2 Bijlage 1 Uitvoeringsplan RegioDeal

Uitvoeringsplan RegioDeal MRA West Beter in Balans 25 februari 2025 1/7

Martijn Dekker, Marie-Thérèse TetterooMathijsen Gemeente Haarlem

Uitvoeringsplan RegioDeal - MRA West Beter in Balans Het Rijk, de gemeenten Haarlem, Zandvoort, Haarlemmermeer, Beverwijk, Velsen en het Hoogheemraadschap van Rijnland, Recreatieschap Spaarnwoude, Nationaal Park Zuid-Kennemerland, PWN, De Groene Stelling en de Provincie Noord-Holland hebben in het najaar van 2024 de Regio Deal MRA West Beter in Balans gesloten. De Regio Deal wordt door tal van maatschappelijk partners ondersteund. De kern van de Regio Deal MRA West Beter in Balans is Gezond – Groen – Samen (sociale cohesie). Dat doen we door in te zetten op het: • inrichten van een groene, gezonde leefomgeving, • stimuleren van een actieve en gezonde leefstijl, en • versterken van sociale cohesie en bewustwording ten aanzien van gezondheid, groen en natuur. In vijf cases for change werken de partners in de Regio Deal samen aan projecten en activiteiten die een bijdrage leveren aan de brede welvaart. Een case for change bestaat uit een (aantal) kwetsbare wijk(en), stadsrand en buitengebied waar integrale gebiedsgerichte interventies worden ontwikkeld en uitgeprobeerd, passend bij de wensen van bewoners en de lokale situatie. Het Rijk heeft met het sluiten van de Regio Deal € 20 miljoen beschikbaar gesteld aan MRA West Beter in Balans. Van dit totaalbedrag is € 5 miljoen toebedeeld aan de ‘case for change Haarlem’ om samen met partners projecten en activiteiten uit te voeren.

Vanuit bestaande budgetten (lopende projecten, contracten, activiteiten en bijdrage in uren) wordt door de gemeente € 3,5 miljoen als cofinanciering ingebracht en € 1,5 miljoen door de partners (Recreatieschap Spaarnwoude, PWN/Nationaal Park ZuidKennemerland, Hoogheemraadschap van Rijnland en de Groene Stelling). Dit uitvoeringsplan geeft inzicht in de projecten en activiteiten die met de rijksbijdrage in de periode 2025-2028 worden ondernomen binnen de ‘case for change Haarlem’.

1.

‘Case for change Haarlem’ De ‘case for change Haarlem’ richt zich op het versterken van de brede welvaart in Haarlemse wijken aan de oostkant van de stad. De projecten en activiteiten zijn verspreid over de wijken Parkwijk, Boerhaavewijk en Meerwijk, de Poelpolder aan de oostkant van deze wijken en het recreatiegebied Veerplas. De projecten en activiteiten zorgen voor betere en groenere verbindingen tussen de wijken en de buitengebieden en stimuleren het gebruik ervan door fysieke ingrepen te versterken met een sociaal programma. De druk op de recreatiegebieden in de hele regio is groot en verbetering van de recreatiemogelijkheden in het buitengebied van Haarlem Oost en Schalkwijk zorgt ook voor een betere spreiding van het gebruik van de recreatiegebieden in de gehele regio. In de 'case for change Haarlem' werken deelnemende partijen en de gemeentelijke organisatie, in de periode 2025-2028 in samenwerking met maatschappelijk partners, zoals Buurts en het Spaarne Gasthuis, aan projecten en activiteiten die bijdragen aan de doelstellingen van de Regio Deal. De projecten en activiteiten zijn min of meer gelijkelijk verdeeld over drie thema's: 1. Groen en het buitengebied 2. In de wijken, met, voor en door bewoners 3.

Onderzoek en voorwaardenscheppend De activiteiten en projecten zorgen voor een groenere openbare ruimte en voor het versterken van bewustwording en betrokkenheid van bewoners bij groen, gezondheid en natuur. Een derde deel betreft 2/7

zaken die voor 2028 nog niet direct leiden tot de doelen van de Regio Deal, maar die wel belangrijk zijn om daar in de toekomst aan bij te dragen. Er is daarvoor eerst (ontwerpend) onderzoek nodig.

1.1 Groen en het buitengebied Binnen dit thema vallen projecten die de toegankelijkheid van en verbindingen vanuit de wijk naar het buitengebied beter en groener maken. Ook worden natuur en waterkwaliteit verbeterd. 1. Veerplas De Veerplas wordt aantrekkelijker gemaakt als recreatieplek en wordt beter vindbaar voor Haarlemmers. Het ontvangstgebied van de Veerplas krijgt een nieuwe inrichting, wandelroutes worden verbeterd en er wordt gewerkt aan versterking van de natuurontwikkeling aan de oeverlanden. Met baggeractiviteiten wordt de waterkwaliteit verbeterd en wordt blauwalg tegengegaan. Voorbereiding 2024 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 1.150.000 2. Poelpolder De Poelpolder wordt beter ontsloten en aantrekkelijker gemaakt om in te verblijven. We breiden de recreatieve routes uit en zetten tegelijkertijd in op het beschermen en versterken van de aanwezige natuurwaarden. Dit doen we door, volgend op de dijkversterking aan de Ringvaart, de wandelpaden aan te passen en de ecologische zone aan de westkant van de dijk te versterken. Ook worden er natuurvriendelijke oevers aangelegd. Daarnaast wordt er gewerkt aan activatie om inwoners bekend te krijgen met de oostrand van de stad. Dit gebeurt oa door fysieke ingrepen te combineren met sociale programmering. Voorbereiding 2024 Realisatie 2026-2028 Rijksbijdrage € 1.120.000 3.

