2 Bijlage 1 Onderdoorgang Prinsenbrug, vervolgonderzoek

Onderdoorgang Prinsenbrug Vervolgonderzoek

projectnummer 0498795 definitief revisie 4.0 14 mei 2025

www.anteagroup.nl

Onderdoorgang Prinsenbrug Vervolgonderzoek projectnummer 0498795 definitief revisie 4.0 14 mei 2025

Auteur(s) A. Gerritse

Opdrachtgever Gemeente Haarlem Postbus 3333 2001 DH HAARLEM

Gecontroleerd J. Schermer

datum 14 mei 2025

beschrijving definitief

vrijgave S. Lensing

1 Inhoudsopgave 1

Inhoudsopgave

3

2

Inleiding

4

2.1 2.2 2.3

Achtergrond Doel en scope van het rapport Aan project gerelateerde documenten

4 4 4

3

Beschrijving van het proces

5

3.1 3.2

Algemeen Resultaten brainstromsessie

5 5

4

Varianten

7

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6

Algemeen Variant 1 – Tracé: wandelend langs het Spaarne Variant 2 – Tracé: Wandelen langs de Drijfriemenfabriek Variant 3 – Tracé: Met de trap Variant 4 – Tracé: Langs de kade Toelichting totstandkoming geraamde kosten

7 8 8 9 10 10

5

Conclusie & Aanbeveling

12

5.1 5.2

Conclusie Aanbeveling

12 12

Onderdoorgang Prinsenbrug Vervolgonderzoek projectnummer 0498795 14 mei 2025 revisie 4.0 Gemeente Haarlem

2 Inleiding 2.1

Achtergrond

In 2021 heeft Antea Group, in opdracht van de gemeente Haarlem, een onderzoek uitgevoerd naar de wenselijkheid en betaalbaarheid van verschillende varianten om de Kelderwindkade en Drosteboulevard met een onderdoorgang onder de Prinsenbrug en de naastliggende spoorbrug te verbinden. Deze verbinding biedt een comfortabel alternatief voor het oversteken van de Oudeweg en geeft invulling aan het Amendement vrije kruising Oudeweg (2018) op de ontwikkelvisie Spaarnesprong, aangenomen door de gemeenteraad van Haarlem. Het onderzoek resulteerde in een aantal wenselijke en technisch haalbare varianten, inclusief een grove raming van de bijbehorende kosten. Hoewel een fietsverbinding aanvankelijk als een vereiste werd beschouwd, werd tijdens de verkenning ook een voetgangersverbinding overwogen. Deze voetgangersverbinding is nog niet volledig uit beeld en de gemeente heeft aangegeven behoefte te hebben aan een klein vervolgonderzoek naar een compactere en goedkopere uitvoering van de in 2021 voorgestelde voetgangersverbinding. Dit naar aanleiding van een verzoek vanuit de gemeenteraad zoals geformuleerd in de motie ‘Toch onder de brug’, kadernota 2025. Achter de mogelijk nieuwe verbinding ligt een kavel waar de Drijfriemenfabriek zich bevindt. De gemeentelijke ambities voor de omgeving van dit kavel zijn vastgelegd in de notitie 'Ruimtelijke Randvoorwaarden Drijfriemenfabriek'.

Naast goedkopere en compactere varianten is er een optie toegevoegd die voldoet aan de gestelde randvoorwaarden.

2.2

Doel en scope van het rapport

Dit rapport beschrijft het vervolgonderzoek naar de in 2021 gepresenteerde voetgangersverbinding (variant 1C) en richt zich op een compactere en goedkopere uitvoering hiervan. Daarnaast onderzoekt het rapport een variant die voldoet aan de gestelde randvoorwaarden voor de omgeving van de Drijfriemenfabriek [R.3].

