2 Bijlage 1 Projecten uitvoeringsagenda TVW oktober 2024

Bijlage 1 – Projectenoverzicht uitvoeringsagenda TVW oktober 2024 1.1 Isoleren Project Basisprojecten Doel

9.000 woningen in 2030 geïsoleerd

Statusupdate Er wordt gewerkt aan een actualisatie van de Transitievisie Warmte die via 15 oktober een digitale kaart inzicht biedt in duurzame warmtevoorzieningen per wijk en 2024 de stappen richting een aardgasvrije toekomst. Deze zal in 2025 beschikbaar komen. Daarnaast organiseert de gemeente het hele jaar door adviesactiviteiten zoals een pop-up energieloket en informatieavonden. De plannen voor één centraal, fysiek loket voor duidelijke en actuele informatie over het verduurzamen worden verder uitgewerkt. Dit sluit aan bij een nieuwe Europese richtlijn (EPBD IV) die gemeenten verplicht een dergelijk loket op te zetten. Tegelijk wordt de communicatie gestroomlijnd om Haarlemmers duidelijk en efficiënt te informeren over duurzaamheid. Voor de duurzaamheidslening zijn er in het eerste kwartaal 2024 61 aanvragen ingediend ter waarde van €768.061 en in het tweede kwartaal 80 aanvragen voor een totaalbedrag van € 1.028.598. Voor het derde kwartaal zijn er 60 aanvragen toegewezen voor een totaalbedrag van € 786.170. Het afgelopen half jaar is de nadruk gelegd op het beter vindbaar maken van de vrijwillige energiecoaches van de Gemeente Haarlem. Bewoners kunnen sinds begin september een aanvraag voor een energiecoachgesprek doen via de website Haarlem gasvrijer. Hierdoor neemt het aantal aanvragen voor een energiecoachgesprek toe.

Tot slot is er een enquête ontwikkeld die inzicht gaat geven in het effect van de energiecoaches en daarmee het effect op het aantal geïsoleerde woningen. Het komend half jaar wordt ingezet op het vergroten van de bekendheid van de energiecoaches zodat meer Haarlemmers ondersteund worden. Project

Lokale aanpak isolatie

Doel

Isolatie 5.500 woningen met lage labels

Statusupdate De aanbesteding voor een intermediaire partij om huiseigenaren van 15 oktober woningen onder de gemiddelde WOZ-waarde met een laag energielabel te 2024 ontzorgen is afgerond. Het Haarlemse bedrijf Winst uit je woning heeft de aanbesteding gewonnen. Op dit moment wordt gewerkt aan het vastleggen van wederzijde afspraken, het verzamelen van actuele data en een communicatie-aanpak. In samenwerking met Winst uit je Woning wordt een nieuwe veiling opgezet om lokale bedrijven en experts te contracteren, wat leidt tot een projectstart in februari 2025. De focus ligt vooral op huishoudens die kampen met energiearmoede, met als doel vóór eind 2025 ongeveer 650 huishoudens te hebben geholpen. De communicatie zal worden geïntegreerd in de bredere strategie van Haarlem. 1

Het rijk heeft opnieuw geld beschikbaar gesteld binnen het Nationaal Isolatie Programma. Deze zgn. tweede tranche wordt in oktober aangevraagd. Project

Prestatieafspraken woningcorporaties

Doel

8.000 woningen met lage labels in 2030 isoleren (tot 2022 reeds 3.400 gerealiseerd)

Statusupdate De subsidieregeling voor aanvullende isolatiemaatregelen bij corporatiebezit 15 oktober is vanaf 1 maart 2024 van kracht en loopt 3 jaar. Geen van de 2024 woningcorporaties heeft nog een aanvraag ingediend, omdat zij nog geen projecten hebben in de fase waar nog extra isolerende maatregelen kunnen worden toegevoegd. Later dit jaar wordt individueel met de woningcorporaties overlegd om tot een aanvraag te komen in 2024 (en daarna). Project

Verduurzamen commerciële verhuur

Doel

3.000 lage label commerciële huurwoningen verduurzamen

Statusupdate Op 26 september jl. is een informatieavond woningverduurzaming voor 15 oktober particuliere verhuurders georganiseerd. Hier waren 175 deelnemers 2024 aanwezig (en een wachtlijst van 50), dus de behoefte aan informatie blijkt groot. Uitdaging bij de informatiebijeenkomst was het vinden van contactgegevens van particuliere, maar dat lijkt, gezien de grote opkomst, gelukt. In de pilot Ondersteuning van het initiatiefrecht lopen op dit moment 4 trajecten met individuele huurders. In de volgende fase wordt gewerkt aan een complexmatige aanpak met meerdere woningen. Project

