee ook het opstellen van de verbeterplannen. Deze actie is opgenomen in dit uitvoeringsprogramma.
Actie 8 Uitvoering verbeterplan per woonwagenlocatie Deze actie moet nog worden uitgevoerd. Voorwaarde is dat er eerst een verbeterplan is opgesteld. Deze actie is opgenomen in dit uitvoeringsprogramma.
Actie 9 Beheer van standplaats en beheer van woonwagenlocaties Deze actie is gedeeltelijk uitgevoerd. Het actieplan en de kijkrondes waren voor de verhuurders (gemeente en BV) reden om opnieuw te kijken naar het onderhoud. Er zijn diverse acties in gang gezet om de kwaliteit van de standplaatsen en units op het gewenste peil te brengen. Een aantal verbetering is al uitgevoerd. Een aantal staat nog in de planning.
13
De verbetering van het beheer van de standplaatsen is in gang gezet. De bedoeling is dat alle woonwagenlocaties op dezelfde manier worden beheerd als de overige openbare ruimte is de gemeente. Hiervoor dient de openbare ruimte eerst de basiskwaliteit te hebben. De maatregelen die daarvoor nodig zijn, worden nu in kaart gebracht. Daarna vindt uitvoering plaats. En daarna kan het reguliere beheer worden genomen. Dit gaat langzaam. Stap voor stap komen we dichter bij het beoogde resultaat. Deze actie krijgt een vervolg in dit uitvoeringsprogramma.
Actie 10 Eigendom van standplaatsen Deze actie is gestart en nog niet gereed. Er is een relatie met actie1. Gedachten hierover zijn uitgewisseld. Een aantal bewoners wil de standplaats kopen. Gemeente en corporaties staan hier open in. Voorwaarde is dat standplaatsen bij doorverkoop beschikbaar blijven voor de doelgroep. De gemeente ziet het verhuren van standplaatsen (en ook van woningen) niet als haar primaire taak en wil deze graag afstoten. Deze actie krijgt een vervolg in dit uitvoeringsprogramma.
14
Bijlage 3 Overzicht woonwagenlocaties Haarlem Haarlem telt 95 woonwagenstandplaatsen verdeeld over 11 locaties. De standplaatsen zijn deels eigendom van de gemeente en deels van Woonwagenstandplaatsen Kennemerland BV. De woonwagenbewoners huren hun standplaatsen en zijn eigenaar van hun woonwagen. Tabel 1 geeft het overzicht van de standplaatsen, de locaties en verhuurder/beheerder.
Tabel 1 Overzicht standplaatsen, locaties en beheer
15
Bijlage 4 Uitwerking organisatie en werkwijze Stuurgroep Samenstelling: bestuurders gemeente (portefeuillehouders wonen en veiligheid), directeuren/bestuurders van de drie corporaties, drie bewoners. Secretaris: projectleider uitvoeringsprogramma Taken en verantwoordelijkheden: bewaken en sturen op niveau actieplan, faciliteren van actieplan met capaciteit en financiële middelen. Besluiten over eventueel opnemen en uitvoeren van nieuwe acties. Als projectgroep ergens niet uitkomt, neemt stuurgroep een besluit. Partijen nemen deel aan stuurgroep vanuit hun eigen verantwoordelijkheden. Vergaderfrequentie: minimaal 2 keer per jaar. Projectgroep Samenstelling: medewerkers gemeente (Wonen en Veiligheid), medewerkers corporaties/BV, drie bewoners. Voorzitter: projectleider uitvoeringsprogramma, Taken en verantwoordelijkheden: bewaken en sturen op het niveau van de acties. Besluiten over afronding acties. Stellen nieuwe acties voor aan stuurgroep indien dat nodig is. Werkgroepen rapporteren aan projectgroep. Partijen nemen deel aan de projectgroep vanuit hun eigen verantwoordelijkheden. Vergaderfrequentie: 4 keer per jaar Werkgroepen Samenstelling: kan per actie verschillen. In beginsel geldt: medewerkers gemeente en corporaties en bewoners. Taken en verantwoordelijkheden: uitvoeren van de actie zoals omschreven in het actieplan.
Werkgroep rapporteert aan via procesmanager actieplan aan de projectgroep. Vergaderfrequentie en inzet: verschilt per actie.
Besluitvorming conform prestatieafspraken Het opstellen en vaststellen van het uitvoeringsprogramma en straks ook de uitvoering volgen de werkwijze die vergelijkbaar is met die van de prestatieafspraken die elke vier jaar worden gemaakt met corporaties en huurders. Dat wil zeggen dat we op ambtelijk niveau (gemeente, corporaties, bewonersvertegenwoordiging) tekstvoorstellen voorbereiden en afstemmen, en deze op een gezamenlijk moment aan de respectievelijke bestuurders voorleggen. We polsen gedurende het proces wel continu bij de achterbannen en beslissers of de richting die we op gaan de juiste is en of er nog specifieke input is die we mee moeten nemen. Het uitvoeringsprogramma wordt daarmee een gezamenlijk product waar de gemeentebestuurders, corporatiebestuurders en het bestuur van Woonwagen Belangen Haarlem zich aan committeren. Daaraan voorafgaand heeft dus reeds besluitvorming plaatsgevonden in het college van B&W, bij de besturen van de corporaties en de bewonerscommissie. De uitvoering van de acties vindt plaats vanuit ieders verantwoordelijkheid en interne besluitvormingsproces. Daar vinden ook de afwegingen plaats. Indien over een gezamenlijke actie (toch) geen overeenstemming wordt bereikt, zal dat betekenen dat deze niet wordt uitgevoerd. Dan verandert er niets en blijft ‘het oude’ of ‘de oude manier’ bestaan. 16
Participatie We streven naar optimale inzet van middelen om de acties uit te voeren. Uitgangspunt is dat de professionals het ‘werk’ verzetten. Daarmee beperken we de werklast voor de bewoners. De bewoners krijgen op gepaste momenten de mogelijkheid om hun inbreng te leveren. Die momenten en de mate van inzet van bewoners kan per actie verschillen. Als richtlijn sluiten we aan bij de Overlegwet. In de Overlegwet is de relatie tussen verhuurder en huurder beschreven. De Overlegwet maakt onderscheid in verschillende vormen van zeggenschap: • Informeren • Overleg • Adviseren • Meebeslissen De mate van invloed voor de bewoners op de uitvoering van de acties varieert tussen raadplegen en adviseren. Voor wat betreft het uitvoeringsprogramma als geheel beslissen de bewoners mee.
17