Stadslandbouw Met deze maatregel wordt uitvoering gegeven aan de motie Spaarnepark sportief, voor stadslandbouw een alternatief. De NME locatie is aangewezen als goede nieuwe locatie voor Ecoring als gevolg van de verplaatsing door het Spaarnepark. In het buitengebied wordt gezocht naar evenwicht tussen recreatie, ecologie, landbouw en natuur. Locaties met stadslandbouw op gemeente eigendom worden daarbij zoveel mogelijk openbaar toegankelijk ingericht om de toegankelijkheid van deze bijzondere plekken te vergroten voor omliggende buurten door bijvoorbeeld een wandeling mogelijk te maken. Voorbereiding 2024 Realisatie 2026 Rijksbijdrage € 140.000 (waarvan € 50.000 als voorschot) 4. Waterkwaliteit & natuurvriendelijke oevers We monitoren de waterkwaliteit en verbeteren deze met maatregelen uit de Kaderrichtlijn water. Daarnaast realiseren we natuurvriendelijke oevers Voorbereiding 2024 Realisatie 2026 Rijksbijdrage € 200.000 5. Bewustwordingsactiviteiten in & nabij het buitengebied Ontwikkelen van een SmaakRoute vanuit de stad naar het buitengebied. Excursies in het buitengebied om bewustwording te bevorderen. Organisatie van film & debatavond over het belang van het groene landschap in het buitengebied. 3/7

Voorbereiding Realisatie Rijksbijdrage

2025 2026-2028 € 62.500

6. Agenda buitengebied De druk op het Haarlemse buitengebied en de recreatiegebieden in de hele regio is groot. Er spelen veel belangen en opgaven voor de komende periode (zoals het versterken van het recreatieve netwerk, het verhogen van de aanwezige natuurwaarden en het inspelen op toekomstbestendige landbouw). Om het Haarlemse buitengebied als een geheel beter te overzien en goede belangenafwegingen te kunnen maken, verkent de gemeente de mogelijkheden voor een aanpak voor het buitengebied. Voorbereiding 2025 Realisatie 2026-2028 Rijksbijdrage € 20.000

1.2 In de wijken, met, voor & door bewoners Samen met partners als Buurts (en onderaannemers), woningcorporaties, scholen en (andere) maatschappelijke en zorgorganisaties, wordt binnen dit thema gewerkt aan het vergroenen van de buurt en rondom buurthuizen, versterken van het meedoen, samendoen en ontmoeting door community building, dagbesteding en activiteiten, en het makkelijker en aantrekkelijker maken van een gezonde levensstijl door meer bewegen en gezond eten voor jong en oud. 7. Vergroenen in de buurten Samen met inwoners vergroenen we buurten en de omgeving van buurtcentra. De bewoners spelen een grote rol in ontwerp, aanplant en het beheer en onderhoud van het nieuwe groen. Ook vergroenen we overbodige verharding in de openbare ruimte. Ook worden bewoners gestimuleerd om hun tuinen klimaatbestendiger te maken. Voorbereiding 2024 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 780.000 8. Opleidingstraject groenonderhoud In samenwerking met het Nationaal Park Zuid-Kennemerland worden mensen met afstand tot de arbeidsmarkt opgeleid in het groen. Ook inwoners die met een groene proefwijk, een Right to Challenge, een groen buurtinitiatief bijdragen aan de vergroening van de openbare ruimte of in de nabijheid van buurtcentra, kunnen deelnemen aan de opleiding. Er wordt vanuit de opleiding aandacht besteed aan ecologisch beheer en inheemse beplantingskeuze.