Sociale energietransitie

Doel

Uitkeren energietoeslag, bijdragen aan blijvend lagere energiekosten

Statusupdate Sinds de uitbreiding van de witgoedwissel in februari zijn er in totaal 2.494 15 oktober aanvragen goedgekeurd. In Q4 2024 zal er een laatste brief worden verstuurd 2024 naar pashouders die nog geen brief hebben ontvangen tijdens de eerdere batches dit jaar. De energiecoaches van stichting !Woon kunnen worden ingezet voor huisbezoeken bij mensen in energiearmoede. Er is ingezet op het actiever promoten van dit aanbod. De verwarmingssysteemaanpak wordt uitgevoerd door Elan wonen. Pré Wonen heeft afgezien van een subsidieaanvraag. Het onderzoek naar het oprichten van een lokale Fixbrigade in Haarlem is uitgevoerd. Er wordt nu gekeken naar een mogelijke pilot in Meerwijk met de oprichting van het eerste lokale fixteam. Project

Isoleren voor bedrijven

Doelen

In 2023 voldoen kantoren aan de label C verplichting. In 2025 voldoen alle bedrijven aan de wettelijke verplichting zoals benoemd in het Energiebesparingsakkoord Noord-Hollandse Bedrijven. De Waarderpolder transformeert naar een duurzaam en toonaangevend bedrijventerrein. Een duurzame binnenstad door reductie energieverbruik MKB. Realiseren ambities Green Deal Zorg.

2

Statusupdate Het Duurzaam ondernemersloket, een online en telefonisch steunpunt met 15 oktober informatie en advies over verduurzamen voor ondernemers, is in uitvoering. 2024 Ook kunnen Haarlemse bedrijven en instellingen gebruik maken van een gratis startabonnement van Milieubarometer waarmee de CO2 -footprint van een bedrijf gemeten en gemonitord kan worden. Van de 500 kantoren met een label C verplichting hebben 52 kantoren een waarschuwingsbrief ontvangen via Omgevingsdienst IJmond. Momenteel voldoen 31 locaties nog niet aan de label C verplichting, zij hebben ook nog geen verbeterplan ingediend. Voor deze locaties is een handhavingstraject opgestart. 1.2

Aardgasvrij wonen en werken

Project

Stimuleren plaatsing (hybride) warmtepomp

Doel

13.000 geplaatste warmtepompen in 2030

Statusupdate Op 16 april 2024 hebben ca. 180 Haarlemmers deelgenomen aan een online 15 oktober informatiebijeenkomst over de collectieve inkoop van hybride 2024 warmtepompen. Ondanks de grote belangstelling zijn er minder dan 10 opdrachten geplaatst. Een mogelijke verklaring is het schrappen van de warmtepompplicht door het nieuwe kabinet. Deze warmtepompverplichting zou per 1 januari 2026 ingaan. Volgens de Klimaatmonitor van het rijk is er in 2023 voor 435 bestaande woningen in Haarlem susbidie uitgekeerd voor het plaatsen van een (hybride) warmtepomp. In 2022 waren dit er 173. Sinds de tweede update in april 2024 heeft het rijk de warmtepompplicht geschrapt die vanaf 1 januari 2026 zou gelden, evenals de salderingsregeling voor zonne-energie. Het doel van 13.000 geplaatste warmtepompen in 2030 wordt zonder flankerend rijksbeleid (heel veel) lastiger te halen. Project

Onderzoek naar ontwikkelen geothermiebron

Doel

Rond 2030 een geothermiebron operationeel hebben voor de verwarming van circa 8.000 woningen

Statusupdate De opsporingsvergunning voor geothermie is verlopen. Om te bepalen of 15 oktober geothermie haalbaar is, is seismisch onderzoek nodig. Vanuit het Rijk is geld 2024 vrijgemaakt voor seismisch onderzoek. EBN zal dit de komende 4 jaar gaan uitvoeren. Door EBN wordt nagedacht over de prioritering van de uitvoering. Project

