2 Bijlage 1 Memo FHM - collectieprofiel depot en ontzameltrajecten

MEMO Onderwerp: Datum: Van: Aan:

FHM Collectieprofiel, depotsituatie en ontzameling 5 maart 2024 Marrigje Rikken Gemeente Haarlem, Barbara Böhne

Collectie: Het Frans Hals Museum beheert bijna 20.000 gemeentelijke museale objecten. De belangrijkste objecttypen worden tot de oude en moderne beeldende kunst gerekend (tekeningen, grafiek, schilderijen, beelden). Daarnaast omvat de collectie belangrijke objecten oude en moderne kunstnijverheid (zilver, porselein, keramiek, meubelen). Voor een volledig overzicht zie onderstaande tabel: moderne tekeningen moderne grafiek moderne schilderkunst oud porselein oud poppenhuis moderne fotografie oud glas oud schilderkunst moderne beelden oud speelgoed oud zilver oud penningen en munten oud aardewerk moderne keramiek oud koper oud textiel oud meubelen oud ijzer moderne varia oud bouwfragmenten divers objecttype oud tekeningen en prenten moderne textiel moderne mixed media oud tin modern audiovisueel oud historische voorwerpen oud apotheek oud uithangborden oud lood oud gebruiksvoorwerpen oud houten voorwerpen oud boeken

3097 2336 1203 1048 943 799 692 658 649 563 465 456 389 355 329 313 312 255 235 200 194 185 165 162 140 138 98 91 79 77 72 72 67

1

modern glas oud miniaturen oud vaandels oud kunst stadhuis oud beeldhouwkunst oud klokken oud naamborden oud wapentuig oud uniform moderne mail-art oud spiegels schilderijlijsten moderne design moderne sieraden moderne penningen en munten oud goud oud objet de vertu oud bodemvondsten oud ivoor modern speelgoed moderne gebruiksvoorwerpen

63 56 54 53 52 49 47 47 45 43 41 40 26 22 18 18 13 5 1 0 0 17530

Depot: De huidige depotsituatie van het Frans Hals Museum is organisch ontstaan: - 2001-2010: discussie over een nieuw depot (decennia ervoor ook al onderwerp van onderzoek) - 2001: ingebruikname aantal containers bij Baars - 2009: ontruiming en sluiting interne depot Groot Heiligland vanwege asbest - 2001: uitbreiding containers Baars na ontruiming interne depot vanwege asbest - 2014: gedeeltelijke terugverhuizing van containers naar interne depot Groot Heiligland na asbestsanering (deel is achtergebleven bij Baars) - 2015: ingebruikname fotografie depot (koude opslag) bij Hizkia Den Haag - 2016: ingebruikname depot bij Kortmann voor collectie Stichting Kees Verwey Dit heeft geleid tot versnippering en gebrek aan toegankelijkheid. De klimaatomstandigheden zijn zeer wisselend. Alle depots zijn te krap ingericht. Dit alles leidt tot grote risico's op schade. Eind 2020/begin 2021 heeft een onafhankelijke inspectie van het collectiebeheer plaatsgevonden, en zijn de genoemde risico’s in kaart heeft gebracht. Ontzameling: Van 2012-2017 heeft een ontzameltraject plaatsgevonden in het museum. In totaal heeft een registrar (schaal 8) verspreid over meerdere jaren ca. 3.600 uren gemaakt, gefinancierd met projectsubsidie van de gemeente Haarlem.

De opbrengsten waren minimaal: 1.847 objecten zijn na een uitvoerig proces geselecteerd, 489 objecten bleken een problematische herkomst te hebben en uiteindelijk zijn 811 objecten afgestoten (en grotendeels ‘om niet’ overgedragen aan andere partijen).

2

Voor een mogelijk nieuw ontzameltraject moet zowel de erfgoedwet als de LAMO (Leidraad Afstoting Museale Objecten) gevolgd worden. Het niet volgen van deze richtlijnen kan in het uiterste geval leiden tot verwijdering uit het Museumregister. Het proces is als volgt: 1. Voorbereiding - Toetsing aan collectieplan - Controle van basisregistratie, waaronder herkomstonderzoek - Motivering selectie en collectiewaardering, waaronder raadpleging van externe deskundigen 2. Publicatie - Publicatie van voornemen in de Staatscourant - Melding op de afstotingsdatabase - Wachten op zienswijze Staatscourant (6 weken) - Wachten op reacties afstotingsdatabase (8 weken) - Beoordeling zienswijze en reacties - Eventuele toetsing beschermwaardigheid - Publicatie besluit Staatscourant 3. Uitvoering afstoting (verplichte volgorde) - Musea informeren - Herbestemming ‘om niet‘ binnen museumsector - Schenking of verkoop buiten museumsector 4. Afronding - Bestemming eventuele opbrengsten: verplicht t.b.v. collectiebehoud en –ontwikkeling - Collectieregistratie invoeren - Afstotingsdocumentatie - Eventuele vernietiging

3