Voorbereiding 2025 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 35.000 9. Natuureducatie & beheer van groene schoolpleinen Ontwikkeling en implementatie programma van natuureducatie op scholen met een 'groen schoolplein'. Daarnaast worden scholen ondersteund in het maken van een goed beheerplan en hoe dit duurzaam te borgen. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 60.000 10. Stimuleren gezonde leefstijl 4/7

Wandelroutes markeren die uitnodigen tot bewegen en deze activeren vanuit sociale programmering. Kinderen aan het bewegen krijgen middels activatie door buurtsportcoach. In samenwerking met Spaarne Gasthuis faciliteren we een rijdende huiskamer (vml. ambulance) om in de wijken in gesprek te gaan over hoe men zelf in staat is om gezondheid te bevorderen (bewegen, ontmoeten, leefstijl). We starten een pilot met een Verkeerstuin en stimuleren het gebruik van de fiets door fietsen beschikbaar te stellen en fietsactiviteiten te programmeren. Rolstoelvaardigheidstrainingen worden aangeboden om in de openbare ruimte goed te kunnen bewegen zolang de openbare ruimte nog niet voor iedereen toegankelijk is. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 500.000 11. Versterken sociale cohesie Pilot opzetten om via impact ondernemen sociale cohesie te versterken in samenwerking met Hof van Jacob. Dit doen we oa door samenwerkingen in de buurt op te zetten en bepaalde doelgroepen, zoals bijvoorbeeld jongeren uit de buurt hierin een rol te geven door stageplekken te creëren. Inzet op het bereiken van de mensen in de wijk om ontmoetingen te stimuleren en betrokkenheid bij de wijk te vergroten. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 252.500 12.

Extra voorzieningen bij openbare speellocaties & andere locaties in openbare ruimte Toevoegen van voorzieningen zoals bankjes of rolstoeltoegankelijke picknicktafels, watertappunten, zonnebrandpunten aan de openbare ruimte. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 60.000

1.3 Onderzoek & voorwaardenscheppend Ook na de vier jaar Regio Deal vraagt het verbeteren van de brede welvaart inzet van de gemeente. Daarom wordt nu al nagedacht over wat er in de toekomst nog meer mogelijk is voor een groene, gezonde en sociale leefomgeving. 13. Verkennend onderzoek waterzuivering Schalkwijk De waterzuivering in Schalkwijk wordt op termijn buiten gebruik gesteld en kan een nieuwe invulling krijgen. Deze locatie is in beeld als kans voor de realisatie van verschillende Haarlemse opgaven. Vanuit de Regio Deal bestaat een wens om het aanbod aan zwemlocaties in Haarlem te laten groeien. Het verkennende onderzoek uit deze activiteit richt zich er op of de bassins omgevormd kunnen worden tot een nieuwe zwemplek, of dat de locatie een andere (sportieve) invulling kan krijgen. Uiteraard wordt (in een variantenstudie) rekening gehouden met de andere ruimtelijke opgaven die hier spelen, zoals opweklocatie geothermie of ruimte voor hockeyclub Saxenburg. Voor nu staat de verkenning van de haalbaarheid centraal. Voor alle opgaven geldt dat overname van het terrein van Rijnland op termijn gewenst is. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 30.000 5/7

14. Onderzoek en kleine ingrepen Reinaldapark Het onderzoek richt zicht erop inzicht te krijgen hoe de aantrekkelijkheid en het gebruik van het Reinaldapark versterkt kan worden. Dat doen we door te ervaren hoe een vergroot aanbod van activiteiten ontvangen wordt door de bewoners van omliggende wijken en uit te vragen welke behoefte er nog meer bestaat. Kleine ingrepen die hier aan bijdragen voeren we indien mogelijk direct uit. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 300.000 15. Haalbaarheidsonderzoek Buurtboerderij In Haarlem worden de mogelijkheden voor uitbreiding van de locaties voor stadslandbouw bekeken. We voeren een haalbaarheidsonderzoek uit naar het duurzaam voortzetten van de buurtboerderij aan de Nieuweweg 2 zodat deze na 2027 op eigen benen kan staan. Op de locatie van de buurtboerderij worden activiteiten rond lokale landbouw, de aanplant van een voedselbos met toekomstige sociale programmering en dagbesteding voorzien. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 100.000 16. Onderzoek naar versterken sociale cohesie Boerhaavewijk De locatie van de Moeder de Verlosserkerk kan mogelijk geschikt gemaakt worden als sociale ontmoetingsplek. Deze activiteit onderzoekt de mogelijkheden hiertoe. Daarnaast wordt de pilot Zorgzame Wijken voorzien in de Boerhaavewijk.

Deze pilot onderzoekt of en hoe het mogelijk is om zonder ondersteuning vanuit de gemeente de sociale cohesie, het welzijn en gezondheid op wijkniveau versterkt kan worden. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 140.000 17. Bijdrage aan oprichting sociaal impact fonds ZKIJ Gemeente Haarlem start met de oprichting van het sociaal impact fonds ZKIJ (SIF). Met het SIF wordt impact ondernemen in de regio Zuid-Kennemerland IJmond gestimuleerd. De doelstellingen hiervan sluiten goed aan op de brede welvaartsdoelstellingen van de Regio Deal. Met aanvullend budget kan een kwartiermaker worden aangetrokken om de oprichting van het SIF een stap dichterbij te brengen. Voorbereiding 2025 Realisatie 2025-2028 Rijksbijdrage € 50.000

6/7

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 25 februari 2025

Tekst: Martijn Dekker, Marie-Thérèse Tetteroo-Mathijsen Fotografie: Beeldbank gemeente Haarlem Ontwerp: [Naam] Drukwerk: [Naam] ________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 7/7