Zonnewarmtenet Ramplaankwartier samen met wijkinitiatief Zonnewarmte.nl

Doel

1.200 woningen aardgasvrij

Statusupdate Er wordt gewerkt aan de oprichting van het zonnewarmte warmtebedrijf. 15 oktober Met extern advies wordt de rol van de gemeente en de governance van de 2024 organisatie vormgegeven. Er is een proefboring gedaan om de geschiktheid van de ondergrond te onderzoeken. Deze proefboring is positief ontvangen door buurtbewoners. Project

Warmtenet Schalkwijk 3

Doel

Aansluiting van 5.200 sociale huurwoningen op een warmtenet

Statusupdate Het aantal woningen in het project is verhoogd tot 1.189 door een wisseling 15 oktober bij Elan Wonen. De vergunningen voor de warmteproductie locatie, de 2024 warmte-koude opslag (WKO) en thermische energie uit oppervlaktewater voor regeneratie van de WKO zijn verleend. De SDE++ subsidie voor productie van duurzame warmte is aangevraagd. Project

Warmtenet Waarderpolder samen met Stichting Parkmanagement en IKH

Doel

80% van alle bedrijven aangesloten op het warmtenet

Statusupdate Polderwarmte voert gesprekken met toekomstige klanten van het 15 oktober warmtenet. Naar verluidt, verlopen deze gesprekken goed. Het wachten is op 2024 de eerste aansluitovereenkomsten. De verwachting is dat dit in 2025 tot voldoende concrete aansluitovereenkomsten zal leiden. In april 2024 is de eerste informatiebijeenkomst voor de ondernemers gehouden. De vergunningsprocedure voor Iron Mountain loopt nog. De restwarmte van Iron Mountain is een belangrijke warmtebron voor het warmtenet. Overige collectieve oplossingen Project

Verkenning mogelijkheden ontwikkelzones

Doel

800 woningen rondom ontwikkelzones aardgasvrij

Statusupdate Bij meerdere ontwikkelzones en bouwprojecten is het aansluiten van 15 oktober bestaande bouw op de nieuwe warmtevoorziening van de nieuwbouw als 2024 ambitie opgenomen. Tot nu toe lijkt alleen bij het winkelcentrum Schalkwijk een koppeling van het nieuw te bouwen zwembad en bestaande bouw interessant. Project

Ondersteuning VvE's, het VvE loket

Doelen

Alle Verenigingen van Eigenaren (VvE's) voor 2030 duidelijkheid geven over hun aardgasvrije oplossing die leiden tot 5.500 woningen geïsoleerd en 4.600 aardgasvrije woningen.

Statusupdate Er zijn momenteel 6 VvE's (286 woningen) die het adviestraject Aardgasvrij 15 oktober doorlopen en 2 nieuwe aanmeldingen. 14 VvE's (693 woningen) volgen het 2024 adviestraject Isolatie en hebben in opdracht van de gemeenten een ecologische quickscan uitgevoerd. Bij 12 van de 14 gebouwen is een aanvullend onderzoek noodzakelijk. We verwachten een krimp van het aantal VvE's die zich aanmelden voor het Aardgasvrij adviestraject en een stijging van het aantal wat zich aanmeldt voor het Isolatie adviestraject. Voor kleine VvE's (max. 7 wooneenheden) is een nieuwe aanpak ontwikkeld i.s.m. lokale partners. Het aanbod is per november '24 beschikbaar. Het betreft een pre-advies op maat. Sinds juli is de gemeentelijke subsidieregeling voor VvE's, aanvullend op de SVVE-subsidie vanuit het Rijk, beschikbaar. De eerste beschikkingen zijn onlangs verstrekt.

4

De VvE-aanpak wordt verder uitgebreid met o.a. de ontwikkeling van het VvEloket om VvE's goed te adviseren en over te laten gaan tot uitvoering van maatregelen. Project

Identificeren en ondersteunen van bestaande en nieuwe buurtinitiatieven

Doel

Ondersteuning 15 (nieuwe) buurt coöperaties in de route naar aardgasvrij

Statusupdate De aanpak buurtinitiatieven energietransitie (voorheen ‘actieplan’) is afgerond 15 oktober en zal vanaf nu worden gebruikt voor initiatieven die zich aanmelden. De 2024 aanpak is op aanvraag beschikbaar. Er wordt nog een publieksversie gemaakt in de vorm van een infographic of flyer om actiever geïnteresseerden te werven. In de volgende update is te lezen hoe de ondersteuning van en informatie-uitwisseling tussen bestaande initiatieven is vormgegeven. Met de (negen) huidige buurtinitiatieven wordt nog steeds samengewerkt aan acties in de buurt: van bewustwording (bijv. informatiebijeenkomst), onderzoek (haalbaarheid en inpasbaarheid van warmteoplossingen in verschillende woningtypen) en voorbereiding op een collectieve inkoopactie isolatie. Projecten voor de organisatie Project

