2 Bijlage 1 Overzicht projecten uitvoeringsagenda TVW

Bijlage 1 – Projectenoverzicht Statusupdate 21 november 2023 Resultaten samengevat Isoleren De verschillende loketten om informatie en advies te krijgen worden goed gevonden. Om iedere Haarlemmer weer even bewust te maken van de mogelijkheid tot energiebesparing loopt nu de Najaarscampagne “Warmlopen voor energiebesparing”. De duurzaamheidslening is succesvol met 300 aanvragen met een waarde van €3 miljoen en er wordt goed gebruik gemaakt van energiecoaches. De aanpak energiearmoede kent de succesvolle witgoedwissel die uitgebreid zal worden naar alle Haarlempashouders. De aanpakken om woningen met EFG labels te verduurzamen lopen bijna allemaal zoals gepland. Met de woningcorporaties zijn afspraken gemaakt dat alle lage labels voor eind 2028 zijn uitgefaseerd. Een subsidieregeling is in voorbereiding om extra labelstappen (boven D) te kunnen maken. Het actieplan verduurzamen commerciële verhuur is gereed en klaar voor uitvoering in 2024. De collectieve isolatie aanpak vanuit het Nationaal Isolatie Programma (NIP) kent helaas enige vertraging door een langere voorbereidingstijd vanwege een complex aanbestedingstraject en een later dan gepland beschikbare projectleider. Voor bedrijven is de pilot straataanpak “Energiebesparing MKB” naar afgerond; 75 ondernemers hebben maatwerkadvies gekregen over energiebesparing en gratis installatie van (kleine) energiebesparende maatregelen.

Een totaal aanpak voor utiliteitsbouw ontbreekt nog, deze komt in 2024. Aardgasvrij Onze warmtenetprojecten (Waarderpolder, Ramplaankwartier en Schalkwijk) hebben zo hun eigen dynamiek gekend maar zijn alle in ontwikkeling. De ontwikkeling is mogelijk dankzij extra budget voor ontwikkeling Ramplaan, het conditioneel investeringsbesluit Meerwijk en de overeenkomst met Polderwarmte voor Waarderpolder. De VvE aanpak wordt goed benut en gewaardeerd door de deelnemers. We zien dat het daadwerkelijk van het gas af gaan door VvE’s of buurtinitiatieven complex en uitdagend is en meer tijd en begeleiding vraagt. Extra aandacht in 2024 is hiervoor nodig. De aanschaf van een (hybride) warmtepomp kent een grote stijging, een verdubbeling sinds 2021. Dat betekent dat individuele bewoners steeds meer bezig zijn met het aardgasvrij maken van hun woning. Randvoorwaardelijke zaken We kennen enkele uitdagingen. De eerder dan verwachte aankondiging van Tennet over het volzitten van het elektriciteitsnet heeft niet direct consequenties, maar mogelijk wel in de toekomst bij grootschalige elektrificatie. Er wordt hard gewerkt aan het onderzoek naar natuur- en diervriendelijk isoleren, maar dit onderzoek neemt tijd in beslag. Dit kan consequenties hebben voor een deel van onze aanpakken. Extra aandacht voor het mitigeren of slim oplossen van deze knelpunten heeft hoge prioriteit.

1

1.1 Isoleren Project

Basisprojecten

Doel

9.000 woningen in 2030 geïsoleerd

Statusupdate 15 november 2023

De duurzaamheidslening wordt veel gebruikt door particuliere huiseigenaren om duurzaamheidsmaatregelen te financieren. Er zijn 301 leningen aangevraagd, dit jaar ter waarde van ruim €3 mln. Via Duurzaam Bouwloket en het monumentenloket zijn ongeveer 3.700 woningeigenaren voorzien van advies. Ruim 200 Haarlemmers hebben bezoek gehad van een energiecoach. De najaarscampagne die zich richt op bewustwording “Warmlopen voor energiebesparing” is nu gaande.

Project

Collectieve isolatie aanpak

Doel

Isolatie 5.500 woningen met lage labels

Statusupdate

Per 1 december start de projectleider voor de uitvoering van het NIP. Voorbereidend werk i.v.m. aanbesteding is verricht . Realisatie/ uitvoering start begin volgend jaar.

Project

Prestatieafspraken woningcorporaties

Doel

8.000 woningen met lage labels in 2030 isoleren (tot 2022 reeds 3.400 gerealiseerd)

Statusupdate

Middels het addendum prestatieafspraken is afgesproken dat EFG labels voor eind 2028 zijn uitgefaseerd. Dat gaat 2-ledig: een deel via renovatie naar energielabel A én een deel met enkele maatregelen. Voor het gedeelte dat maar een paar labelstappen maakt, is een subsidieregeling in voorbereiding om extra labelstappen te kunnen maken

Project

Verduurzamen commerciële verhuur

Doel

3.000 lage label commerciële huurwoningen verduurzamen

Statusupdate

Het actieplan is ontwikkeld en gereed om tot uitvoering over te gaan.