2.3

Aan project gerelateerde documenten

Referentie

Omschrijving

[R.1]

Onderdoorgang Prinsenbrug, Verkenning & Variantenstudie d.d. 19 nov 2021

[R.2]

MEM-01 Vervolg onderdoorgang Prinsenbrug – Resultaten Brainstorm sessie, d.d. 9 jan 2025

[R.3]

Notitie Ruimtelijke randvoorwaarden Drijfriemenfabriek

blad 4 van 12

Onderdoorgang Prinsenbrug Vervolgonderzoek projectnummer 0498795 14 mei 2025 revisie 4.0 Gemeente Haarlem

3 Beschrijving van het proces 3.1

Algemeen

Voor het vinden van een veilige alternatieve oplossing voor het oversteken van de Oudeweg is het volgende proces doorlopen: + Variantenstudie (verkenning) 2021: Onderzoek naar oplossingen om de Kelderwindkade en Drosteboulevard te verbinden. Aanvankelijk werd een fiets- en voetgangersverbinding overwogen, maar ook een voetgangersverbinding werd onderzocht. Dit resulteerde in 4 fiets- en voetgangersverbindingen en 1 voetgangersverbinding (variant 1C), met een grove kostenraming. Voor de resultaten van de variantenstudie wordt verwezen naar [R.1]. + Vervolgonderzoek voetgangersverbinding: Klein vervolgonderzoek naar een compactere en goedkopere uitvoering van de voetgangersverbinding (variant 1C). o Brainstormsessie: Interne brainstormsessie voor mogelijke optimalisaties van de voetgangersverbinding (variant 1C); o Verdere uitwerking van de kosten (grove raming) van de door de gemeente Haarlem aangegeven optimalisaties uit de brainstormsessie, waarbij de in 2021 bedachte voetgangersverbinding (variant 1C) als referentieontwerp geldt.

3.2

Resultaten brainstromsessie

Voor de resultaten van de brainstormsessie wordt verwezen naar de opgestelde memo [R.2]. Voor de volledigheid van het vervolgonderzoek zijn de resultaten beknopt overgenomen. Optimalisaties/besparingen tracé In Tabel 1 zijn de tijdens de door Antea Group gehouden brainstormsessie geïdentificeerde optimalisaties en besparingen in het tracé opgenomen. Daarnaast zijn de aandachtspunten en risico’s per maatregel vermeld. Tabel 1: Optimalisaties/ besparingen tracé

Optimalisatie

Aandachtspunten & risico’s

Wandelen door de groenzone: Een voetgangersverbinding die middels een betonnen pad door de groenzone en een brug onder de Prinsenbrug de Harmensjansweg met de Henk Schrijverstraat verbindt. Het tracé is weergegeven in Figuur 4-3.

Aangezien de verkorte tracés een langere route vormen dan het direct oversteken van de Oudeweg, is het de vraag of de nieuwe verbinding daadwerkelijk gebruikt zal worden; Vermindering groenoppervlakte; Mogelijk bijzondere fauna in gebied.

Met de trap: Een trap langs het landhoofd van de zuidwestzijde van de Prinsenbrug leidt naar de brug onder de Prinsenbrug, die aansluit op de noordoostzijde van de Henk Schrijverstraat. Zie figuur 3.4 voor het tracé.

Aangezien de verkorte tracés een langere route vormen dan het direct oversteken van de Oudeweg, is het de vraag of de nieuwe verbinding daadwerkelijk gebruikt zal worden; De verbinding is niet toegankelijk voor minder validen.

blad 5 van 12

Onderdoorgang Prinsenbrug Vervolgonderzoek projectnummer 0498795 14 mei 2025 revisie 4.0 Gemeente Haarlem

Optimalisaties constructie In Tabel 2 zijn de tijdens de door Antea Group gehouden brainstormsessie geïdentificeerde optimalisaties voor de constructie opgenomen. Daarnaast zijn de aandachtspunten en risico’s per maatregel vermeld. Tabel 2: optimalisaties constructie

Optimalisatie

Aandachtspunten & risico’s

Stalen liggers met dekdelen voorzien van een enkele paal in plaats van twee palen per ondersteuning.

Toename onderhoudskosten; Beperkende factor voor breedte constructie.

Ophangen van de constructie aan het landhoofd van de Prinsenbrug middels een ophang constructie.

Toestemming van assetbeheerder Prinsenbrug; Constructieve haalbaarheid; Beperkende factor voor breedte constructie; Toename onderhoudskosten.

Het pad door de groenzone uitvoeren in steenslag (granulaat).

Niet toegankelijk voor minder validen.

Optimalisatie van de aanvaarbeveiliging.

Toestemming nautisch beheerder; Doorvaart onder de aanbrug wordt voor kleine vaartuigen minder aantrekkelijk door het manoeuvreren en de verminderde doorkijk.