Integraal Communicatieplan

Doel

Informeren, bewustwording vergroten, enthousiasmeren en faciliteren

Statusupdate Het jaarplan 2024 voorziet in een viertal bewustwordingscampagnes. Op 15 april 2024 projectniveau loopt gerichte communicatie zoals VvE aanpak of wordt de communicatie voorbereid, zoals de collectieve isolatie aanpak. Verbinding met andere duurzaamheidsthema's zoals circulaire economie en klimaatadaptatie maakt deel uit van de communicatie aanpak. Zo worden de verschillende Duurzaamheidswebsites (Haarlem doet Duurzaam en Haarlem gasvrijer) eind dit jaar samengevoegd tot één toegankelijke website. De adviezen vanuit het Burgerberaad worden geïmplementeerd (fysiek loket, brief aan alle Haarlemmers, experience center). Samen met NME wordt een programma voor educatie naar verschillende doelgroepen vormgegeven. Randvoorwaardelijke zaken 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Capaciteit Monitoring en rapportage Netcongestie Wetgeving SMP Financiële middelen

Statusupdate 1. Interne capaciteit is verruimd van 15 naar 20 medewerkers bij team 15 april 2024 Duurzaamheid. Maar ook andere afdelingen (zoals Erfgoed voor verduurzaming monumenten) hebben ingezet op extra capaciteit voor verduurzaming, gefinancierd vanuit CDOKE middelen.

5

2. Monitoring en rapportage loopt via Duurzaamheidsbegroting en bestaande P&C cyclus. 3. De oplossing voor netcongestie ligt in eerste instantie in uitbreiding van elektriciteitsnet en het gezamenlijk programmeren van grote projecten met woningcorporaties, netbeheerder en gemeente. Liander moet grote investeringen doen met krapte op de arbeidsmarkt en een tekort aan grondstoffen. Hierdoor wordt de druk bij Liander hoger en dat is merkbaar in de uitvoering van projecten in de stad en bij de verzwaring van het net. Door een intensieve samenwerking op te zoeken proberen we zo goed als mogelijk nadelige consequenties voor te zijn. Een andere manier is het onderzoeken of de pieken van de capaciteitsvraag verlaagd kunnen worden door het afstemmen van vraag (en aanbod) van elektriciteit op het net. In de Waarderpolder loopt daar nu een onderzoek naar tussen de bedrijven en is een subsidieregeling opgezet voor aanschaf van zonnepanelen, laadpalen en batterij-opslag. Tennet doet onderzoek naar regionale mogelijkheden zijn om grote gebruikers met elkaar te laten afstemmen. 4. De Wet collectieve warmte (WCW) is nog niet geagendeerd voor de Tweede kamer, omdat de minister werkt aan invulling van ‘betaalbaarheid’. Naar verwachting zal de wet medio 2025 / eind 2025 worden aangenomen.

De Wet gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie (WGIW) is in april 2024 door de Tweede kamer behandeld en goedgekeurd en zal ook naar verwachting medio 2025 / eind 2025 worden aangenomen. 5. Soortenmanagementplan (SMP): de aanbesteding voor ecologisch onderzoek is afgerond en een bureau is gekozen. De onderzoeksopzet voor het SMP-onderzoek wordt met de Omgevingsdienst uitgewerkt en de aanvraag voor een pre-SMP wordt voorbereid. Ook is begonnen met het opstellen van een compensatie-, communicatie- en monitoringsplan. Planning: • Q4 2024 – Q2 2025: Voorbereiding • Q2 2025 – medio 2027: Veldonderzoek • Q2/Q3 2025: Pre-SMP aanvraag. • Medio 2027: SMP en gebiedsdekkende omgevingsvergunning 6. Financiële middelen: de basisfinanciering CDOKE is toegekend, deze rijksmiddelen worden goed benut. Ook extra CDOKE middelen, projectleiderskosten voor gerichte plannen (Ramplaan, Schoteroog, zero emissiezone) zijn aangevraagd en deels toegekend aan Haarlem. Een aanvraag voor ELENA subsidie ter waarde van 2,3 miljoen euro is in september gehonoreerd.

6