Project

Sociale energietransitie

Doel

Uitkeren energietoeslag, bijdragen aan blijvend lagere energiekosten

Statusupdate

De witgoedwissel is heel succesvol onder de huidige doelgroep, 800 deelnemers. De volgende stap is uitbreiding naar alle huishoudens met een HaarlemPas. Met de isolatie-, de coaching- en installatie aanpak en de verwarmingssysteemaanpak werken we nauw samen met de woningcorporaties. Op dit moment zijn er in totaal bijna 600 deelnemers. Sociaal zonnestroomdelen is niet succesvol. Er komen weinig tot geen collectieve zonnedaken beschikbaar. Het onderzoek naar het alternatief plug-in zonnepanelen liet zien dat dit niet haalbaar is. De woningcorporaties, particuliere verhuurders en VvE’s staan hier niet positief tegenover en bieden zelf een alternatief.

Project

Isoleren voor bedrijven

Doelen

In 2023 voldoen kantoren aan de label C verplichting. In 2025 voldoen alle bedrijven aan de wettelijke verplichting zoals benoemd in het Energiebesparingsakkoord Noord-Hollandse Bedrijven. De Waarderpolder transformeert naar een duurzaam en toonaangevend bedrijventerrein. Een duurzame binnenstad door reductie energieverbruik MKB. Realiseren ambities Green Deal Zorg.

2

Statusupdate

Verschillende akkoorden en convenanten zijn in uitvoering gebracht zoals het Energiebesparingsakkoord bedrijven en de Regionale Green Deal Zorg. De pilot straataanpak “energiebesparing MKB” in de Cronjé en de Amsterdamstraat heeft als resultaat dat 75 ondernemers maatwerkadvies hebben gekregen over energiebesparing en gratis installatie van (kleine) energiebesparende maatregelen. Daarnaast continueren we het gratis aanbod van energieadviezen en begeleiding aan ondernemers. En ondersteunen we 34 kantoren om naar label C of beter te gaan. Vanaf 2024 gaat de focus voor kantoren label C richting toezicht en handhaving.

1.2 Aardgasvrij wonen en werken Project

Stimuleren plaatsing (hybride) warmtepomp

Doel

13.000 geplaatste warmtepompen in 2030

Statusupdate

De belangstelling voor en de daadwerkelijke aanschaf van met name hybride warmtepompen neemt sterk toe. Werd er in de periode 2017-2021 in Haarlem jaarlijks subsidie uitgekeerd voor 50-75 (hybride) warmtepompen, in 2022 is het aantal toegenomen tot 152 stuks, tot oktober 2023 werd er subsidie toegekend voor 258 warmtepompen in Haarlem. Met andere woorden, sinds 2021 verdubbelde in Haarlem jaarlijks de aanschaf van (hybride) warmtepompen. Begin 2024 gaat een webinar van start, samen met een collectieve aankoopactie.

Project

Onderzoek naar ontwikkelen geothermiebron

Doel

Rond 2030 een geothermiebron operationeel hebben voor de verwarming van circa 8.000 woningen

Statusupdate

Dit is een complex en vrij stroef project. De zoektocht naar financiering is nog niet afgerond. De provinciale subsidieregeling staat nog steeds ‘on hold’. Vanuit het Rijk is geld vrijgemaakt voor seismisch onderzoek. Mogelijk biedt dat kansen om in 2024 te starten met het onderzoek. In de regio is gestart met een 1e onderzoeksboring.

Project

Zonnewarmtenet Ramplaankwartier samen met wijkinitiatief Zonnewarmte.nl

Doel

1.200 woningen aardgasvrij

Statusupdate

Er zijn goedbezochte kennisbijeenkomsten georganiseerd in de wijk over de thema’s kosten, isolatie en de zonnewarmte installatie. Met de kadernota zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld, waardoor het zonnewarmtenet nu in één keer in de gehele wijk kan worden aangelegd. De voorbereidingen (kostenraming, aansluitcontract, ontwerp) voor de gewenste realisatie eind 2024 zijn volop bezig.

Project

Warmtenet Schalkwijk

Doel

Aansluiting van 5.200 sociale huurwoningen op een warmtenet

Statusupdate

Voor het eerste cluster van 1173 woningen in Meerwijk hebben de partners in juni een conditioneel investeringsbesluit genomen. Pre Wonen zorgt op eigen manier voor het aardgasvrij maken van 2000 woningen. Gemeente richt nu samen met Firan een publiek netwerkbedrijf op en bereidt een aandelenstorting voor. Essent is de warmteleverancier. Voor particulieren eigenaren van grondgebonden woningen in Meerwijk is een bijdrage bij het Volkshuisvestingsfonds aangevraagd. Met die subsidie zouden ook particulieren hun woningen kunnen verduurzamen.

3

Project

Warmtenet Waarderpolder samen met Stichting Parkmanagement en IKH

Doel

80% van alle bedrijven aangesloten op het warmtenet

Statusupdate

De aanbesteding van de warmteconcessie is afgerond. Afgelopen zomer hebben de IKH en de gemeente een samenwerkingsovereenkomst gesloten met Polderwarmte. Polderwarmte zal in twee jaar het warmtenet gaan ontwerpen en ontwikkelen. Ook worden overeenkomsten gesloten met de warmteleverancier(s) en de afnemers van de warmte.