Drijvende constructie.

Wenselijkheid van de constructie in verband met golfslag door wind en schepen. Toename onderhoudskosten. Er is mogelijk geen kostenbesparing ten opzichte van huidige constructie.

blad 6 van 12

Onderdoorgang Prinsenbrug Vervolgonderzoek projectnummer 0498795 14 mei 2025 revisie 4.0 Gemeente Haarlem

4 Varianten 4.1

Algemeen

De gesprekken met de opdrachtgever en de door Antea Group gehouden brainstormsessie hebben geleid tot twee mogelijke varianten voor een compactere en goedkopere oplossing voor de in 2021 bedachte voetgangersverbinding (variant 1C). Deze verbinding geldt in dit rapport als referentieontwerp en is opgenomen als variant 1. Variant 2 en 3 betreffen beiden een optimalisatie (verkorting) van het tracé, waardoor kosten worden bespaard. Tijdens de brainstormsessie zijn ook optimalisaties voor een goedkopere uitvoering van de constructie benoemd (paragraaf 2.2). Omdat deze optimalisaties echter tot hogere onderhouds- en gebruikskosten leiden, zijn deze als niet wenselijk beschouwd. Voor de varianten wordt uitgegaan van een verbinding opgebouwd uit composiet brugelementen. Dit sterke materiaal maakt lange overspanningen mogelijk in combinatie met een relatief slank brugdek (ca. 37 cm hoge elementen). De opbouw van de varianten is in Figuur 4-1 weergeven. Daarnaast onderzoekt het rapport een variant die voldoet aan de gestelde randvoorwaarden voor de omgeving van de Drijfriemenfabriek (variant 4). Deze variant omvat het verbreden van de kade door het plaatsen van verankerde stalen damwanden en het aanvullen en verdichten met zand. De kade wordt vervolgens afgewerkt met eenvoudige bestrating.

Vanaf de kade is er een verbinding onder de Prinsenbrug, die net als de andere varianten zal bestaan uit composiet brugelementen, zoals weergegeven in Figuur 3-1. De drie varianten worden nader toegelicht in de volgende paragrafen.

Figuur 4-1: Doorsnede constructie

blad 7 van 12

Onderdoorgang Prinsenbrug Vervolgonderzoek projectnummer 0498795 14 mei 2025 revisie 4.0 Gemeente Haarlem

4.2

Variant 1 – Tracé: wandelend langs het Spaarne

Variant 1 betreft een voetgangersverbinding langs het Spaarne, tussen de Kelderwindkade en de Henk Schrijversstraat. Het tracé is weergegeven in Figuur 4-2.

Figuur 4-2: Variant 1 - Tracé: Wandelend Langs het Spaarne

De voor- en nadelen van deze variant zijn overgenomen uit het rapport van 2021. Het ontbreken van de fietsverbinding is inmiddels niet meer relevant en vormt geen nadeel meer ten opzichte van de overige varianten. Voordelen: + Het ongemoeid laten van de monumentale bomen in de groenzone; + Behoud van het riet aan de oever; + Sociaal veiliger dan varianten 2 en 3 vanwege verbeterde doorkijk onder de Prinsenbrug. + Minimale watercompensatie benodigd (in verband met de constructie boven het waterniveau), enkel ter hoogte van de landhoofden bij de aansluitingen met de kade; + Hoge mate van acceptatie bij de omwonenden. Nadelen - Door het ontbreken van een fietsverbinding, lost deze variant alleen het voetgangersaspect op van de huidige problematiek rondom het Kruispunt Oudeweg- Harmensjansweg; - Fietsers kunnen geen gebruik maken van de variant, wat wel een politieke wens is. Kostenindicatie: €3.300.000.- (excl. Btw) (geïndexeerd naar prijspeil 01/01/2025).