Overige collectieve oplossingen Project

Verkenning mogelijkheden ontwikkelzones

Doel

800 woningen rondom ontwikkelzones aardgasvrij

Statusupdate

Verkenning van de mogelijkheden lopen met de ontwikkelzones Schalkstad, Delftplein en (iets beperkter) met Zijlweg west.

Project

Ondersteuning VvE's, het VvE loket

Doelen

Alle Verenigingen van Eigenaren (VvE's) voor 2030 duidelijkheid geven over hun aardgasvrije oplossing die leiden tot 5.500 woningen geïsoleerd en 4.600 aardgasvrije woningen.

Statusupdate

We werken samen met het VvE duurzaamheidsloket om de instroom voor de adviestrajecten te coördineren en vragen van VvE’s over verduurzaming te beantwoorden. Kleine VvE’s kunnen een Duurzaam Onderhoudsplan laten opstellen. Aan het adviestraject aardgasvrij hebben nu bijna 30 VvE's deelgenomen. De VvE's zijn positief over de aanpak en de inhoud van het advies. Het adviestraject leidt in een aantal gevallen tot kansrijke collectieve oplossingen voor meerdere gebouwen. Begin 2024 starten er opnieuw 20 VvE's in het adviestraject aardgasvrij en 20 VvE's voor het isolatietraject. De advisering loopt op schema, het daadwerkelijk aardgasvrij worden kost tijd en vraagt meer aandacht.

Project

Identificeren en ondersteunen van bestaande en nieuwe buurtinitiatieven

Doel

Ondersteuning 15 (nieuwe) buurt coöperaties in de route naar aardgasvrij

Statusupdate

De ontwikkeling van het actieplan ‘buurtinitiatieven energie- en warmtetransitie’ is opgestart. De eerste ideeën van de buurtinitiatieven worden dit najaar besproken. Het actieplan zal in 2024 gereed zijn. Daarnaast worden bewonersinitiatieven betrokken bij het onderzoek naar warmteoplossingen in buurten. Door proactief op zoek te gaan heeft dit in de Bomenbuurt geleid tot een traject onder begeleiding van Buurkracht waarbij bewoners twee collectieve inkoopacties hebben gerealiseerd: zo is er bij meer dan 25 huishoudens voor zo'n 500m2 aan groene daken aangelegd en worden er bij tientallen woningen zonnepanelen geïnstalleerd. Deze aanpak wordt ook opgestart in de buurt Welgelegen.

4

Projecten voor de organisatie Project

Integraal Communicatieplan

Doel

Informeren, bewustwording vergroten, enthousiasmeren en faciliteren

Statusupdate

De jaaraanpak voor 2024 wordt op dit moment ontwikkeld. Naast gerichte communicatie op projectniveau (waarin we Haarlemmers via de website en informatiebijeenkomsten informeren) kennen we algemene bewustwordingscampagnes. Verbinding met andere duurzaamheidsthema's zoals circulaire economie en klimaatadaptatie is maakt deel uit van de communicatie aanpak. Aandacht voor educatie naar verschillende doelgroepen zal, samen met NME, voor 2024 worden vormgegeven. Input vanuit het Burgerberaad waar Co2 reductie centraal staat wordt meegenomen.

Randvoorwaardelijke zaken Capaciteit Monitoring en rapportage Netcongestie Wetgeving SMP CDOKE middelen Statusupdate

Diverse nieuwe medewerkers zijn aangetrokken om uitvoering te geven aan verschillende aanpakken. Komende maanden wordt capaciteit verder uitgebreid. Samen met de afdeling DIA is een analysetool in ontwikkeling. En i.c.m. de duurzaamheidsbegroting en P&C momenten worden rapportages voorbereid. Verfijnde onderzoeken naar mogelijkheden worden opgepakt in samenwerking met onze raamcontractpartners. Netcongestie: nieuwe claims voor grootverbruik komen op een wachtlijst. Mogelijke consequenties voor de aanpakken (zoals voor VvE’s) worden op dit moment onderzocht. Inhoudelijke expertise omtrent smartgrids en opslag wordt aangetrokken. Zie ook raadsinformatiebrief Stand van zaken netwerkcapaciteit Haarlem en omgeving, 2023/1764772 Wet collectieve warmte (WCW) is niet controversieel verklaard. WCW is in oktober door de ministerraad besproken en doorgestuurd naar Raad van State voor advies. Wetteksten worden rond 10 november vrijgegeven. Soortenmanagementplan (SMP): aanbesteding voor ecologisch onderzoek is in voorbereiding. Er zijn gesprekken met Omgevingsdienst en Provincie over vereisten om een ontheffing te krijgen en wat er in de tussentijd wel en niet mogelijk is. Zie ook 2023/1645331. CDOKE middelen: de basisfinanciering is toegekend. Extra CDOKE middelen voor gerichte plannen (planfinanciering) komen 1 december ter beschikking. Vereisten zijn hiervoor heel scherp.

We verkennen hoe we hier in 2024 gebruik van kunnen maken.

5