4.3

Variant 2 – Tracé: Wandelen langs de Drijfriemenfabriek

Variant 2 betreft een voetgangersverbinding tussen de Harmenjansweg en de Henk Schrijverstraat. Deze verbinding bestaat uit een betonnen pad dat met een slingerende beweging door de groenzone gaat en vervolgens overgaat in een brug onder de Prinsenbrug, die aansluit op de noordoostzijde van de Henk Schrijverstraat. De slingerende beweging is gebaseerd op het voorkomen van het kappen van monumentale bomen. Het tracé is weergegeven in Figuur 4-3.

blad 8 van 12

Onderdoorgang Prinsenbrug Vervolgonderzoek projectnummer 0498795 14 mei 2025 revisie 4.0 Gemeente Haarlem

Figuur 4-3: Variant 2 - Tracé: Wandelend langs de Drijfriemenfabriek

Ten opzichte van het referentietracé (variant 1) heeft variant 2 de volgende voor- en nadelen: Voordelen: + Besparing van de kosten; + Aantrekkelijke route door groenzone. Nadelen: - Mogelijk onaantrekkelijk omdat de route langer is dan het direct oversteken van de Oudeweg. Kostenindicatie: €2.200.000.- (excl. Btw).

4.4

Variant 3 – Tracé: Met de trap

Variant 3 betreft een voetgangersverbinding waarbij een trap langs het landhoofd van de zuidwestzijde van de Prinsenbrug leidt naar de brug onder de Prinsenbrug, die aansluit op de noordoostzijde van de Henk Schrijverstraat. Het tracé is weergegeven in Figuur 4-4

Figuur 4-4: Variant 3 - Tracé: Met de trap

Ten opzichte van het referentietracé (variant 1) heeft variant 3 de volgende voor- en nadelen Voordelen: + Besparing van de kosten; + Niet illegaal door fietsers te gebruiken. Nadelen: - Mogelijk onaantrekkelijk omdat de route voor voetgangers vanaf de Henk Schrijverstraat langer is dan het direct oversteken van de Oudeweg; blad 9 van 12

Onderdoorgang Prinsenbrug Vervolgonderzoek projectnummer 0498795 14 mei 2025 revisie 4.0 Gemeente Haarlem

-

Niet geschikt voor mindervaliden.

Kostenindicatie: €1.900.000.- (excl. Btw).

4.5

Variant 4 – Tracé: Langs de kade

Variant 4 betreft een voetgangersverbinding langs het Spaarne, tussen de Kelderwindkade en de Henk Schrijversstraat. Het deel vanaf de Kelderwindkade tot aan de spoorbrug bestaat uit een verbreding van de huidige kade. Vervolgens gaat deze kade over in de brug onder de Prinsenbrug, die aansluit op de noordoostzijde van de Henk Schrijverstraat. Voor de kade is rekening gehouden met het aanmeren van recreatievaart categorie D t/m G. De openbare kade kan met een hekwerk af worden gesloten van het terrein van de Drijfriemenfabriek. De variant is gebaseerd op de notitie ruimtelijke randvoorwaarden Drijfriemenfabriek [R.3].

Ten opzichte van het referentietracé (variant 1) heeft variant 3 de volgende voor- en nadelen Voordelen: + Aanmeervoorzieningen recreatievaart Nadelen: - Watercompensatie benodigd Kostenindicatie: €3.400.000.- (excl. Btw).

4.6

Toelichting totstandkoming geraamde kosten

Voor de kostenraming zijn de uitgangspunten van de in 2021 uitgevoerde variantenstudie aangehouden. De toen opgestelde raming is geïndexeerd naar het prijspeil van 01/01/2025 en aangepast aan het verkorte tracé. De overige uitgangspunten zijn ongewijzigd gebleven en worden hieronder herhaald voor de volledigheid: - De werkzaamheden vinden vanaf het water plaats;

blad 10 van 12

Onderdoorgang Prinsenbrug Vervolgonderzoek projectnummer 0498795 14 mei 2025 revisie 4.0 Gemeente Haarlem

-

-

-

-

De tijdelijke verkeersmaatregelen zijn m.u.v. de werkzaamheden bij de Harmenjansweg beperkt tot het toepassen van bebording en een enkele afzettingen, omdat de werkzaamheden grotendeels vanaf het water plaatsvinden; De tijdelijke scheepvaartmaatregelen bestaan uit het toepassen van enkele duwbakken, welke dienen als geleidewerk, en scheepvaartbebording; De Prinsenbrug en Spoorbrug blijven tijdens de bouwwerkzaamheden in bedrijf en worden niet gestremd; De fundering bestaat uit stalen buispalen Ø323,9x8, welke trillingsarm worden aangebracht. Voor de lengtebepaling is uitgegaan van de aangeleverde sonderingen ter plaatse van de Kick Smitweg, Henk Schijvenaarstraat en Adriaan Paulenstraat; De stalen buispalen van de fundering worden tot -1.00 onder het waterpeil (w.p.) geconserveerd; Het geleidewerk/aanvaarbeveiliging is als volgt opgebouwd (de huidige aanvaarbeveiliging rondom de Prinsenbrug is als referentie genomen): o Stalen buispalen Ø762x10, welke trillingsarm worden aangebracht; o Stalen profielen t.b.v. wrijfgordingen: o Overig staal: 5% van stalen buispalen en profielstaal; o Kunststof wrijfgordingen; o Stalen onderdelen zijn tot -1.00 w.p.

geconserveerd; Er is een post in de raming opgenomen voor het traceren van alle Kabels & Leidingen (K&L); Er is geen rekening gehouden met de aankoop van gronden van derden; Er is rekening gehouden met het uitvoeren van de volgende onderzoeken: o Ecologisch onderzoek; o Archeologisch onderzoek; o (Water)bodemonderzoek; o Geotechnisch onderzoek; o Vooronderzoek Niet Gesprongen Explosieven (O&O); o Vervolgonderzoeken O&O;

In aanvulling op gegeven uitgangspunten gelden voor de trap (variant 3) de volgende aanvullingen: - De trap wordt aan het landhoofd bevestigd; - De trap wordt ondersteund door twee funderingspalen; - De trap krijgt een tussenbordes; - Het materiaal van de trap is thermisch verzinkt staal, met treden van Dejo-roosters. Voor variant 4 (kade constructie) gelden de volgende aanvullingen: - De damwanden worden drukkend aangebracht i.v.m. de naastgelegen spoorbrug en aanwezige kabels en leidingen; - De damwanden worden afgewerkt met een stalen afdekplaat; - Er wordt uitgegaan van verankerde stalen damwanden voorzien van een gording; - Ter plaatse van de kabels en leidingen worden de damwanden gestaffeld aangebracht; - Er is rekening gehouden met de aanwezige riooloverstort; - Er is rekening gehouden met een hekwerk ter afsluiting; - De kade wordt afgewerkt met eenvoudig straatwerk.

blad 11 van 12

Onderdoorgang Prinsenbrug Vervolgonderzoek projectnummer 0498795 14 mei 2025 revisie 4.0 Gemeente Haarlem

5 Conclusie & Aanbeveling 5.1

Conclusie

Voor een compactere en goedkopere oplossing van variant 1c: wandelend langs het Spaarne (variantenstudie 2021) zijn verschillende opties overwogen en onderzocht. Kostenbesparingen kunnen worden gerealiseerd door zowel het tracé te verkorten als de constructie te optimaliseren. Omdat de geïdentificeerde kostenbesparende maatregelen voor de constructie leiden tot extra constructieve uitdagingen en hogere onderhouds- en gebruikskosten, zijn deze niet wenselijk geacht en niet verder uitgewerkt. Voor het verkorten van het tracé (verbinding Kelderwindkade en de Henk Schrijversstraat) zijn twee mogelijkheden geïdentificeerd. Door het tracé te verkorten, kunnen aanzienlijke kostenbesparingen worden gerealiseerd. Naast het verkorten van het tracé is er een variant toegevoegd die voldoet aan de randvoorwaarden zoals vastgelegd in de notitie 'Ruimtelijke Randvoorwaarden Drijfriemenfabriek'. De kosten voor het realiseren van deze variant zijn ongeveer gelijk aan die van de basisvariant 1C, maar deze variant kan veel meerwaarde creëren voor de Drijfriemenfabriek op het gebied van openbare ruimte.

5.2

Aanbeveling

De wenselijkheid van de verkorte tracés dient nader te worden onderzocht. Aangezien de verkorte tracés een langere route vormen dan het direct oversteken van de Oudeweg, is het de vraag of de nieuwe verbinding daadwerkelijk gebruikt zal worden. Bovendien zorgt variant 3, de trap naar beneden, voor verminderd gebruiksgemak, aangezien deze verbinding niet toegankelijk is voor mindervaliden.

blad 12 van 12

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1800 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Monitorweg 29 1322 BK Almere Postbus 10044 1301 AA Almere

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct een melding te maken bij security@antegroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

www.anteagroup.nl